II SA/Wa 1651/12
WyrokWSA w Warszawie2013-01-15
Skład orzekający: Adam Lipiński, Olga Żurawska – Matusiak, Jacek Fronczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sposób ustalania kolejności na liście klasyfikacyjnej aplikantów na aplikację sędziowską lub prokuratorską, oparty na sumie punktów ze sprawdzianów i jednej ocenie z praktyk, jest zgodny z art. 26 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, który stanowi, że o kolejności decyduje suma punktów ze wszystkich sprawdzianów i praktyk?Ratio decidendi
Organy administracji naruszyły prawo materialne, tj. art. 26 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, stosując błędną wykładnię tego przepisu. Zgodnie z ustawą, o kolejności na liście klasyfikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych ze wszystkich sprawdzianów i wszystkich praktyk, a nie suma punktów ze sprawdzianów i jednej oceny z praktyk. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości nie może zmieniać znaczenia przepisu ustawowego. W związku z tym, zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy decyzje odmawiające przyjęcia na aplikację, została uchylona.Stan faktyczny
A. S. została odmówiona przyjęcia na aplikację sędziowską i prokuratorską z powodu wyczerpania limitów miejsc, co wynikało z jej pozycji na liście klasyfikacyjnej. Skarżąca zarzuciła nieprawidłowe ocenienie sprawdzianów, co skutkowało zaniżeniem jej punktacji końcowej. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy decyzje Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, uznając prawidłowość ustaleń. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując sposób ustalania listy klasyfikacyjnej i interpretację przepisów dotyczących nadzoru merytorycznego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Sprawiedliwości oraz utrzymane nią w mocy decyzje organu I instancji. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Przyznano wynagrodzenie pełnomocnikowi skarżącej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Olga Żurawska – Matusiak, Jacek Fronczyk (spr.), , , Protokolant specjalista Elwira Sipak, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską oraz aplikację prokuratorską 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymane nią w mocy decyzje organu I instancji; 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3) przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego L. J. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) oraz kwotę 110,40 zł (słownie: sto dziesięć złotych i czterdzieści groszy), stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. nr 26, poz. 157 ze zm.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), odmówił A. S. przyjęcia na aplikację prokuratorską, a decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] odmówił zainteresowanej przyjęcia na aplikację sędziowską.
W motywach decyzji podano, że o przyjęciu na aplikację sędziowską albo prokuratorską decyduje miejsce kandydata na liście klasyfikacyjnej aplikantów przy uwzględnieniu limitu miejsc na tych aplikacjach, wyznaczonego przez Ministra Sprawiedliwości. Limity przeznaczające po 75 miejsc na każdej aplikacji Minister Sprawiedliwości wyznaczył zarządzeniami: z dnia 31 marca 2010 r. w sprawie zarządzenia naboru na aplikację sędziowską w 2010 r. (Dz. Urz. MS nr 2, poz. 10) oraz w sprawie zarządzenia naboru na aplikację prokuratorską w 2010 r. (Dz. Urz. MS nr 2, poz. 11). Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury ustalił miejsce A. S. na liście klasyfikacyjnej na pozycji [...] i odmówił przyjęcia wymienionej na aplikację prokuratorską oraz sędziowską, motywując to wyczerpaniem miejsc na obu aplikacjach przez osoby umieszczone wyżej na liście klasyfikacyjnej.
A. S. odwołała się od powyższych decyzji do Ministra Sprawiedliwości, zarzucając, że część przeprowadzonych sprawdzianów została nieprawidłowo oceniona, co spowodowało zaniżenie liczby uzyskanych punktów. Wniosła o sprawdzenie prawidłowości procesu oceniania prac, a ponadto o dokonanie merytorycznej weryfikacji sprawdzianów z dnia [...] października i [...] listopada 2010 r. Zaznaczyła, że w przypadku sprawdzianu przeprowadzonego w marcu 2010 r. niesłusznie zaniżono wystawioną ocenę, bowiem podane przez nią rozstrzygnięcie było właściwe merytorycznie, odpowiednio sformułowane i uzasadnione, a także poparte stosowną podstawą prawną. Wskazała, że na skutek nieprawidłowej oceny sprawdzianów, ocena końcowa została zaniżona o co najmniej 1,5 pkt, co znacznie zmieniło jej pozycję na liście klasyfikacyjnej. A. S. wniosła o uchylenie obu decyzji oraz o wydanie decyzji o przyjęciu na aplikację prokuratorską, bądź, gdy uzyskana po weryfikacji sprawdzianów liczba punktów na to pozwoli, o przyjęcie jej na aplikację sędziowską.
Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] Minister Sprawiedliwości, stosując art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżone decyzje, uznając rozstrzygnięcia organu I instancji za prawidłowe i odpowiadające prawu.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z treścią art. 29 ust. 2 ww. ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, decyzję o przyjęciu na aplikację sędziowską albo prokuratorską Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje według kolejności umieszczenia kandydatów na liście klasyfikacyjnej aplikantów, do miejsca wyczerpania limitu przyjęć na te aplikacje. Suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk zdobytych w czasie odbywania aplikacji ogólnej decyduje o miejscu aplikanta na liście klasyfikacyjnej. Na czas odbywania praktyk, zgodnie z art. 25 ust. 5 ustawy, Dyrektor Krajowej Szkoły, w uzgodnieniu z patronem koordynatorem, wyznacza aplikantowi patrona, który zapoznaje aplikanta z czynnościami należącymi do zakresu jego obowiązków w trakcie praktyki. Po zakończeniu praktyki patron przedstawia pisemną opinię wraz z oceną przebiegu praktyki. Patron koordynator – na podstawie opinii i ocen wystawionych przez patrona praktyki – sporządza końcową opinię wraz z łączną oceną przebiegu wszystkich praktyk, które odbył aplikant. Przepis art. 26 ust. 3 ustawy stanowi, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów, a w konsekwencji o dalszym kontynuowaniu szkolenia na aplikacji sędziowskiej lub prokuratorskiej, decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk w czasie aplikacji ogólnej. Według Ministra Sprawiedliwości, ocena, o której mowa w art. 26 ust. 3 ustawy, powinna obejmować sumę punktów uzyskanych ze sprawdzianów oraz łączną ocenę przebiegu wszystkich praktyk, wystawioną przez patrona koordynatora. Łączna ocena z praktyk jest, według art. 25 ust. 5 ustawy, wystawioną przez patrona koordynatora, średnią arytmetyczną ocen ze wszystkich praktyk.
Zdaniem organu II instancji, powyższy wniosek nasuwa również treść § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej oraz prokuratorskiej (Dz. U. nr 107, poz. 895), według którego punkty uzyskane przez aplikanta w wyniku oceny wszystkich praktyk są sumowane z punktami ze sprawdzianów. Zatem suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i jedna łączna ocena wystawiona przez patrona koordynatora z przebiegu wszystkich odbytych przez aplikanta praktyk jest podstawą do umieszczenia aplikanta na odpowiedniej pozycji na liście klasyfikacyjnej. Czynność sporządzenia listy klasyfikacyjnej jest czynnością materialno – techniczną, która nie wywołuje bezpośrednich skutków prawnych. Nie jest także decyzją administracyjną i nie posiada waloru normatywnego. Umieszczenie aplikanta w konkretnym miejscu na liście klasyfikacyjnej wywołuje pośrednio skutki prawne, dlatego też, rozpoznając sprawę merytorycznie na skutek złożonych odwołań, konieczne jest zbadanie, czy czynność ta dokonana została zgodnie z prawem. Minister Sprawiedliwości stwierdził, że miejsce A. S. na liście klasyfikacyjnej zostało ustalone prawidłowo.
Minister Sprawiedliwości wyjaśnił ponadto, że na podstawie art. 16 ust. 1 ww. ustawy sprawowanie nadzoru merytorycznego nad aplikacją ogólną sprowadza się do poprawiania błędów rachunkowych, a także weryfikacji zgodności formalnej ocen komisji, np. w przypadku, gdy osoba nie została przyjęta na aplikację, mimo wysokiej pozycji na liście klasyfikacyjnej. W toku przeprowadzonych badań nad pełną dokumentacją zebraną w trakcie aplikacji A. S. organ nie stwierdził, by przy wyliczaniu punktów Dyrektor Krajowej Szkoły popełnił błędy rachunkowe, a oceny ze sprawdzianów i praktyk mieszczą się w ustawowej skali i zgodne są z przyjętymi kryteriami.
Odnosząc się do zarzutów zaniżonej punktacji z poszczególnych sprawdzianów, organ odwoławczy zaznaczył, że zgodnie z § 7 ust. 2 i ust. 3 ww. rozporządzenia, komisja przeprowadzająca sprawdziany jest niezależna, co oznacza, że organ nie może merytorycznie oceniać sposobu dokonywania ocen, a tym samym – nie ma kompetencji do ustalenia ocen z przebiegu praktyk. Komisja egzaminacyjna powołana jest do opracowania zakresu tematycznego, metod i form oceny każdego sprawdzianu. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości, ani organ II instancji, ani Dyrektor Krajowej Szkoły nie ma uprawnień do merytorycznej weryfikacji ocen wystawianych przez komisję egzaminacyjną.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję A. S. wniosła o jej uchylenie, zarzucając naruszenie przepisów art. 1 ust. 3 w związku z art. 16 ust. 1 ww. ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, poprzez ich błędną wykładnię, prowadzącą do ich niezastosowania oraz naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 kpa. Skarżąca zaznaczyła, że skoro w ustawie o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury nie ma definicji "nadzoru merytorycznego" Ministra Sprawiedliwości, pojęcie to należy rozumieć jako ponowną merytoryczną ocenę wskazanych w jej odwołaniach sprawdzianów. Odmowa przeprowadzenia ponownej weryfikacji ocen jest zatem naruszeniem art. 16 ust. 1 wspomnianej ustawy. Nadzór w administracji publicznej, zdaniem skarżącej, polega na możliwości władczego ingerowania w działalność podmiotu podejmującego decyzję administracyjną, poprzez m.in. nakazanie naprawienia dostrzeżonych uchybień.
Udzielając odpowiedzi na skargę, Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu wniosku A. S. z dnia [...] marca 2011 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, postanowieniem z dnia 13 maja 2011 r. o sygn. akt II SA/Wa 700/11 oddalił wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, jednocześnie ustanawiając dla A. S. radcę prawnego, w ramach przyznanego w tym zakresie prawa pomocy.
W dniu [...] lipca 2011 r. pełnomocnik skarżącej zwrócił się do Sądu z wnioskiem o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym dotyczącym zgodności przepisów ww. ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury oraz ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej oraz prokuratorskiej z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej.
Pismem z dnia [...] września 2011 r. pełnomocnik skarżącej poinformował, że wobec zawarcia związku małżeńskiego przez A. S., nastąpiła zmiana jej dotychczasowego nazwiska S. na S.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę, wyrokiem z dnia 20 października 2011 r. o sygn. akt II SA/Wa 700/11 oddalił skargę A. S., uznając decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] za prawidłową i zgodną z prawem. Jednocześnie Sąd przyznał pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenie w kwocie 240 zł, powiększone o kwotę 55,20 zł, stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej z urzędu.
Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. S. uczyniła przedmiotem skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 3 lipca 2012 r. o sygn. akt I OSK 122/12 uchylił zaskarżony wyrok w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, wskazując na konieczność całościowej oceny stanu sprawy pod kątem stosowanego prawa materialnego, w szczególności mając na względzie to, że w sprawach o przyjęcie na aplikację specjalistyczną, zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, o kolejności miejsca aplikanta na liście klasyfikacyjnej aplikantów winna decydować suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk w czasie aplikacji ogólnej.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] września 2012 r. sprawie została nadana nowa sygnatura akt II SA/Wa 1651/12.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę ponownie, zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z brzmieniem art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W wyroku z dnia 3 lipca 2012 r. o sygn. akt I OSK 122/12 Naczelny Sąd Administracyjny, uchylając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2011 r. o sygn. akt II SA/Wa 700/11 i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, wskazał, że w sprawach o przyjęcie na aplikację specjalistyczną, zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, o kolejności miejsca aplikanta na liście klasyfikacyjnej aplikantów winna decydować suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk w czasie aplikacji ogólnej.
W myśl art. 16 ust. 2 obowiązującej w dniu wydania zaskarżonej decyzji ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. nr 26, poz. 157 ze zm.) Minister Sprawiedliwości zarządza, w zależności od potrzeb kadrowych sądów i prokuratury, nabór na aplikację ogólną, sędziowską oraz prokuratorską i jednocześnie wyznacza limity miejsc na te aplikacje. Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, zgodnie z art. 26 ust. 2 cytowanej ustawy, w terminie 14 dni od dnia zakończenia aplikacji ogólnej, ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej listę klasyfikacyjną aplikantów. Zawiera ona imiona i nazwiska aplikantów, liczbę punktów uzyskaną przez aplikanta oraz liczbę porządkową wskazującą miejsce na liście. Według art. 26 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, o kolejności na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk odbytych w czasie aplikacji ogólnej. Dyrektor Krajowej Szkoły, zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy, wydaje decyzję w sprawie przyjęcia na aplikację sędziowską albo prokuratorską, według kolejności umieszczenia kandydata na liście klasyfikacyjnej aplikantów, do miejsca wyczerpania limitu przyjęć na te aplikacje.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej oraz prokuratorskiej (Dz. U. nr 107, poz. 895) w § 7 ust. 1 określa, że po każdym cyklu zajęć i praktyk przeprowadza się sprawdzian wiedzy z zakresu tych zajęć i praktyk. Na podstawie § 7 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia sprawdzian przeprowadza trzyosobowa komisja powołana przez Dyrektora Krajowej Szkoły spośród jej wykładowców. Komisja opracowuje zakres tematyczny, metody, formy przeprowadzenia i oceny każdego sprawdzianu. Oceny praktyk dokonuje patron w systemie punktowym w skali od 0 do 5 punktów, a punkty uzyskane przez aplikanta w wyniku ocen wszystkich praktyk są sumowane z punktami uzyskanymi ze sprawdzianów (§ 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia).
W niniejszej sprawie organy administracji obu instancji naruszyły przepis prawa materialnego, tj. art. 26 ust. 3 ww. ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, bowiem dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia podstawowe znaczenie ma sposób liczenia punktów po zakończeniu aplikacji ogólnej, determinujący określenie miejsca skarżącej na liście klasyfikacyjnej.
Treść art. 26 ust. 3 zd. 1 powołanej ustawy nie powinna budzić wątpliwości interpretacyjnych. Znaczenie tego przepisu, uzyskane na gruncie wykładni językowej, prowadzi do wniosku, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i wszystkich praktyk w czasie aplikacji ogólnej, wszak występująca w tym przepisie koniunkcja przesłanek, jakie ma spełnić aplikant, nie może być inaczej rozumiana na gruncie reguł wykładni językowej.
Przyjęta przez orzekające w sprawie organy wykładnia art. 26 ust. 3 ww. ustawy, wskazująca, że o miejscu na liście klasyfikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów oraz jednej oceny z praktyk, wyliczonej zgodnie z zasadą wskazaną w art. 25 ust. 5 zd. 2 ustawy, jest błędna. Za takim sposobem obliczania sumy punktów nie może przemawiać treść § 9 ust. 2 ww. rozporządzenia w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej oraz prokuratorskiej, ponieważ przepisy rozporządzenia nie mogą zmieniać znaczenia przepisów ustawowych, co nie budzi najmniejszych wątpliwości zarówno w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Za taką metodą wystawiania ocen nie przemawia również treść art. 52 pkt 2 przedmiotowej ustawy. Przepis ten stanowi delegację ustawową dla Ministra Sprawiedliwości do wydania rozporządzenia wykonawczego i wskazuje, że w rozporządzeniu tym Minister ma określić organizację, szczegółowe warunki i tryb odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej, szczegółowe warunki odbywania w trakcie aplikacji sędziowskiej stażu na stanowiskach asystenta sędziego i referendarza sądowego, jak również sposób ustalania systemu punktowego oceny zaliczania sprawdzianów i ich poprawek, praktyk i stażu objętych programem poszczególnych aplikacji, mając na względzie zakres wiedzy teoretycznej i praktycznej niezbędnej do zajmowania stanowiska, odpowiednio, referendarza sądowego, asystenta sędziego, asystenta prokuratora lub sędziego i prokuratora oraz konieczność jednolitej i obiektywnej oceny wiedzy i kwalifikacji aplikantów. Jednak to wcale nie oznacza, że Minister miał obowiązek określić taki system umieszczania aplikantów na liście klasyfikacyjnej, jaki został w sprawie zastosowany. Wprost przeciwnie, rozwiązania normatywne, ustanowione przez Ministra Sprawiedliwości, nie mogą pozostawać w sprzeczności z rozwiązaniami przyjętymi w ustawie, gdyż godziłoby to w podstawowe zasady techniki legislacyjnej.
Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 10 stycznia 2012 r. o sygn. akt I OSK 2010/11 i z dnia 2 marca 2012 r. o sygn. akt I OSK 1843/11 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w praworządnym (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) i demokratycznym państwie prawnym (art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) nałożenie na stronę obowiązku lub ograniczenia przysługującego jej uprawnienia może nastąpić tylko na podstawie przepisu powszechnie obowiązującego. Jednocześnie, co silnie podkreślano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego od samego początku jego istnienia, obowiązku obciążającego stronę lub ograniczenia przysługującego jej uprawnienia nie można domniemywać, gdyż to godzi w bezpieczeństwo obrotu prawnego. System obowiązujących przepisów prawnych powinien być czytelny dla jednostki, tak aby mogła ona racjonalnie pokierować swym postępowaniem. W szczególności nie można obciążać jej sankcją za niedopełnienie domniemywanego obowiązku, jeżeli obowiązek wprost wypływający z przepisu prawa – w tym wypadku z art. 26 ust. 3 ww. ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury – został sformułowany inaczej. Organy władzy, w tym organy administracji publicznej, nie mogą bowiem obarczać jednostki skutkami popełnionych przez siebie błędów, np. w procesie legislacyjnym. Przedstawione powyżej stanowisko Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela.
W powołanych wyżej wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny, przedstawiając zaprezentowaną wykładnię art. 26 ust. 3 ww. ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, uwzględnił skargi kasacyjne, uchylając nie tylko zaskarżone wyroki, ale także podjęte w tych sprawach decyzje, jako że naruszały one prawo w stopniu uzasadniającym konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego. W sprawie niniejszej jest podobnie, bowiem zastosowana wobec skarżącej metoda wyliczenia liczby punktów jest sprzeczna z powołanym powyżej przepisem ustawowym, co nie pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, wszak powoduje zaniżenie łącznej oceny punktowej i wadliwe umieszczenie skarżącej na liście klasyfikacyjnej aplikantów.
W konsekwencji, wobec stwierdzonych uchybień, zasadne było uchylenie wydanych w sprawie decyzji. Rozpoznając ponownie sprawę skarżącej, organy w niej orzekające będą obowiązane uwzględnić przestawioną ocenę prawną Sądu.
Z tych względów, stosując art. 135 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.
Na podstawie art. 250 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" oraz w związku z § 2 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.) Sąd przyznał pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenie w wysokości 480 zł, powiększone o należny podatek od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej z urzędu, uwzględniając w nim kwotę 240 zł wraz z podatkiem VAT za reprezentowanie strony w postępowaniu przed Sądem I instancji przed wniesieniem skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 20 października 2011 r. o sygn. akt II SA/Wa 700/11, jak również kwotę 240 zł wraz z podatkiem VAT za reprezentowanie skarżącej w postępowaniu po przekazaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło