II SA/Wa 167/14
PostanowienieWSA w Warszawie2017-01-11
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jakie przepisy dotyczące kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu należy zastosować w sprawie, w której postępowanie zostało zakończone prawomocnie po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., ale postępowanie w danej instancji rozpoczęło się przed tą datą?Ratio decidendi
Do ustalenia wysokości wynagrodzenia adwokata z urzędu należy zastosować przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., ponieważ postępowanie w danej instancji rozpoczęło się przed wejściem w życie rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., a zgodnie z przepisami przejściowymi, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji stosuje się przepisy dotychczasowe. Wynagrodzenie obejmuje stawkę minimalną za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed NSA, powiększoną o podatek VAT.Stan faktyczny
Referendarz sądowy WSA w Warszawie rozpoznał wniosek adwokata o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Sprawa dotyczyła skargi K. K. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej odmawiającą prawa do zasiłku dla bezrobotnych. WSA oddalił skargę, a następnie skarżąca uzyskała prawo pomocy i został jej wyznaczony pełnomocnik z urzędu. Adwokat sporządził skargę kasacyjną i reprezentował stronę przed NSA. Wniosek dotyczył ustalenia wysokości należnego wynagrodzenia.Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych WSA w Warszawie na rzecz adwokata H. T. kwotę 240 zł oraz kwotę 55,20 zł tytułem podatku VAT, jako nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata H. T. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych postanawia: przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata H. T. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) stanowiącą 23% podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 czerwca 2014 r. oddalił skargę K. K. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Na wniosek skarżącej, postanowieniem referendarza sądowego z dnia 21 października 2014 r., zostało przyznane jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Okręgowa Rada Adwokacka w [...] wyznaczyła w niniejszej sprawie pełnomocnikiem z urzędu adw. H. T.
Wyznaczona adwokat sporządziła i złożyła w imieniu skarżącej skargę kasacyjną od wydanego w sprawie wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia i wystąpiła o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu, oświadczając, że nie zostały uiszczone w całości ani w części.
Pismem z dnia 30 października 2016 r. adwokat H. T. ustanowiła pełnomocnika substytucyjnego w osobie adw. P. P., który reprezentował skarżącą na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 9 listopada 2016 r., w sprawie o sygn. akt I OSK 558/15, z wniesionej skargi kasacyjnej.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Stawki opłat i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), które weszło w życie z dniem 2 listopada 2016 r.
Zgodnie z § 22 tego rozporządzenia, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Wcześniej obowiązujące rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., stanowiąc w § 22, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
W dacie wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, zarówno w I (w dniu 23 grudnia 2013 r.), jak i w II instancji (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2014 r. o przywróceniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej) obowiązywało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.), zwane dalej rozporządzeniem.
Postępowanie w niniejszej sprawie zostało zakończone prawomocnie po wejściu w życie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2016 r., stąd, po uwzględnieniu przepisów przejściowych, do rozpoznania przedmiotowego wniosku pełnomocnika z urzędu znajdą zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.
Z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a tego rozporządzenia wynika, że zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej należy się pełnomocnikowi z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Przepis ten stanowi jednocześnie, że wysokość stawki minimalnej opłaty za te czynności, "jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat", wynosi 100% stawki minimalnej, określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, nie mniej niż 120 zł.
Stosownie zaś do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia, stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w "innej sprawie", to jest takiej, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, albo adwokat nie sporządził skargi i nie brał udziału w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynosi 240 zł.
Ponadto w myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia, opłaty za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.
Należało więc przyjąć, iż w niniejszej sprawie podstawą ustalenia minimalnej stawki wynagrodzenia adwokata jest § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia.
Równocześnie, jak wynika z powołanego wyżej przepisu, wskaźnik procentowy stawki, określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, wynosi w tym wypadku 100%. Oznacza to, że należne pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie wynosi 100% stawki minimalnej, czyli 240 zł.
Z kolei - stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, opłata przyznana adwokatowi powinna być podwyższona o podatek od towarów i usług, który na dzień wydania niniejszego postanowienia - wynosi 23%.
Oznacza to, że w tym przypadku, kwota podatku wynosi 55,20 zł.
Ponadto adwokat, stosownie do § 20 rozporządzenia, złożyła wymagane oświadczenie.
Z uwagi powyższe, na podstawie art. 250 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz stosownie do § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, a także w myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w związku z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. oraz z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, postanowiono, jak w sentencji.
Stawka podatku od towarów i usług została przyjęta na podstawie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło