II SA/Wa 1724/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata I.W. z dnia 4 kwietnia 2013 r. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy na rzecz adwokata M.W. w sprawie ze skargi C.M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: odmówić przyznania adwokatowi M.W. wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy Postanowieniem z dnia 21 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1724/12, referendarz sądowy ustanowił dla skarżącego adwokata z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka w W. jako pełnomocnika skarżącego wyznaczyła adwokata M.W. (zawiadomienie ORA w W. z dnia 12 marca 2013 r., k. 57). W dniu 28 kwietnia 2013 r. do akt sprawy wpłynęło pełnomocnictwo procesowe, w którym wyznaczony adwokat upoważnił adwokata I.W. do reprezentowania skarżącego. Z kolei w dniu 8 kwietnia 2013 r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe dalszego pełnomocnika – adwokata I.W. - z dnia 4 kwietnia 2013 r. - w którym wyżej wymieniony pełnomocnik poinformował, że w niniejszej sprawie sporządził i przesłał skarżącemu opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku oraz wystąpił o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu na rzecz adwokata M.W. Jednocześnie złożył oświadczenie, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części. Do wniosku ww. adwokat załączył sporządzoną opinię. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (teks jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), wyznaczony adwokat, radca prawny otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W myśl § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Powołany wyżej art. 250 P.p.s.a. jednoznacznie stanowi, że wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu otrzymuje wyznaczony radca prawny lub adwokat. Przez wyznaczonego adwokata rozumieć należy adwokata wskazanego przez Okręgową Radę Adwokacką w W. W przedmiotowej sprawie ORA w W. pełnomocnikiem z urzędu skarżącego wyznaczyła adwokata M.W. W świetle powołanego przepisu stwierdzić należy również, iż przyznanie – wyznaczonemu adwokatowi – kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nastąpić może wyłącznie na wniosek tego adwokata i na podstawie złożonego przez niego oświadczenie. Znajdujące się w aktach postępowania sądowoadministracyjnego pełnomocnictwo substytucyjne nie stanowi podstawy do ubiegania się przez dalszego pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i to niezależnie od tego, czy ubiega się on o wynagrodzenie na rzecz wyznaczonego adwokata z urzędu. Do udzielenia pomocy prawnej z urzędu wyznaczony został bowiem adwokat M.W. i to jemu, a nie substytutowi, przysługuje prawo zwrócenia się do Sądu o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa nie powoduje zwolnienia wyznaczonego przez ORA w W. adwokata od udzielenia pomocy prawnej urzędu, nie oznacza też, że substytut może wystąpić o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w imieniu wyznaczonego pełnomocnika. Udzielenie substytucji nie powoduje powstania tego rodzaju stosunku pomiędzy wyznaczonym pełnomocnikiem a substytutem, który uprawniałby tego ostatniego do występowania w jego imieniu do Sądu o przyznanie wynagrodzenia. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa powoduje powstanie określonego stosunku pomiędzy substytutem i stroną. Osoby te łączy taki sam stosunek, jaki łączy stronę i pełnomocnika. W konsekwencji strona ma dwóch równorzędnych pełnomocników procesowych. Wynikają z tego dalsze konsekwencje zarówno procesowe jak i materialnoprawne (np. w zakresie odpowiedzialności obligacyjnej wobec mocodawcy, vide uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2006 r. sygn. akt III CZP 27/06, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2004 r. sygn. akt IV CK 269/02, Lex nr 151640). Nie dokonuje się natomiast w wyniku powyższego zmiana osoby pełnomocnika ustanowionego z urzędu, wyznaczonego przez Okręgową Radę Adwokacką. Trzeba także podkreślić że w świetle art. 250 P.p.s.a. wyznaczonemu przez organ samorządu zawodowego profesjonaliście, wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przysługuje nawet wtedy, gdy nie został on umocowany przez stronę do reprezentowania jej interesów w postępowaniu kasacyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2006 r. sygn. akt I FZ 288/06, niepubl.), a co za tym idzie udzielone w tym zakresie pełnomocnictwo substytucyjne, nie decyduje o legitymacji do złożenia wniosku o przyznanie wynagrodzenia. Oczywiście nie oznacza to, że w sytuacji reprezentowania skarżącego przez dalszego pełnomocnika, w ramach pełnomocnictwa udzielonego przez adwokata ustanowionego z urzędu, skarżący jest pozbawiony pomocy prawnej. Jak już wskazano powyżej czynności podjęte przez dalszego pełnomocnika są czynnościami procesowymi skarżącego, ale prawo do złożenia wniosku o wynagrodzenie i obowiązek złożenia stosownego oświadczenia każdorazowo ciąży na wyznaczonym pełnomocniku z urzędu. Toteż, na gruncie rozpoznanej sprawy, wniosek taki wraz ze stosownym oświadczeniem może złożyć wyłącznie adwokat M.W. Z tego względu, na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 w zw. z art. 250 P.p.s.a., postanowiono, jak w sentencji.