II SA/Wa 1672/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, , Agnieszka Wiechowicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi A. D. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odwołania od uchwały Zebrania Wiejskiego Wyborczego Sołtysa postanawia odrzucić skargę Pismem z dnia [...] września 2019 r. A. D. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uchwałę Rady Gminy P. z dnia [...] maja 2019 r. w przedmiocie stanowiska radnych Rady Gminy w sprawie oddalenia jego odwołania z dnia [...] kwietnia 2019 r. od uchwały zebrania wiejskiego wyborczego z dnia [...] marca 2019 r. w sprawie wyborów sołtysa i rady sołeckiej Sołectwa S. W ww. odwołaniu A. D. wskazał na liczne uchybienia podczas przeprowadzonych wyborów, co w jego ocenie uzasadnia wniosek o unieważnienie podjętych w tej sprawie uchwał i przeprowadzenie ponownych wyborów sołtysa i rady sołeckiej wsi S. W odpowiedzi na odwołanie z dnia [...] kwietnia 2019 r. Rada Gminy P., działając na podstawie § 24 ust. 2 pkt 3 uchwały nr [...] Rady Gminy P. z dnia [...] grudnia 2018 r. w sprawie Statutu Gminy P. przesłała odwołującemu się stanowisko wypracowane w dniu [...] maja 2019 r. na VII sesji Rady Gminy, w którym uznała odwołanie za nieuzasadnione. Skarżący wniósł o uznanie przez Sąd stanowiska Rady Gminy P., jako bezzasadnego i wydanie rozstrzygnięcia o powtórzeniu wyborów sołtysa i rady sołeckiej wsi S. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy P. wnosił o oddalenie skargi jako niezasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, albowiem jest niedopuszczalna. Zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego wyznaczają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. : Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.) – dalej: p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Ponadto w myśl art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Podkreślenia również wymaga, iż przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania wniesionej skargi sąd administracyjny jest zobowiązany, w pierwszej kolejności, dokonać oceny jej dopuszczalność. Jednym zaś z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy w kognicji sądu administracyjnego, gdyż stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie, przedstawiona argumentacja skargi, jak i podniesione w niej zarzuty wskazują, iż skarga stanowi de facto wniosek o unieważnienie wyborów sołtysa i rady sołeckiej Sołectwa S. Stosownie do treści art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz.U. z 2019 r. poz. 506 z późn. zm.) - dalej: u.s.g., gmina może tworzyć jednostki pomocnicze: sołectwa oraz dzielnice, osiedla i inne. Jednostką pomocniczą może być również położone na terenie gminy miasto. Jednostkę pomocniczą tworzy rada gminy, w drodze uchwały, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami lub z ich inicjatywy (art. 5 ust. 2 u.s.g.). Zasady tworzenia, łączenia, podziału oraz znoszenia jednostki pomocniczej określa statut gminy (art. 5 ust. 3 u.s.g.). W myśl art. 18 ust. 2 pkt 7 u.s.g. do wyłącznej właściwości rady gminy należy między innymi ustalanie zakresu działania jednostek pomocniczych, zasad przekazywania im składników mienia do korzystania oraz zasad przekazywania środków budżetowych na realizację zadań przez te jednostki. Ponadto stosownie do treści art. 18a ust. 1 u.s.g. rada gminy kontroluje działalność wójta, gminnych jednostek organizacyjnych oraz jednostek pomocniczych gminy; w tym celu powołuje komisję rewizyjną. Wskazać należy również, że zgodnie z art. 35 ust. 1 u.s.g. organizację i zakres działania jednostki pomocniczej określa rada gminy odrębnym statutem, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami. Statut jednostki pomocniczej określa w szczególności zasady i tryb wyborów organów (art. 35 ust. 3 pkt 2 u.s.g. oraz zakres i formy kontroli oraz nadzoru organów gminy nad działalnością organów jednostki pomocniczej (art. 35 ust. 3 pkt 5 u.s.g.). W ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotowy wniosek, treść powyżej powołanych przepisów pozwala na stwierdzenie, że kontrola prawidłowości przebiegu i wyników wyborów do organów sołectwa pozostaje w kompetencji rady gminy, a uprawnienie to, może wynikać wprost ze statutu danej jednostki pomocniczej uchwalonego przez gminę, bądź też, w przypadku braku stosownych regulacji w statucie jednostki pomocniczej, z ogólnej normy kompetencyjnej sformułowanej w art. 18a ust. 1 u.s.g. Tym samym wszelkie zarzuty dotyczące sposobu i prawidłowości przeprowadzenia wyborów do organów jednostki pomocniczej gminy (w tym sołtysa i rady sołeckiej, o których mowa w art. 36 ust. 1 u.s.g.) winny być kierowane do właściwej rady gminy, jako organu władnego podjąć stosowne kroki, celem weryfikacji przeprowadzonych wyborów, której wynik winien zostać przedstawiony w podjętej przez radę gminy uchwale. Dopiero taka uchwała może stanowić przedmiot skargi do sądu administracyjnego, wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. W niniejszej sprawie, co bezsporne Rada Gminy P. nie podjęła żadnej uchwały w przedmiocie ważności wyborów sołtysa i rady sołeckiej Sołectwa S., która mogłaby zostać zaskarżona do sądu administracyjnego. Zaś zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie § 24 ust. 2 pkt 3 uchwały nr [...] Rady Gminy P. z dnia [...] grudnia 2018 r. w sprawie Statutu Gminy P. i stanowi oświadczenie zawierające stanowisko w sprawie złożonego przez skarżącego odwołania z dnia [...] kwietnia 2019 r. Tym samym stwierdzić należy, że na gruncie niniejszej sprawy A. D. odwołaniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. zainicjował sprawę, która nie należy do właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, co skutkuje koniecznością odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.