II SA/Wa 1728/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło, Sędziowie WSA Adam Lipiński, Andrzej Kołodziej (spr.), Protokolant Bartosz Piwoński, po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. i K. małż. C. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] W. z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego z zasobu gminy p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Zarząd Dzielnicy [...] W. uchwałą nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., odmówił zakwalifikowania wniosku J. i K. małż. C. i umieszczeniu ich na liście oczekujących na wynajem lokalu wchodzącego w skład zasobu mieszkaniowego W. Zgodnie z załącznikiem nr [...] do przedmiotowej uchwały. Pismem z dnia [...] czerwca 2008 r. znak: [...], podpisanym przez p.o. Zastępcy Naczelnika Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] Urzędu W., odebranym osobiście przez J. C. w tym dniu, poinformowano zainteresowanych o treści uchwały z dnia [...] czerwca 2008 r. J. i K. małż. C. złożyli w dniu [...] lipca 2008 r., za pośrednictwem Zarządu Dzielnicy [...], odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. od "decyzji administracyjnej - uchwały Zarządu Dzielnicy [...] W. z dnia [...] czerwca 2008 r. o nr [...]" oraz od "decyzji administracyjnej - pisma Urzędu W. - Wydział Zasobów lokalowych dla Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. o sygn. [...]. Pismem z dnia [...] lipca 2008 r. znak: [...], przesłanym do wiadomości J. i K. małż. C., a otrzymanym przez nich w lipcu 2008 r., jak wynika z wyjaśnień ich pełnomocnika na rozprawie, Burmistrz Dzielnicy [...] W., przesłał odwołanie wraz z aktami sprawy do SKO w W. Wskazał w nim na niedopuszczalność odwołania oraz poinformował m. in., że strona niezadowolona z rozstrzygnięcia zarządu może, w sytuacji kiedy spełnia warunki do zawarcia umowy, wystąpić z ponownym wnioskiem o zawarcie umowy najmu, natomiast nie posiada w tym zakresie żadnego roszczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r., wydanym na podstawie art. 134 Kpa, stwierdziło niedopuszczalność odwołania z uwagi na fakt, iż zarówno przedmiotowa uchwała, jak i ww. pismo nie są decyzjami administracyjnymi. J. i K. małż. C. wnieśli w dniu 5 września 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., skargę na powyższe postanowienie oraz na "decyzję administracyjną - uchwała Zarządu Dzielnicy [...] w W. nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. i na decyzję administracyjną - pismo Urzędu W. Wydział Zasobów Lokalowych dla dzielnicy [...] o sygn. [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r.", wnosząc o ich uchylenie. Po wpłynięciu do Sądu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy z Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., sprawa ze skargi J. i K. małż. C. na ww. postanowienie, została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Wa 1370/08, zaś postanowieniem z dnia 18 listopada 2008 r. wobec cofnięcia skargi w tym zakresie, postępowanie w tej sprawie zostało umorzone. Natomiast zgodnie z zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 7 października 2008 r., odpis skargi na Uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. wraz z załącznikami, został przesłany organowi w dniu 10 października 2008 r. (doręczony w dniu 16 października 2008 r.). Pismem procesowym z dnia 24 października 2008 r. skarżący zmodyfikowali zakres podmiotowy i przedmiotowy skargi z dnia 5 września 2008 r. w ten sposób, że zaskarżyli Uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na wynajem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy jako akt organu jednostki samorządu terytorialnego w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 6 ppsa podnosząc zarzuty faktyczne oraz prawne wnieśli o stwierdzenie jej nieważności w całości. W uzasadnieniu podali, iż po otrzymaniu pisma z dnia [...] lipca 2008 r. informującego o podjęciu przedmiotowej uchwały, z uwagi na brak pouczeń co do wątpliwości jej zaskarżenia oraz braku jednoznacznego stanowiska orzecznictwa i doktryny co do charakteru prawnego tej uchwały, jak również ze względu na brak profesjonalnej wiedzy z zakresu prawa administracyjnego, zaskarżyli także powyższe pismo. Skarżący wskazali, że już po zainicjowanej przez nich drogi odwoławczej, Naczelny Sąd Administracyjny powołał w dniu 21 lipca 2008 r. uchwałę o sygn. I OPS 4/08 (Lex Nr 400065), zgodnie z którą "uchwała Zarządu Dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na wynajem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, z tym także lokalu będącego pracownią służącą poprowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)". Zdaniem skarżących istnieje na obecnym etapie sprawy możliwość zmiany procedury sądowoadministracyjnej na właściwą, a to poprzez uznanie, iż odwołanie od uchwały, złożone [...] lipca 2008 r. do SKO za pośrednictwem Zarządu Dzielnicy [...] można potraktować jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w rozumieniu art. 52 § 4 ppsa., natomiast pismo Burmistrza Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 2008 r. można z kolei uznać za odpowiedź organu na wezwanie, tym bardziej, iż zaistniała możliwość zweryfikowania błędnego rozstrzygnięcia w ramach tzw. "autokontroli". Ponadto w ocenie skarżących powyższe pismo oprócz ustosunkowania się do zarzutów odwołania przedstawia stanowisko w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak po stronie skarżących roszczenia do zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu miasta, co wynika z dyspozytywnych przepisów art. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.) i § 3 uchwały Rady m. st. Warszawy Nr XLIII/1010/2004 z dnia 2 grudnia 2004 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Woj. Mazowieckiego z 2004 r. Nr 309, poz. 9577 ze zm.), traktujących gminę jako rozpoznawany podmiot stosunków cywilnoprawnych. Natomiast na rozprawie pełnomocnik organu złożył także wniosek o ewentualne oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności należało rozstrzygnąć, jaki charakter posiada uchwała Zarządu Dzielnicy [...] W. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. w przedmiocie odmowy zakwalifikowania wniosku J. i K. małż. C. i umieszczeniu ich na liście oczekujących na najem lokalu wchodzącego w skład zasobu mieszkaniowego W., a w konsekwencji, czy taki akt mieści się w zakresie przedmiotowym postępowania sądowoadministracyjnego określonego w przepisie art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa". Powyższe zagadnienie okazało się na tyle istotne, że Naczelny Sąd Administracyjny podjął w dniu 21 lipca 2008 r. uchwałę w składzie siedmiu sędziów (sygn. akt I OPS 4/08, Lex nr 400065), w której stwierdził, iż: "Uchwała zarządu dzielnicy m. st. Warszawy odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,poz. 1270 ze zm.)". Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela przedstawione stanowisko, a co za tym idzie, opowiada się za dopuszczalnością drogi sądaowoadministracyjnej w sprawie, w której przedmiot zaskarżenia stanowi omawiana uchwała. Należy jednak mieć na względzie treść art. 52 ppsa, zgodnie z którym skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia (odwołania, zażalenia lub wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich (§ 1 i § 2). Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargą na akt lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa (§ 3). W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin o którym mowa w § 3 nie ma zastosowania (§ 4). Niewątpliwie, mając na uwadze ww. uchwałę NSA, w sprawie ma zastosowanie przepis art. 52 § 4 ppsa. Co prawda skarżący nie wezwali organu do usunięcia naruszenia prawa, lecz odwołali się od przedmiotowej uchwały traktując ją jako decyzję, tym nie mniej można uznać to odwołanie za takie wezwanie, zwłaszcza w sytuacji, kiedy nie był jeszcze jednoznacznie rozstrzygnięty charakter uchwały zarządu dzielnicy w wskazanym wyżej zakresie, brak było pouczenia o środkach zaskarżenia, a nadto skarżący nie są ekspertami w dziedzinie prawa administracyjnego i występowali bez profesjonalnego pełnomocnika. Stosowanie do przepisu art. 53 § 1 ppsa, skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Zgodnie zaś z treścią art. 53 § 2 ww. ustawy, w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Ponadto w myśl art. 54 § 1 ppsa, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Uzasadnione jest w ocenie Sądu, jak podnoszą skarżący, iż za odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa można w niniejszej sprawie potraktować stanowisko organu, zawarte w piśmie z dnia [...] lipca 2008 r. skierowanym wraz z odwołaniem i aktami sprawy do SKO, a przesłane również do wiadomości skarżących. Jak stwierdził na rozprawie pełnomocnik skarżących, zostało ono przez nich odebrane w lipcu 2008 r., zaś w aktach administracyjnych znajduje się potwierdzenie odbioru tego pisma, wysłanego na adres skrytki pocztowej, bez adnotacji o jego odbiorze, z którego jednak wnika, że 22 lipca 2008 r. nastąpił zwrot potwierdzenia odbioru. Zatem należy przyjąć, iż najpóźniej w tym dniu doręczono skarżącemu odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Natomiast skarga wpłynęła do organu dopiero w dniu 16 października 2008 r., na co wskazuje znajdujące się w aktach sądowych potwierdzenie odbioru przez Zarząd Dzielnicy [...] skargi przesłanej przez Sąd. Zatem wniesienie skargi nastąpiło z uchybieniem trzydziestodniowego terminu przewidzianego w art. 53 § 2 ppsa, zaś skarżący nie zwracali się z prośbą o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Zgodnie z przepisem art. 58 § 1 pkt 2 ppsa, Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.