II SA/Wa 1702/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Protokolant Łukasz Bazyluk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2009 r. sprawy ze skargi K.K. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dyscyplinarnego oddala skargę Komendant Główny Policji postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2008 r. wydanym na podstawie art. 135r ust. 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277, dalej jako ustawa o Policji), utrzymał w mocy swoje poprzednie postanowienie nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego zakończonego orzeczeniem nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2006 r. W uzasadnieniu podał, że wniosek o wznowienie postępowania nie mógł być zbadany merytorycznie ani wywołać skutku w postaci wznowienia postępowania, bowiem został złożony przez K.K. z uchybieniem formalnym polegającym na przekroczeniu terminu zawitego, określonego w art. 135r ust. 3 ustawy o Policji. Zgodnie bowiem z ww. przepisem, wniosek o wznowienie postępowania składa się w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Czynność procesowa dokonana zaś po upływie terminu zawitego jest bezskuteczna. Nadto, K.K. nie przedstawił żadnych nowych okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę stanowiska w sprawie złożonego przez niego wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego. Organ wskazał, że również postępowanie dotyczące wniosku K.K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego zakończyło się ostatecznym postanowieniem odmawiającym jego przywrócenia - wykazało bowiem brak możliwości uznania, że wniosek został złożony w terminie. Jako przyczynę niedotrzymania terminu K.K. wskazywał oczekiwanie na rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w którym to Sąd oddalił skargę na orzeczenie nr [...] Komendanta Głównego Policji w przedmiocie wymierzenia mu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K.K. wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia nr [...] z dnia [...] września 2008 r. oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., zarzucając naruszenie prawa, tj. art. 58 kpa, polegające na odmowie przywrócenia skarżącemu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego wobec faktu wykazania, że uchybienie terminowi do jego złożenia nastąpiło bez jego winy oraz art. 135r ust. 2 ustawy o Policji poprzez nieuwzględnienie wniosku skarżącego o wznowienie postępowania wobec faktu wystąpienia ku temu przesłanek stanowiących podstawę do wznowienia prawomocnie zakończonego postępowania dyscyplinarnego. W uzasadnieniu skargi K.K. wskazał, że Komendant Główny Policji prowadził wobec niego postępowanie dyscyplinarne, które zakończyło się prawomocnym orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r., uznającym skarżącego winnym popełnienia zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego i wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Od tego orzeczenia wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która została jednak oddalona. Od wyroku ww. Sądu wystąpił zaś ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 5 maja 2008 r. również ją oddalił. W dniu 13 maja 2008 r. skarżący zwrócił się do Komendanta Głównego Policji z prośbą o przywrócenie terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, składając jednocześnie ów wniosek. Zdaniem skarżącego, dokonał wszystkich czynności, które są niezbędne w celu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wyjaśnił bowiem powody dla których nie złożył wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego w terminie i wykazał, że uchybienie terminowi nie nastąpiło z jego winy. Skarżący miał bowiem prawo pozostawać w uzasadnionym przekonaniu, że Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia zakończonego postępowania dyscyplinarnego. Tym samym, K.K. nie zawinił w niedotrzymaniu terminu do złożenia wniosku o wznowienie ww. postępowania. Nadto, gdy tylko zapoznał się z treścią orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, który to jednak nie wziął pod uwagę przesłanki do wznowienia postępowania, wystąpił z prośbą o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania i równocześnie wniosek ten złożył. Zdaniem skarżącego, zachowany więc został 7 dniowy termin do wystąpienia z prośbą o przywrócenie terminu zawitego, który liczony jest od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu – w tym wypadku od dnia wydania orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny. K.K. pozostawał bowiem w przekonaniu, że postępowanie dyscyplinarne prowadzone wobec jego osoby zostało zakończone dopiero prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. W jego bowiem ocenie, prawomocne zakończenie postępowania dyscyplinarnego z chwilą wydania orzeczenia przez organ II instancji oznaczałoby, że zasada kontroli sądowej pozostawałaby jedynie konstytucyjnym zapisem i nie była realizowana w rzeczywistości. Wniosek o wznowienie postępowania można zaś złożyć wyłącznie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją, a o takiej jeszcze nie mogło być mowy z powodu wniesienia przez skarżącego skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W konkluzji skargi K.K. stwierdził, że Komendant Główny Policji błędnie ocenił istotne okoliczności, które skarżący podnosił na swoje usprawiedliwienie w kwestii dotyczącej niezłożenia wniosku o wznowienie postępowania w terminie zawitym. Rozstrzygnięcie ww. organu jest również bardzo krzywdzące dla skarżącego, zamyka bowiem drogę do zweryfikowania zakończonego już postępowania dyscyplinarnego, w trakcie którego zastosowano niekonstytucyjny przepis art. 135f ust. 1 pkt. 4 ustawy o Policji. Nie może zostać przez niego wykorzystany wyrok Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzający, że brak możliwości korzystania przez funkcjonariusza Policji z pomocy profesjonalnego obrońcy w toku postępowania dyscyplinarnego narusza konstytucyjne prawo do obrony, który to powinien skutkować wznowieniem postępowania dyscyplinarnego. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wnosił o jej oddalenie. Podniósł, że skarżący nie musiał oczekiwać na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, chcąc skorzystać z uprawnień, o których mowa w art. 135r ust. 2 ustawy o Policji. Skarżący w toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie i Naczelnym Sądem Administracyjnym w przedmiocie postępowania dyscyplinarnego posiadał profesjonalnego pełnomocnika, zatem od niego winien był wymagać pouczenia co do możliwości terminu wnoszenia prawem przewidzianych środków zmierzających do weryfikacji wydanych wobec niego orzeczeń. Na przełożonym dyscyplinarnym na etapie zakończonego postępowania dyscyplinarnego nie ciążył żaden obowiązek związany z pouczeniem, czy też przypomnieniem o możliwości ubiegania się o weryfikację orzeczenia w trybie wznowieniowym. Skarżący dokonał wyboru pomiędzy środkiem zaskarżenia a środkiem weryfikacji, powziął pewne ryzyko i poniósł konsekwencje swego wyboru. W konkluzji odpowiedzi na skargę organ wskazał na wiążący w sprawie pogląd - stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2008 r. sygn. akt I OSK 775/07, wydanym w sprawie K.K., który to ustalił, że przepis którego niekonstytucyjność stwierdził Trybunał, nie był jednak podstawą wydania orzeczenia dyscyplinarnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje; Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie badanego przypadku, lecz kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Przy czym chodzi tu o takie naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując skargę K.K. pod tym kątem, Sąd stwierdził, że jego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest bowiem postanowienie Komendanta Głównego Policji utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego. Zgodnie z art. 135r ust. 2 ustawy o Policji, postępowanie dyscyplinarne wznawia się na wniosek ukaranego lub obwinionego albo, w przypadku jego śmierci, na wniosek członka rodziny uprawnionego do renty rodzinnej, jeżeli w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stracił moc lub uległ zmianie przepis prawny będący podstawą wydania orzeczenia dyscyplinarnego. Na podstawie zaś art. 135r ust. 3 ww. ustawy, w przypadku o którym mowa w ust. 2, wniosek o wznowienie składa się w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Bezspornym jest w sprawie, że K.K. złożył wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt K 47/05 z dnia 19 marca 2007 r. (opublikowany w Dz. U. Nr 57, poz. 390), który uznał art. 135f ust. 1 pkt. 4 ustawy o Policji za niezgodny z art. 42 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Złożenie tego wniosku nastąpiło jednak z uchybieniem terminu wskazanego w art. 135r ust. 3 ustawy o Policji. Zgodnie bowiem z pkt. 2 ww. wyroku, wymieniony wyżej przepis traci moc z dniem 2 kwietnia 2007 r. Miesięczny termin określony w art. 135r ust. 3 ustawy o Policji upłynął więc z dniem 2 maja 2007 r., a wniosek skarżącego o wznowienie postępowania został złożony dopiero w dniu 13 maja 2008 r., a więc z opóźnieniem wynoszącym ponad 12 miesięcy. Poza sporem pozostaje również, że postępowanie dotyczące wniosku K.K. o przywrócenie ww. miesięcznego terminu od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego do złożenia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego zakończyło się ostatecznym postanowieniem Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., odmawiającym jego przywrócenia - wykazało bowiem brak możliwości uznania, że wniosek został złożony w terminie. Skarżący nie uprawdopodobnił bowiem, że uchybienie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd organu, że przyczyny do przywrócenia terminu zawitego określonego w art. 135r ust. 3 ustawy o Policji, nie mogło stanowić oczekiwanie skarżącego na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie orzeczenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Za nietrafną należy również uznać argumentację skarżącego, że postępowanie dyscyplinarne zostało zakończone dopiero właśnie wyrokiem ww. sądu. Przepisy ustawy o Policji wyraźnie wskazują, że postępowanie dyscyplinarne jest dwuinstancyjne (art. 135k ust. 1), zaś orzeczenie lub postanowienie staje się prawomocne z upływem terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia, jeżeli go nie wniesiono, lub w dniu wydania orzeczenia lub postanowienia przez organ odwoławczy (art. 135o ust. 1 pkt. 1 i 2). Takiej przyczyny nie mogło również stanowić przekonanie skarżącego, że to właśnie Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując jego skargę, mając na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego, z urzędu uchyli zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, stwierdzając naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Ponadto, należy zauważyć, że zgodnie z art. 135r ust. 6 ustawy o Policji uprawnionym do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania jest przełożony dyscyplinarny, który wydał prawomocne orzeczenie dyscyplinarne. Mając na uwadze powyższe, za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 135r ust. 2 ustawy o Policji, bowiem skarżący niewątpliwie nie spełnił przesłanki zawartej w ust. 3 ww. przepisu dotyczącej terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego. Przyczyny dotyczące zaś niezłożenia przez skarżącego wniosku w wymaganym przez przepis art. 135r ust. 3 ww. ustawy terminie trudno uznać za niezależne od niego, bowiem K.K. nie uprawdopodobnił, wbrew twierdzeniu zawartemu w skardze, że uchybienie powyższe nastąpiło bez jego winy. Tym samym, za nietrafny należy więc uznać także zarzut zawarty w skardze dotyczący naruszenia art. 58 kpa. Z przytoczonych powodów należało stwierdzić brak uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego postanowienia i dlatego też Sąd na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) skargę oddalił.