II SA/Wa 1670/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-03-21

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Jakie są zasady przyznawania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu adwokatowi w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w szczególności w zakresie ustalenia wysokości wynagrodzenia za prowadzenie sprawy w pierwszej instancji oraz za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Wysokość wynagrodzenia dla adwokata z urzędu za prowadzenie sprawy w pierwszej instancji ustala się na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wszczęcia postępowania, stosując nie więcej niż połowę opłaty maksymalnej, podwyższonej o podatek VAT. Za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej należy się wynagrodzenie w wysokości 50% opłaty określonej dla pierwszej instancji, nie mniej niż 120 zł, również podwyższone o podatek VAT, zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie wejścia w życie rozporządzenia regulującego te kwestie.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał wniosek adwokata M. K. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Adwokat był pełnomocnikiem skarżącego Z. S. w sprawie ze skargi na pismo Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej. Sąd odrzucił skargę, a pełnomocnik złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej i wystąpił o przyznanie kosztów zastępstwa prawnego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi M. K. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 360 zł tytułem wynagrodzenia za prowadzenie sprawy w pierwszej instancji oraz kwotę 82,80 zł tytułem podatku VAT, a także kwotę 147,60 zł (120 zł + 27,60 zł VAT) tytułem wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. K. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi Z. S. na pismo Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] sierpnia 2016 r. w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej postanawia: przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. K. kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) oraz kwotę 82,80 zł (osiemdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), stanowiącą 23% podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Adwokat M. K. został wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w [...] pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego w niniejszej sprawie w postępowaniu przed sądem I instancji, na podstawie art. 37a ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze (k-34 akt). Złożył do akt pismo procesowe z dnia 3 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 marca 2017 r. odrzucił wniesioną skargę. Wyznaczony pełnomocnik w ustawowym terminie złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od tego orzeczenia. Jednocześnie pismem z dnia 10 marca 2017 r. wystąpił o przyznanie kosztów zastępstwa prawnego udzielonego stronie z urzędu, zarówno za prowadzenie sprawy w I instancji, jak i za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej p.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stawki opłat i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), które weszło w życie z dniem 2 listopada 2016 r. Z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia wynika, że zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej należy się pełnomocnikowi z urzędu, między innymi za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Przepis ten stanowi jednocześnie, że wysokość opłaty za czynności adwokackie w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie takiej opinii przez adwokata, który występował w sprawie w I instancji, wynosi 50% opłaty, określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, nie mniej niż 120 zł. Stosownie zaś do § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia, opłaty w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w "innej sprawie", to jest takiej, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, albo adwokat nie sporządził skargi i nie brał udziału w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynoszą 240 zł. Ponadto w myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia, opłatę za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. W niniejszej sprawie pomoc udzielona skarżącej w II instancji, za którą należy się pełnomocnikowi z urzędu stosowna opłata, polegała na sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia, wydanego w sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Stosownie do powołanych wyżej przepisów ustalono, że należna pełnomocnikowi z urzędu opłata wynosi 50% z 240 zł, czyli 120 zł i powinna być podwyższona o kwotę 27,60 zł, stanowiącą podatek od towarów i usług, który wynosi 23%, co łącznie stanowi kwotę 147,60 zł. Natomiast rozpatrując wniosek pełnomocnika z urzędu, dotyczący przyznania kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu w postepowaniu przed sądem I instancji, należy stwierdzić, że zgodnie z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Postępowanie w niniejszej sprawie w I instancji zostało wszczęte w dniu 2 września 2016 r. i zakończone postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2017 r., dlatego do rozpoznania przedmiotowego wniosku pełnomocnika z urzędu znajdą zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801). Z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia wynika, że opłaty maksymalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w "innej sprawie", to jest takiej, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, albo adwokat nie sporządził skargi i nie brał udziału w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynoszą 480 zł. Ponadto w myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia, opłatę za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. W niniejszej sprawie pomoc udzielona skarżącej w postępowaniu przed sądem I instancji, za którą należy się pełnomocnikowi z urzędu stosowna opłata, polegała na złożeniu do akt pisma procesowego z dnia 3 stycznia 2017 r. Zgodnie z § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia, opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (§ 4 ust. 2). Należy stwierdzić, że rozpoznana sprawa nie była obszerna i nie miała skomplikowanego charakteru, a podjęte przez pełnomocnika skarżącej czynności nie wymagały znacznego nakładu pracy. Z tego względu za adekwatne do udziału adwokata w tym postępowaniu uznano wynagrodzenie w wysokości 1/2 opłaty maksymalnej, tj. 240 zł. Stosownie do powołanych wyżej przepisów ustalono, że należne pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie powinno być podwyższone o podatek od towarów i usług, wynoszący na dzień wydania niniejszego postanowienia 23%. Oznacza to, że kwota podatku wynosi 55,20 zł. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. oraz stosownie do § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c, a także w myśl § 4 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w związku z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu oraz zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b, a także w myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, postanowiono, jak w sentencji. Stawka podatku od towarów i usług została przyjęta na podstawie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło