II SA/Wa 164/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznanie go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji postanawia: odrzucić skargę. W dniu 10 stycznia 2020 r. Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji skierował J. B. (dalej: "skarżący") na badanie lekarskie celem uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą, a także ustalenia związku schorzeń ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby. W orzeczeniu z dnia [...] października 2021 r. nr [...][...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych we [...] (dalej: "[...]", "organ pierwszej instancji") uznała, że skarżący – zwolniony ze służby w dniu [...] kwietnia 2018 r. – jest trwale niezdolny do służby (kategoria C), a schorzenia wymienione w rozpoznaniu nie pozostają w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od ww. rozstrzygnięcia [...], Centralna Komisja Lekarska w [...] podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (dalej: "CKL", "organ drugiej instancji") orzeczeniem z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...], w oparciu o art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia [...] listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 398 ze zm.; dalej: "u.k.l.") utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Powyższe rozstrzygnięcie CKL skarżący uczynił przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę CKL wniosła o jej odrzucenie z powodu braku kognicji sądu administracyjnego, ewentualnie o oddalenie skargi wobec jej niezasadności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty, czynności, bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania określone w art. 3 § 2 i 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: "P.p.s.a."). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W myśl art. 58 § 3 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest orzeczenie CKL wydane w zakresie uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą, a także ustalenia związku schorzeń ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby. Stosownie do treści art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r., poz. 1882 ze zm.), oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Policji dokonują komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Na mocy przepisów u.k.l. komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych orzekają o zdolności kandydatów i funkcjonariuszy do służby, a także w sprawach (m.in.) ustalenia związku schorzeń ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby dla celów ustalenia wysokości wynagrodzenia przysługującego funkcjonariuszowi za okres zwolnienia od zajęć służbowych z powodu choroby (art. 1 ust. 1 pkt 2a u.k.l.) oraz uznania funkcjonariuszy, funkcjonariuszy zwolnionych ze służby za inwalidów lub uznania ich za niezdolnych do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą (art. 1 ust. 1 pkt 8 u.k.l.). Z ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych wynika, że przedmiotowe orzeczenia komisji lekarskich dzielą się na dwie podstawowe grupy. W pierwszej grupie znajdują się orzeczenia dotyczące zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia te są wiążące dla organu w kwestii powołania określonej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Te orzeczenia podlegają zaskarżeniu do sądów administracyjnych w myśl art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Druga grupa orzeczeń obejmuje orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa m. in. dla celów emerytalno-rentowych. Orzeczenia takie wydawane są na podstawie odrębnych przepisów m.in.: - rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r., poz. 2035 ze zm.), - rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1046 ze zm.). Tego rodzaju orzeczenia podlegają kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Przedmiotowe orzeczenia mają jedynie charakter wstępny i stanowią jedną z przesłanek zmierzających do ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA": z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10; z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 667/08; uchwała NSA z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/97; postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 108/17 oraz z dnia 21 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1116/17 - orzeczenia sądów administracyjnych są publikowane w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaskarżone w niniejszej sprawie orzeczenie zapadło w wyniku (wydanego w dniu [...] stycznia 2020 r. przez Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji) skierowania skarżącego - jako funkcjonariusza zwolnionego w dniu [...] kwietnia 2018 r. ze służby w Policji - na badanie kontrolne do DRKL w celu uznania go za inwalidę lub za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą, a także ustalenia związku schorzeń ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby. Zatem celem ww. badania było ustalenie ewentualnego stopnia inwalidztwa i jego związku ze służbą, w tym ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby w odniesieniu do skarżącego jako byłego funkcjonariusza Policji, który zakończył służbę w tej formacji w dniu [...] kwietnia 2018 r. Powyższego ustalenia w kontekście zakresu skierowania nie zmienia przyznanie skarżącemu kategorii C – trwale niezdolny do służby w Policji. Wobec zwolnienia skarżącego ze służby, przedmiotem rozstrzygnięć orzekających w sprawie komisji lekarskich (wyznaczonym zakresem skierowania na badanie) było ewentualne inwalidztwo oraz ustalenie związku schorzeń ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, a nie zdolność do służby kandydata czy funkcjonariusza do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku. W konsekwencji zaskarżone orzeczenie CKL nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Natomiast może ono zostać poddane kontroli przez sąd powszechny w ramach odwołania od decyzji wydanej w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych (emerytalno-rentowej lub odszkodowawczej). Uwzględniając powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.