II SA/Wa 1725/14
WyrokWSA w Warszawie2015-10-09
Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Danuta Kania, Andrzej Góraj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Zarządu Dzielnicy odmowa zakwalifikowania wniosku o najem lokalu socjalnego na podstawie § 22 ust. 2 pkt 5 uchwały Rady miasta jest prawidłowa, gdy wniosek opiera się na § 16 ust. 1 pkt 1 tej uchwały?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że przepis § 22 ust. 2 pkt 5 uchwały Rady miasta ma zastosowanie wyłącznie do osób ubiegających się o najem lokalu na podstawie § 4, § 12 i § 31 uchwały, a nie do osób, których wniosek opiera się na § 16 ust. 1 pkt 1. W związku z tym odmowa zakwalifikowania wniosku skarżącej na podstawie tego przepisu była niezgodna z prawem i uchwała została wydana z naruszeniem prawa.Stan faktyczny
D. N. wraz z rodziną złożyła wniosek o najem lokalu socjalnego na czas nieoznaczony po wygaśnięciu umowy najmu na czas określony. Organ odmówił zakwalifikowania wniosku powołując się na analizę warunków mieszkaniowych rodziców skarżącej na podstawie § 22 ust. 2 pkt 5 uchwały Rady miasta. Skarżąca wskazała, że spełnia kryteria dochodowe i ma prawo do lokalu socjalnego na podstawie wcześniejszego wyroku sądu o eksmisję z prawem do lokalu socjalnego.Rozstrzygnięcie
Stwierdził, że zaskarżona uchwała w części dotyczącej D. N. została wydana z naruszeniem prawa.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Danuta Kania (spr.), Andrzej Góraj, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2015 r. sprawy ze skargi D. N. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] W. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania wniosku o najem lokalu socjalnego stwierdza, że zaskarżona uchwała w zakresie paragrafu 1 w części dotyczącej D. N. została wydana z naruszeniem prawa.
Zarząd Dzielnicy [...] W. podjął w dniu [...] listopada 2013 r. uchwałę nr [...] w sprawie rozpatrzenia wniosków o najem lokali mieszkalnych i socjalnych z mieszkaniowego zasobu W. Powołując w podstawie prawnej uchwały m.in. § 24 ust. 1 uchwały Rady W. nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta W. (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.), dalej jako: "uchwała Rady W. z dnia [...] lipca 2009 r.", organ postanowił odmówić zakwalifikowania wniosków o najem lokalu wnioskodawcom wymienionym w załączniku nr 1 do uchwały, w tym D. N. (§ 1). Skreślić z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu wnioskodawcę wymienionego w załączniku nr 2 do uchwały (§ 2). Wykonanie uchwały powierzono Zastępcy Burmistrza Dzielnicy [...] W. nadzorującemu Wydział Spraw Lokalowych (§ 3). Określono, że uchwała wchodzi w życie z dniem jej podjęcia (§ 3).
W uzasadnieniu ww. uchwały wskazano, iż D. N. i J. K. wraz z małoletnią córką D. K. wystąpili z wnioskiem o ponowne zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego na czas nieokreślony.
Podano również, że wyrokiem z dnia [...] października 2009 r. (sygn. akt [...]) Sąd Rejonowy w W. [...] Wydział Cywilny orzekł eksmisję zainteresowanych z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., z prawem do otrzymania lokalu socjalnego. W związku z powyższym, pismem z dnia [...] lutego 2012 r. skierowano D. N. i J. K. do zawarcia umowy najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] na okres 12 miesięcy. Umowa najmu została zawarta w dniu [...] czerwca 2012 r. i wygasła w dniu [...] czerwca 2013 r. Na koncie lokalu nie występują zaległości czynszowe (miesięczny przypis wynosi 482,98zł, do opłat zgłoszone są 3 osoby). Obecnie w ww. lokalu mieszkają 3 ww. osoby, jednak zameldowany jest tylko J. K. wraz z córką. Fakt zamieszkiwania 3-osobowej rodziny zainteresowanych w przedmiotowym lokalu potwierdza przeprowadzona analiza sprawy. Z pisma BGN dzielnicy [...] z [...] lipca 2013 r. wynika, że w stosunku do nieruchomości położonej przy ul. [...] nie zostały zgłoszone roszczenia i nie toczy się postępowanie o zwrot.
Organ zauważył przy tym, że D. N. jest nadal zameldowana w lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. Lokal pozostaje w dyspozycji miasta P., najemcą ww. lokalu mieszkalnego od 1981 r. jest ojciec zainteresowanej. W lokalu tym (składającym się z dwóch pokoi i kuchni; powierzchnia mieszkalna - 52,75 m2, powierzchnia użytkowa - 77,78 m2 mieszkają tylko rodzice zainteresowanej. Zatem, jeśli rodzina zainteresowanych zamieszkałaby w lokalu w P., wówczas powierzchnia mieszkalna przypadająca na jedną osobę wynosiłaby 10,55 m2. Zainteresowani utrzymują się jedynie z dochodów z pracy D. N., J. K. nie pracuje i nie jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy.
Dalej organ wskazał, iż zgodnie z § 16 ust. 1 pkt 1 uchwały Rady W. z dnia [...] lipca 2009 r., po upływie okresu najmu lokalu socjalnego z dotychczasowym najemcą tego lokalu można zawrzeć nową umowę najmu tego samego lub innego lokalu na czas nieoznaczony pod warunkiem, że najemca nie zalega z opłatami za korzystanie z lokalu i spełnia kryterium dochodowe. Zgodnie zaś z § 22 ust. 2 pkt 5 ww. uchwały przy rozpatrywaniu wniosków należy poddać wnikliwej analizie warunki mieszkaniowe w poprzednich miejscach zamieszkania oraz warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy lub osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i uwzględnić możliwość zamieszkania wnioskodawcy w tych lokalach. Zdaniem organu, mając na względzie warunki mieszkaniowe rodziców D. N., a także fakt, iż zainteresowana nadal posiada meldunek stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. uznać należy, że rodzina zainteresowanych ma możliwość zabezpieczenia swoich potrzeb mieszkaniowych przy pomocy najbliższej rodziny.
Pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. D. N. i J. K. wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na odmowie zakwalifikowania wniosku o najem lokalu z mieszkaniowego zasobu W. Wnieśli o zmianę uchwały Zarządu Dzielnicy [...] W. nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. oraz o umieszczenie na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu.
W uzasadnieniu wskazali, iż spełniają kryterium dochodowe określone w § 4 pkt 2 uchwały Rady W. z dnia [...] lipca 2009 r. Powołali się również na wyrok Sądu Rejonowego [...] w W. z dnia [...] października 2009 r. (sygn. akt [...]), w którym orzeczono, że wnioskodawcom - przedstawicielom ustawowym małoletniej D. K. przysługuje prawo do lokalu socjalnego.
Nadto wskazali, że lokal nr [...] przy ul. [...] w P. nie stanowi własności rodziców wnioskodawczyni, lecz przedmiot umowy najmu. Jako najemcy ww. lokalu rodzice wnioskodawczyni nie mogą wynajmować go osobom trzecim. Ponadto rodzice nie wyrażają zgody na wspólne zamieszkiwanie córki z partnerem – J. K., ponieważ pozostają w konflikcie i nie utrzymują ze sobą żadnych kontaktów. Podnieśli również, że ewentualne zamieszkanie w P. pozbawi małoletnią córkę centrum życiowego, a przede wszystkim uniemożliwi wnioskodawczyni kontynuowanie pracy zarobkowej w dotychczasowym miejscu ze względu na brak połączeń komunikacyjnych pomiędzy P. a N. Podkreślili, że wynagrodzenie za pracę uzyskiwane przez wnioskodawczynię stanowi jedyne źródło utrzymania 3-osobowej rodziny.
Zarząd Dzielnicy [...] W. podjął w dniu [...] lipca 2014 r. uchwałę nr [...], mocą której odmówił uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa uznając, że zaskarżona uchwała Zarządu Dzielnicy [...] W. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] jest zgodna z prawem.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż D. N. i J. K. wraz z córką D. K. zajmowali lokal [...] przy ul. [...] w W. bez tytułu prawnego. W lokalu był zameldowany zainteresowany wraz z córką, natomiast wnioskodawczyni nie posiadała zgody właściciela na przebywanie w ww. lokalu. Do opłat czynszowych nie była zgłoszona córka wnioskodawców, a na koncie lokalu w 2012 r. istniały zaległości czynszowe w kwocie powyżej 80.000 złotych. Z informacji uzyskanej od zarządcy budynku wynika, iż zainteresowani na przestrzeni wielu lat nie wnosili żadnych opłat za zajmowany lokal.
Organ ponownie podał, że wyrokiem z dnia [...] października 2009 r. Sąd orzekł eksmisję zainteresowanych z lokalu nr [...] przy ul [...] w W. z jednoczesnym przyznaniem D. N. i J. K., jako przedstawicielom ustawowym małoletniej córki, uprawnień do otrzymania lokalu socjalnego. Realizacja wyroku eksmisyjnego została dokonana poprzez skierowanie do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego nr [...] przy ul. [...] w W. – na czas określony. Umowa ta została zawarta w dniu [...] czerwca 2012 r. i wygasła w dniu [...] czerwca 2013 r. Ponowne zawarcie umowy najmu przedmiotowego lokalu nie może zostać uznane za realizację ww. wyroku Sądu. Organ zaznaczył, że na koniec maja 2014 r. na koncie lokalu [...] przy ul. [...] w W. występują zaległości czynszowe w kwocie ponad 2.200 zł, wpłaty dokonywane są w niepełnej kwocie po 200-250 zł przy miesięcznym przypisie ok. 720 zł, zaś do opłat zgłoszone są 3 osoby.
Końcowo organ zaznaczył, iż bez znaczenia dla sprawy pozostaje fakt, że lokal nr [...] przy ul. [...] w P. nie stanowi własności rodziców wnioskodawczyni. D. N. posiada stałe zameldowanie w ww. lokalu, a więc ma potencjalną możliwość zamieszkania w tym lokalu, bez względu na fakt, że jest to lokal kwaterunkowy.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2004 r. D. N. i J. K. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] W. nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r., wnosząc o stwierdzenie nieważności ww. uchwały oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że spełniają wszelkie przesłanki do zawarcia umowy najmu przedmiotowego lokalu socjalnego, w tym kryterium dochodowe, o którym mowa w § 4 pkt 2 uchwały Rady W. z dnia [...] lipca 2009 r. Nie posiadają żadnych oszczędności, nie mają możliwości realizacji potrzeb mieszkaniowych 3-osobowej rodziny w inny sposób. Z uwagi na sytuację konfliktową pomiędzy rodzicami skarżącej a jej partnerem, nie istnieje możliwość wspólnego zamieszkiwania w lokalu nr [...] przy ul. [...] w P.
Podali również, że rodzina utrzymuje się wyłącznie z dochodu uzyskiwanego przez skarżącą zatrudnioną na umowę o pracę, jej partner bowiem pozostaje bez zatrudnienia. Sugerowane przez organ zamieszkiwanie rodziny skarżącej w lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. pozbawiłoby skarżącą źródła dochodu ze względu na brak możliwości dojazdu do miejsca pracy, co mogłoby stworzyć patologiczną sytuację bezrobocia obojga rodziców.
Końcowo skarżący zaznaczyli, że opłaty za lokal nr [...] przy ul. [...] w W. wnoszone są systematycznie i w rozliczeniach półrocznych nie występują zaległości.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Dzielnicy [...] W. wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Postanowieniem z dnia 27 maja 2015 r. o sygn. akt II SA/Wa 1725/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J. K. na podstawie art. 220 § 3 w związku z art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Zgodnie z treścią art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Natomiast, stosownie do przepisu art. 147 § 2 p.p.s.a., rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych, wydane na podstawie uchwały lub aktu, o których mowa w § 1, podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym.
Skarga oceniania w świetle powyższych kryteriów jest dopuszczana i merytorycznie uzasadniona.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl) określił, iż uchwała Zarządu Dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, jest innym niż prawo miejscowe aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. NSA stwierdził ponadto, że jest to rozstrzygnięcie indywidualne, gdyż rozstrzyga, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy.
Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013, poz. 594 ze zm.), dalej: "u.s.g.", każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Z powyższego wynika, że warunkiem wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy jest uprzednie bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia, przy czym o bezskuteczności wezwania można mówić zarówno wówczas, gdy organ nie uwzględnił wezwania i to stanowisko przedstawił w odpowiedzi na wezwanie, jak i wtedy, gdy właściwy organ gminy nie zajął stanowiska w sprawie wezwania i nie udzielił odpowiedzi skarżącemu.
W przedmiotowej sprawie pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na odmowie zakwalifikowania wniosku o najem lokalu. Organ natomiast uchwałą nr [...] z [...] lipca 2014 r. odmówił uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Ponadto skarżąca wniosła skargę z zachowaniem 30-dniowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. Spełnione zostały zatem formalne wymogi wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] W. nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. w części dotyczącej odmowy zakwalifikowania wniosku D. N.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca wystąpiła do organu o "zawarcie umowy najmu lokalu - po upływie okresu najmu lokalu socjalnego - zajmowanego lokalu na czas nieoznaczony" (pkt 1.3 wniosku z dnia [...] maja 2013 r.). Podstawę materialnoprawną zaskarżonej uchwały nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. w części dotyczącej skarżącej winien zatem stanowić przepis § 16 ust. 1 pkt 1 uchwały Nr [...] Rady W. z dnia m.st. lipca 2009 r. Rady W. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta, który stanowi, że po upływie okresu najmu lokalu socjalnego z dotychczasowym najemcą tego lokalu można zawrzeć nową umowę najmu tego samego lub innego lokalu na czas nieoznaczony - pod warunkiem, że najemca nie zalega z opłatami za korzystanie z lokalu i spełnia kryteria określone w § 4 pkt 2, z zastrzeżeniem § 5 ust. 3a; w przypadku, gdy przedmiotem nowej umowy najmu jest lokal umieszczony w ewidencji lokali socjalnych, dokonuje się jego wykreślenia z tej ewidencji z chwilą zawarcia nowej umowy najmu. Zgodnie z § 4 pkt 2 ww. uchwały lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom, w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego. Przez minimum dochodowe, zgodnie z § 1 pkt 26 ww. uchwały, należy rozumieć średni miesięczny dochód, o którym mowa w pkt 24, na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 6 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o najem lokalu lub datę wystąpienia przez zarząd dzielnicy/burmistrza dzielnicy z żądaniem przedstawienia przez wnioskodawcę aktualnej informacji o dochodach, nieprzekraczający 160% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym i 220% tej kwoty w gospodarstwie jednoosobowym, a także w gospodarstwie osoby samotnie wychowującej dziecko (dzieci), obowiązujący w dniu złożenia wniosku lub w dniu wystąpienia przez zarząd dzielnicy/burmistrza dzielnicy z żądaniem przedstawienia przez wnioskodawcę aktualnej informacji o dochodach. Minimum dochodowe wskazane w § 4 pkt 2 zwiększa się o 60% w stosunku do osób, o których mowa w § 8 ust. 1 pkt 1 lit. d, e i § 16 ust. 1 pkt 1 (§ 5 ust. 3a uchwały).
W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały - w kontrolowanej przez Sąd części -wskazano, że w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego [...] w W. [...] Wydział Cywilny z dnia [...] października 2009 r. (sygn. akt [...]) skierowano D. N. oraz J. K. do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego nr [...] przy ul. [...] na okres 12 miesięcy. Umowa najmu ww. lokalu została zawarta w dniu [...] czerwca 2012 r. i wygasła w dniu [...] czerwca 2013 r. Organ stwierdził, że "obecnie na koncie nie występują zaległości czynszowe". Wskazał, że w lokalu zamieszkują 3 osoby, co znajduje potwierdzenie w notatce służbowej z wizji lokalu przeprowadzonej przez pracowników Urzędu w dniu [...] września 2013 r. Organ zaznaczył również, że rodzina utrzymuje się z dochodów z pracy wnioskodawczyni. Z akt sprawy wynika, że miesięczne dochody wnioskodawczyni, według zaświadczenia pracodawcy załączonego do wniosku o najem lokalu, wynoszą około 1200 zł brutto.
Z powyższych ustaleń faktycznych i prawnych organu wynika, że na dzień wydania uchwały, który to moment pozostaje miarodajny dla dokonania przez Sąd oceny zgodności zaskarżonego aktu z prawem, spełnione zostały przez skarżącą przesłanki zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego na czas nieoznaczony określone w § 16 ust. 1 pkt 1 uchwały Rady W. z dnia [...] lipca 2009 r. Organ bowiem nie stwierdził występowania zaległości z tytułu opłat za korzystanie z ww. lokalu socjalnego, nie wykazał również, aby w rozpatrywanym przypadku średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego przekroczył - określone w cytowanych powyżej przepisach uchwały - minimum dochodowe.
Pomimo tego jednakże organ uznał, że istnieją podstawy do odmowy zakwalifikowania przedmiotowego wniosku o najem lokalu socjalnego w świetle § 22 ust. 2 pkt 5 ww. uchwały ze względu na to, że - jak stwierdził - rodzina ma możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych przy pomocy rodziców skarżącej zajmujących lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w P.
Przepis § 22 ust. 2 ww. uchwały stanowi, że przy rozpatrywaniu wniosków osób, o których mowa w ust. 1 (tj. osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu, zamianę lub uregulowanie tytułu prawnego do lokalu, z wyłączeniem spraw wymienionych w § 40 i 40a), należy poddać wnikliwej analizie: (1) dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy; (2) zamieszkiwanie wnioskodawcy i innych osób zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkiwania w lokalu za zgodą właściciela; (3) posiadanie przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania innego tytułu prawnego do lokalu niż wymienione w § 6 ust. 1 pkt 1; (4) rozporządzenie, przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania, pod jakimkolwiek tytułem posiadanym prawem do lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części w okresie ostatnich pięciu lat przed dniem złożenia wniosku, a także fakt dokonania przez te osoby zamiany lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części na lokal kwalifikujący ich do ubiegania się o poprawę warunków zamieszkiwania w ramach mieszkaniowego zasobu, oraz dodatkowo (5) w przypadku osób ubiegających się o najem lokalu na podstawie § 4, § 12 i § 31: (a) warunki mieszkaniowe w poprzednich miejscach zamieszkania, (b) warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy lub osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i uwzględnić możliwość zamieszkania wnioskodawcy w tych lokalach. Odmowa złożenia oświadczeń bądź dokumentów umożliwiających przeprowadzenie analizy, o której mowa w ust. 2, jak również informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 2, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku (§ 22 ust. 5 uchwały).
Przepis § 22 ust. 2 pkt 5 ww. uchwały jest jednoznaczny w swej treści i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Z jego brzmienia wprost wynika, że znajduje zastosowanie wyłącznie wobec osób ubiegających się o najem lokalu na podstawie § 4, § 12 i § 31, nie zaś na podstawie § 16 ust. 1 pkt 1 uchwały. Poza sporem pozostaje natomiast, że podstawą wniosku skarżącej z dnia 24 maja 2013 r. był przepis § 16 ust. 1 pkt 1 uchwały.
W ocenie Sądu, gdyby intencją uchwałodawcy było poddanie przez organ stosownej analizie przesłanki z § 22 ust. 2 pkt 5 uchwały w stosunku do wszystkich osób ubiegających się o zawarcie najmu lokalu, poprzestałby na określeniu zawartym w § 22 ust. 2 ab initio "przy rozpatrywaniu wniosków osób, o których mowa w ust. 1 należy poddać wnikliwej analizie (...)". Badanie przez organ przesłanki określonej w pkt 5, tj. poddanie analizie warunków mieszkaniowych w poprzednich miejscach zamieszkania oraz warunków mieszkaniowych osób najbliższych, uchwałodawca zawęził jednak do wniosków tylko tych osób, które ubiegają się o najem lokalu na podstawie enumeratywnie wymienionych przepisów zawartych w § 4, § 12 oraz § 31.
Zaznaczyć również należy, że § 16 ust. 1 uchwały formułuje szczególne warunki najmu lokalu w stosunku do określonego kręgu osób. Przewiduje bowiem możliwość, przy spełnieniu wymienionych w nim przesłanek, zawarcia umowy najmu - tego samego lub innego - lokalu z dotychczasowym najemcą po upływie okresu najmu lokalu socjalnego na czas nieoznaczony bądź na czas oznaczony nie dłuższy jednak niż 5 lat. Przepis ten jest zatem skierowany do osób, które były już uprzednio uprawnione do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, umowa taka - zawarta na czas oznaczony - wyekspirowała, a osoby te spełniają przesłanki zawarte odpowiednio w pkt 1 lub 2 ust. 1 § 16.
W świetle powyższego, nie można zaaprobować stanowiska organu zawartego w zaskarżonej uchwale, w części dotyczącej wniosku skarżącej, że samoistną przesłanką do odmowy zakwalifikowania tego wniosku do zawarcia umowy najmu lokalu były wyniki analizy warunków mieszkaniowych rodziców skarżącej przeprowadzonej na podstawie powołanego wyżej § 22 ust. 2 pkt 5 uchwały Rady W. z dnia [...] lipca 2009 r. Przepis ten nie mógł znaleźć zastosowania w przedmiotowej sprawie w sytuacji, gdy podstawą ubiegania się przez skarżącą o najem lokalu był § 16 ust. 1 pkt 1 ww. uchwały. Przeciwne w tym względzie stanowisko organu uzasadnia pogląd, że zaskarżona uchwała została wydana z istotnym naruszeniem prawa.
Podkreślić należy ponownie, że przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie pozostaje zaskarżona uchwała Zarządu Dzielnicy [...] W. nr [...] podjęta w obowiązującym w dniu [...] listopada 2013 r. stanie faktycznym i prawnym. Merytorycznej kontroli Sądu nie podlega natomiast uchwała organu nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. odmawiająca uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, ani też odpowiedź na skargę, która jako pismo procesowe złożone do akt na etapie postępowania sądowego nie może stanowić uzupełnienia właściwego (podlegającego zaskarżeniu) aktu administracyjnego. Niemniej jednak Sąd zauważa, że argumentacja podniesiona przez organ zarówno w ww. uchwale, jak i w odpowiedzi na skargę pozostaje bez wpływu na dokonaną przez Sąd ocenę przedmiotowej sprawy.
Organ wskazał bowiem, że D. N. i J. K. wraz z córką D. K. zajmowali lokal przy ul. [...] w W. bez tytułu prawnego. Skarżąca nie posiadała zgody właściciela na przebywanie w ww. lokalu. Do opłat czynszowych nie była zgłoszona córka wnioskodawców, zaś na koncie lokalu istniały zaległości czynszowe w kwocie powyżej 80.000 zł. Zdaniem organu, powyższe okoliczności - w świetle § 22 ust. 2 pkt 1 - 4 uchwały Rady W. z dnia [...] lipca 2009 r. - potwierdzają prawidłowy sposób rozstrzygnięcia niniejszej sprawy poprzez odmowę zakwalifikowania wniosku skarżącej o najem lokalu. Zauważyć jednak należy, że niezależnie od powyższych okoliczności, w wyroku z dnia [...] października 2009 r. (sygn. akt [...]) Sąd Rejonowy [...] w W. [...] Wydział Cywilny, nakazując D. N., J. K. oraz małoletniej D. K. opuszczenie i opróżnienie lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., orzekł jednocześnie, że wyżej wymienionym przysługuje prawo do lokalu socjalnego.
Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r., Nr 31, poz. 266 ze zm.) w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. Obowiązek zapewnienia lokalu socjalnego ciąży na gminie właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu. Sąd, badając z urzędu, czy zachodzą przesłanki do otrzymania lokalu socjalnego, orzeka o uprawnieniu osób, o których mowa w ust. 1, biorąc pod uwagę dotychczasowy sposób korzystania przez nie z lokalu oraz ich szczególną sytuację materialną i rodzinną (ust. 3). Z powyższego wynika, że sytuacja rodzinna i mieszkaniowa skarżącej, oraz okoliczności powoływane przez organ, dotyczące dotychczasowego korzystania przez rodzinę skarżącej z lokalu nr [...] przy ul. [...], były przedmiotem oceny Sądu rozstrzygającego w ww. sprawie o eksmisję. Sąd ten jednakże, zważywszy na dobro rodziny, a w szczególności dobro małoletniego dziecka orzekł, że skarżącej oraz jej partnerowi – J. K. przysługuje prawo do samodzielnego lokalu socjalnego. W tej sytuacji, ponowna ocena ww. okoliczności przez organ nie znajduje prawnego uzasadnienia, a ponadto, na obecnym etapie nie może stanowić podstawy odmowy pozytywnego załatwienia wniosku skarżącej. Organ mógłby natomiast negatywne dla skarżącej skutki wywodzić w sytuacji, gdy wykazał nieprawidłowy sposób korzystania przez jej rodzinę z lokalu socjalnego nr [...] przy ul. [...]. Tego jednak organ nie uczynił. Przeciwnie, z uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika, że w sprawie spełnione zostały przesłanki wymienione w § 16 ust. 1 pkt 1 ww. uchwały, w tym brak zaległości w opłatach za korzystanie z lokalu. Na marginesie już tylko Sąd zauważa, że twierdzenia organu o istnieniu takich zaległości według stanu na koniec maja 2014 r. pozostają bez wpływu na dokonaną wyżej ocenę, w sytuacji gdy w dacie wydania zaskarżonej uchwały zaległości nie wykazano.
Końcowo Sąd zauważa, mając na względzie argumenty podniesione w skardze, iż realizując postanowienia § 2 ww. uchwały poprzez dążenie do racjonalnego wykorzystania mieszkaniowego zasobu w celu zaspokajania potrzeb mieszkaniowych członków wspólnoty, organ powinien również dostrzegać potrzebę ochrony rodziny, a w szczególności dobro małoletnich dzieci zwłaszcza w przypadku trudnej sytuacji materialnej jego rodziców, która - jak wynika z akt sprawy - nie uległa zmianie na przestrzeni ostatnich lat.
Konkludując Sąd stwierdza, iż zaskarżona uchwała została wydana z istotnym naruszeniem przepisów uchwały Rady W. z dnia [...] lipca 2009 r. Pomimo nie wykazania, iż skarżąca nie spełnia przesłanek z § 16 ust. 1 pkt 1 ww. uchwały, organ odmówił zakwalifikowania jej wniosku do zawarcia umowy najmu lokalu. Wydając zaskarżoną uchwałę organ powołał się na ustalenia poczynione w oparciu o § 22 ust. 2 pkt 5 ww. uchwały, w sytuacji gdy przepis ten, w okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, nie mógł stanowić odmowy zakwalifikowania wniosku skarżącej. W tym stanie rzeczy zaskarżona uchwała nie mogła ostać się w obrocie prawnym.
Rozpatrując sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę dokonaną powyżej ocenę prawną. Podda ponownej weryfikacji wniosek skarżącej i ustali, z uwzględnieniem uwag poczynionych przez Sąd, czy w świetle przepisów ww. uchwały spełnione zostały przesłanki zawarcia umowy najmu zajmowanego lokalu na czas nieoznaczony.
Sąd zaznacza również, że od daty podjęcia zaskarżonej uchwały do chwili wydania niniejszego wyroku upłynął rok. Przepis szczególny, tj. art. 94 u.s.g., wyłącza stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały, z uwagi na upływ jednego roku od jej podjęcia. Przepis ten stanowi, że nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo są one aktem prawa miejscowego (ust. 1). Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem.
Mając powyższe na względzie, Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała, w części dotyczącej skarżącej, została wydana z naruszeniem prawa.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 2 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło