II SA/Wa 1711/09

WyrokWSA w Warszawie2010-01-26

Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Sławomir Antoniuk, Andrzej Góraj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy warunkowe umorzenie postępowania karnego za przestępstwo z art. 158 § 1 k.k. stanowi podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji?
Ratio decidendi
Warunkowe umorzenie postępowania karnego, mimo że nie jest skazaniem, nie wyklucza możliwości cofnięcia pozwolenia na broń, jeśli organ administracji wykaże uzasadnioną obawę, że osoba może użyć broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Popełnienie przestępstwa z art. 158 § 1 k.k. samo w sobie uzasadnia taką obawę, a wcześniejsze konflikty z prawem, nawet jeśli zakończyły się umorzeniem i zatarciem skazania, mogą być brane pod uwagę przy ocenie osobowości i wiarygodności posiadacza broni.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia J. Z. pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej przez Komendanta Głównego Policji. Podstawą decyzji było warunkowe umorzenie postępowania karnego wobec J. Z. za przestępstwo z art. 158 § 1 k.k. Skarżący zarzucał organom błędną wykładnię przepisów, brak podstaw do obawy użycia broni oraz naruszenie przepisów k.p.a. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk, Andrzej Góraj, Protokolant Monika Michnik-Misterek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską -oddala skargę- Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268 a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], cofającą J. Z. pozwolenie na posiadanie broni palnej [...]. Organ ustalił następujący stan faktyczny: Komendant [...] Policji, w wyniku uzyskania informacji o skazaniu J. Z. za czyn z art. 158 § 1 kk, wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia J. Z. pozwolenia na posiadanie broni palnej [...]. W toku postępowania organ I instancji ustalił, że Sąd Rejonowy [...], wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2007 r., sygn. akt [...] uznał J. Z. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 158 § 1 kk i warunkowo umorzył na okres 2 lat próby postępowanie karne oraz orzekł o świadczeniu pieniężnym. W związku z powyższym Komendant [...] Policji uznał, że J. Z. należy do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, i na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, cofnął J. Z. pozwolenie na posiadanie broni palnej [...]. Ponadto Komendant [...] Policji wskazał, że wobec osób, które utraciły wiarygodność w zakresie zgodnego z prawem posiadania i używania broni – w związku z prowadzonym wobec nich postępowaniem karnym – organy Policji cofają pozwolenie na broń. Od decyzji tej pełnomocnik J. Z. – adwokat A. S. złożył odwołanie wnosząc jej uchylenie. Zarzucił organowi błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez przyjęcie, że należy do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem Sądu, podczas gdy z ustaleń poczynionych w sprawie wynika, iż nie ma takiej obawy zwłaszcza, że jego mocodawca nie jest osobą skazaną lecz poddaną działaniu środka probacyjnego, wobec której odstąpiono od skazania i wymierzenia kary. Wskazał ponadto, że warunkowe umorzenie postępowania karnego o przestępstwo z art. 158 § 1 kk nie wypełnia dyspozycji przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji i w związku z tym nie daje podstawy do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni. Podniósł, iż wyrok o warunkowym umorzeniu postępowania nie jest wyrokiem skazującym. Dodatkowo pełnomocnik J. Z. zarzucił obrazę art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych mających wpływ na wynik postępowania. Komendant Główny Policji, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania stwierdził, iż J. Z. popełnił przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu. Art. 158 § 1 kk odnosi się bowiem do udziału w bójce lub pobiciu, w którym naraża się człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia. Popełnienie tego przestępstwa jest wprost wskazane w art. 15 ust. 1 pkt 6 jako stwarzające obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Nie ma przy tym znaczenia, że J. Z. nie został skazany, bowiem sąd warunkowo umorzył postępowanie karne. Zgodnie z art. 66 § 1 kk warunkowe umorzenie postępowania może zostać orzeczone m.in. wówczas, gdy okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości, chociaż wina nie jest znaczna, a zatem nie jest możliwe zastosowanie warunkowego umorzenia postępowania karnego, jeżeli przestępstwo nie zostało popełnione. Dlatego też prawomocny wyrok sądu warunkowo umarzający postępowanie karne nie wiąże organu Policji w ocenie czy ustalony stan faktyczny stwarza podstawę do obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni. Ponadto Komendant Główny Policji podniósł, iż przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 jak i art. 15 ust. 1 pkt 6 nie nakazują udowodnienia, iż posiadacz pozwolenia wykorzysta broń w sposób w nich opisany, wystarczające jest domniemanie obawy takiego zachowania. Obawa w sprawie J. Z. wynika z faktu, iż popełnił on przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu, a takie przestępstwo sam ustawodawca zakwalifikował do czynów uzasadniających obawę użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Reasumując Komendant Główny Policji podkreślił, iż w zakresie ustalania przesłanek cofnięcia prawa do posiadania broni prawomocny wyrok sądu, potwierdzający fakt popełnienia przestępstwa, wiąże organy Policji w postępowaniu administracyjnym. J. Z. popełnił przestępstwo, a więc utracił wiarygodność co do zgodnego z prawem posiadania i używania broni w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Komendant Główny Policji nie zgodził się z przedstawioną przez pełnomocnika J. Z. argumentacją zawartą w odwołaniu, iż wobec faktu popełnienia przez niego przestępstwa trzy lata temu, nie może być uznany za osobę, wobec której istnieje uzasadniona obawa użycia broni sprzecznie z prawem, co potwierdza pozytywna ocena sądu karnego wyrażona w wyroku o warunkowym umorzeniu postępowania, gdyż J. Z. popadł w konflikt z prawem także w 2002 r., kiedy to w związku z naruszeniem nietykalności cielesnej funkcjonariuszy Straży Miejskiej orzeczono wobec J. Z. warunkowe umorzenie postępowania. Organ podniósł, iż, co prawda, z tego powodu J. Z. nie figuruje w kartotece Krajowego Rejestru Karnego, jednak okoliczność ta ma istotne znaczenie przy ocenie postępowania w świetle przesłanek zawartych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Organ powołując się na orzeczenie sądu administracyjnego (v. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 maja 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1879/04) wyjaśnił, iż zatarcie skazania nie stanowi przeszkody do ustalenia w trybie art. 75 kpa, że osoba posiadająca pozwolenie na broń popełniła czyn, który sam w sobie lub w powiązaniu z innymi okolicznościami rodzi obawę, że osoba ta użyje broni w celach sprzecznych z interesem porządku publicznego. Zatarcie skazania pozwala wprawdzie daną osobę uznać za niekaraną, jednakże przy ocenie osobowości kandydata do posiadania broni ważny jest nie tyle fakt ukarania bądź nie ukarania, ale dotychczasowe życie i sposób postępowania tej osoby. Okoliczność popełnienia przestępstwa w 2002 r. ma znaczenie dla oceny dotychczasowego postępowania strony w kontekście możliwości posiadania przez niego broni palnej. Zdarzenie z 2002 r. jak i okoliczność popełnienia czynu zabronionego z art. 158 § 1 kk dają podstawę do przyjęcia, że cechy charakteru J. Z. takie jak porywczość i skłonność do przemocy oraz lekceważący stosunek do porządku prawnego, stwarzają uzasadnioną obawę, że może użyć broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W konkluzji Komendant Główny Policji stwierdził, iż z powyższych względów argumenty strony zawarte w odwołaniu nie dają podstaw do uchylenia decyzji. Decyzja Komendanta Głównego Policji stała się przedmiotem skargi J. Z., reprezentowanego przez adwokata A. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pełnomocnik skarżącego zarzucił zaskarżonej decyzji niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy o broni i amunicji; naruszenie art. 7 kpa poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu w domaganiu się zachowania praw słusznie nabytych; naruszenie art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa polegające na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych mających wpływ na wynik postępowania. W związku z powyższym pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, jako niezgodnych z prawem oraz naruszających interes prawny skarżącego i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego wskazał, iż decyzja Komendanta Głównego Policji pozostaje w wewnętrznej sprzeczności. Podniósł, iż skoro z wyroku sądu karnego wynika, że wobec skarżącego zastosowano środek probacyjny, a co za tym idzie nie jest to skazanie, to wyrok ten nie przesądza o istnieniu obawy, o której mówi art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Wskazany przepis dotyczy bowiem osób skazanych prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Zdaniem pełnomocnika skarżącego organy Policji oceniły okoliczności sprawy z dużą dowolnością i przekroczyły granicę swobody interpretacji poprzez wskazanie dowodów przemawiających za uzasadnioną obawą w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, w tym wskazaniu postanowienia sądu karnego z 2002 r. nie zważając na fakt, że w sprawie tej nastąpiło zatarcie skazania. Ponadto podniósł, iż organ nie powinien rozstrzygać na niekorzyść skarżącego wszelkich niejasności, czy też wątpliwości dotyczących oceny stanu faktycznego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał w całości stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja Komendanta Głównego Policji jak i utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta [...] Policji nie naruszają prawa. Materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie stanowią przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Stosownie do treści art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. z kolei art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Sąd karny umorzył wobec skarżącego postępowanie karne na okres próby wynoszący 2 lata. Uznał zatem, stosownie do art. 66 § 1 kk, że okoliczności popełnienia czynu zarzucanego skarżącemu nie budziły wątpliwości i był on winny tego co zostało przedstawione aktem oskarżenia. Jedną z przesłanek warunkowego umorzenia postępowania karnego - zgodnie z art. 66 § 1 kk - jest wymóg, aby okoliczności popełnienia czynu nie budziły wątpliwości. Nie może być zatem wątpliwości ani co do tego, że skarżący wypełnił wszystkie znamiona zarzucanego mu czynu wymienione w konkretnym przepisie, zawierającym opis danego przestępstwa, jak i że spełnione zostały warunki odpowiedzialności konieczne do uznania go za sprawcę przestępstwa ujęte w części ogólnej Kodeksu karnego. Skarżący stanął pod zarzutem popełnienia przestępstwa z art. 158 § 1 kk – kto bierze udział w bójce lub pobiciu, w którym naraża się człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia. Takie zachowanie skarżącego zostało, zdaniem Sądu trafnie uznane przez organ administracji, jako uzasadniona obawa użycia przez niego broni sprzecznie z prawem. Warunkowe umorzenie postępowania karnego nie zmienia zasadności stanowiska organu administracji, że skarżący w pewnych sytuacjach może nie opanować swoich emocji, co nie wykluczy, że pod ich wpływem może posłużyć się bronią w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Sąd karny nie uniewinnił skarżącego od zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w akcie oskarżenia, a więc wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne nie można utożsamiać z wyrokiem uniewinniającym. W związku z tym analiza materiału dowodowego dotyczącego skarżącego, przeprowadzona przez organ Policji w świetle art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, uzasadniała podjęcie zaskarżonego rozstrzygnięcia i rozstrzygnięcie to nie nosi cech dowolności. Organ administracji nie był związany tą okolicznością, że w sprawie karnej zapadło orzeczenie o warunkowym umorzeniu postępowania. W takiej sytuacji organu administracji publicznej nie wiązało samo rozstrzygnięcie sądu karnego lecz analizując przesłanki do decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń miał na uwadze okoliczności stanu faktycznego ujawnione w toku postępowania administracyjnego. Dokonując ich oceny w odniesieniu do posiadacza broni organ Policji trafnie wyprowadził wniosek, że skarżący może spełniać przesłanki z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo dokonał oceny dowodów, w tym słusznie wskazał na postanowienie sądu karnego z 2002 r., które to orzeczenie nie znajduje się już w kartotece karnej KRK, bowiem fakt uprzednio popełnionego przestępstwa i prawomocnego warunkowego umorzenia postępowania karnego nie jest obojętny w tej sferze stosunków społecznych, w których znaczenie ma nie tylko ocena prawna, lecz także ocena etyczno-moralna danej osoby. Można, zatem w postępowaniu administracyjnym ustalić, że skarżący przed kilku laty popełnił czyn zabroniony i w powiązaniu z innymi faktami przyjąć, że zachodzą przesłanki obligujące do cofnięcia pozwolenia na broń (v. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 maja 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1879/04). Zgodnie z dyspozycją art. 75 §1 kpa, organ administracyjny może w granicach prawa przeprowadzić wszelkie dowody, co do zdarzeń, które w innym postępowaniu zostały zakwalifikowane jako przestępstwa, mimo, że później skazanie zostało zatarte (v. wyroki NSA z dnia: 12 maja 1999r. Lex 45099 oraz 22 października 1981r.- ONSA 1981/2/103, wyrok SN z dnia 27 listopada 1984r. OSNC 1985/8/105). Skoro organy Policji w toku postępowania administracyjnego ustaliły, że skarżący należy do kręgu osób, które stwarzają zagrożenie użycia broni w sposób niezgodny z przepisami prawa, to organy te były w tej sytuacji zobowiązane do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi dotyczących uchybienia przepisom postępowania należy podkreślić, że takie uchybienia mogą prowadzić do uchylenia decyzji tylko wówczas, gdy są na tyle poważne, że ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu w zaskarżonych decyzjach nie można dopatrzyć się naruszenia przepisów prawa procesowego, w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Decyzje te nie noszą cech dowolności, organy Policji dokonały oceny zebranego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego oraz wskazały na przesłanki, którymi kierowały się cofając skarżącemu pozwolenie na broń. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło