II SA/Wa 1716/13

WyrokWSA w Warszawie2014-01-17

Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Adam Lipiński, Anna Mierzejewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa zwolnienia z kosztów utrzymania i nauki kandydata na żołnierza zawodowego, który został zwolniony ze służby z powodu niespełnienia wymogów regulaminowych, jest zgodna z prawem, jeśli wnioskodawca powołuje się na trudną sytuację rodzinną i materialną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły sytuację materialną i rodzinną skarżącego oraz jego możliwości finansowe, odmawiając mu zwolnienia z kosztów nauki. Sytuacja materialna skarżącego jest wynikiem jego własnego zachowania (zwolnienie ze służby z powodu niespełnienia wymogów), a wskazane przez niego okoliczności (bezrobocie, choroba matki) nie stanowią wystarczającej podstawy do całkowitego zwolnienia z obowiązku zwrotu kosztów, zwłaszcza że istnieją inne środki prawne, takie jak odroczenie terminu płatności lub rozłożenie na raty.
Stan faktyczny
Skarżący, K. W., został zwolniony ze służby kandydackiej w Wojskowej Akademii Technicznej z powodu niespełnienia wymogów regulaminowych. W związku z tym nałożono na niego obowiązek zwrotu kosztów nauki w wysokości ponad 66 tys. zł. Po prawomocnym oddaleniu jego skargi na tę decyzję, skarżący złożył wniosek o umorzenie należności, powołując się na trudną sytuację rodzinną i materialną. Organy administracji odmówiły zwolnienia, uznając, że przedstawione dowody nie uzasadniają takiej decyzji. Skarżący zaskarżył decyzję Ministra Obrony Narodowej utrzymującą w mocy decyzję o odmowie zwolnienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędziowie WSA Adam Lipiński, Anna Mierzejewska, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z kosztów utrzymania i nauki oddala skargę Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 1 i 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Rektora - Komendanta Wojskowej Akademii Technicznej w [..]. (dalej jako – Komendant WAT) z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] odmawiającą [...]. K. W. zwolnienia z kosztów określonych ostateczną decyzją Komendanta WAT z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w wysokości 66.533,22 zł wraz z odsetkami, poniesionych przez wojsko w związku z nauką wymienionego jako kandydata na żołnierza zawodowego, wskutek jego zwolnienia z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka. W uzasadnieniu powyższej decyzji Minister Obrony Narodowej podniósł, iż [...] K. W. pełnił służbę wojskową w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego w WAT w W. od dnia [...] września 2006 r. do dnia [...] września 2010 r. Decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] Komendant WAT zwolnił żołnierza ze służby kandydackiej wskutek niespełnienia wymogów określonych w regulaminie studiów. Minister Obrony Narodowej, po rozpatrzeniu odwołania strony, w dniu [...] sierpnia 2010 r., wydał decyzję nr [...] utrzymującą w mocy ww. zaskarżone rozstrzygnięcie. W dniu [...] października 2010 r. Komendant WAT wydał decyzję, którą nałożył na [...] K. W. obowiązek zwrotu równowartości kosztów nauki w WAT w zakresie zakwaterowania, umundurowania i wyżywienia oraz innych nieodpłatnych świadczeń pieniężnych i rzeczowych poniesionych przez resort obrony narodowej w kwocie 66.533, 22 zł. Po rozpatrzeniu odwołania wymienionego, Minister Obrony Narodowej w dniu [...] stycznia 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 609/11 oddalił skargę K. W. na powyższą decyzjię Ministra Obrony Narodowej. Wyrok stał się prawomocny z dniem [...] sierpnia 2011 r. W dniu [...] marca 2013 r. K. W., wskazując na trudną sytuację rodzinną i materialną w jakiej się znajduje, zwrócił się do Komendanta WAT z wnioskiem o umorzenie naliczonych decyzją tego Komendanta z dnia [...] października 2010 r. kosztów oraz wstrzymanie prowadzonego w tej sprawie postępowania egzekucyjnego. Wnioskodawca wskazał, iż zasygnalizowanie przez niego okoliczności uniemożliwiają mu spłatę powstałego zobowiązania. W dniu [...] kwietnia 2013 r. organ wezwał wnioskodawcę do przedstawienia dowodów na poparcie żądania zawartego w jego podaniu, w szczególności do przedłożenia dokumentów potwierdzających jego status rodzinny i materialny. Czyniąc zadość sformułowanemu przez organ wezwaniu, w dniu [...] kwietnia 2013 r. zainteresowany przedstawił oświadczenie o stanie majątkowym, zaświadczenie z ZUS o odprowadzonych składkach na ubezpieczenie społeczne za 2011 r., zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w Z. potwierdzające jego status jako osoby bezrobotnej od dnia [...] stycznia 2013 r. bez prawa do zasiłku, zaświadczenie z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. w przedmiocie otrzymanej pomocy finansowej, jak też informacje o pozostałych członkach rodziny i uzyskiwanych przez nich dochodach, w tym oświadczenie matki o uzyskanym przez nią w marcu 2013 r. wynagrodzeniu, elementach wchodzących w skład jej odrębnego majątku osobistego - gospodarstwo rolne, ponoszonych miesięcznych opłatach oraz leczeniu, jakiemu jest poddana z powodu choroby gruczołu tarczycy. Przedmiotową dokumentację uzupełniono kopią z wyciągu bankowego rachunku zobowiązanego z zestawieniem dokonywanych na nim operacji od dnia [...] lutego 2013 r. do dnia [...] kwietnia 2013 r. Po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Komendant WAT decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. odmówił K.W. zwolnienia z obowiązku zwrotu kosztów określonych ostateczną własną decyzją z dnia [...] października 2010 r. Organ I instancji stwierdził w uzasadnieniu decyzji, iż przedstawione przez stronę dokumenty nie dawały podstawy do zwolnienia wnioskodawcy z ww. kosztów. W ocenie organu, zwolnienie w analizowanym przypadku z obowiązku zwrotu kosztów nie jest adekwatnym, do aktualnej sytuacji materialnej strony, środkiem zmierzającym do zakończenia postępowania w sprawie. W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik strony ponownie powołał się na trudną sytuację materialną i rodzinną K. W.. Stwierdził także, że zaskarżona decyzja uznaniowa nie została dostatecznie uzasadniona zważywszy, iż organ nie wykazał w sposób zupełny i przekonujący na czym w tej sprawie polega prymat interesu społecznego nad interesem strony. Zastosował jedynie rozwiązanie, które powoduje dalszą marginalizację społeczną wymienionego. Z tych powodów pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zwolnienie z obowiązku zwrotu kosztów, o których mowa w decyzji Komendanta WAT z dnia [...] października 2010 r. Minister Obrony Narodowej uznał zarzut odwołania za niezasadny i rozstrzygnięciem z dnia [...] czerwca 2013 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, iż zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 176, poz. 1242), do spraw dotyczących kosztów nauki kandydatów na żołnierzy zawodowych, w przypadku gdy pobierali naukę przed wejściem w życie ustawy, a zwolnienie ze służby nastąpiło po dniu wejścia w życie ustawy, do obowiązku zwrotu równowartości kosztów poniesionych przez wojsko na jego utrzymanie i naukę stosuje się przepisy dotychczasowe. Wobec tego zastosowanie przez Komendanta WAT przepisów stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji było właściwe. Organ odwoławczy podkreślił, że w sprawie nie budzi wątpliwości, iż K. W. został zwolniony wskutek niespełnienia wymogów określonych w regulaminie studiów, a więc w myśl art. 134 ust. 1 pkt 4 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w brzmieniu sprzed dnia 1 stycznia 2008 r. (Dz. U. Nr 179 poz. 1750 ze zm.). W związku z powyższym, w świetle art. 135 ust. 1 i ust. 2 powołanej wojskowej ustawy pragmatycznej, na skarżącym ciąży obowiązek zwrotu równowartości kosztów nauki w WAT. Sprawa ta została ostatecznie rozstrzygnięta prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 609/11. Mając na względzie dyspozycję § 41 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie służby wojskowej kandydatów na żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 66, poz. 614 ze zm.) organ II instancji stwierdził, iż Komendant WAT nie naruszył prawa. Zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a brak nowych okoliczności faktycznych oraz prawnych, nie uzasadnia konieczności uwzględnienia odwołania K. W. i zmiany zaskarżonej decyzji. Minister Obrony Narodowej podniósł, iż decyzja Komendanta WAT z dnia [...] kwietnia 2013 r. jest decyzją uznaniową, co oznacza, że do zastosowania ulg w spłatach należności wymagane jest zaistnienie konkretnych okoliczności, uzasadniających zastosowanie tych ulg. Organ I instancji zasadnie przyjął, że zwolnienie strony z obowiązku zwrotu kosztów nie jest adekwatnym - do aktualnej, materialnej sytuacji strony - środkiem zmierzającym do zakończenia postępowania w tej sprawie. Ze zgromadzonych bowiem dokumentów urzędowych posiadających szczególną moc dowodową w przedmiotowej sprawie nie wynika, aby sytuacja rodzinna skarżącego uniemożliwiała mu wykonywanie pracy. To sytuacja rodzinna wnioskodawcy determinuje jego działania w sferze zarobkowej. K. W. może uzyskiwać stale dochody, których część może zostać przeznaczona na pokrycie powstałego zobowiązania. Jako wierzyciel, Wojskowa Akademia Techniczna ma ustawowy obowiązek ściągania tego typu należności, a ich wyegzekwowania następuje na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015). Wnioskodawca, wg załączonych do odwołania oświadczeń, nie wykazał, aby łożył na utrzymanie swoich rodziców bądź młodszego, uczącego się rodzeństwa. Zgodnie z dyspozycją § 41 ust. 1 pkt 1 - 3 powołanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej, okoliczności wymienione w § 41 ust. 2 pkt 1 i 2 mogą stanowić podstawę do wydania uznaniowej decyzji organu I instancji o zwolnieniu z obowiązku zwrotu kosztów, rozłożeniu ich na raty bądź odroczeniu terminu ich płatności. Całkowite zwolnienie z kosztów orzeczonej kwoty prowadziłoby do uprzywilejowania jednych podmiotów prawa kosztem pozostałych, które wywiązują się z obowiązków określonych przepisami ustawy. Dlatego też Komendant WAT nie zdecydował się skorzystać z przysługującego mu w tym zakresie uprawnienia podzielając tym samym utrwalony w linii orzeczniczej pogląd, że "(...) treść i zakres ochrony słusznego interesu indywidualnego w działaniach organów administracji sięgają do granic kolizji z interesem społecznym (...)" - por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 1981 r. sygn. akt SA 820/81 – publik. ONSA 1981, nr 1, poz. 57. Decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2013 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez pełnomocnika K. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta WAT z dnia [...] kwietnia 2013 r. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg. norm przepisanych, strona skarżąca zarzuciła wymienionym decyzjom naruszenie: 1) art. 7, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewskazanie w uzasadnieniu skarżonej decyzji przyczyn, z powodu których organ II instancji postępowanie wyjaśniające ograniczył tylko do oceny materiałów zebranych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, w sytuacji kiedy zebrany przez organ I instancji materiał jest niepełny, a rozstrzygnięcie tego organu częściowo oparte zostało na hipotetycznym założeniu prawidłowości ustaleń dokonanych przez organ egzekucyjny - Urząd Skarbowy z Z.; 2) art. 6, 8, 9, 11, 12 1 i 15 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie norm wynikających z tych przepisów przy rozpatrywaniu sprawy administracyjnej, w sytuacji kiedy przepisy części ogólnej k.p.a. stanowią integralną części procedury administracyjnej i na każdym etapie postępowania administracyjnego powinny być przez organy administracji respektowane; 3) § 41 ust 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie służby wojskowej kandydatów na żołnierzy zawodowych w zw. z art. 7 k.p.a., poprzez nieusprawiedliwione i instrumentalne, bez dostatecznego wyjaśnienia, stawianie interesu społecznego przed słusznym interesem skarżącego; 4) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy decyzja organu l instancji ze względu na zawarte w niej wady winna zostać przez organ odwoławczy uchylona; 5) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy przepis ten nakłada na organ odwoławczy obowiązek uchylenia decyzji wadliwej i orzeczenia co do istoty sprawy albo umorzenie postępowania w określony zakresie. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony podniósł m.in., iż zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu, albowiem Minister Obrony Narodowej szeroko i dość szczegółowo przytaczając stan faktyczny oraz zagadnienie dotyczące kolizji interesu społecznego ze słusznym interesem obywateli, o którym mowa w art. 7 k.p.a., praktycznie całkowicie pominął dyspozycję tego przepisu, stwierdzając jedynie, że rozstrzygniecie Komendanta WAT oparte zostało na utrwalonym w linii orzeczniczej poglądzie. Tak sformułowana argumentacja organu odwoławczego narusza art. 107 § 3 k.p.a. i nie poddaje się weryfikacji, a przez to nie odpowiada prawu. Organ w sposób nieusprawiedliwiony i instrumentalny, bez dostatecznego wyjaśnienia, stawia interes społeczny przed słusznym interesem skarżącego. Charakter uznaniowy decyzji nie znaczy, że decyzje takie podejmowane są przez organy administracji w sposób całkowicie dowolny, zależny tylko od dobrej lub złej woli organu. Przesłanki, jakimi kierował się organ przy wydawaniu decyzji uznaniowej, tym bardziej powinny być szczegółowo przez ten organ uzasadnione, gdyż braki w tym zakresie powodują, że rozstrzygniecie organu staje się dowolne, co powoduje naruszenie nie tylko przepisów procedury administracyjnej, ale również norm konstytucyjnych. Organ odwoławczy nie ustalił, czy skarżący miał możliwość wypowiedzenia się lub przedstawienia stosownych dokumentów i nie wyjaśnił, w sytuacji kiedy organ I instancji zamierzał wziąć to pod uwagę w swoim rozstrzygnięciu, czy wezwanie do przedłożenia organowi I instancji dokumentów potwierdzających status rodzinny i materialny skarżącego, obejmowało obowiązek wykazania się łożenia na utrzymanie członków rodziny. Hipotetyczna zaś możliwość wykonywania przez skarżącego pracy, nie powinna mieć przeważającego znaczenia. Każda rozpoznawana przez organ sprawa winna być poddana indywidualnej analizie i dopiero po przeprowadzeniu takiego wnioskowania organ może prawidłowo podjąć decyzję. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie bezsporna jest okoliczność, iż K. W. pełnił służbę kandydacką jako słuchacz WAT w [...] i z czynnej służby wojskowej został zwolniony decyzją Komendanta WAT z dnia [...] maja 2010 r. Bezsporne jest również, że Komendant WAT decyzją z dnia [...] października 2010 r. ustalił do zwrotu przez K. W. równowartość kosztów utrzymania i nauki żołnierza pełniącego służbę kandydacką, zwolnionego ze służby, w kwocie 66.533,22 zł, stanowiącą koszty zakwaterowania, umundurowania i wyżywienia oraz innych nieodpłatnych świadczeń pieniężnych i rzeczowych poniesionych przez resort obrony narodowej w związku ze zwolnieniem ze służby kandydackiej. Wobec utrzymania tej decyzji w mocy decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2011 r. oraz oddalenia skargi K. W. prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 609/11, decyzja Komendanta WAT, zobowiązująca skarżącego do zwrotu wskazanej należności, obliguje organ administracji publicznej do jej wykonania. Rozpatrując wniosek skarżącego (złożony w dniu [...] marca 2013 r.) o umorzenie naliczonych decyzją Komendanta WAT z dnia [...] października 2010 r. należności pieniężnych organ prawidłowo zastosował przepisy, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji. Otóż wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 11 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 176, poz. 1242), której przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie weszły w życie z dniem 1 stycznia 2008 r., do spraw dotyczących kosztów nauki kandydatów na żołnierzy zawodowych i żołnierzy zawodowych, w przypadku, gdy pobierali naukę przed dniem wejścia w życie ustawy, a zwolnienie ze służby nastąpiło po dniu wejścia w życie ustawy, do obowiązku zwrotu równowartości kosztów poniesionych przez wojsko na jego utrzymanie i naukę stosuje się przepisy dotychczasowe. Taka właśnie sytuacja zaistniała wobec skarżącego co oznacza, iż zastosowanie miały przepisy wojskowej ustawy pragmatycznej w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2007 r. Przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, przepis art. 137 ust. 1 wojskowej ustawy pragmatycznej ustanowił w pkt 5 upoważnienie dla Ministra Obrony Narodowej do określenia w drodze rozporządzenia sposobu ustalenia równowartości kosztów, o których mowa w art. 135 ust. 1 oraz warunków i trybu ich zwracania, a także przypadków, w których może nastąpić zwolnienie z obowiązku zwrotu kosztów lub rozłożenie ich na raty i odroczenie terminu ich płatności. Minister Obrony Narodowej zrealizował powyższe upoważnienie, wydając rozporządzenie z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie służby wojskowej kandydatów na żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 66, poz. 614 ze zm.), regulujące przedmiotowe kwestie. Zatem organ prawidłowo zastosował w stosunku do K. W. przepisy prawa materialnego określone w wojskowej ustawie pragmatycznej w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2007 r., w szczególności § 41 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 powołanego rozporządzenia. W świetle wskazanych przepisów rozporządzenia wykonawczego, Komendant na pisemny wniosek kandydata, zobowiązanego do zwrotu kosztów, może wydać decyzję o zwolnieniu z obowiązku zwrotu kosztów w szczególnie uzasadnionych niezawinionych przez kandydata przypadkach losowych, bądź z uwagi na trudną sytuację rodzinną lub materialną kandydata. Wskazać należy, że decyzja wydana w oparciu o wskazany wyżej przepis ma charakter decyzji uznaniowej, a to oznacza, że co do zasady sądowa kontrola decyzji uznaniowych jest ograniczona. Wybór sposobu rozstrzygnięcia, przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, ustawa pozostawia bowiem uznaniu organu. Nie obejmuje ona celowości zaskarżonej decyzji. Sąd w takich sprawach bada, czy decyzja nie nosi cech dowolności. Stwierdzenie zatem, że w sprawie występują okoliczności odpowiadające takiej lub innej kierunkowej dyrektywie wyboru, może lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. Podkreślić należy, że decyzja uznaniowa może być przez Sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. W rozpoznawanej sprawie Komendant WAT odmówił zwolnienia skarżącego z kosztów poniesionych przez wojsko w związku z nauką wymienionego jako kandydata na żołnierza zawodowego, albowiem uznał, iż jego sytuacja rodzinna i materialna ujawniona we wniosku i dokumentacji przedstawionej do akt sprawy nie wyczerpuje przesłanek określonych w art. § 41 ust. 2 ww. rozporządzenia. Minister Obrony Narodowej oceniwszy materiał dowodowy w sprawie stwierdził, iż powyższe rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem. W ocenie Sądu organ prawidłowo dokonał oceny sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego oraz jego możliwości finansowych, a także zasadnie wskazał, iż z przedstawionych przez skarżącego dokumentów nie wynika, aby w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka, o której mowa w § 41 ust. 2 pkt 2 powołanego rozporządzenia. Wnioskodawca natomiast nie uzasadniał swojego wniosku przypadkami losowymi, o których mowa w pkt 1 powołanego ustępu. Trzeba podkreślić, iż ciężar przedstawienia dowodów uzasadniających wniosek o zwolnienie z obowiązku ponoszenia przedmiotowych kosztów spoczywa na wnioskodawcy. To wnioskodawca jest obowiązany wykazać dostępnymi środkami, iż spełnia przesłanki warunkujące pozytywne załatwienie sprawy. Tym samym nie można organowi stawiać zarzutu, iż wydając rozstrzygnięcie w sprawie oparł się na niepełnym materiale dowodowym, skoro w istocie oceniał on dokumentację przedstawioną przez stronę. Z argumentacji wniosku oraz dokumentacji przedłożonej przez skarżącego zaś wynika, iż trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej zainteresowany głównie upatruje w niskich dochodach rodziny, chorobie matki, która wprawdzie posiada majątek odrębny i własny dochód, lecz ponosi znaczne wydatki na leczenie oraz w tym, że pozostaje osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, a ściągnięcie tak wysokich należności pieniężnych w trybie egzekucji administracyjnej zepchnie skarżącego w biedę. Podkreślić należy, że sytuacja materialna w jakiej znalazł się skarżący jest poniekąd wynikiem jego zachowania, bowiem z powodu nieosiągania wymaganych wyników w procesie kształcenia został on zwolniony ze służby kandydackiej. Pozbawił się tym samym źródeł utrzymania. Bezrobocie wśród absolwentów szkół średnich, czy wyższych jest zjawiskiem społecznym niekorzystnym, lecz niestety powszechnym. Przez to sytuacja skarżącego nie odbiega w sposób znaczący od sytuacji innych młodych ludzi. W świetle informacji podanych przez zainteresowanego, matka skarżącego choruje na gruczoł tarczycy. Nie jest to choroba, która wymaga stałej opieki innej osoby. Przez to nie ogranicza skarżącego w możliwościach pozyskania pracy zarobkowej. Jak podaje skarżący we wniosku z dnia [...] marca 2013 r. dokończył on studia pierwszego stopnia na kierunku budownictwo i uzyskał tytuł inżyniera. To z kolei stawia go na rynku pracy w korzystniejszym świetle, albowiem łatwiej jest pozyskać zatrudnienie absolwentowi uczelni wyższej z wykształceniem technicznym, nawet w tzw. "Polsce B", niźli absolwentom z wykształceniem humanistycznym. Wobec tego należy zgodzić się z organem, że z materiałów sprawy nie wynika, iż zachodzą jakiekolwiek okoliczności, które stwarzałyby niemożliwość (ze względu na stan własnego zdrowia lub konieczności sprawowania opieki nad osobą obłożnie chorą, czy niepełnosprawną) podjęcia pracy przez skarżącego, jak również podkreślić należy, że to na skarżącym, a nie na jego matce, czy też jakimkolwiek członku rodziny, spoczywa obowiązek zwrotu przedmiotowych kosztów. Skarżący jest osobą dorosłą, samodzielnie odpowiadającą za swoje zobowiązania, tym samym winien być również świadom konsekwencji swojego postępowania. Wskazywana przez skarżącego choroba matki, która potrzebuje leczenia, nie zamyka mu drogi do podjęcia zatrudnienia i odciążenia rodziny w kwestii finansowej. Obecna sytuacja materialna skarżącego jest spowodowana jego świadomym działaniem i nie może obciążać konsekwencjami finansowymi organów wojskowych, które poniosły znaczne koszty na przygotowanie zawodowe skarżącego. Okoliczności, na które się skarżący powołał, w żadnej mierze nie mogą dać prymatu interesowi strony, przez interes publicznym. Organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji uwzględnił sytuację rodzinną i materialną skarżącego, jak również kierował się interesem społecznym przy podejmowaniu decyzji. Biorąc pod uwagę, że WAT jest jednostką sektora finansów publicznych i obowiązkiem Rektora – Komendanta, jak również Ministra Obrony Narodowej jest dbałość o należyte gospodarowanie środkami finansowymi, zwolnieniu z obowiązku ponoszenia przedmiotowych kosztów powinni podlegać tylko ci zobowiązani, którzy w sposób trwały, ewentualnie długotrwały nie są w stanie udźwignąć ciężaru nałożonego na nich zobowiązania. Gdy natomiast obiektywne przeszkody w spłacie należności mają, jak w niniejszej sprawie, charakter przejściowy prawodawca przewidział odrębne instytucje: odroczenie terminu płatności lub rozłożenie kosztów na raty (§ 41ust. 1 pkt 2 i 3 powołanego rozporządzenia). Reasumując organ wojskowy, odmawiając skarżącemu zwolnienia z kosztów poniesionych przez wojsko w związku z nauką wymienionego jako kandydata na żołnierza zawodowego, nie przekroczył, zdaniem Sądu orzekającego w powyższej sprawie, granic uznania administracyjnego, a ocena zebranego w sprawie materiału nie była dowolna. Samo zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób dostateczny wyjaśnia motywy, którymi kierował się organ podejmując kwestionowane przez stronę rozstrzygnięcie, co czyni zadość minimalnym wymogom stawianym przez art. 107 § 3 k.p.a. Kierując się powyższymi względami, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło