II SA/Wa 1730/06
WyrokWSA w Warszawie2006-12-08
Skład orzekający: Ewa Grochowska-Jung, Ewa Pisula-Dąbrowska, Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierzowi przeniesionemu do rezerwy kadrowej przysługuje dodatek za długoletnią służbę wojskową na podstawie przepisów obowiązujących po 1 lipca 2004 r., w sytuacji gdy otrzymuje on uposażenie zasadnicze z czerwca 2004 r. zwaloryzowane wskaźnikiem wzrostu wynagrodzeń?Ratio decidendi
Żołnierzowi przeniesionemu do rezerwy kadrowej, który od dnia 1 lipca 2004 r. otrzymuje uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym należne za czerwiec 2004 r., zwaloryzowane wskaźnikiem wzrostu wynagrodzeń, nie przysługuje dodatek za długoletnią służbę wojskową na podstawie art. 178 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Przepis ten stanowi normę o charakterze lex specialis, która nie może być interpretowana w sposób rozszerzający, a jego brzmienie nie pozostawia wątpliwości co do wysokości przysługującego uposażenia.Stan faktyczny
Skarżący, M. H., został zwolniony z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesiony do rezerwy kadrowej Ministra Obrony Narodowej w 2002 r. W 2005 r. złożył wniosek o przyznanie dodatku za długoletnią służbę wojskową. Po odmowie przyznania dodatku przez organy administracji, skarżący wniósł skargę do WSA. Zarzucał naruszenie przepisów dotyczących wynagradzania żołnierzy, w tym błędną interpretację art. 178 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, oraz naruszenie przepisów Konstytucji RP dotyczących dyskryminacji.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Adam Lipiński (spr.), Protokolant Ewa Kielak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku za długoletnią służbę wojskową: oddala skargę.
Decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2001 r. M. H. został z dniem [...] stycznia 2002 r. zwolniony z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesiony do rezerwy kadrowej Ministra Obrony Narodowej.
W dniu 14 lutego 2005 r. [...] złożył wniosek o przyznanie mu dodatku za długoletnią służbę wojskową. Dyrektor Departamentu [...] MON decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. odmówił przyznania przedmiotowego dodatku. Wskutek odwołania, Minister Obrony Narodowej decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r. uchylił powyższą decyzję Dyrektora Departamentu [...], albowiem organ ten nie był właściwy do rozpatrzenia niniejszej sprawy i jednocześnie Minister Obrony Narodowej rozstrzygnął merytorycznie sprawę - odmawiając przyznania [...] dodatku za długoletnią służbę wojskową.
Powyższa decyzja została zaskarżona przez M. H. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 14 listopada 2005 r. (sygn. akt II SA/Wa 1677/05) stwierdził nieważność decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Departamentu [...] MON Nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd, między innymi, potwierdził, iż właściwym do rozpoznanie sprawy w pierwszej instancji jest Minister Obrony Narodowej, jednakże od wydanej przez niego decyzji, stosownie do treści art. 127 § 3 Kpa, skarżącemu przysługiwało prawo zwrócenia się do tego organu o ponowne rozpoznanie sprawy, a nie wprost - skarga do sądu administracyjnego.
Minister Obrony Narodowej rozpoznając niniejszą sprawę jako organ I instancji, decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. odmówił przyznania skarżącemu dodatku za długoletnią służbę wojskową. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że skarżącemu, jako żołnierzowi przeniesionemu do rezerwy kadrowej, od dnia [...] lipca 2004 r. przysługuje uposażenie zasadnicze, wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne za miesiąc czerwiec 2004 r., zwaloryzowane średniorocznym wskaźnikiem wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej, ustalonym na dany rok w ustawie budżetowej, co wprost wynika z treści art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.). Powyższy przepis określa wszystkie składniki wynagrodzenia żołnierza przeniesionego do rezerwy kadrowej. Brak zatem podstawy prawnej do przyznanie dodatku za długoletnią służbę wojskową.
M. H. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.
Minister Obrony Narodowej na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. utrzymał w mocy swoją poprzedzającą decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r., podtrzymując zawartą w niej argumentację.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. H. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, ewentualnie o stwierdzenie nieważności tych decyzji. Zarzucał organowi naruszenie przepisów art. 80 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez niezastosowanie ich i naruszenie art. 178 ust.1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych polegające na błędnym uznaniu, iż przepis ten stanowi lex specialis wobec przepisów ustawy dotyczących wynagradzania żołnierzy i błędnym uznaniu, iż przepis ten wyłącza stosowanie wobec żołnierzy przeniesionych do rezerwy kadrowej art. 80 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W uzasadnieniu miedzy innymi podnosił, iż pojęcie "uposażenie zasadnicze" zastosowane w treści art. 178 ust. 1 ma inne znaczenie niż w treści przepisów art. 78 ust. 1 i 72 ust. 1 powyższej ustawy, co wskazuje na błąd popełniony przez organ podczas interpretacji przepisu art. 178 ust. 1 cytowanej ustawy.
W dalszych pismach procesowych z dnia 3, 6, 9, 12 i 15 października 2006 r. skarżący między innymi wskazywał na konieczność otrzymania żądanego dodatku za długoletnia służbę wojskową, uzasadniając swoje stanowisko tym, że pozostawanie żołnierza w rezerwie kadrowej należy pojmować jako jego stanowisko służbowe. W piśmie z dnia 7 listopada 2006 r. skarżący podnosił naruszenie przez organ przepisów od art. 6 do art.13, art. 35, art. 36, art. 61, art. 73, art. 77, od art. 98 do art. 91, art. 95 i art. 107 Kpa. W kolejnym piśmie z dnia 17 listopada 2006 r. wskazywał, między innymi, iż zgodnie z zapisem art. 80 cytowanej ustawy, dodatki są ściśle uzależnione od zajmowanego stanowiska i zmiany legislacyjne wprowadzone z dniem 1 lipca 2004 r. nie mogą pozbawiać go żądanego dodatku. Skarżący nawiązywał także do koncepcji dodatków do wynagrodzeń uregulowanych w Kodeksie Pracy, wskazując na ich ogólne, wspólne cechy z uregulowaniami w pragmatyce wojskowej. W piśmie z dnia 24 listopada 2006 r. skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 2, art. 32 i art. 83 Konstytucji Rzeczypospolitej Polski, przez dokonywanie sztucznego podziału żołnierzy i odmiennie traktowanie żołnierzy pozostających w rezerwie kadrowej od pozostałych żołnierzy, co w jego ocenie jest dyskryminacją.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podnosząc argumentację zawartą w uzasadnieniach decyzji obu instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga nie jest zasadna.
W tym miejscu należy wskazać, iż zgodnie z treścią art. 153 Prawa o ustroju sądów administracyjnych ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Rozpatrując niniejszą sprawę, stwierdzić należy, zastosowanie się organu w całej rozciągłości do ocen prawnych i wskazań wyrażonych w wyroku Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2005 r. o sygn. akt II SA/Wa 1677/05.
Przechodząc do zarzutów merytorycznych skargi, w żaden sposób nie można podzielić ich trafności. Zarzuty skarżącego abstrahują od powstałego w wyniku nowelizacji pragmatyki wojskowej po 1 lipca 2004 r. stanu prawnego, lub starają się wykazać wadliwość powstałej po tym dniu regulacji dotyczącej zasad uposażenia i przyznawania dodatków dla żołnierzy będących w rezerwie kadrowej Ministra Obrony Narodowej.
Należy zatem wyjaśnić, że w dniu 1 lipca 2004 r., tj. w dniu wejścia w życie znowelizowanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z 11 września 2003 r., M. H. pozostawał w rezerwie kadrowej Ministra Obrony Narodowej. Wobec tego, zgodnie z art. 174 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, po dniu 1 lipca 2004 r. pozostawał nadal w tej rezerwie. Natomiast, w zakresie wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, miał do tego [...] zastosowanie przepis art. 178 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zgodnie z tą regulacją prawną, żołnierze pozostający w dniu [...] lipca 2004 r. w rezerwie kadrowej, otrzymywali od tego dnia uposażenie zasadnicze, wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne za miesiąc czerwiec 2004 r., zwaloryzowane średniorocznym wskaźnikiem wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej ustalonym w ustawie budżetowej na dany rok. Przepis powyższy jest po dniu 1 lipca 2004 r. jedynym przepisem regulującym uposażenie żołnierzy pozostających w dniu 1 lipca 2004 r. w rezerwie kadrowej. Jest zatem normą o charakterze lex specialis, której nie można interpretować w sposób rozszerzający.
Trafnie zatem stwierdza organ w zaskarżonej decyzji, iż tak ukształtowany zapis ustawowy nie pozostawia żadnych wątpliwości, co do wysokości przysługującego od dnia 1 lipca 2004 r. M. H. uposażenia zasadniczego, wraz z dodatkami o charakterze stałym. Było to uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, które skarżący otrzymał w czerwcu 2004 r., zwaloryzowane wskaźnikiem wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej (tj. podwyższone o 3%).
Użyte w przepisie art. 178 ust. 1 sformułowanie "otrzymują od tego dnia uposażenie zasadnicze, wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne za czerwiec 2004 r." odnosi się do dodatków należnych skarżącemu w czerwcu 2004 r. Inne rozumienie tych pojęć, jak to czyni w skardze i dalszych pismach skarżący, abstrahuje od istoty nowelizacji ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Do dnia 30 czerwca 2004 r., zasady otrzymywania oraz wysokość uposażenia żołnierzy zawodowych były określone w ustawie z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 ze zm.) oraz aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie. Żołnierze zawodowi otrzymywali uposażenie zasadnicze według stopnia wojskowego oraz według stanowiska służbowego (art. 11 ust. 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy), a także dodatki do tego uposażenia: kwalifikacyjny, specjalny oraz uzasadnione szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej albo miejscem pełnienia służby (art. 15 ustawy o uposażeniu żołnierzy). Ówczesny system uposażeń był dostosowany do ówczesnych zasad pełnienia służby wojskowej, umożliwiającej między innymi wyznaczanie żołnierzy na stanowiska służbowe zaszeregowane do wyższych stopni etatowych niż posiadany stopień wojskowy danego żołnierza.
Wprowadzenie ustawą z dnia 11 września 2003 r., z dniem 1 lipca 2004 r. nowych zasad pełnienia służby, dotyczy nie tylko innego rozumienia korpusów, czy wyraźnego oddzielenia funkcji oficerskich od podoficerskich i podoficerskich od szeregowych, które uniemożliwia wyznaczenie żołnierza z jednego korpusu na stanowisko z innego korpusu, ścisłego oznaczenia stanowiska służbowego przewidzianego w etacie jednostki wojskowej dla żołnierza zawodowego z określonym stopniem wojskowym (stopniem etatowym), a także ustanowienia nowego dodatku za długoletnią służbę wojskową.
Z powyższego opisu jednoznacznie wynika, że nie ma możliwości bezpośredniego porównania "starego" i "nowego" systemu uposażeń, jak czyni to skarżący. Błędne są twierdzenia zawarte w skardze dotyczące rzekomej tożsamości "starego" i "nowego" uposażenia, czy też "dodatków do tego uposażenia", albowiem niedopuszczalne jest wywodzenie z treści art. 178 ust. 1 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, twierdzeń, iż zastosowane w tym przepisie sformułowanie "uposażenie zasadnicze należne za czerwiec 2004 roku" oznacza uposażenie zasadnicze funkcjonujące w systemie uposażeń od dnia 1 lipca 2004 r., a sformułowanie "wraz z dodatkami o charakterze stałym należne za czerwiec 2004 r." – oznacza również dodatki do uposażeń funkcjonujące od 1 lipca 2004 r. Nie ma także możliwości, jak tego sobie życzy skarżący, ani potrzeby dostosowywania uposażenia żołnierzy pozostających w rezerwie kadrowej w taki sposób aby zrównać je z uposażeniem żołnierzy wyznaczonych po dniu 1 lipca 2004 r. na stanowiska służbowe.
Stąd też zarzuty skargi są chybione.
Sąd nie podzielił także stanowiska skarżącego dotyczącego naruszenia art. 2, art. 32 i art. 83 Konstytucji Rzeczypospolitej Polski. Podkreślić tu należy, iż ustawodawca ma suwerenne prawo kształtować wynagrodzenia żołnierzy w zależności od przydzielonych im funkcji, zwłaszcza gdy zważy się, iż skarżący z dniem 1 stycznia 2002 r. został zwolniony z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesiony do rezerwy kadrowej Ministra Obrony Narodowej, co zazwyczaj skutkuje zwolnieniem żołnierza z zawodowej służby wojskowej i przeniesieniem go do rezerwy.
Za nietrafne należy również uznać podniesione przez skarżącego zarzuty proceduralne, zwłaszcza gdy zważy się szerokie ustosunkowywanie się przez organ w uzasadnieniach obu decyzji do wszystkich zarzutów czy też wątpliwości skarżącego z jednej strony, a kwestionowanie przez skarżącego, z drugiej strony, oczywistej treści przepisu art. 178 ust. 1 ustawy pragmatycznej.
Sąd nie dopatrzył się także innych uchybień, ani naruszeń prawa w takim stopniu, aby skutkowały one uchyleniem, albo stwierdzeniem nieważności zaskarżonych decyzji i dlatego na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło