II SA/Wa 172/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Adam Lipiński, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 października 2017 r. sprawy ze skargi P. P. na postanowienie Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, 2. zasądza od Ministra Obrony Narodowej na rzecz skarżącego P. P. kwotę 497 zł (czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 kpa, Szef Służby Kontrwywidu Wojskowgo utrzymał w mocy swoje postanowienie nr [...] z dnia [...] października 2016 r., którym odmówił P. P. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy odwołania z oddelegowania do [...]. W uzasadnieniu tego postanowienia z dnia [...] listopada 2016 r. organ podał, że w dniu [...] października 2016 r. [...] P. P., były funkcjonariusz Służby Kontrwywiadu Wojskowego, złożył prośbę o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, odwołania jego osoby z oddelegowania do [...]. Informacja o odwołaniu z oddelegowania została wysłana do funkcjonariusza pismem nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., które zostało mu doręczone w styczniu 2016 r. P. P. wskazał, że pismo to nie zawierało pouczenia o prawie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W związku z powyższym funkcjonariusz nie wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy odwołania z oddelegowania do [...], natomiast złożył taki środek odwoławczy od rozkazu personalnego w sprawie przeniesienia do dyspozycji Szefa SKW, po odwołaniu go z oddelegowania. Decyzja Szefa SKW utrzymująca w mocy rozkaz personalny o przeniesieniu do dyspozycji stała się przedmiotem skargi funkcjonariusza do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. P. P. podał, że o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, cofnięcia z oddelegowania do [...] dowiedział się w dniu [...] września 2016 r. Postanowieniem nr [...] Szef SKW odmówił stronie przywrócenia terminu. W ocenie Szefa SKW sprawa odwołania funkcjonariusza z oddelegowania nie jest sprawą osobową załatwianą w drodze decyzji administracyjnej. Z uwagi na to, do załatwienia tej sprawy nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Pismo nr [...] nie było decyzją administracyjną tylko pisemnym poleceniem służbowym. Dlatego też nie zawierało pouczenia o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia pisma wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zostałby uznany za niedopuszczalny na podstawie art 134 k.p.a. W sytuacji, w której strona wnosi o przywrócenie terminu do złożenia środka odwoławczego, który organ uznaje za niedopuszczalny, jedynym możliwym rozstrzygnięciem jest wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu. W terminie ustawowym wniesiono o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku przytoczono cytat z uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie o sygn. II SAAA/a 883/16, z którego wywiedziono, że sprawa odwołania z oddelegowania do [...] powinna być załatwiona w drodze postępowania administracyjnego. Organ ponownie rozpoznając sprawę, stwierdził, że we wspomnianym wyżej wyroku Sąd nie przesądził, że odwołanie funkcjonariusza SKW z oddelegowania poza SKW powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej. Sąd stwierdził jedynie, że odmienne stanowisko Szefa SKW w tej kwestii winno być kwestionowane w toku postępowania administracyjnego. Oznacza to, że pomimo braku stosownego pouczenia strona powinna wnieść środek odwoławczy, ale nie przesądza, że wniosek taki powinien zostać przyjęty. Warto w tym miejscu wspomnieć, że w podobnej sprawie jeden z funkcjonariuszy odwołanych z oddelegowania poza SKW złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Szef SKW wydał postanowienie w sprawie niedopuszczalności tego wniosku, na podstawie art. 134 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem o sygn. II SA/Wa 484/16 uchylił postanowienie Szefa SKW. Orzeczenie to nie jest jednak prawomocne. Złożono skargę kasacyjną i do czasu wydania prawomocnego orzeczenia stanowisko SKW w kwestii formy prawnej odwołania z oddelegowania nie ulegnie zmianie. Konsekwencją powyższego jest również utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie przywrócenia terminu. Organ pouczył stronę o prawie wniesienia skargi na niniejsze postanowienie, za pośrednictwem Szefa SKW, do WSA w Warszawie w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia. P. P. reprezentowany przez adwokata A. K., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. utrzymujące w mocy postanowienie z dnia [...] października 2016 r., dotyczące odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy odwołania z oddelegowania do [...]. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych, pełnomocnik skarżącego zarzucił: 1. naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. przez brak jego zastosowania i nieprzywrócenie terminu skarżącej do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącego odwołania jej z oddelegowania do C., mino że uprawdopodobniła okoliczność, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. 2. naruszenie art. 1 pkt 1 oraz art. 3 § 3 pkt 2 w związku z art. 154 § 2 k.p.a. w związku z § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 września 2006 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego (Dz. U. 2006 Nr 175, poz. 1294) poprzez niezasadne ograniczenie zakresu obowiązywania przepisów k.p.a., poprzez nieuznanie przez Szefa SKW pisma nr [...] za decyzję administracyjną, mimo iż w podobnej sprawie wypowiedział się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w dniu 29 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/WA 484/16, gdzie jednoznacznie stwierdził, że identyczne w swej treści pismo a dotyczące innego funkcjonariusza SKW - odwołanie z oddelegowania nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 niewątpliwie spełnia wszystkie wymogi decyzji administracyjnej tj. zostało wydane i podpisane przez właściwy organ, a zatem może być zaskarżone w drodze administracyjnej. 3. naruszenie art. 2, art. 7 oraz art. 32 w zw. z art. 8 ust 2 Konstytucji RP - konstytucyjnej zasady legalizmu oraz fundamentalnej zasady równości wobec prawa przez centralny organ administracji rządowej - Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego, poprzez wydanie pisma nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., bez dołączenia pouczenia o możliwości odwołania się od tej decyzji, a tym samym pozbawienia skarżącej złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. 4. rażące naruszenie art. 8 k.p.a. tj. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, poprzez brak zachowania należytej formy odwołania z oddelegowania zawartej w piśmie nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. polegającej na niezałączeniu do tego pisma informacji o prawie złożenia odwołania - wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - lub też braku takiego prawa, które winno być nieodzowną jego częścią w tego typu postępowaniu. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego przypomniał stan sprawy i podniósł, że zgodnie z art. 58 § 2 k.p.a. skarżący dostatecznie uprawdopodobnił brak jego winy w tym, iż takiego odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) nie złożyła w przeznaczonym terminie. Ponieważ, dopiero w dniu [...] września 2016 r. o takiej możliwości pouczył go w uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny. Tego samego dnia skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu wraz w wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zatem został zachowany 7 dniowy termin od dnia ustania przyczyny uchybienia. Dodatkowo wskazał, że § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 września 2006 r. wskazuje, że oddelegowanie funkcjonariusza należy do kategorii spraw osobowych. Na podstawie § 3 ust 4 powyższego rozporządzenia do spraw osobowych, o których mowa w ust. 1 pkt 1—11, załatwianych w formie rozkazu personalnego, w zakresie nieuregulowanym rozporządzeniem stosuje się przepisy k.p.a. W związku z tym pismo o sygn. [...] z dnia [...] grudnia 2015 roku jest w istocie decyzją administracyjną. Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego, reprezentowany przez radcę prawnego K. J., w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia. Wskazał, że skarżący do dnia [...] lipca 2016 r. był funkcjonariuszem Służby Kontrwywiadu Wojskowego. W dniu [...] października 2016 r. P. P., już jako były funkcjonariusz Służby Kontrwywiadu Wojskowego, złożył prośbę o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy odwołania jej z oddelegowania do [...]. W ocenie organu sprawa odwołania funkcjonariusza z oddelegowania nie jest sprawą osobową załatwianą w drodze decyzji administracyjnej. Pełnomocnik wskazał, że w toku postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie zaskarżonego postanowienia pominięte zostały takie okoliczności jak złożenie wniosku o przywrócenie terminu 8 miesięcy po doręczeniu pisma w sprawie odwołania z oddelegowania oraz po upływie blisko 3 miesięcy od rozwiązania stosunku służbowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zaskarżone postanowienie Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] obarczone jest wadą rażącego naruszenia prawa, tj. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 59 § 2 k.p.a. (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), co stanowi podstawę do wyeliminowania tego postanowienia z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Zgodnie z art. 59 § 1 k.p.a., o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie. Jednakże ustawodawca w art. 59 § 2 k.p.a., postanowił, że o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Stosownie do art. 127 § 3 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Zgodnie z art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a., ilekroć w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego jest mowa o ministrach, rozumie się przez to Prezesa i wiceprezesa Rady Ministrów pełniących funkcję ministra kierującego określonym działem administracji rządowej, ministrów kierujących określonym działem administracji rządowej, przewodniczących komitetów wchodzących w skład Rady Ministrów, kierowników centralnych urzędów administracji rządowej podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów lub właściwego ministra, a także kierowników innych równorzędnych urzędów państwowych załatwiających sprawy, o których mowa w art. 1 pkt 1 i 4. Zatem, w przypadku, gdy wniosek o przywrócenie terminu dotyczy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak miało to miejsce w tej sprawie, o przywróceniu terminu do jego wniesienia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, tj. Szef SKW. Zawarte w przepisie art. 59 § 2 k.p.a. sformułowanie "postanawia ostatecznie" oznacza, że od wydanego przez Szefa SKW postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przysługuje zażalenie ani wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Błędnie zatem Szef SKW w postanowieniu z dnia [...] października 2016 r. pouczył stronę o prawie złożenia od tego postanowienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a następnie rażąco naruszając prawo wydał postanowienie z dnia [...] listopada 2016 r., co stanowi o konieczności wyeliminowania tego aktu administracyjnego z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Sąd wskazuje jednocześnie, że przy stwierdzeniu nieważności postanowienia Szefa SKW z dnia [...] listopada 2016 r., poprzedzające je postanowienie Szefa SKW z dnia [...] października 2016 r. nr [...] nie mogło być przedmiotem weryfikacji wojewódzkiego sądu administracyjnego, ze względu na kwestię zachowania terminu do wniesienia skargi. W związku z błędnym pouczeniem przez Szefa SKW w postanowieniu z dnia [...] października 2016 r. o prawie złożenia w terminie 7 dni wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zamiast o prawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w terminie 30 dni od dnia doręczenia tego postanowienia, strona może złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego wyroku wraz z uzasadnieniem, za pośrednictwem Szefa SKW, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Szefa SKW z dnia [...] października 2016 r. nr [...] wraz ze skargą na to postanowienie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego, jak w punkcie 2 wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy. Do kosztów tych Sąd zaliczył opłatę skarbową od dokumentu pełnomocnictwa (17 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego strony (480 zł).