II SA/Wa 1665/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), WSA Andrzej Kołodziej, Protokolant Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską -oddala skargę. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. l.dz. [...] Komendant Wojewódzki Policji w W., działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) – zwanej dalej uobia, cofnął Z. S. pozwolenie na broń palną myśliwską. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w dniu 3 stycznia 2009 r. do Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Wojewódzkiej Policji wpłynęła informacja, że przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie karne na podstawie aktu oskarżenia wniesionego przez Prokuraturę Krajową ds. Przestępczości Zorganizowanej w L., o popełnienie przez Z. S. czynów z art. 228 § 1 kk w zb. z 239 § 1 kk, art. 228 § 3 kk w zb. z art. 239 § 1 kk, art. 228 § 4 kk w zb. art. 239 § 2 kk i art. 266 § 2 kk, art. 239 § 1 dawnego kk w zb. z art. 266 kk, art. 228 § 1 kk w zb. z art. 230 § 1 kk i art. 231 kk. Wobec skarżącego zastosowany został środek zapobiegawczy w postaci aresztu tymczasowego. Organ I instancji podkreślił, że przestępstwa, o które został oskarżony skarżący, popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, są przestępstwami podobnymi (art. 115 § 3 i 4 kk), stąd też strona została zaliczona przez ustawodawcę do grona osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia. Nadto przestępstwa łapownictwa występowały w postaciach kwalifikowanych typów sprzedajności opisanych w art. 228 § 3 i 4 kk w związku z pełnieniem funkcji publicznej. Komendant Wojewódzki Policji w W. podniósł, że prawo do posiadania broni jest uprawnieniem wyjątkowym, zatem osoby je posiadające muszą w sposób szczególny przestrzegać przepisów prawa i porządku publicznego i charakteryzować się nieskazitelną postawą, zwłaszcza w poszanowaniu porządku publicznego. Natomiast zarzut wielokrotnego przyjęcia korzyści majątkowej przez osobę pełniącą w tym czasie funkcję publiczną, zdecydowanie dyskwalifikuje ją jako posiadacza broni, nawet w sytuacji, gdy nie zapadło jeszcze prawomocne rozstrzygnięcie sądu. Organ I instancji podkreślił jednak, że jest związany ustaleniami Prokuratury Rejonowej w L. dokonanymi w postępowaniu przygotowawczym, natomiast nie przesądza jeszcze o winie bądź niewinności skarżącego. Komendant Wojewódzki Policji w W. dodał nadto, że pozytywna opinia koła łowieckiego nie może zmienić rozstrzygnięcia w sprawie z uwagi na obligatoryjny charakter przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia. W odwołaniu od decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r. Z. S. zarzucił Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w W. brak wykazania bezpośredniego związku pomiędzy zarzucanymi mu czynami a dotychczasowym jego zachowaniem, które przemawiałoby za istnieniem obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem porządku publicznego. Skarżący podniósł również, że kwestia opinii koła łowieckiego została potraktowana bardzo pobieżnie. Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] Komendant Główny Policji, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – zwanej dalej kpa, oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia. W uzasadnieniu decyzji Komendant Główny Policji powtórzył argumentację zawartą w decyzji organu I instancji. Wskazał ponadto, że obawa użycia przez skarżącego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego wynika z wagi zarzucanych w akcie oskarżenia czynów – przeciwko działalności instytucji państwowych i samorządu terytorialnego, przeciwko ochronie informacji oraz przeciwko wymiarowi sprawiedliwości. Obawę tą wzmacnia również fakt, że skarżący, reprezentując organy [...], powinien [...], a tym samym pozostawać poza wszelkim podejrzeniem popełnienia przestępstw, o których dokonanie jest oskarżony. Organ II instancji podkreślił również, że prawo polskie nie przewiduje powszechności dostępu do posiadania broni, lecz podlega ona ścisłej reglamentacji, a więc jest swoistym przywilejem, przysługującym osobie, która spełnia restrykcyjne wymogi ustawy o broni i amunicji, a przede wszystkim daje rękojmię, iż swoim zachowaniem nie stworzy zagrożenia dla porządku publicznego. Prawo do posiadania broni nie zostało również zagwarantowane konstytucyjnie, stąd też cofnięcie pozwolenia nie narusza konstytucyjnych praw obywatelskich ani też ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską aktów prawa międzynarodowego. Komendant Główny Policji wyjaśnił ponadto, że przepisy ustawy nie zobowiązują organów Policji do udowodnienia posłużenia się lub użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. Wystarczające jest bowiem samo domniemanie takiego zachowania, którego podstawą może być fakt skazania lub podejrzenia o popełnienie przestępstwa. Odnosząc się do zarzutu skarżącego o braku odniesienia się przez organ I instancji do opinii macierzystego koła łowieckiego Komendant Główny Policji stwierdził, iż opinia ta, jakkolwiek dobrze świadczy o skarżącym, to jednak nie eliminuje obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia, z uwagi na ciężar zarzucanych przestępstw. Powyższa decyzja Komendanta Głównego Policji stała się przedmiotem skargi Z. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w W., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, czyli art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia z uwagi na błędną ich wykładnię przyjmującą, iż okoliczność toczącego się postępowania karnego uzasadnia obawę użycia przez skarżącego broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Z. S. zarzucił również naruszenie przepisów prawa procesowego, czyli art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa, poprzez brak rozważenia całokształtu materiału dowodowego i niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Skarżący stwierdził też, że charakter przestępstw, o których popełnienie został oskarżony, nie uzasadnia wystąpienia obawy użycia przez niego broni sprzecznie z prawem, tym bardziej, że od wielu lat jest myśliwym i nie dopuścił się dotychczas żadnego uchybienia w związku z używaniem broni. Natomiast podkreślił, że organy Policji nie uwzględniły pozytywnej opinii koła łowieckiego, która to opinia wskazuje na cechy osobowości ściśle związane z posiadaniem broni, a nadto obawę użycia przez skarżącego broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego uzasadniły wyłącznie toczącym się postępowaniem karnym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Skarżący Z. S. został w postępowaniu administracyjnym uznany za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co było podstawą cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni myśliwskiej. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 18 ust. 1 pkt 2 uobia, zgodnie z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia, czyli taką, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanej prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Należy podkreślić, iż organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. W związku z tym istnieje konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń poprzez wydawanie ich tylko w sytuacjach uznanych za szczególne oraz cofanie takich pozwoleń w sytuacjach, gdy powyższy interes jest zagrożony. Niezależnie od powyższego trzeba zauważyć, że ocena czy w konkretnym przypadku takie szczególne obawy występują i czy są one uzasadnione, należy do organów Policji, zaś rolą Sądu jest kontrola, czy ocena ta nie nosi cech dowolności oraz, czy przy wydawaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy prawa. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się przekroczenia tych granic. Zdaniem Sądu organy Policji właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego oraz prawidłowo oceniły całokształt zgromadzonego materiału dowodowego. Organy Policji ustaliły bowiem, iż przeciwko skarżącemu został wytoczony akt oskarżenia o popełnienie przestępstw z art. 228 § 1 kk w zb. z 239 § 1 kk, art. 228 § 3 kk w zb. z art. 239 § 1 kk, art. 228 § 4 kk w zb. art. 239 § 2 kk i art. 266 § 2 kk, art. 239 § 1 dawnego kk w zb. z art. 266 kk, art. 228 § 1 kk w zb. z art. 230 § 1 kk i art. 231 kk (przestępstwa łapownictwa w postaciach kwalifikowanych typów sprzedajności opisanych w art. 228 § 3 i 4 kk w związku z pełnieniem funkcji publicznej, przeciwko działalności instytucji państwowych i samorządu terytorialnego, przeciwko ochronie informacji oraz przeciwko wymiarowi sprawiedliwości). Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2006 r. sygn. akt II OSK 88/06 - przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można powoływać się jedynie na fakt skazania wyrokiem skazującym. W przypadkach skazania za inne przestępstwa, niż wymienione wprost w katalogu zawartym w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem, za który został skazany i cechami charakteru, oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które pozwalałoby na zobiektywizowanie obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego. Teza powyższa jest również adekwatna do sytuacji, gdy przeciwko posiadaczowi pozwolenia na broń toczy się postępowanie karne. W ocenie Sądu jednakże organy Policji w sposób prawidłowy dokonały zgromadzenia, a następnie analizy całości stanu faktycznego w kontekście przewidywanych negatywnych zachowań skarżącego mogących świadczyć o uzasadnionym charakterze "obawy", o której mowa w wyżej powołanym przepisie. Odnosząc się do zarzutów skargi warto przypomnieć, że decyzja wydana w oparciu o art. 18 ust. 1 pkt 2 uobia jest decyzją mającą charakter związania administracyjnego, które charakteryzuje się tym, że organ administracji, w przypadku stwierdzenia określonego stanu faktycznego przewidzianego ustawą (w przedmiotowej sprawie jest to stan opisany w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia), ma obowiązek cofnąć pozwolenie na broń. Należy jednak dodać, iż art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia nie formułuje w sposób sztywny i jednoznaczny stanu faktycznego, będącego podstawą wydania decyzji związanej, lecz w sposób stwarzający w pewnej mierze właściwemu organowi administracji pole do oceny, czy stan faktyczny, od którego uzależnione jest zastosowanie normy prawa (tu - cofnięcie pozwolenia na broń) istnieje, czy nie. Ocena, czy posiadacz broni, wobec którego toczy się postępowanie administracyjne o cofnięcie tej broni na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 uobia, jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, wydana zostać musi w oparciu o zebrane w trakcie postępowania administracyjnego dowody. Jednym z takich dowodów są orzeczenia sądowe, w szczególności dotyczące skazania za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu lub informacje o toczących się postępowaniach karnych w takich sprawach. Katalogu przestępstw zawartego w tekście art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia nie można przy tym traktować jako mającego charakter enumeratywny (zamknięty). Świadczy o tym użycie przez ustawodawcę sformułowania "w szczególności", co daje pole do subsumcji odmiennych stanów faktycznych przy zastosowaniu tej normy prawnej. W stanie faktycznym niniejszej sprawy wobec skarżącego toczy się postępowanie karne o czyn wymierzony przeciwko mieniu, a zatem mieszczący się w katalogu przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia. Dokonana przez organ ocena nie nosi zdaniem Sądu znamion dowolności i ma potwierdzenie w materiale dowodowym, do którego należy zarówno akt oskarżenia, jak też opinia koła łowieckiego oraz wywiad środowiskowy. Oceny powyższej nie zmienia fakt, iż skarżący cieszy się pozytywną opinią w miejscu zamieszkania oraz w kole myśliwskim. Zdaniem Sądu prawidłowy jest pogląd organu, że sam fakt, iż zostało wszczęte postępowanie karne o przestępstwo łapownictwa w kwalifikowanej postaci przez osobę pełniącą funkcję publiczną uzasadnia twierdzenie organu, iż cechy charakteru skarżącego i jego dotychczasowa postawa nie gwarantują zgodnego z prawem używania broni w przyszłości. Podkreślić trzeba, ze od osób posiadających uprawnienie do posiadania broni należy oczekiwać szczególnego poszanowania prawa i nieposzlakowanej opinii. "Kwestia posiadania broni palnej, z uwagi na skutki - często nieodwracalne, jakie powoduje jej użycie - ma ogromne znaczenie dla stanu bezpieczeństwa i porządku prawnego" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 1999 r., sygn. akt: III SA 8241/98, LEX nr 45087). W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa procesowego, jak i materialnego w stopniu uzasadniającym eliminację decyzji z obrotu prawnego i uznał, iż zaskarżona decyzja znajduje oparcie zarówno w przepisach ustawy o broni i amunicji jak również pozostaje w zgodzie z podstawowym celem ustawy nałożonym przez ustawodawcę, którym jest bezpieczeństwo i porządek publiczny. Podejrzenie popełnienia czynów zabronionych i to przez funkcjonariusza publicznego zatrudnionego w [...] zdecydowanie wpływa na ocenę zachowania w kontekście nieskazitelności charakteru oraz uzasadnia zaistnienie obawy użycia przez taką osobę broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zgodzić się należy z Komendantem Głównym Policji, iż przepisy prawa nie wymagają udowodnienia posłużenia się lub użycia broni sprzecznie z prawem, a wystarczające jest pojawienie się obawy użycia broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, wynikające z faktu wszczęcia postępowania karnego wskutek popełnienia przez posiadacza broni przestępstw. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.