II SA/Wa 1715/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Andrzej Góraj Sędzia WSA – Danuta Kania Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant starszy referent – Agnieszka Fidor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2019 r. sprawy ze skargi J. K. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Skład Orzekający w [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie stopnia zdolności do służby – uchyla zaskarżone orzeczenie – J. K. została skierowana przez Dyrektora Zakładu Karnego w P. do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w B. w celu ustalenia stopnia zdolności do służby. [...] Rejonowa Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w B. orzeczeniem z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] rozpoznała u skarżącej J. K.: 1. [...]; 2. [...]; 3. Zapalenie spojówek alergiczne – § 7 p. 3, rub. 5, kat. A; 4. Nadwzroczność obu oczu – bez §; 5. [...] i w oparciu o rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1989), uznała skarżącą za zdolną do służby z ograniczeniem kat. B i trwale niezdolną do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku. W odwołaniu z dnia [...] sierpnia 2015 r. do Centralnej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Skład Orzekający w G. skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w części dotyczącej pkt. 11 ppkt 2 – usunięcie zapisu: [...] i w pkt 11 ppkt 5 –usunięcie zapisu: [...]. W uzasadnieniu wskazała, iż tatuaż, który posiada nie jest zmianą ani widoczną w wyglądzie umundurowanego funkcjonariusza, ani nie narusza wizerunku funkcjonariusza. Odwołanie od powyższej decyzji złożył również Dyrektor Zakładu Karnego w P. wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości. W uzasadnieniu wskazał, że funkcjonariuszka od [...] maja 2012 r. do [...] czerwca 2015 r., z krótkimi przerwami na urlop lub delegacje oraz 1 dzień służby, przebywała na zwolnieniach lekarskich. Była pięciokrotnie kierowana na badania komisyjne ze względu na absencję chorobową. Zatem – jego zdaniem – jest niezdolna do pełnienia służby. Natomiast postępowanie zgodne ze wskazaniem Komisji – praca lekka w pomieszczeniach zamkniętych nie wystarczy, aby uchronić J. K. przed skutkami alergii. Centralna Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Skład Orzekający w G., orzeczeniem z dnia [...] października 2015 r. nr [...] rozpoznała u skarżącej K.: 1. [...] 2. Alergia wieloważna – § 7 p. 3 w zastosowaniu R 68.8 3. Nadwzroczność – bez § I stwierdziła, że wymieniona funkcjonariuszka jest niezdolna do służby w Służbie Więziennej – kategoria zdolności do służby lub do pracy "C" i jest niezdolna do służby w SW (z powodu zaburzeń osobowości upośledzających sprawność ustroju) oraz na dotychczas zajmowanym stanowisku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca J. K. wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia zarzucając: 1) naruszenie przepisu postępowania – art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1822) (zwanej dalej u.k.l.) oraz art. 15 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez wydanie nowego orzeczenia, uznającego skarżącą za niezdolną do służby w Służbie Więziennej, mimo braku uchylenia orzeczenia organu I instancji, co doprowadziło do wprowadzenia do obrotu prawnego orzeczenia o niezdolności do służby, mimo iż ze względu na braku uchylenia orzeczenia organu I instancji nadal w obrocie prawnym pozostaje nieostateczne orzeczenie organu I instancji, stwierdzające, iż skarżąca jest zdolna do służby z ograniczeniem, 2) naruszenie przepisu postępowania – art. 47 ust. 2 u.k.l. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez wydanie przez Centralną Komisję Lekarską orzeczenia na jej niekorzyść jako osoby badanej, mimo że orzeczenie organu I instancji nie było sprzeczne z prawem ani nie zostało wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych, 3) naruszenie przepisu postępowania – art. 46 u.k.l. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieprzeprowadzenie przez Centralną Komisję Lekarską badań psychiatrycznych, co doprowadziło do uznania, iż cierpi na [...], mimo że w wyniku badań psychiatrycznych przeprowadzonych w toku postępowania przed organem I instancji nie stwierdzono u niej [...], 4) naruszenie przepisów postępowania – art. 39 ust. 5 pkt 1 u.k.l. w zw. z art. 47 ust. 3 u.k.l. oraz art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak szczegółowego uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, polegający na: a. niewyjaśnieniu, z jakich względów ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji, dotyczące stanu zdrowia, były w ocenie organu II instancji nieprawidłowe, b. niewyjaśnieniu, czy i z jakich względów ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego dokonana przez organ I instancji, była nieprawidłowa, mimo że organ II instancji wydał orzeczenie odmienne od orzeczenia organu I instancji, c. niewskazaniu, na podstawie jakich dokładnie dowodów, a w szczególności opinii psychologicznych i psychiatrycznych, organ II instancji uznał, iż cierpi na [...] i jest niezdolna do służby w Służbie Więziennej, d. niewskazanie przyczyn, z powodu których organ odmówił wiarygodności dowodom potwierdzającym, iż jest zdolna do służby w Służbie Więziennej z ograniczeniem, w szczególności dowodom, na których oparł się organ I instancji wydając orzeczenie z [...] lipca 2015 r., w tym wynikom badania psychiatrycznego skarżącej z [...] czerwca 2015 r., badania specjalistycznego z [...] lipca 2015 r. i opinii psychologicznej z [...] lipca 2015 r., e. lakonicznym uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny wyników przeprowadzonych badań psychiatrycznych i psychologicznych, co doprowadziło do wydania orzeczenia nieodpowiadającego normatywnemu wzorcowi uzasadnienia orzeczenia komisji lekarskiej podległej ministrowi spraw wewnętrznych, 5) naruszenie przepisu postępowania – art. 33 ust. 1 u.k.l. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez dokonanie oceny stanu zdrowia psychicznego polegającej na stwierdzeniu zaburzeń osobowości znacznie upośledzających sprawność ustroju, co doprowadziło do uznania skarżącej za niezdolną do służby, mimo że organ II instancji nie dysponował wynikami badań lekarskich przeprowadzonych przez lekarza psychiatrę, stwierdzających u skarżącej [...], 6) naruszenie art. 7, 8, 77 § 1, 80 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Skład Orzekający w G. wniosła o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Dyrektor Zakładu Karnego w P. również wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po złożeniu skargi przez skarżącą J. K., wyrokiem z dnia 23 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 18/16, uchylił zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie organu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny po złożeniu skargi kasacyjnej przez Dyrektora Zakładu Karnego w P., wyrokiem z dnia 6 września 2018 r. sygn. akt I OSK 2311/16, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz odstąpił od zasądzenia na rzecz Dyrektora Zakładu Karnego w P. od J.K. kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu podał m.in., że "w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji jako przyczynę uchylenia orzeczenia Komisji II instancji wskazał uchybienie proceduralne polegające na wadliwym sformułowaniu sentencji zaskarżonego orzeczenia (wbrew treści przepisu art. 47 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych), co w ocenie Sądu I instancji przemawiało za koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego skarżonego orzeczenia. Nie negując istnienia tej wadliwości zaskarżonego orzeczenia, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż z sentencji zaskarżonego wyroku jednoznacznie wynika, iż Sąd I instancji uchylił również orzeczenie Komisji I instancji. WSA tymczasem wypowiedział się w przedmiocie podstawy prawnej uchylenia orzeczenia Komisji II instancji, zaniechał natomiast zupełnie odniesienia się do wadliwości orzeczenia Komisji I instancji. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika bowiem, z jakich powodów Sąd podzielił zarzuty skargi i orzekł o uchyleniu orzeczenia Komisji I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaniechał również wskazania podstawy prawnej takiego rozstrzygnięcia. Wskazać zatem należy, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie tłumaczy należycie treści całego rozstrzygnięcia Sądu I instancji, bowiem jego sentencja nie koresponduje z uzasadnieniem. Podkreślić należy, że przedstawienie w uzasadnieniu wyroku przesłanek, jakimi kierował się sąd, obok tego, że wyjaśnia stronom motywy rozstrzygnięcia, to również umożliwia sądowi odwoławczemu ocenę czy przesłanki, na których oparł się sąd niższej instancji były trafne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1822), Centralna Komisja Lekarska po rozpatrzeniu odwołania: 1) utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie albo 2) uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i wydaje nowe, albo 3) uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez rejonową komisję lekarską. Zatem Centralna Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Skład Orzekający w G. skoro rozpoznała u skarżącej inne schorzenia, aniżeli [...] Rejonowa Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w B., to mogła jedynie uchylić zaskarżone orzeczenie w części i wydać nowe orzeczenie co do rozpoznanych schorzeń. Natomiast skoro nie uczyniła tego, to – w ocenie Sądu – naruszyła przepis postępowania, które to naruszenie miało wpływ na wynik postępowania i już tylko z tego samego powodu, zaskarżone orzeczenie nie może się zostać w obiegu prawnym i należało go wyeliminować. Ponadto w myśl art. 47 ust. 2 ustawy, Centralna Komisja Lekarska nie może wydać nowego orzeczenia na niekorzyść osoby badanej, chyba że zaskarżone orzeczenie jest sprzeczne z prawem lub zostało wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych. Z kolei w rozpoznawanej sprawie organ nie wskazał, że zaskarżone orzeczenie organu pierwszej instancji jest sprzeczne z prawem lub zostało wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych, a mimo tego orzekł na niekorzyść skarżącej J. K., bowiem uznał ją niezdolną do służby w Służbie Więziennej – kategoria zdolności do służby lub do pracy "C" i niezdolną do służby w SW (z powodu [...]) oraz na dotychczas zajmowanym stanowisku, podczas gdy organ pierwszej instancji uznał skarżącą za zdolną do służby z ograniczeniem kat. B i trwale niezdolną do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku. Zatem doszło ponownie do naruszenia przepisu postępowania, które to naruszenie miało wpływ na wynik postępowania Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że na podstawie art. 47 ust. 3, do postępowania odwoławczego prowadzonego przez Centralną Komisję Lekarską stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed rejonowymi komisjami lekarskimi, zaś według art. 33 ust. 1 ustawy, rejonowa komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia. Natomiast Centralna Komisja Lekarska rozpoznając u skarżącej zaburzenia osobowości upośledzające sprawność ustroju, nie przeprowadziła żadnego badania dodatkowego, specjalistycznego, bądź psychologicznego, przez co rozpoznane schorzenie jest – w ocenie Sądu – całkowicie gołosłowne i nie poparte żadnymi dowodami. Wszak badani psychiatryczne skarżącej z [...] czerwca 2015 r., badania specjalistyczne z [...] lipca 2015 r. i opinia psychologiczna z [...] lipca 2015 r., którymi posiłkował się organ pierwszej instancji, w żadnym stopniu nie potwierdziły powyższego rozpoznania. Niezależnie od powyższego Centralna Komisja Lekarska uzasadnienie orzeczenia w kontekście uznania skarżącą za niezdolną do służby w SW, sporządziła w sposób lakoniczny i ogólnikowy, czym naruszyła przepis postępowania art. 39 ust. 5 pkt 1) w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania, bowiem stanowi się w nim, że orzeczenia komisji lekarskich, które ustalają trwałą lub całkowitą niezdolność do służby, uzasadnia się szczegółowo. Zatem rozpoznając sprawę na nowo i oceniając odwołanie skarżącej z dnia [...] sierpnia 2015 r., Centralna Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Skład Orzekający w G. uwzględni powyższą prawną analizę Sądu i uwzględni zawarte w niej wskazania. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 1302), należało orzec jak w sentencji wyroku.