II SA/Wa 1642/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Asesor WSA, Jacek Fronczyk, Protokolant Monika Niewińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi K.P. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego - oddala skargę - K.P. pismem z dnia 8 listopada 2004 r. zwrócił się do Kuratorium Oświaty w K. o podjęcie działań zmierzających m.in. do uchylenia decyzji o nadaniu stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego B.F. [...] Kurator Oświaty postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r. przekazał powyższe pismo, według właściwości, Ministrowi Edukacji Narodowej i Sportu, który wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności aktu nadania B.F. stopnia awansu nauczyciela dyplomowanego, zaś decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie stopnia awansu zawodowego B.F. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż nie wystąpiły przesłanki określone w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji [...] Kuratora Oświaty. Wnioskiem z dnia 25 kwietnia 2005 r. K.P. wystąpił o ponowne rozpatrzenie sprawy, podtrzymując swoje stanowisko, iż nadanie B.F. stopnia awansu zawodowego nastąpiło z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2, 5 i 7 kpa. Minister Edukacji Narodowej i Sportu decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), umorzył postępowanie w sprawie ponownego rozpatrzenia sprawy na wniosek K.P. W uzasadnieniu organ podał, iż w myśl art. 127 § 3 kpa, od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. W przypadku stwierdzenia, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, organ odwoławczy wydaje, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego. Stosownie do treści art. 28 kpa, stroną zaś jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, natomiast legitymację procesową strony dla określonego podmiotu stwarzają przepisy prawa materialnego, stanowiące podstawę interesu prawnego. W ocenie organu, wobec tego, iż postępowanie w przedmiocie nadania B.F. stopnia nauczyciela dyplomowanego nie dotyczy interesu prawnego, ani obowiązku K.P., to tym samym nie posiada on legitymacji strony w tym postępowaniu. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K.P. wniósł o uchylenie przyznanego B.F. stopnia nauczyciela dyplomowanego. W uzasadnieniu podniósł, że zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia dlaczego nie jest stroną postępowania, skoro podał niepodważalne argumenty o popełnieniu przestępstw przez Wójta Gminy J. i B.F. Jego zdaniem, B.F. bezprawnie zajmuje stanowisko dyrektora szkoły i w związku z tym nie ma podstaw prawnych do nadania jej stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego w trybie przewidzianym dla dyrektorów szkół, wydane decyzje oparto o fałszywe dokumenty, zaś B.F. dyskryminuje go jako nauczyciela mianowanego w kierowanej przez nią szkole. W ocenie skarżącego są to uzasadnione przesłanki do uznania go za stronę, a sprawa dotyczy jego interesu prawnego. Dodatkowo wskazał na okoliczność, że przeciwko B.F. prokuratura skierowała akt oskarżenia do sądu w sprawie o przestępstwo z art. 218 § 1 i § 2 kk. W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej i Sportu wniósł o jej oddalenie, wskazując, że podnoszone przez skarżącego zarzuty nie były przedmiotem rozpoznania w postępowaniu o stwierdzenie nieważności aktu nadania wspomnianej nauczycielce stopnia nauczyciela dyplomowanego oraz nie dowodzą, iż postępowanie w przedmiocie nadania B.F. stopnia awansu zawodowego może dotyczyć jego interesu prawnego bądź obowiązku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniania w tych kategoriach nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), odwołanie służy stronie, natomiast w myśl § 3 tego przepisu, od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra nie służby odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Definicję strony postępowania administracyjnego zawiera przepis art. 28 kpa, który stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie strony jest zagadnieniem budzącym spory zarówno w doktrynie prawa i postępowania administracyjnego, jak również w mniejszym stopniu w orzecznictwie. W orzecznictwie sądowym przeważa jednak stanowisko tzw. obiektywnej teorii strony, zgodnie z którym pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 kpa, może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 1995 r., I SA 1326/93, Glosa 1996, nr 1 s. 5 z glosą J. Lipowicz i A. Agopszowicz). Sąd w składzie orzekającym podziela powyższe stanowisko. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy zatem uznać, że skarżący, ze względu na brak po jego stronie interesu prawnego lub obowiązku, które stanowiłyby legitymację materialnoprawną, będącą podstawą legitymacji procesowej w świetle art. 28 kpa, nie jest legitymowany do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Ministra Edukacji Narodowej i Sportu, odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu B.F. stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego. Należy w tym miejscu wskazać, odnosząc się do wspomnianego przepisu art. 127 § 1 w zw. z § 3 kpa, że gdy odwołanie wniosła osoba, która twierdzi, iż zaskarżona decyzja dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązku, organ odwoławczy winien rozpoznać jej odwołanie. W przypadku natomiast stwierdzenia przez organ, że osoba ta nie posiada w danej sprawie indywidualnego interesu prawnego lub obowiązku, wydaje on decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Pogląd taki jest dominujący w piśmiennictwie, zaś jego aprobatę wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 5 lipca 1999 r., OPS 16/98, wskazując, że "stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący podanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa". W podobnym duchu wyraził się Naczelny Sąd Administracyjny we wcześniejszym wyroku z dnia 10 marca 1986 r., III SA 1377/86 (ONSA 1989, nr 1, poz. 11). Nie sposób w związku z tym zgodzić się z zarzutem skarżącego, że sprawa dotyczy jego interesu prawnego, który to interes prawny miałby wynikać z przedstawionych przez niego "niepodważalnych" argumentów dotyczących popełnienia przez B.F. oraz Wójta Gminy J. przestępstw. W takiej sytuacji, wobec braku interesu prawnego bądź obowiązku skarżącego K.P. żądania stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej nadania stopnia awansu zawodowego B.F., za zgodną z prawem należało uznać zaskarżoną decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu, natomiast skargę jako nieuzasadnioną, oddalić. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.