II SA/Wa 1691/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – asesor WSA Arkadiusz Koziarski po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznanie go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenie związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą postanawia: odrzucić skargę. M. S. (dalej: "skarżący") został skierowany przez Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA na badanie lekarskie celem uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, ustalenie związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą oraz ustalenia zdolności do pracy funkcjonariusza zwolnionego ze służby. Orzeczeniem z dnia [...] maja 2022 r. [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (dalej: "[...]RKL", "organ pierwszej instancji") ustaliła w przypadku skarżącego kategorię zdolności do służby lub pracy "Trwale niezdolny do służby w SW." Ponadto [...]RKL orzekła, że badany jest częściowo niezdolny do pracy, zaliczyła go do drugiej grupy inwalidzkiej i uznała, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od ww. rozstrzygnięcia [...]RKL, Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (dalej: "CKL", "organ drugiej instancji") orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...], w oparciu o art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 398 ze zm.; dalej: "u.k.l"), utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie organu pierwszej instancji. Powyższe rozstrzygnięcie CKL skarżący uczynił przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę CKL, reprezentowana przez radcę prawnego wniosła o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty, czynności, bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania określone w art. 3 § 2 i 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). W myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie do treści art. 58 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest orzeczenie CKL wydane w zakresie uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznanie go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. Zgodnie z art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2021 r., poz. 1064, z późn. zm.), zdolność fizyczną i psychiczną do służby ustalają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Na mocy przepisów u.k.l. komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych orzekają o zdolności kandydatów i funkcjonariuszy do służby, a także (m.in.) o uznaniu funkcjonariuszy zwolnionych ze służby za inwalidów lub uznaniu ich za niezdolnych do samodzielnej egzystencji, jak również ustaleniu związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą, ustaleniu zdolności do pracy funkcjonariuszy zwolnionych ze służby w celu określenia grupy inwalidzkiej. Z ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych wynika, że przedmiotowe orzeczenia komisji lekarskich dzielą się na dwie podstawowe grupy. W pierwszej grupie znajdują się orzeczenia dotyczące zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia te są wiążące dla organu w kwestii powołania określonej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Te orzeczenia podlegają zaskarżeniu do sądów administracyjnych w myśl art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Druga grupa orzeczeń obejmuje orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa m. in. dla celów emerytalno-rentowych. Orzeczenia takie wydawane są na podstawie odrębnych przepisów m.in.: - rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 marca 2022 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej (Dz. U. z 2022 r., poz. 772), - rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2008 r. w sprawie wykazu chorób i schorzeń pozostających w związku ze służbą w Służbie Więziennej (Dz. U. z 2008 r., Nr 223, poz. 1473). Tego rodzaju orzeczenia podlegają kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Przedmiotowe orzeczenia mają jedynie charakter wstępny i stanowią jedną z przesłanek zmierzających do ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10; z 29 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 667/08; uchwała NSA z 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/97; postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z 19 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 108/17 oraz z 21 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1116/17 - orzeczenia sądów administracyjnych są publikowane w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaskarżone w niniejszej sprawie orzeczenie zapadło w wyniku skierowania skarżącego na badanie do [...]RKL w celu uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą oraz ustalenia zdolności do pracy funkcjonariusza zwolnionego ze służby. Zakres tego skierowania wskazuje, że celem badania było ustalenie stopnia inwalidztwa i jego związku ze służbą w odniesieniu do skarżącego jako byłego funkcjonariusza Służby Więziennej, który zakończył służbę w tej formacji z dniem [...] marca 2021 r. Powyższego ustalenia w kontekście zakresu skierowania nie zmienia przyznanie skarżącemu kategorii "trwale niezdolny do służby w SW". Wobec zwolnienia skarżącego ze służby, przedmiotem rozstrzygnięć orzekających w sprawie komisji lekarskich (wyznaczonym zakresem skierowania na badanie) było inwalidztwo. Zaskarżone orzeczenie nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Od tego rodzaju orzeczeń nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach emerytalno-rentowych lub odszkodowawczych. Orzeczenie komisji lekarskiej jest w tym wypadku elementem sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, do których rozpoznania powołane są sądy powszechne. Zatem zaskarżone orzeczenie nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.