II SA/Wa 1672/24

WyrokWSA w Warszawie2025-05-13

Skład orzekający: Andrzej Góraj, Andrzej Wieczorek, Arkadiusz Koziarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kandydowanie funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej w wyborach samorządowych i publiczne manifestowanie poglądów politycznych w mediach społecznościowych, nawet jeśli nie zakończyło się wyborem, może stanowić podstawę do zwolnienia ze służby na podstawie utraty zaufania i naruszenia dóbr KAS?
Ratio decidendi
Kandydowanie funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej w wyborach samorządowych oraz publiczne manifestowanie poglądów politycznych w mediach społecznościowych, nawet jeśli nie zakończyło się uzyskaniem mandatu, może stanowić ważną przyczynę uzasadniającą zwolnienie ze służby na podstawie art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy o KAS, jeśli prowadzi do utraty zaufania niezbędnego do wykonywania obowiązków służbowych i godzi w dobro KAS. Działania takie podważają apolityczność i bezstronność funkcjonariusza, co jest kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania Służby Celno-Skarbowej i budowania zaufania obywateli do państwa.
Stan faktyczny
Skarżący, funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej, został zwolniony ze służby na podstawie art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy o KAS z powodu kandydowania w wyborach samorządowych i publicznego manifestowania poglądów politycznych w mediach społecznościowych, w tym umieszczania swojego wizerunku na tle symboli partii politycznej i zachęcania do głosowania na jej kandydatów. Organy uznały, że takie działania podważyły jego bezstronność i utratę zaufania niezbędnego do wykonywania obowiązków. Skarżący kwestionował zasadność zwolnienia, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak możliwości wypowiedzenia się co do dowodów oraz błędne ustalenia faktyczne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), , Protokolant referent Magdalena Morawiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2025 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej "DIAS) decyzją z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] zwolnił T. K. (dalej "skarżący) ze służby w Służbie Celno-Skarbowej po upływie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji. W podstawie prawnej organ wskazał art. 180 ust. 1 pkt 8 i art. 183 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 615 ze zm.) dalej "ustawa o KAS", w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), dalej "k.p.a." W uzasadnieniu organ podał, że w dniu [...] marca 2024 r. powziął informacje o kandydowaniu przez skarżącego w wyborach na stanowisko radnego do Rady Gminy [...] i na Wójta Gminy [...] pod szyldem partii politycznej [...]. Organ stwierdził, że skarżący w ogólnodostępnych mediach społecznościowych umieszczał swój wizerunek na banerach wyborczych z symbolem partii politycznej [...]. Ponadto w swoich postach zachęcał do oddawania głosów na kandydatów z partii politycznych KW [...], KW [...]. Opisując przebieg postępowania w sprawie organ wskazał, że w dniu 21 marca 2024 r. skarżący poinformował pisemnie DIAS o kandydowaniu w wyborach na stanowisko radnego Gminy [...] oraz Wójta Gminy [...]. W piśmie tym skarżący podkreślił, że nie należy do żadnej partii politycznej, posiada bierne i czynne prawo wyborcze, z którego korzysta. W tym samym dniu wpłynęło pismo od Zastępcy Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z informacją, że skarżący zamierza kandydować w wyborach samorządowych. Organ podał również, że w toku prowadzonych czynności stwierdzono, iż w dniu [...] kwietnia 2024 r. między godziną 8:00 a 14:00 w trakcie służby, czyli wykonywania obowiązków służbowych, skarżący korzystał z mediów społecznościowych. Umieszczał i dodawał posty popierające kandydatów z partii politycznej Komitet Wyborczy [...], którą określił jako "swoją [...]". Następnie DIAS wskazał, że zgodnie z art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy o KAS, funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku zaistnienia innej, niż określone w pkt 1-7, ważnej przyczyny, jeżeli dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych, w szczególności gdy wymaga tego dobro KAS lub gdy nastąpiła utrata zaufania niezbędnego do wykonywania obowiązków służbowych. Zwolnienie funkcjonariusza ze służby może nastąpić w tym przypadku po zasięgnięciu opinii związku zawodowego funkcjonariuszy. Organ wyjaśnił, że utrata zaufania może być podstawą zwolnienia ze służby funkcjonariusza, jeżeli znajduje oparcie w przesłankach natury obiektywnej oraz racjonalnej i nie jest wynikiem osobistych ocen oraz subiektywnych uprzedzeń. Odwołując się do orzecznictwa organ wskazał, że termin "zaufanie" wyraża się m.in. w przekonaniu o możliwości polegania na danej osobie, jej oddaniu, jak również poczuciu pewności wobec danej osoby. Z tych też względów istnienie stanu zaufania lub jego brak może mieć znaczenie przy ocenie pracownika w kontekście skutków jakie prawo pracy z nim łączy. "Utrata zaufania" to brak możliwości powierzenia obowiązków i zadań osobie, co do której nie ma się pewności, że osoba ta z dobrą wiarą zadania i obowiązki wykona. DIAS zauważył również, że w art. 180 ustawy o KAS nie zdefiniowano pojęcia "dobra KAS". Nie zawarto też żadnych wskazówek dotyczących interpretacji tego pojęcia. Oznacza to, że istnienie wskazanej przesłanki musi być rozważane na tle stanu faktycznego określonej sprawy. Niezbędne jest przy tym wykazanie realnie istniejącej przyczyny lub szeregu okoliczności, czy zdarzeń świadczących łącznie o tym, że dalsze pozostawanie funkcjonariusza w służbie nie jest możliwe. Stwierdzenie nieprzydatności funkcjonariusza do służby nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia obowiązków służbowych, ani innych zachowań zawinionych lub niezgodnych z prawem. Może być ono również uzasadnione każdym innym zachowaniem funkcjonariusza w służbie lub poza nią, o ile takie zachowanie uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów. Pojęcie "dobro KAS" można łączyć z koniecznością realizacji zadań KAS przez Służbę Celno-Skarbową, jako wyodrębnioną w ramach KAS, jednolitą i umundurowaną formację. Krajowa Administracja Skarbowa, zgodnie z art. 1 ustawy o KAS wykonuje zadania z zakresu realizacji dochodów z tytułu podatków, należności celnych, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych, ochrony interesów Skarbu Państwa oraz ochrony obszaru celnego Unii Europejskiej, a także zapewnia obsługę i wsparcie podatnika i płatnika w prawidłowym wykonywaniu obowiązków podatkowych oraz obsługę i wsparcie przedsiębiorcy w prawidłowym wykonywaniu obowiązków celnych. Jednocześnie zgodnie z art. 159 ust. 1 powołanej ustawy, podejmując służbę funkcjonariusz w składanym ślubowaniu zobowiązuje się do rzetelnego wykonywania powierzonych zadań oraz dbania o dobre imię służby. DIAS podniósł, że zgodnie z uregulowaniami ustawy o KAS, na funkcjonariuszu spoczywają różne kategorie obowiązków wynikających ze stosunku służbowego, który - jako administracyjnoprawny - cechuje wiele ograniczeń, w tym również w zakresie swobód obywatelskich, jak choćby w zakresie swobody publicznej wypowiedzi i to zarówno w trakcie pełnienia służby, jak i poza służbą. Ustawodawca świadomie ograniczył uprawnienia obywatelskie funkcjonariuszy, pozbawiając ich uprawnień do publicznego manifestowania poglądów politycznych. Funkcjonariusz wstępując do służby, dobrowolnie wyraża zgodę na pełnienie jej wedle warunków, jakie w niej obowiązują, akceptując tym samym prawa, obowiązki i ograniczenia wynikające ze stosunku służbowego, w tym zarówno te, które wynikają z cyt. wyżej ustawy, jak aktów prawa wewnętrznego regulujących zasady etycznego postępowania funkcjonariuszy w służbie i poza służbą (na co wskazuje również tekst/rota ślubowania). Organ podał, że konstrukcja art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy o KAS jednoznacznie wskazuje na konieczność zaistnienia obu przesłanek, tj. ważnej przyczyny i braku gwarancji należytego wykonywania obowiązków służbowych. Kluczowe zatem w przypadku, o którym stanowi art. 180 ust. 1 pkt 8 powołanej ustawy jest określenie, jakie obowiązki służbowe zostały naruszone przez funkcjonariusza, wobec którego wszczęto postępowanie w sprawie zwolnienia ze służby oraz ocena, czy naruszenie tych obowiązków może stanowić ważną przyczynę, stanowiącą podstawę zwolnienia funkcjonariusza ze służby, a następnie, czy swoim zachowaniem funkcjonariusz przesądził, że nie daje gwarancji należytego zachowania. Zawarty w art. 201 pkt 3 ustawy o KAS, zakaz publicznego manifestowania poglądów politycznych przez funkcjonariuszy przy wykonywaniu obowiązków służbowych nie może tym samym stanowić podstawy do wyciągania przez funkcjonariusza wniosku, że jest on uprawniony do manifestowania takich poglądów po służbie, gdyż niektóre formy takiej manifestacji mogą godzić w określony w art. 199 pkt 5 ustawy o KAS, nakaz godnego zachowywania się w służbie i poza nią. W ocenie organu okoliczność prezentowania/manifestowania przez funkcjonariusza swoich przekonań politycznych, co przejawiało się m.in. w umieszczaniu swojego wizerunku na tle baneru wyborczego partii politycznej [...] stanowi naruszenie ww. przepisów ustawy o KAS oraz zasad etyki. Zdaniem organu nie sposób uznać, aby tego rodzaju postawa była przejawem dbałości o dobro służby. Samorządność, w tym ta ustanowiona na szczeblu gminnym, gwarantowana konstytucyjnie i ustawowo jest wartością fundamentalną dla Państwa i jego obywateli, jednakże nie jest wartością absolutną i może być ograniczana przez normodawcę poprzez ustanowienie określonych zakazów ustawowych, albo ustanowienie określonych kanonów postępowania (etyka). Dobro Służby Celno-Skarbowej i Krajowej Administracji Skarbowej wymaga więc, aby - ogólnie rzecz ujmując - w gronie funkcjonariuszy znajdowały się osoby o nieposzlakowanej opinii i postawie etycznej, a tych wymogów zdaniem DIAS, skarżący nie spełnia. Skoro na funkcjonariuszach ciążą szczególne obowiązki związane z wykonywaniem funkcji publicznych, to kandydowanie na funkcję radnego gminnego - nawet z ramienia ugrupowań nie będących partami politycznymi, również będzie naruszało ww. regulacje prawne oraz zasady etyki. Funkcjonariusz winien wyróżniać się nieskazitelnym charakterem, co sprowadza się do godnego zachowania zarówno na służbie, jak i w życiu prywatnym, tak, by nie nasuwać jakichkolwiek wątpliwości, co do rzetelności i bezstronności funkcjonariusza przy pełnieniu obowiązków służbowych. Te szczególne wymagania zapewnić mają realizację zasady zaufania obywateli do Państwa. Pełnienie funkcji radnego, z jednoczesnym pełnieniem czynnej służby w korpusie Służby Celno-Skarbowej, rodzi wprost uzasadnione wątpliwości co do rzetelności, bezstronności funkcjonariusza przy pełnieniu obowiązków służbowych, naruszając tym samym zasadę zaufania obywateli do Państwa. Dalej organ wskazał, że zgodnie z wyrokiem Trybunał Konstytucyjnego z dnia 10 kwietnia 2002 r., sygn. akt K 26/00, pragmatyka służbowa SCS, jak i rota ślubowania, podkreślają konieczność zachowania bezstronności funkcjonariuszy przy wykonywaniu powierzonych im zadań. Bezstronność ta oznacza niezależność od wszelkich czynników zewnętrznych i pozamerytorycznych, które mogłyby rzutować na sposób realizacji przypisanych kompetencji. Służba Celno-Skarbowa zajmuje się m.in. ściganiem przestępstw, stosowaniem prawa (orzekaniem), prowadzeniem kontroli. Podejmowanie i wykonywanie czynności związanych z załatwianiem spraw indywidualnych stanowi szczególnie obszerną dziedzinę aktywności tej służby. Przy wykonywaniu ustawowo powierzonych czynności, funkcjonariusze stosują z urzędu lub na wniosek przepisy prawne, przyznają lub ograniczają prawa obywateli, nakładają obowiązki. Dysponują przy tym szeregiem uprawnień: posiadają dostęp do wielu rodzajów tajemnic ustawowo chronionych, dokumentów, wkraczają w sferę praw i wolności obywatelskich. Zdaniem DIAS pełnienie funkcji radnego (a co się z tym wiąże i kandydowanie na tą funkcję), służącej realizacji określonej koncepcji wyborczej i złożonych obietnic wyborczych w zakresie działania samorządu gminnego, może ograniczać zaufanie obywateli do Państwa i wykonywanej poprzez funkcjonariuszy SCS, w imieniu Państwa - sfery "imperium", skutkując jednocześnie negacją fundamentalnej zasady bezstronności. Prowadzi to tym samym, do niebezpiecznego konfliktu sumienia pomiędzy zawodowymi obowiązkami a koniecznością realizacji obowiązków radnego (vide w szczególności: art. 23, art. 23a, art. 24 ustawy o samorządzie gminnym). Poddaje więc w wątpliwość osobistą bezstronność funkcjonariuszy kandydujących na funkcję radnego i pełniących funkcję radnych, a tym samym podważa zaufanie obywateli, do prawidłowego funkcjonowania Krajowej Administracji Skarbowej oraz Służby Celno- Skarbowej. DIAS stwierdził, że w przypadku skarżącego bez znaczenia pozostaje podnoszony fakt, iż nie został wybrany ani na Wójta Gminy [...], ani też nie uzyskał mandatu radnego Rady Gminy w [...]. Bezsprzecznym natomiast pozostaje fakt kandydowania skarżącego z listy partii politycznej Komitet Wyborczy [...], co zgodnie z przepisami ustawy o KAS jest działaniem zakazanym w trakcie pełnienia służby i przy wykonywaniu obowiązków służbowych. Zgodnie z art. 202 ustawy o KAS funkcjonariusz nie może, m. in. publicznie manifestować swoich poglądów politycznych lub być członkiem partii politycznej. Ta zasada obowiązuje również w środowisku internetowym, w szeroko pojętych social media. DIAS zauważył, że skarżący w czasie pełnienia służby publikował w mediach społecznościowych posty/wspierające stanowisko i zachęcał do oddawania głosów na osoby kandydujące w wyborach samorządowych pod szyldem partii politycznej. W ten sposób skarżący poparł te osoby, nakierowując i pokazując swój pogląd polityczny oraz utożsamiając się z konkretną partią polityczną, w tym przypadku KW [...] i jej programem wyborczym. W ocenie DIAS stanowi to naruszenie obowiązków funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej. Ponadto organ podniósł, że funkcjonariusze, aby móc skutecznie wykonywać swoje zadania, muszą pozostawać poza jakimikolwiek podejrzeniami o zachowania i postawy sprzeczne z prawem, nie kierować się interesem jednostkowym czy grupowym, publicznie nie manifestować poglądów politycznych. Poglądy polityczne należy wiązać z zagadnieniami dotyczącymi ustroju państwa, działalności rządu, partii politycznych oraz stosunków między państwami. Manifestowanie poglądów politycznych natomiast należy uznać za idące dalej niż proste ich wyrażanie (zwłaszcza w sferze prywatnej, np. w rozmowach, które nie mają charakteru służbowego). Jednocześnie manifestowanie może też przybierać postać pozawerbalną. Zarejestrowane listy kandydatów podawane są do publicznej wiadomości, co pozwala każdemu potencjalnemu wyborcy na zapoznanie się z ich treścią. Wybory samorządowe mają charakter polityczny, a startujące w nich partie upowszechniają swoje programy. Kandydowanie do rady gminy bądź na wójta gminy z ramienia Komitetu Wyborczego [...] stanowi deklarację politycznych sympatii, opowiadanie się za przedstawianym przez niego programem politycznym oraz poglądem w konkretnych sprawach. Od decyzji tej skarżący wniósł odwołanie. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1) naruszenie art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji zwalniającej ze służby, podczas gdy organ administracji publicznej powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania w całości z uwagi na fakt, iż stało się one bezprzedmiotowe w całości. 2) naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. i art. 81 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu przed wydaniem decyzji końcowego zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a przez to uznanie za udowodnione okoliczności wskazanych w decyzji podczas gdy: a) skarżący chciał przedłożyć do akt otrzymaną na krótko przed dniem [...] czerwca 2024 r. decyzję Wyższej Komisji Dyscyplinarnej Służby Cywilnej znak [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. wydaną w identycznej sprawie, która potwierdzałaby zasadność umorzenia niniejszego postępowania, b) skarżący twierdzi, że nie publikował i nie wymyślał treści w mediach społecznościowych znajdujących się w aktach sprawy, a których rzekomo ma być autorem, które to uchybienia miały decydujący wpływ na wynik sprawy. 3) naruszenie art. 8 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. poprzez brak wyjaśnień w toku postępowania i prowadzenie go w sposób rażąco niebudzący zaufania do władzy publicznej, a tym naruszenie zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania poprzez: a) brak wskazania, co jest konkretnie przyczyną wszczęcia postępowania w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Izbie Administracji Skarbowej w [...], pomimo kilkukrotnych, w tym pisemnych, próśb - informacja taka została mu przedstawiona dopiero w uzasadnieniu decyzji wydanej w sprawie, a przez to uniemożliwienie skarżącemu podjęcia stosownej obrony, b) zastosowanie nieproporcjonalnego środka do rzekomego przewinienia (zwolnienie ze służby), c) odstąpienie bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. 4. naruszenie art. 112 Kodeksu pracy w zw. z art. 214 pkt 2 ustawy o KAS poprzez wstrzymanie wydawania broni i uniemożliwienie wykonania obowiązków służbowych jeszcze przed wydaniem decyzji, pomimo, iż nie zachodziły ku temu racjonalne przesłanki. 5. naruszenie art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy o KAS poprzez wydanie decyzji w sprawie i niewskazanie jaka konkretnie zaszła przesłanka, która umożliwia zwolnienie skarżącego ze służby. Organ wskazuje jedynie na hipotetyczne rozważania pochodzące z komentarza do ustaw o KAS odnoszące się do przesłanki dobra KAS i utraty zaufania niezbędnego do wykonywania obowiązków służbowych. 6. błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na niezgodnym z prawdą przyjęciu, że w czasie pełnienia służby skarżący publikował posty w mediach społecznościowych, podczas gdy w rzeczywistości sytuacja taka nigdy nie miała miejsca. 7. błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na niezgodnym z prawdą przyjęciu, że "skoro na funkcjonariuszach ciążą szczególne obowiązki związane z wykonywaniem funkcji publicznych, to kandydowanie na funkcję radnego gminnego - nawet z ramienia ugrupowań nie będących partiami politycznymi, również będzie naruszało ww. regulacje prawne oraz zasady etyki", podczas gdy korzystanie przez funkcjonariusza z biernego prawa wyborczego nie narusza prawa ani też zasad etyki. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] Szef Krajowej Administracji Skarbowej (dalej "Szef KAS") utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Szef KAS podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Szef KAS stwierdził, że w sprawie jest niesporne, że w dniach publikowania w mediach społecznościowych swoich poglądów w okresie przed wyborami do władz samorządowych, skarżący był funkcjonariuszem Służby Celno-Skarbowej, tj. pełnił służbę w komórce organizacyjnej [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] . Zdaniem organu niezasadny jest zarzut, że to nie skarżący zamieszczał te posty. Nie ma znaczenia, czy zlecał on komuś czy realizował to osobiście, skoro treści o charakterze politycznym pojawiały się publicznie z jego nazwiskiem. Skarżący pełnił służbę jako funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej i każdy mógł oglądać wizerunek skarżącego, a jego dane były prezentowane w mediach społecznościowych. Organ zaznaczył przy tym, że nie ustala czy skarżący sam zamieszczał te informacje, nie analizuje sprawy pod kątem winy, co może odbywa się w ramach innych postępowań (karnym, dyscyplinarnym). Zarzuty zatem skarżącego, że ktoś niezgodnie z jego wolą, wyrażał pod jego nazwiskiem treści dotyczące poparcia kandydatów partii politycznej, z Komitetu którego kandydował, nie jest trafny w niniejszym postępowaniu. Argument, że to nie skarżący publikował te treści, nie ma znaczenia, skoro na jego mediach z jego nazwiskiem były publikowane jego preferencje polityczne, a skarżący nie wyjaśnił i nie dochodził w innych postępowaniach dotyczących wykorzystywania wizerunku, danych osobowych przez osoby współpracujące. Szef KAS podał, że w wyroku z 22 listopada 2012 r. (III APo 14/12, www.orzeczenia.ms.gov.pl) Sąd Apelacyjny w Warszawie wyjaśnił znaczenie wyrażenia "publicznie manifestować poglądy polityczne". Wskazał, że jest to jednoznaczne i przekłada się na publiczne głoszenie przekonań, poglądów, własnego sposobu myślenia. Aby publicznie manifestować poglądy polityczne trzeba je zatem publicznie wypowiadać. Oznacza to, że funkcjonariusz ma prawo swoje poglądy polityczne posiadać, następują jednak zakazy ustawowe w publicznym ich prezentowaniu przy wykonywaniu obowiązków służbowych, co jest niesporne. Istnieją także ograniczenia w manifestowaniu poglądów politycznych z uwagi na charakter pełnionych funkcji i bycie bezstronnym funkcjonariuszem. W przypadku skarżącego prowadzenie jakiejkolwiek agitacji politycznej przy wykonywaniu obowiązków służbowych czy to w swoim imieniu, czy innego kandydata, uznać należy za zakazane. Natomiast w pozostałych sytuacjach manifestowanie poglądów politycznych było sprzeczne z postawą bezstronnego funkcjonariusza służby państwowej, a w konsekwencji z dobrem Krajowej Administracji Skarbowej. Następnie Szef KAS zauważył, że organ pierwszej instancji analizował, iż ewentualne zadania radnego mogłyby kolidować z zadaniami funkcjonariusza. Zdaniem Szefa KAS jest to wątek sporny, ponieważ funkcjonariusze niewątpliwie mogą korzystać z biernego prawa wyborczego. W przedmiotowej sytuacji jednak już na etapie kandydowania postawa skarżącego wzbudziła wątpliwości co do jego bezstronności, profesjonalizmu jako funkcjonariusza. Nie oznacza to w ocenie organu odwoławczego kwestionowania biernego prawa wyborczego funkcjonariusza. Samo kandydowanie w wyborach samorządowych nie może być przyczyną negatywnych konsekwencji wobec funkcjonariusza. Podobnie jest z kwestią umieszczenia nazwiska funkcjonariusza na liście wyborczej określonej partii do określonego szczebla władz samorządowych. Obecność na takiej liście nie stanowi złamania zakazu publicznego manifestowania poglądów politycznych przy wykonywaniu obowiązków służbowych. Możliwość umieszczania na listach kandydatów niebędących członkami partii nie jest uzależniona bowiem od zaakceptowania w całości światopoglądu tej partii. Natomiast w niniejszej sprawie skarżący umieszczał w ogólnodostępnych mediach społecznościowych swój wizerunek na tle symboli partii politycznej [...]. W publikowanych w mediach społecznościowych postach zachęcał do oddawania głosów na kandydatów z partii politycznych Komitetu Wyborczego [...], które określał jako "swoją [...]", a także Komitetu Wyborczego [...]. Zdaniem Szefa KAS skarżący nie gwarantował już na etapie kandydowania bezstronności funkcjonariusza Służby Celno- Skarbowej. Organ stwierdził, że skarżący z uwagi na specyfiką powierzonych tej formacji zadań oraz charakter stosunku służbowego łączącego funkcjonariusza ze Służbą Celno-Skarbową i wynikające z tego prawa i obowiązki funkcjonariusza. Służba nacechowana jest istnieniem specjalnych uprawnień, ale też wymaga posiadania szczególnych cech personalnych, kwalifikacyjnych czy charakterologicznych, pełnej dyspozycyjności i zależności od władzy służbowej, a także bardziej rygorystycznym niż w przypadku stosunków pracy zasadom utraty posiadanego statusu związanego z realizacją funkcji publicznych. Dlatego też ustawa o KAS statuuje szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej prawa i zasad etycznych. Zgodnie z art. 151 ustawy o KAS, funkcjonariuszem może być wyłącznie osoba, która m.in. ma nieposzlakowaną opinię. Nieposzlakowana opinia jest wymagana nie tylko dla mianowania funkcjonariusza do służby, ale również w trakcie trwania stosunku służbowego. Funkcjonariusz musi zatem również poza służbą tak postępować i układać swoje stosunki osobiste, aby nie narazić się w jakikolwiek sposób na utratę posiadanej dotąd nieposzlakowanej opinii. W przeciwnym wypadku funkcjonariusz traci nieposzlakowaną opinię, której wymaga ustawa o KAS. Funkcjonariusz traci zatem atrybut konieczny do pozostawania w szeregach Służby Celno-Skarbowej. Skarżący zaś swoją postawą nie dawał przykładu bezstronności, neutralności i przestrzegania prawa. Dodatkowo Szef KAS podniósł, że funkcjonariusze, aby móc skutecznie wykonywać swoje zadania, muszą pozostawać poza jakimikolwiek podejrzeniami o zachowania i postawy sprzeczne z prawem czy też powodujące wątpliwości co do bezstronności i rzetelnego wykonywania obowiązków służbowych. Publiczne wyrażanie poglądów politycznych przy wykonywaniu obowiązków służbowych stanowi zaś naruszenie przepisów ustawy o KAS. Taka postawa sprawia, iż funkcjonariusz traci nie tylko zaufanie organu, ale również wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków służbowych przez bezstronnego funkcjonariusza. Na powyższą decyzje skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. naruszenie art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji zwalniającej go ze służby, podczas gdy organ II instancji powinien uchylić decyzję organu I Instancji i umorzyć postępowanie w całości z uwagi na fakt, iż stało się ono bezprzedmiotowe. Organ I instancji zwolnił bowiem skarżącego ze służby z uwagi na: - "okoliczność prezentowania/manifestowania przez funkcjonariusza swoich przekonań politycznych, co przejawiało się m.in. w umieszczeniu swojego wizerunku na tle baneru wyborczego partii politycznej [...], stanowiło naruszenie przepisów ustawy o KAS oraz zasad etyki.", - "skoro na funkcjonariuszach ciążą szczególne obowiązki związane z wykonywaniem funkcji publicznych, to kandydowanie na funkcję radnego gminnego - nawet z ramienia ugrupowań nie będących partami politycznymi, również będzie naruszało ww. regulacje prawne oraz zasady etyki.", - "wybory samorządowe mają charakter polityczny, a startujące w nich partie upowszechniają swoje programy. Kandydowanie do rady gminy bądź na wójta gminy z ramienia Komitetu Wyborczego [...] stanowi deklarację politycznych sympatii, opowiadanie się za przedstawianym przez niego programem politycznym oraz poglądem w konkretnych sprawach.". tymczasem organ II instancji poczynił sprzeczne ustalenia w tym zakresie: - "Samo kandydowanie w wyborach samorządowych nie może być przyczyną negatywnych konsekwencji wobec funkcjonariusza. Podobnie jest z kwestią umieszczenia nazwiska funkcjonariusza na liście wyborczej określonej partii do określonego szczebla władz samorządowych. Obecność na takiej liście nie stanowi złamania zakazu publicznego manifestowania poglądów politycznych przy wykonywaniu obowiązków służbowych. Możliwość umieszczania na listach kandydatów niebędących członkami partii nie jest uzależniona bowiem od zaakceptowania w całości światopoglądu tej partii." Pomimo, iż ustalenia organów są sprzeczne, a ustalenia organu II instancji w tym zakresie potwierdziły zarzuty odwołania, organ II instancji zamiast uchylić wydaną z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego i ustawy o KAS decyzję organu I instancji próbował ją konwalidować, zmieniając podstawy faktyczne wydanej decyzji. 2. naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. i art. 81 k.p.a. przez: a) pominięcie wniosku dowodowego złożonego przeze skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji - o zwrócenie się do Wyższej Komisji Dyscyplinarnej Służby Cywilnej o nadesłanie orzeczenia z dnia [...] grudnia 2019 r., znak [...], jako że jego treść ma decydujący wpływ na wynik sprawy, a przeprowadzenie tego dowodu nie było możliwe przed organem I instancji z uwagi na naruszenie art. 10 § 1 i 81 k.p.a. Organ II Instancji całkowicie pominął złożony wniosek i nie odniósł się do niego w żadnym miejscu. Tymczasem decyzja ta była wydana w podobnym stanie faktycznym i stanowiła istotny dowód w sprawie. b) niewyjaśnienie kto był pomysłodawcą, autorem i kto publikował treści w mediach społecznościowych znajdujących się w aktach sprawy, przy jednoczesnym przyjęciu, że skarżący ponosi za te treści odpowiedzialność, nawet jeśli ich nie opublikował, które to uchybienia organu miały decydujący wpływ na wynik sprawy. 3. naruszenie art 8 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. poprzez brak wyjaśnień w toku postępowania i prowadzenie go w sposób rażąco niebudzący zaufania do władzy publicznej, w tym naruszenie zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania poprzez: a) zastosowanie nieproporcjonalnego środka do rzekomego przewinienia (zwolnienie ze służby), b) wskazanie utraty zaufania jako konkretnej przyczyny wszczęcia postępowania w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Izbie Administracji Skarbowej w [...]dopiero w uzasadnieniu decyzji organu II instancji, przy czym zauważenia wymaga, iż uzasadnienie decyzji organu I instancji jest zbiorem skopiowanych przepisów i komentarzy, zawierającym hipotetyczne rozważania na temat utraty zaufania, jednakże organ I instancji nie odnosił ich w żadnym miejscu do konkretnego przypadku skarżącego i nie wskazuje, czy któraś z przesłanek miała w jego ocenie zaistnieć w przedmiotowej sprawie. Organ II instancji próbował konwalidować decyzję organu I instancji, zamiast skupić się na analizie zarzutów zawartych w odwołaniu i przeprowadzeniu rzetelnego postępowania dowodowego, c) odstąpienie bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. 3. naruszenie art. 8 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. w zw. z art. 180 ust. 3 ustawy o KAS poprzez przedwczesne wystąpienie w dniu 2 kwietnia 2024 r. do Przewodniczących organizacji związkowych działających przy IAS w [...] już kilka dni po wszczęciu postępowania, jeszcze przed przeprowadzeniem postępowania i zanim skarżący zdążył wypowiedzieć się w sprawie. Zdaniem skarżącego postępowanie organu I instancji świadczy o niezrozumieniu sensu art. 180 ust. 3 ustawy o KAS oraz ukierunkowaniu postępowania administracyjnego, od samego początku, na zwolnienie skarżącego ze służby. 4. naruszenie art. 112 Kodeksu pracy w zw. z art. 214 pkt 2 ustawy o KAS poprzez wstrzymanie wydawania broni i uniemożliwienie wykonania obowiązków służbowych jeszcze przed wydaniem decyzji, pomimo iż nie zachodziły ku temu racjonalne przesłanki, a decyzja taka spowodowała wyłącznie napiętnowanie jego osoby wśród innych funkcjonariuszy, którzy nie rozumieli zasadności jej wydania i nie wierzyli w to, że ma to związek wyłącznie z kandydowaniem przeze skarżącego w wyborach samorządowych, co spowodowało szerzenie plotek i nadszarpnięcie jego wizerunku, na który uczciwie, przez lata, pracował jako funkcjonariusz KAS. 6. naruszenie art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy o KAS poprzez wydanie decyzji w sprawie i niewskazanie jaka konkretnie zaszła przesłanka, która umożliwia zwolnienie skarżącego ze służby. Organ I instancji w wydanej decyzji wskazuje jedynie na hipotetyczne rozważania pochodzące z komentarza do ustawy o KAS odnoszące się do przesłanek takich jak: dobro KAS i utrata zaufania niezbędnego do wykonywania obowiązków służbowych. Organ jednakże nie odnosi ich w żadnym miejscu do jego konkretnego przypadku i nie wskazuje, czy któraś z tych przesłanek miała w jego ocenie zaistnieć w przedmiotowej sprawie. Dopiero organ II instancji w uzasadnieniu decyzji odnosi te przesłanki bezpośrednio do skarżącego. Wskazuje jednak na inne okoliczności faktyczne leżące u podstaw wydanej decyzji. 7. błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu przez organ II instancji, że: a) "Na każdym etapie postępowania, w tym przed wydaniem decyzji przez organy obydwu instancji, strona miała zapewnioną możliwość wypowiedzenia się w sprawie", podczas gdy organ I instancji nie zawiadomił skarżącego przed wydaniem decyzji o możliwości zapoznania się z aktami i przedstawienia stanowiska w sprawie, b) "Wbrew twierdzeniom Odwołującego, zapewniono mu czynny udział w postępowaniu (pismo z [...] lipca 2024 r. [...]), informując, że przed wydaniem decyzji w niniejszej sprawie, Odwołujący może wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań", podczas gdy ustalenie takie pozbawione jest sensu choćby z tego względu, że decyzja organu I instancji została wydana w dniu [...] maja 2024 r., a więc dwa miesiące wcześniej, c) "Odwołujący umieszczał w ogólnodostępnych mediach społecznościowych swój wizerunek na tle symboli partii politycznej [...]. W publikowanych w mediach społecznościowych postach zachęcał do oddawania głosów na kandydatów z partii politycznych Komitetu Wyborczego [...], które określał jako "swoją [...]", a także Komitetu Wyborczego [...]", podczas gdy skarżący nie publikował tych treści w mediach społecznościowych, ani nie był ich pomysłodawcą czy autorem, a kandydat KW [...] był jego kontrkandydatem w wyborach na wójta. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o: 1. wstrzymanie wykonania w zaskarżonej w całości oraz poprzedzającej ją decyzji DIAS z dnia [...] maja 2024 r.; 2. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; 3. uchylenie decyzji DIAS z dnia [...] maja 2024 r.; 4. przywrócenie do służby na stanowisko zajmowane przed zwolnieniem ze służby. 5. przeprowadzenie dowodu z orzeczenia Wyższej Komisji Dyscyplinarnej Służby Cywilnej z dnia [...] grudnia 2019 r., znak [...], jako że jego treść ma decydujący wpływ na wynik sprawy i świadczy o odstąpieniu przez organy administracji od rozstrzygania spraw o podobnym stanie faktycznym i prawnym w identyczny sposób, a organy administracji pominęły ten dowód w toku postępowania; 6. przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron, z ograniczeniem do skarżącego na okoliczność niezasadności zwolnienia go ze służby; 7. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia jego praw. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawna zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji stanowił art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy o KAS. Przepis ten stanowi, że funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku zaistnienia innej, niż określone w pkt 1-7, ważnej przyczyny, jeżeli dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych, w szczególności gdy wymaga tego dobro KAS lub gdy nastąpiła utrata zaufania niezbędnego do wykonywania obowiązków służbowych. Decyzja wydawana na podstawie powyższego przepisu ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Wprawdzie akt o charakterze uznaniowym pozostaje pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji spełniona została, zawarta w art. 7 k.p.a., powinność uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony. Ponadto, zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie (art. 77 § 1 k.p.a.). Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji wypełniają treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych, czy celowościowych - realizacji określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 301/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy o KAS zawiera zwroty o dużym stopniu niedookreśloności ("inna ważna przyczyna", "dobro służby"), które nadają się do elastycznego stosowania w praktyce i stwarzają właściwym przełożonym szeroki zakres władzy dyskrecjonalnej. Jakkolwiek ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej nie definiuje tych pojęć, to nie może ulegać wątpliwości, że przy odczytywaniu ich treści należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów, które regulują zadania i cele omawianej formacji oraz szczególny status funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej. Pojęcia "ważna przyczyna" i "dobro służby" należy zatem utożsamiać z koniecznością zapewnienia prawidłowej realizacji przez Służbę Celno-Skarbową obowiązków wynikających przede wszystkim z art. 1 ust. 2 i art. 2 ust. 1 ustawy o KAS. Jak wynika z art. 1 ust. 2 ustawy KAS, KAS stanowi wyspecjalizowaną administrację rządową wykonującą zadania z zakresu realizacji dochodów z tytułu podatków, należności celnych, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych, ochrony interesów Skarbu Państwa oraz ochrony obszaru celnego Unii Europejskiej, a także zapewniającą obsługę i wsparcie podatnika i płatnika w prawidłowym wykonywaniu obowiązków podatkowych oraz obsługę i wsparcie przedsiębiorcy w prawidłowym wykonywaniu obowiązków celnych. W ramach KAS wyodrębnia się Służbę Celno-Skarbową, będącą jednolitą i umundurowaną formacją, którą tworzą funkcjonariusze (ust. 3). W art. 2 ust. 1 ustawy o KAS wymienia się zaś zadania KAS. Zgodnie z art. 159 ust. 1 ustawy o KAS podejmując służbę funkcjonariusz w składanym ślubowaniu zobowiązuje się do rzetelnego wykonywania powierzonych obowiązków oraz dbania o dobre imię służby. W myśl art. 150 ust. 1 ww. ustawy funkcjonariuszem może być osoba będąca obywatelem polskim; korzystająca z pełni praw publicznych; która nie była skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe; posiadająca co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe; ciesząca się nieposzlakowaną opinią; której stan zdrowia pozwala na pełnienie służby na określonym stanowisku. Stosownie natomiast do art. 150 ust. 2 ww. ustawy, funkcjonariuszem wykonującym czynności, o których mowa w art. 113-117, art. 118 ust. 1-17, art. 119 ust. 1-10, art. 120 ust. 1-6, art. 122-126, art. 127 ust. 1-5, art. 127a ust. 1, 2 i 6-12, art. 128 ust. 1, art. 131 ust. 1, 2 i 5 i art. 133, może być osoba, która dodatkowo: 1) posiada wyłącznie obywatelstwo polskie; 2) nie była skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe; 3) posiada zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotowa jest się podporządkować; 4) daje rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych. W niniejszej sprawie organ ustalił, że skarżący kandydował na stanowisko radnego do Rady Gminy [...] i na Wójta Gminy [...] pod szyldem partii politycznej [...]. Organ ustalił, również, że skarżący w ogólnodostępnych mediach społecznościowych umieszczał swój wizerunek na banerach wyborczych z symbolem partii politycznej [...]. Ponadto w swoich postach zachęcał do oddawania głosów na kandydatów z partii politycznych KW [...] oraz KW [...]. Zdaniem organów sytuacja ta skutkowała powstaniem wątpliwości co do rzetelności i bezstronności skarżącego. Spowodowało to utratę zaufania organu do skarżącego i w konsekwencji do uznania, że konieczne jest jego zwolnienie ze służby. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 202 ust. 1 pkt 1 ustawy o KAS funkcjonariusz nie może być członkiem partii politycznej. Ponadto stosownie do treści art. 201 pkt 3 funkcjonariusz przy wykonywaniu obowiązków służbowych nie może publicznie manifestować poglądów politycznych. Treść tych przepisów prowadzi do wniosku , że w myśl założeń ustawodawcy Służba Celno-Skarbowa ma być zatem służbą apolityczną. Niewątpliwie apolityczność urzędników i funkcjonariuszy jest ważnym elementem funkcjonowania państwa i ma na celu zapewnienie rzetelnego, bezstronnego i politycznie neutralnego wykonywania zadań państwa. Zasada ta ma znaczenie zarówno dla samych urzędników i funkcjonariuszy, jak i dla społeczeństwa, ponieważ buduje zaufanie do instytucji państwa i gwarantuje, że decyzje będą podejmowane na podstawie obiektywnych kryteriów, a nie na podstawie partyjnych lub ideologicznych poglądów. Na temat apolityczności służb mundurowych wypowiedział się Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 10 kwietnia 2002 r., sygn. akt K 26/00 analizował przepisy zakazujące funkcjonariuszom służb mundurowych członkostwa w partiach politycznych. W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny oceniał m.in. zgodność z Konstytucją przepisów art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz art. 33 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej, które wskazywały, że funkcjonariusze tych służb nie mogą być członkami partii politycznych. Trybunał wskazał, że "Szczególna rola partii politycznych w życiu publicznym powoduje, iż za uzasadnione należy uznać ograniczenie wolności zrzeszania się tam gdzie może zachodzić kolizja pomiędzy funkcją jaką spełniają partie polityczne a kompetencjami przypisanymi osobom wykonującym władzę publiczną". Trybunał podniósł także, że "Wyrażony w art. 63 ust. 1 i 2 ustawy o Policji zakaz członkostwa w partiach politycznych funkcjonariuszy Policji znajduje uzasadnienie zarówno w zadaniach tej służby i wynikających z nich uprawnień funkcjonariuszy, jak i z systemu organizacji Policji, opartego na zasadach dyscypliny i pełnej podległości podwładnych przełożonym. Działania w sferze zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego mogą być podejmowane i prowadzone z motywów politycznych i w szerokim zakresie wykorzystywane dla celów o takim charakterze. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza tam, gdzie zakres powierzonych kompetencji jest na tyle szeroki, że wkracza w sferę praw i wolności innych osób, zrozumiałe jest wprowadzenie takich uregulowań, które tworzą bardziej rygorystyczne gwarancje bezstronności tych organów. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58), do jej podstawowych zadań należy ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców, kontrola przestrzegania przepisów porządkowych i administracyjnych związanych z działalnością publiczną. W granicach swych kompetencji Policja wykonuje czynności operacyjno-rozpoznawcze, dochodzeniowo-śledcze i administracyjno-porządkowe. Policja może, w zakresie koniecznym do wykonywania jej ustawowych zadań, korzystać z informacji o osobie, uzyskanych przez UOP i Straż Graniczną (art. 14 ustawy o Policji). Funkcjonariusze policji dysponują szeregiem uprawnień, łącznie ze stosowaniem środków przymusu bezpośredniego (art. 15 i art. 16 ustawy), które w sposób bardzo istotny wkraczają w sferę praw i wolności jednostki. W związku z tym uzasadnione jest istnienie ograniczeń praw funkcjonariuszy, gwarantujących ich neutralność polityczną. Jest to szczególnie zasadne w państwach, w których system rządzenia przez długie lata oparty był na wykorzystywaniu służb policyjnych do represjonowania przeciwników politycznych. Należy mieć w związku z tym na uwadze, że znaczna część kadr policyjnych kształtowała swoje nawyki w systemie politycznym opartym na zasadzie kierowniczej roli jednej partii. Dlatego odwoływanie się do reguł przyjętych w państwach o utrwalonych zasadach demokratycznych, nie zawsze jest zasadne. (...) Przeciwko dopuszczalności członkostwa funkcjonariuszy w partiach politycznych przemawia obowiązujący w tej służbie system relacji między przełożonym i podwładnym. Istnienie w tej formacji podziałów partyjnych mogących się ujawniać na tle wykonywanych przez Policję ustawowych zadań stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego." Trybunał zwrócił też uwagę, że "Obok Policji, zakaz przynależności do partii politycznych dotyczy funkcjonariuszy UOP (art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Urzędzie Ochrony Państwa, Dz. U. z 1999 r. Nr 51, poz. 526 ze zm.), Straży Granicznej (art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, Dz. U. Nr 78, poz. 462 ze zm.), Służby Więziennej (art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej, Dz. U. Nr 61, poz. 283 ze zm.), Inspekcji Celnej (art. 34 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. o Inspekcji Celnej, Dz. U. Nr 71, poz. 449 ze zm.), Państwowej Straży Pożarnej (art. 57c ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, Dz. U. Nr 88, poz. 400 ze zm.), straży gminnych (art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych, Dz. U. Nr 123, poz. 779). Służby te w różnym zakresie podmiotowym lub terytorialnym realizują funkcje o zbliżonym do Policji charakterze. W szerszym lub węższym zakresie uprawnione są do stosowania środków bezpośrednio wkraczających w sferę podstawowych praw i wolności obywatelskich łącznie ze środkami przymusu bezpośredniego. Argumenty przemawiające za zakazem członkostwa w partiach politycznych funkcjonariuszy Policji odnoszą się również do tych wszystkich służb, których funkcjonariusze zobowiązani są do wykonywania podobnych zadań i dysponują podobnymi uprawnieniami, a nadto, których struktura oparta jest na dyscyplinie w stosunkach między przełożonym i podwładnym." W niniejszej sprawie problem nie polegał jednak na tym, że skarżący przynależał do partii politycznej, ale na tym, że zamanifestował swoje poglądy polityczne w toku kampanii wyborczej w wyborach do Rady Gminy [...] i na urząd Wójta Gminy [...]. Zauważyć należy, że ustawa o KAS nie zakazuje funkcjonariuszom Służby Celno-Skarbowej udziału w wyborach samorządowych ani też łączenia pełnienia służby ze sprawowaniem mandatu radnego organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego. Nie mniej jednak, w sytuacji gdy funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej w toku kampanii wyborczej manifestuje swoje poglądy polityczne niewątpliwe poddaje w wątpliwość swoją bezstronność, do zachowania której jest zobowiązany. Zauważyć należy, że zgodnie z "Zasadami etyki funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej" (załącznik nr 1 do zarządzenia Szefa KAS z dnia [...] stycznia 2019 r.) bezstronność stanowi jedną z najważniejszych wartości dla Służby Celno-Skarbowej. Zgodnie z tym zasadami funkcjonariusz wykonując obowiązki służbowe winien jednakowo traktować podmioty w tej samej sytuacji prawnej. Realizując tę wartość funkcjonariusz w szczególności: - zachowuje obiektywizm, - nie ulega naciskom, nie kieruje się preferencjami oraz osobistymi przekonaniami, - nie dopuszcza do konfliktu interesów, nie daje podstaw do podejrzeń o stronniczość lub interesowność. Z ustaleń organu wynika, że skarżący w dniu [...] kwietnia 2024 r. między godziną 8:00 a 14:00 w trakcie służby, korzystał z mediów społecznościowych poprzez umieszczanie postów popierających kandydatów z partii politycznej Komitet Wyborczy [...]. Do akt sprawy dołączone zostały wydruki zrzutów ekranu obrazujące poszczególne posty na portalu Facebook dodane przez skarżącego w dniu [...] kwietnia 2024 r. (karty nr 45-49). Zrzuty ekranu wykonane zostały w dniu [...] kwietnia 2024 r. o godz. 14:00 – 14:01. Z treści postów wynika, że zostały one opublikowane 5 godzin wcześniej. W postach tych skarżący przedstawia poszczególnych kandydatów do Rady Gminy w [...] i określa ich jako "nasza [...]". Na czterech postach obok wizerunku kandydata prezentowane jest logo partii [...] i jej nazwa. Treść tych postów niewątpliwe stanowi formę agitacji. Eksponowanie logo i nazwy partii [...] w połączeniu z użytym określeniem skarżącego "nasza [...]" niewątpliwe wywołuje wrażenie, iż skarżący utożsamia się z tą opcją polityczną. Nawet jeżeli skarżący nie jest członkiem tej partii, to treść tych postów niewątpliwie zdradza sympatie polityczne skarżącego. Akta sprawy zawierają również wydruki zrzutów ekranu przedstawiające post skarżącego z dnia [...] marca 2024 r. (karta nr 10). Post ten zawiera zdjęcie skarżącego, jego imię i nazwisko oraz logo partii [...]. Również ten post niewątpliwie zdradza preferencje polityczne skarżącego. Nie jest w nim bowiem wyjaśnione, że skarżący nie jest członkiem partii [...], a jedynie kandyduje z listy tej partii. Również tego rodzaju charakter ma kolejny post skarżącego z dnia 13 marca 2024 r. (karta nr 3), w którym wskazuje on, że "Do powiatu [...] popieram kandydatów z listy [...]". Powyższe okoliczności wskazują, że słusznie organy oceniły, iż skarżący publicznie zamanifestował swoje poglądy polityczne. Ponadto, niektóre z opisanych wyżej postów umieszczane były na profilu Facebook skarżącego w godzinach jego służby. Jako zbyt daleko idące należy ocenić stanowisko organu I instancji wskazujące, że samo kandydowanie na funkcję radnego nawet z ramienia ugrupowań niebędących partiami politycznymi powoduje wątpliwości co do bezstronności funkcjonariusza. Nie można się też zgodzić z organem I instancji odnośnie jego oceny, iż pełnienie funkcji radnego może ograniczać zaufanie obywateli do Państwa. Prawidłowo w tym zakresie stwierdził Szef KAS w swojej decyzji, że funkcjonariusze mogą korzystać z biernego prawa wyborczego. Jak słusznie zauważa ten organ samo kandydowanie w wyborach samorządowych nie winno być przyczyną negatywnych konsekwencji wobec funkcjonariusza. Podobnie należy ocenić kandydowanie z listy wyborczej określonej partii do określonego szczebla władz samorządowych. Jak zasadnie podnosi Szef KAS obecność na takiej liście nie stanowi złamania zakazu publicznego manifestowania poglądów politycznych przy wykonywaniu obowiązków służbowych. Możliwość umieszczania na listach kandydatów niebędących członkami partii nie jest bowiem uzależniona od zaakceptowania w całości światopoglądu tej partii. Prawidłowo jednak organ ten podnosi, że w niniejszej sprawie podstawowy problem polegał na tym, że skarżący umieszczał w ogólnodostępnych mediach społecznościowych swój wizerunek na tle symboli partii politycznej [...], a ponadto w publikowanych postach zachęcał do oddawania głosów na kandydatów z partii politycznych Komitetu Wyborczego [...], które określał jako "swoją [...]", a także Komitetu Wyborczego [...]. Te okoliczności prowadzą do wniosku, że skarżący nie gwarantuje bezstronności, którą to cechą winien legitymować się funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej. Sytuacja ta godzi również w określony w art. 199 pkt 5 ustawy o KAS, nakaz godnego zachowywania się funkcjonariusza w służbie i poza nią. Nie można się przy tym zgodzić ze skarżącym, że różnica w argumentacji zawartej w decyzjach Szefa KAS i DIAS obligowała organ II instancji do uchylenia decyzji organu I instancji. Szef KAS nie zakwestionował bowiem ani ustaleń faktycznych organu I instancji, ani też zastosowanej podstawy prawnej zwolnienia skarżącego ze służby. Szef KAS podzielił również ocenę organu I instancji co do utraty waloru bezstronności przez skarżącego. Fakt, iż organ ten nie podzielił całej argumentacji zawartej w decyzji DIAS nie oznacza jednak, że zobowiązany był uchylić zaskarżoną odwołaniem decyzję. Słusznie organy podnoszą, że funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej podlega szczególnym rygorom z uwagi na specyfikę powierzonej tej formacji zadań, a także z uwagi na charakter stosunku służbowego łączącego funkcjonariusza ze służbą Celno-Skarbową i wynikające z tego prawa i obowiązki funkcjonariusza. Zasadnie również Szef KAS zauważa, że służba w Służbie Celno-Skarbowej nacechowana jest istnieniem specjalnych uprawnień, ale też wymaga posiadania szczególnych cech personalnych, kwalifikacyjnych czy charakterologicznych, pełnej dyspozycyjności i zależności od władzy służbowej, a także charakteryzuje się bardziej rygorystycznym niż w przypadku stosunków pracy zasadom utraty posiadanego statusu związanego z realizacją funkcji publicznych. Funkcjonariusz zobowiązany jest również do takiego zachowania poza służbą, aby nie narażać się w jakikolwiek sposób na utratę nieposzlakowanej opinii. Niewątpliwie też, jak trafnie ocenia to Szef KAS, funkcjonariusze, aby móc skutecznie wykonywać swoje zadania, muszą pozostawać poza jakimikolwiek podejrzeniami o zachowania i postawy sprzeczne z prawem, czy też powodujące wątpliwości co do bezstronności i rzetelnego wykonywania obowiązków służbowych. Zgodzić się należy także z organem, że publiczne wyrażanie poglądów politycznych przy wykonywaniu obowiązków służbowych sprawia, iż funkcjonariusz traci nie tylko zaufanie organu, ale również wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków służbowych. Nie zmienia takiej oceny fakt, iż skarżący ostatecznie nie został wybrany ani w wyborach na radnego, ani też na Wójta Gminy [...]. Publiczne zamanifestowanie poglądów politycznych przez skarżącego miało bowiem niewątpliwie miejsce i mimo niepowodzenia w wyborach mogło powodować utratę zaufania do skarżącego jako funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej. Brak było zatem podstaw do umorzenia postępowania w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby, albowiem postępowanie to nie stało się bezprzedmiotowe. W świetle powyższego nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy o KAS. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, które legły u podstaw zwolnienia skarżącego ze służby, orzekającym w sprawie organom nie można skutecznie zarzucić arbitralnej i dowolnej oceny co do zaistnienia przesłanek do rozwiązania z funkcjonariuszem stosunku służbowego w trybie przewidzianym w ww. przepisie. W ocenie Sądu w sprawie nie doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaznaczyć należy, że wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej odnosi się w równym stopniu do zakresu i wnikliwości postępowania wyjaśniającego i dowodowego, jak i do stosowania norm prawa materialnego, to jest do całokształtu przepisów prawnych, służących załatwieniu sprawy. Organ administracji publicznej ma obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia. Zgodnie natomiast z art. 77 § 1 k.p.a. organ ma obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W niniejszej sprawie organ zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy istotny dla podjęcia rozstrzygnięcia, prawidłowo rozważył interes społeczny (interes służby) względem słusznego interesu skarżącego oraz w sposób przekonujący wyjaśnił przesłanki podjętej decyzji. Nie można zatem uznać, że decyzja w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby nosi cechy dowolności. Niezasadny jest zarzut skarżącego wskazujący na pominięcie jedynego wniosku dowodowego, jaki złożył on w toku postępowania. Wniosek ten obejmował orzeczenie Wyższej Komisji Dyscyplinarnej Służby Cywilnej z dnia [...] grudnia 2019 r. Orzeczenie to zostało wydane na tle innych regulacji prawnych i nie mogło mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Organ nie był też zobowiązany do wyjaśnienia, kto w rzeczywistości był pomysłodawcą i autorem kwestionowanych postów na profilu skarżącego. Skarżący w skardze wskazuje bowiem, że zlecił prowadzenie swojego profilu na portalu Facebook innej osobie. O ile bowiem nie doszło do umieszczenia tych postów wbrew woli skarżącego, a takiego argumentu skarżący nie wskazuje, okoliczność ta jest bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Posty te były bowiem publikowane na profilu skarżącego na portalu Facebook i nawet jeżeli skarżący nie jest ich autorem, to w owym czasie akceptował ich treść. Wskazać również należy, że organ I instancji - czyniąc zadość wymogom z art. 180 ust. 3 ustawy o KAS - pismem z dnia [...] kwietnia 2024 r. zawiadomił działające w IAS w [...] organizacje związkowe o zamiarze zwolnienia skarżącego ze służby, wnioskując o przedstawienie ewentualnej opinii w tej sprawie. Zauważyć przy tym należy, że art. 180 ust. 3 ustawy o KAS nie określa terminu, w jakim takie zawiadomienie należy skierować do organizacji związkowych. Nie można zatem uznać, że zawiadomienie to było w niniejszej sprawie przedwczesne, tak jak podnosi to skarżący. Ponadto podnoszone przez skarżącego okoliczności związane ze wstrzymaniem wydawania mu broni i uniemożliwieniem mu wykonywania obowiązków służbowych jeszcze przed wydaniem decyzji nie mają żadnego znaczenia dla oceny legalności wydanych w sprawie decyzji. Kwestie te nie są w żaden sposób związane z przesłankami zwolnienia skarżącego ze służby, które zaistniały w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu w sprawie nie doszło również do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Szef KAS przed wydaniem zaskarżonej decyzji, pismem z dnia [...] lipca 2024 r., zawiadomił skarżącego o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. DIAS z kolei informacje takie zwarł w skierowanym do skarżącego zawiadomieniu o wszczęciu postępowania. Nie można w tej sytuacji uznać, że skarżący pozbawiony był czynnego udziału w postępowaniu. Wyjaśnić należy, że Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego skarżącego zawartego w skardze. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przede wszystkim należy podnieść, że sąd administracyjny nie przeprowadza dowodu z przesłuchania stron. Skarżący stosownie do treści art. 106 § 2 p.p.s.a. biorąc udział w rozprawie miał możliwość złożenia wyjaśnień. Odnośnie zaś wniosku o przeprowadzenie dowodu z orzeczenia Wyższej Komisji Dyscyplinarnej Służby Cywilnej z dnia [...] grudnia 2019 r., znak [...], podnieść należy, że skarżący nie przedłożył tego orzeczenia. Ponadto orzeczenie to dotyczy pracownika Służy Cywilnej, której funkcjonowanie regulowane jest odrębnymi przepisami, niemającymi zastosowania w niniejszej sprawie. Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a podniesione w skardze zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło