II SA/Wa 1656/19
WyrokWSA w Warszawie2019-12-13
Skład orzekający: Joanna Kube, Joanna Kruszewska-Grońska, Ewa Radziszewska-Krupa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ocenił kwalifikacje kandydata do nadania stopnia nauczyciela mianowanego, uwzględniając jego wykształcenie i doświadczenie zawodowe w kontekście przepisów rozporządzenia w sprawie kwalifikacji wymaganych od nauczycieli szkół artystycznych?Ratio decidendi
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, utrzymując w mocy decyzję odmawiającą nadania stopnia nauczyciela mianowanego, naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie decyzji nie było wyczerpujące, nie odniosło się do wszystkich zarzutów i dowodów podnoszonych przez stronę, co uniemożliwiło jej obronę interesów i skuteczną kontrolę decyzji przez sąd. Sąd uchylił decyzję z uwagi na wadliwość procesową, która mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący, W.Z., ubiegał się o nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Wójt Gminy odmówił nadania stopnia, uznając, że skarżący nie posiada wymaganych kwalifikacji do nauczania gry na saksofonie w szkole muzycznej, mimo posiadania dyplomów ukończenia studiów magisterskich w uczelni artystycznej i przygotowania pedagogicznego. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję Ministra do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących uzasadnienia decyzji oraz przepisów prawa materialnego dotyczących kwalifikacji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz zasądził od Ministra na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Protokolant referent stażysta Magdalena Morawiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi W.Z. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia nauczyciela mianowanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasadza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz skarżącego W.Z. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Wójt Gminy [...] nad [...] (zwany dalej: "Wójtem") decyzją z [...] marca 2019r. odmówił W. Z. (zwany dalej: "Skarżącym") nadania stopnia awansu zawodowego – nauczyciela mianowanego, który jest zatrudniony jako w Szkole [...] stopnia w R., jako nauczyciel gry na saksofonie od roku szkolnego 2011/2012 na czas określony.
Z uzasadnienia ww. decyzji wynika, że Skarżący złożył [...] czerwca 2019r. do wniosek o wszczęcie postępowania egzaminacyjnego na stopień nauczyciela mianowanego. Zarządzeniem z [...] lipca 2018r. nr [...], po wstępnej analizie, powołano komisję egzaminacyjną i wyznaczono termin egzaminu na [...] lipca 2018r., informując wszystkich członków komisji.
Wójt [...] lipca 2018r., po przeprowadzeniu ponownej analizy i po rozmowie z organem nadzorczym, ustalił, że Skarżącego zatrudniono w 2012r. na umowę o pracę na czas nieokreślony, po uzyskaniu stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Skarżąc prowadzi zajęcia za zgodą organu sprawującego nadzór pedagogiczny (Ministra).
Z przedłożonych przez Skarżącego dokumentów wynika, że posiada on dyplomy z: [...] czerwca 2015r. nr [...] - ukończenia Akademii Muzycznej w [...] Wydział [....] na kierunku [...] (tytuł mgr sztuki); z [...] czerwca 2013r. nr [...] - ukończenia Uniwersytetu [...] na Wydziale [...] na kierunku [...] w [...] w specjalności [...] (mgr sztuki).
Zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 20 maja 2014r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli szkół artystycznych, placówek kształcenia artystycznego i placówek doskonalenia nauczycieli (Dz.U. z 2014r., poz. 784, zwana dalej: "rozporządzeniem z 2014r.") kwalifikacje do nauczania przedmiotu lub do prowadzenia zajęć edukacyjnych artystycznych w szkłach muzycznych i w policealnych szkołach muzycznych oprócz osoby, o której mowa w ust. 1, posiada również osoba legitymująca się przygotowaniem pedagogicznym oraz dyplomem ukończenia studiów magisterskich w uczelni artystycznej na kierunku( specjalności) innym (innej) niż określone w ust. 1, która w ramach danego kierunku nabyła niezbędną wiedzę merytoryczną w zakresie nauczanego przedmiotu Mb w zakresie rodzaju prowadzonych zajęć.
Wójt wskazał, że Skarżący posiada dyplom dotyczący m.in, ukończenia Wydziału [...] Akademii Muzycznej w [...], tylko w zakresie specjalności [...]. Skarżący, legitymując się powyższym dyplomem, nie posiada kwalifikacji do nauczania saksofonu klasycznego w szkole [...] stopnia.
Skarżący pismem z [...] lutego 2019r. zwrócił się ponownie do Wójta o zwołanie posiedzenia komisji egzaminacyjnej. Zawiadomieniem z [...] marca 2019r. poinformowano Skarżącego o możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi materiałami dowodowymi i wypowiedzeniem się, co do zebranych materiałów i zgłoszonych żądań. Skarżący zapoznał się z aktami [...] marca 2019r. i wniósł o pisemne stanowisko w sprawie braku możliwości powołania komisji egzaminacyjnej dotyczącej egzaminu na stopień nauczyciela mianowanego.
2. Skarżący w odwołaniu z [...] kwietnia 2019r. ww. decyzji zarzucił naruszenie: a) art. 9b ust. 6 ustawy z 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2018r., poz. 967 ze zm., zwana dalej: "u.KN") i § 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z 2014r.; b) art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018r., poz. 2096 ze zm., zwana dalej: "k.p.a.") i w związku z tym wniósł o uchylenie ww. decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wójtowi.
Skarżący odwołując się do § 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z 2014r. wskazał, że "kwalifikacje do nauczania przedmiotu lub do prowadzenia zajęć edukacyjnych artystycznych w szkołach muzycznych i w policealnych szkołach muzycznych oprócz osoby, o której mowa w ust. 1, posiada również osoba legitymująca się przygotowaniem pedagogicznym oraz dyplomem ukończenia studiów magisterskich w uczelni artystycznej na kierunku (specjalności) innym (innej) niż określone w ust. 1, która w ramach danego kierunku nabyła niezbędną wiedzę merytoryczną w zakresie nauczanego przedmiotu lub w zakresie rodzaju prowadzonych zajęć". Rozporządzenie to nie definiuje pojęcia "wiedza merytoryczna", nie określa wskazówek ani kryteriów ustalania wiedzy merytorycznej. Skarżący wyjaśnił, że posiada przygotowanie pedagogiczne i dyplom ukończenia Akademii Muzycznej w [...] Wydział [...] na kierunku [...] (tytuł mgr sztuki z [...] czerwca 2015r. nr [...]) i dyplom ukończenia Uniwersytetu [...] na Wydziale [...] na kierunku edukacja artystyczna w zakresie sztuki muzycznej w specjalności prowadzenie estradowych zespołów muzycznych (mgr sztuki z [...] czerwca 2013r. nr [...]). Wykształcenie to gwarantuje posiadanie wiedzy merytorycznej w zakresie nauczania gry na saksofonie w szkole [...] stopnia. Okoliczność tę potwierdza suplement do dyplomu nr [...], który w szczegółach dotyczących przebiegu studiów (pkt. 4.3) jako instrument główny we wszystkich czterech semestrach wskazuje saksofon, a w informacjach o uprawnieniach posiadacza dyplomu jako posiadane kwalifikacje i uprawnienia zawodowe wskazano, m.in. pracę dydaktyczną w szkolnictwie muzycznym, po uzyskaniu kwalifikacji pedagogicznych. Skarżący jest muzykiem grającym zawodowo na saksofonie. Uczniowie szkoły [...] stopnia zdobywają podstawowe wiadomości z muzyki, które są tożsame w jazzie i klasyce. Bardzo istotnym składnikiem studiów jest teoria muzyki i wybrane problemy wykonawcze, charakterystyczne dla danej specjalności. Wykształcony muzyk zna historię muzyki, gatunki i formy muzyczne, potrafi charakteryzować i stosować poszczególne środki wyrazu artystycznego w grze na swoim instrumencie. Dlatego też Dyrektor ww. szkoły zatrudnił Skarżącego jako nauczyciela gry na saksofonie z kwalifikacjami.
Skarżący wskazał, że jeśli nawet przyjąć za Wójtem, że Skarżący nie miał kwalifikacji, to Dyrektor Szkoły dokonał zbliżenia ukończonego kierunku studiów do nauczanego przedmiotu i z dniem wejścia w życie ww. rozporządzenia z 2014r. - 16 czerwca 2014r., Skarżący - na mocy § 23 ust 2 ww. rozporządzenia, zachował nabyte kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela gry na saksofonie. Skarżący wskazał też, że w ww. szkole jest zatrudniony od [...] września 2012r. na czas nieokreślony, więc wyrażona przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (zwany dalej: "Ministrem") w piśmie z 30 lipca 2018r. zgoda na zatrudnienie Skarżącego w celu kontynuacji prowadzenia zajęć: gra na saksofonie oraz orkiestra - pozbawiona jest podstaw prawnych. Podstawy takiej nie może stanowić, powołany w piśmie Ministra, art. 10 ust. 9 Karty Nauczyciela, skoro daje on możliwość zatrudniania na czas określony osób nie posiadających kwalifikacji wyłącznie w przypadku zaistnienia potrzeby wynikającej z organizacji nauczania lub zastępstwa nieobecnego nauczyciela. Przepis ten nie służy wyrażaniu zgody na zatrudnienie w celu kontynuacji prowadzenia zajęć nauczyciela już zatrudnionego i to na czas nieokreślony jako nauczyciela gry na saksofonie od 8 lat.
Skarżący wskazał ponadto, że Wójt w swojej decyzji nie wyjaśnił na czym polegał brak kwalifikacji Skarżącego, a w konsekwencji dlaczego studia, które Skarżący ukończył nie uprawniają do uznania wykształcenia na podstawie § 3 ust 2 pkt 1 rozporządzenia z 2014r. Z tego powodu zaskarżona decyzja narusza art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. Z ww. przepisów wynika, że uzasadnienie decyzji nie może ograniczać się do przedstawienia i umotywowania własnego stanowiska organu, jeżeli w toku postępowania strona podnosi zarzuty, zapatrując się na faktyczną bądź prawną ocenę sprawy odmiennie, niż organ administracji publicznej. Skoro przyjęte przez organ przesłanki faktyczne lub prawne, jak również ocena dowodów, budzą zastrzeżenia strony, w uzasadnieniu decyzji winno zostać zawarte rozstrzygnięcie odnośnie tych wątpliwości (wyrok WSA w Krakowie z 12 maja 2009r. sygn. akt II SA/Kr 340/09, LEX nr 551956).
3. Minister decyzją z [...] maja 2019r. utrzymał w mocy ww. decyzję Wójta, podtrzymując jej podstawę faktyczną i prawną.
W uzasadnieniu stwierdzono, że organ odwoławczy w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego stwierdził, że z przedłożonych przez Skarżącego dokumentów wynika, że posiada on dyplom ukończenia Akademii Muzycznej w [...], Wydział [...], na kierunku [...] specjalność [...] (tytuł magistra sztuki nr [...] z [...] czerwca 2015r.) oraz dyplom ukończenia Uniwersytetu [....] na Wydziale [...] na kierunku [...] w specjalności [...] (mgr sztuki nr [...] z [...] czerwca 2013r.). Skarżący nie spełnia więc przesłanek wymaganych przez ustawodawcę w § 3 rozporządzenia z 2014r. W świetle ww. przepisu kwalifikacje do nauczania przedmiotu lub prowadzenia zajęć edukacyjnych artystycznych w szkołach muzycznych posiada osoba legitymująca się przygotowaniem pedagogicznym oraz dyplomem ukończenia studiów magisterskich w uczelni artystycznej na kierunku (specjalności) zgodnym (zgodnej) z nauczanym przedmiotem łub z rodzajem prowadzonych zajęć. Ukończenie studiów na kierunku [...] zakresie [...], nie daje Skarżącemu kwalifikacji kierunkowych do nauczania gry na saksofonie klasycznym w szkołach artystycznych. Ponadto sformułowanie zawarte w § 3 ust. 2 pkt. 1 rozporządzenia z 2014r. (zgodnie z którym kwalifikacje do nauczania przedmiotu lub do prowadzenia zajęć edukacyjnych artystycznych w szkołach muzycznych i w policealnych szkołach muzycznych, oprócz osoby, o której mowa w ust. 1, posiada również osoba legitymująca się przygotowaniem pedagogicznym oraz dyplomem ukończenia studiów magisterskich w uczelni artystycznej na kierunku (specjalności) innym (innej) niż określone w ust. 1 i która w ramach danego kierunku nabyła niezbędną wiedzę merytoryczną w zakresie nauczanego przedmiotu lub w zakresie rodzaju prowadzonych zajęć) oznacza, że w trakcie studiów dana osoba realizowała (co najmniej) program kształcenia w zakresie przedmiotu, którego ma nauczać. Określenie "niezbędna wiedza merytoryczna w zakresie nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć" nie może być zatem interpretowane jako niezbędna wiedza merytoryczna w zakresie przedmiotu pokrewnego do nauczanego przedmiotu.
Minister stwierdził też, że ww. decyzja Wójta jest zgodna zobowiązującymi przepisami prawa i nie dostrzegł uchybień prawa materialnego, jak i procesowego.
4. Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 czerwca 2019r. wniósł o uchylenie ww. decyzji Ministra i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, z uwagi na naruszenie: a) art. 9b ust. 6 u.KN oraz § 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z 2014r.; b) art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 140 k.p.a.
Zdaniem Skarżącego, Minister wydając zaskarżoną decyzję, wbrew art. 107 § 3 k.p.a., nie odniósł się do zarzutów i twierdzeń zawartych w odwołaniu od decyzji Wójta, w tym do kwalifikacji do nauki gry na saksofonie w szkole [...] stopnia, wobec zakresu wiedzy potwierdzonej suplementem do dyplomu nr [...]. W ocenie Skarżącego odniesienia takiego nie może stanowić stwierdzenie, że "niezbędna wiedza merytoryczna w zakresie nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć nie może być interpretowana jako niezbędna wiedza merytoryczna w zakresie przedmiotu pokrewnego do nauczanego przedmiotu". Skarżący wyjaśnił, że nie chodzi o przedmiot pokrewny do nauczanego, a nabycie niezbędnej wiedzy merytorycznej w zakresie nauczanego przedmiotu. Rozporządzenie z 2014r. nie definiuje pojęcia "wiedza merytoryczna", nie określa wskazówek ani kryteriów ustalania wiedzy merytorycznej. Skarżący posiada przygotowanie pedagogiczne i wykształcenie potwierdzone ww. dyplomami, które gwarantuje posiadanie wiedzy merytorycznej w zakresie nauczania gry na saksofonie w szkole [...] stopnia. Okoliczność tę potwierdza suplement do dyplomu nr [...], który w Szczegółach dotyczących przebiegu studiów (pkt. 4.3) jako instrument główny we wszystkich czterech semestrach wskazuje saksofon, a w informacjach o uprawnieniach posiadacza dyplomu jako posiadane kwalifikacje i uprawnienia zawodowe wskazano m.in. pracę dydaktyczną w szkolnictwie muzycznym, po uzyskaniu kwalifikacji pedagogicznych. Skarżący wyjaśnił, że jest muzykiem grającym zawodowo na saksofonie. Uczniowie szkoły [...] stopnia zdobywają podstawowe wiadomości z muzyki, które są tożsame w jazzie i klasyce. Bardzo istotnym składnikiem studiów jest teoria muzyki i wybrane problemy wykonawcze, charakterystyczne dla danej specjalności. Wykształcony muzyk zna historię muzyki, gatunki i formy muzyczne, potrafi charakteryzować i stosować poszczególne środki wyrazu artystycznego w grze na swoim instrumencie. Skoro organ II instancji kwestionuje kwalifikacje do nauczania gry na saksofonie w Szkole [...] stopnia, powinien wskazać na czym brak kwalifikacji polega, a w konsekwencji dlaczego ukończone studia nie uprawniają do uznania wykształcenia na podstawie § 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z 2014r. Dlatego zaskarżona decyzja narusza art. art. 9b ust. 6 u.KN i § 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z 2014r.
5. Minister w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Minister dodatkowo wyjaśnił, że odmienne zakresy kształcenia w zakresie instrumentalistyki jazzowej i klasycznej oraz odmienna technika gry powodują, że Skarżący nie posiada kwalifikacji do nauczania gry na saksofonie w szkołach muzycznych, gdzie obowiązuje podstawa programowa do nauczania gry na saksofonie klasycznym. Ponadto Skarżący nie przedłożył dokumentu potwierdzającego posiadanie przygotowania pedagogicznego do nauczania gry na saksofonie. Przygotowanie pedagogiczne, wymagane od nauczyciela oznacza (w rozumieniu § 2 pkt 2 ww. rozporządzenia) nabycie wiedzy i umiejętności z zakresu psychologii, pedagogiki i metodyki, nauczanych w wymiarze nie mniejszym niż 270 godzin w powiązaniu z kierunkiem (specjalnością) kształcenia, oraz z pozytywnie ocenioną praktyką pedagogiczną, w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin; w przypadku nauczycieli praktycznej nauki zawodu niezbędny wymiar zajęć z zakresu przygotowania pedagogicznego wynosi nie mniej niż 150 godzin. Z dokumentacji znajdującej się w Ministerstwie wynika Dyrektor ww. Szkoły [...] stopnia corocznie występował i otrzymywał zgodę Ministra na zatrudnienie Skarżącego na 1 rok szkolny, jako osoby nie posiadającej wymaganych kwalifikacji (na podstawie art. 10 ust. 9 i 10 u.KN). Ostatnią zgodę wydano w czerwcu 2018r. i dotyczyła roku szkolnego 2018/2019.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Skarga ma uzasadnione podstawy.
2. Sądy administracyjne, w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018r. poz. 2107, ze zm.), oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a.") sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Wojewódzki sąd administracyjny kontroluje więc legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Oznacza to, że by wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
3. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie Minister, wydając zaskarżoną decyzję, na mocy której utrzymano w mocy ww. decyzję Wójta, odmawiająca Skarżącemu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, nie uwzględnił przestanek zawartych w przepisach art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. i to w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie faktyczne decyzji, w tym także zaskarżonej, w świetle art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Stosownie natomiast do art. 11 k.p.a. organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Tym samym zadaniem uzasadnienia wydanej przez organ administracyjny decyzji jest przekonanie strony o prawidłowości rozstrzygnięcia. Uzasadnienie decyzji powinno więc być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania wyrażonej w ww. przepisie - art. 11 k.p.a.
Stwierdzić też należy, że jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest, zgodnie z poglądami prezentowanymi w orzecznictwie sądów administracyjnych, obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od tego, uzasadnienie zaskarżonej decyzji stanowi jeden z warunków sine gua non skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez Sąd (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 grudnia 1995r. sygn. akt SA/Lu 2479/94, LEX nr 27106). Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych, na co wskazuje art. 8 k.p.a.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji ani nie zostało skonstruowane tak, że Skarżący mógł zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się Minister przy załatwianiu sprawy, ani nie pozwalało przyjąć, że organ odwoławczy odniósł się do podnoszonych przez Skarżącego w odwołaniu argumentów i powoływanych dowodów. Warto podkreślić, że Skarżący w odwołaniu w sposób wyraźny wskazywał, że posiadane przez niego wykształcenie gwarantuje wiedzę merytoryczną w zakresie nauczania gry na saksofonie w szkole [...] stopnia. Do tych argumentów należało się odnieść. Było tym bardziej istotne, że zdaniem Skarżącego miały one potwierdzenie w suplemencie do dyplomu nr [...], który w szczegółach dotyczących przebiegu studiów (pkt. 4.3) i w ocenie Skarżącego potwierdza, że instrumentem głównym Skarżącego na wszystkich czterech semestrach był saksofon, a w informacjach o uprawnieniach posiadacza dyplomu jako posiadane kwalifikacje i uprawnienia zawodowe wskazano, m.in. pracę dydaktyczną w szkolnictwie muzycznym, po uzyskaniu kwalifikacji pedagogicznych.
Minister do tych stwierdzeń Skarżącego nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, choćby jednym zdaniem, mimo, że miał taki obowiązek, z uwagi na zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a., a także ze względu na zasadę dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 15 k.p.a.
Warto przy tym wskazać, że z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy wynika, że Skarżący uczy muzyki i może być zatrudniony na stanowisku nauczyciela gry na saksofonie, bez precyzowania czy chodzi o saksofon klasyczny czy jazzowy, a także, że potrafi grać na tym instrumencie (k. 5, 6, 8, 13 akt administracyjnych).
Minister nie wyjaśnił też w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jaka była podstawa programowa szkoły [...] stopnia, a ponadto nie zestawił tej informacji z argumentacją Skarżącego, że Skarżący przedkładając ww. dyplomy z dwóch Uczelni wyższych, powoływał się konsekwentnie na nabycie niezbędnej wiedzy merytorycznej do kształcenia dzieci w szkole [...] stopnia. Było to tym bardziej istotne z uwagi na zasadę zaufania do organów administracyjnych wyrażoną w art. 8 k.p.a., że Minister, wydając począwszy od 2012r. przez 8 kolejnych lat szkolnych Skarżącemu zgody na nauczanie dzieci w ww. Szkole [...] stopnia (na co wskazuje się dopiero w odpowiedzi na skargę, a czego nie potwierdzają znajdujące się w aktach administracyjnych dokumenty) uznawał, że Skarżący ma wymagane kwalifikacje merytoryczne do nauczania dzieci w szkole [...] stopnia, gry na saksofonie. Skoro zatem dopiero w odpowiedzi na skargę Minister wskazuje, że co roku wyrażał zgodę na to, by Skarżący nauczał dzieci w ww. szkole, powinien w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnić dlaczego przy na nadania stopnia awansu zawodowego – nauczyciela mianowanego – kwalifikacje Skarżącego są niewystarczające i stopniu należytym umotywować podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Inaczej dochodzi do naruszenia ww. zasady wynikającej z art. 8 k.p.a. Niewyjaśnienie Skarżącemu wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 marca 1998r. sygn. akt II SA 96/98, LEX nr 41681).
Organ administracji nie może zatem ograniczyć się do powołania artykułu czy paragrafu przepisu prawa lecz powinien w uzasadnieniu zawrzeć umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa oraz wskazać, jaki związek zachodzi między tą oceną a treścią rozstrzygnięcia, jak również odnieść się do argumentów podnoszonych przez Skarżącego. Analogiczne stanowisko w ww. kwestii było wielokrotnie wyrażane w judykaturze (por. wyrok NSA z 15 grudnia 1995r. sygn. akt SA/Lu 2479/94, LEX nr 47321). Obowiązkiem organu administracji jest dokładne uzasadnienie przyjęcia konkretnego przepisu jako podstawy rozstrzygnięcia (wyrok NSA z 14 grudnia 2000r. IIl SA 2042/00, LEX nr 47321).
Tym samym Minister nie powinien w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ograniczyć się jedynie do podtrzymania stanowiska organu pierwszej instancji, lecz zawrzeć szczegółową ocenę spornego zagadnienie, w kontekście wykładnie § 3 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia z 2014r., mając przy tym na uwadze okoliczności podnoszone przez Skarżącego i załączone przez niego dokumenty, w tym w szczególności suplement do dyplomu nr [...], który w szczegółach dotyczących przebiegu studiów (pkt. 4.3) Skarżącego. Minister dokumentu tego nie załączył do akt administracyjnych sprawy, przedłożonych do Sądu.
Zdaniem Sądu jednozdaniowe stwierdzenie Ministra zawarte w zaskarżonej decyzji, że określenie "niezbędna wiedza merytoryczna w zakresie nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć" nie może być interpretowane jako niezbędna wiedza merytoryczna w zakresie przedmiotu pokrewnego do nauczanego przedmiotu, nie może być uznane za wystarczające zarówno w świetle ww. rozważań, jak i w świetle podnoszonych przez Skarżącego zarzutów i dokumentu, a przede wszystkim stosownie do art. 11 i art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. Skarżący w sposób wyraźny w odwołaniu podkreślał bowiem, że posiadane przez niego wykształcenie gwarantuje posiadanie wiedzy merytorycznej w zakresie nauczania gry na saksofonie w szkole [...] stopnia oraz wskazywał, że saksofon był instrumentem głównym we wszystkich czterech semestrach nauki na Wyższej uczelni, zaś w informacjach o uprawnieniach posiadacza dyplomu jako posiadane kwalifikacje i uprawnienia zawodowe wskazano, m.in. pracę dydaktyczną w szkolnictwie muzycznym, po uzyskaniu kwalifikacji pedagogicznych. Skarżący podnosił też, że jest muzykiem grającym zawodowo na saksofonie i podkreślał, że uczniowie szkoły [...] stopnia zdobywają podstawowe wiadomości z muzyki, które są tożsame w jazzie i klasyce. Skarżący podnosił też, że bardzo istotnym składnikiem studiów jest teoria muzyki i wybrane problemy wykonawcze, charakterystyczne dla danej specjalności. Skarżący twierdził też, że wykształcony muzyk zna historię muzyki, gatunki i formy muzyczne, potrafi charakteryzować i stosować poszczególne środki wyrazu artystycznego w grze na swoim instrumencie.
Odniesienie się do tych wszystkich argumentów Skarżącego w kontekście odmowy mianowania Skarżącego na stanowisko nauczyciela mianowanego było zatem niezbędne, szczególnie, że Minister w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odwoływał się do podstawy programowej szkoły muzycznej pierwszego stopnia. Warto także podkreślić, że osoba, która zdała egzamin wstępny na studia muzyczne musi mieć ukończoną szkołę muzyczną II stopnia, a tym samym musi umieć grać na saksofonie klasycznym.
Minister przy ponownym rozpatrywaniu sprawy powinien odnieść się do wszystkich podnoszonych przez Skarżącego argumentów, mając przy tym na względzie treść art. 9 ust. 2 u.KN oraz art. 9b ust. 1 u.KN, jak również treść § 3 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia z 2014r. Warto przy tym wskazać, że w ww. rozporządzeniu posłużono się sformułowaniem "nauczanego przedmiotu" oraz odwołano się do kryterium "nabycia niezbędnej wiedzy merytorycznej". Minister powinien mieć też na względzie okoliczność, że wyrażając przez kolejne 8 lat w odniesieniu do Skarżącego zgodę na nauczanie nauki saksofonu, uznawał de facto, że Skarżący nabył i posiada niezbędną wiedzę merytoryczną by uczyć w ww. szkole [...] stopnia, w tym gry na saksofonie klasycznym.
4. Sąd stwierdza również, że powoływanie się przez Ministra w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę do okoliczności, które nie mają odzwierciedlenia w materiałach dowodowych sprawy, a także nie były wcześniej podnoszone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie może być oceniane przez Sąd administracyjny. Kontroli legalności podlega bowiem zaskarżona decyzja, a nie odpowiedź na skargę.
W orzecznictwie sądowym wielokrotnie podkreślano ponadto, a Sąd poglądy te podziela, że odpowiedź na skargę nie jest formą uzupełnienia motywów zaskarżonego aktu i argumentacja z odpowiedzi na skargę nie może być brana pod rozwagę przez sąd administracyjny przy ocenie zgodności zaskarżonego aktu z prawem. Z judykatury wynika też, że to decyzja (postanowienie kończące) stanowi akt, z którego strona winna czerpać pełną, wszechstronną, zgodnie z prawem umotywowaną informację w swej sytuacji prawnej - w zakresie prawa procesowego, jak i materialnego. To decyzja stanowi przedmiot zaskarżenia; z nimi polemizuje strona w skardze sądowoadministracyjnej; ona podlega ocenie i osądowi Sądu, jako odzwierciedlenie, przekazanie, uzasadnienie procesu zastosowania prawa, który dokonany został w sprawie.
W tym kontekście i z tego powodu wad decyzji istotnych, w świetle wymogów art. 107 § 3 k.p.a., nie może sanować późniejsza aktywność procesowa organu administracji - np. w formie odpowiedzi na skargę; odpowiedź na skargę nie jest aktem skarżonym i rozstrzyganym w postępowaniu sądowym (por. wyroki NSA z: 13 grudnia 1995r. sygn. akt III SA 341/95, Pr. Bankowe 1996/2/88, z 23 stycznia 1996r. sygn. akt SA/Ka 1076/95, LEX nr 26574, 4 czerwca 1997r. sygn. akt SA/Gd 3691/95, LEX nr 30254, z 21 stycznia 1998r. sygn. akt I SA/Gd 209/96, LEX nr 33692, 30 października 2000r. sygn. akt I SA/Łd 588/98, LEX nr 47097, 25 maja 2001r. sygn. akt III SA 2024/00, Prz. Podat. 2002/4/63).
Sąd, stosownie do art. 134 § 1 Pp.s.a., stwierdza ponadto, że Minister w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie kwestionował posiadania przez Skarżącego przygotowania pedagogicznego do nauczania gry na saksofonie w kontekście wymogów godzinowych. Niezrozumiałe jest zatem podniesienie ww. okoliczności dopiero w odpowiedzi na skargę. Sąd wskazuje ponadto, że przekazane do Sądu akta administracyjne, z którymi, stosownie do art. 10 § 1 k.p.a. nie był zapoznawany Skarżący, choć takie prawo posiadał, nie potwierdzają ww. okoliczności.
Minister przy ponownym rozpatrywaniu sprawy naprawi również ww. wadliwość procesową i w sposób zgodny z art. 10 § 1 k.p.a. zapewni Skarżącemu czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwi mu wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów, także tych o których mowa dopiero w odpowiedzi na skargę. W aktach administracyjnych powinny też znajdować się dokumenty, które Skarżący załączył do odwołania. Należy bowiem pamiętać, że w świetle art. 81 k.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się, co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie, z akt administracyjnych sprawy nie wynika, że Skarżący miał możliwość ustosunkowania się do jakichkolwiek okoliczności wskazanych przez Ministra w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a tym, że wobec Skarżącego zastosowano przepis art. 10 § 1 k.p.a.
5. Sąd, mając powyższe okoliczności na względzie uznał, że zasadne było uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. (punkt pierwszy sentencji), z uwagi na ww. wadliwości natury procesowej, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd o kosztach postępowania sądowego (punkt drugi sentencji) orzekł na mocy art. 200 i art. 209 P.p.s.a., gdyż Skarżący działał osobiście, a wpis sądowy wynosił 200 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło