II SA/Wa 1731/12
WyrokWSA w Warszawie2013-01-08
Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Ewa Pisula – Dąbrowska, Ewa Grochowska – Jung
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierzowi zwolnionemu ze służby kandydackiej przysługuje prawo do uposażenia za okres po dniu zwolnienia, jeśli decyzja o zwolnieniu została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy, a następnie uchylono decyzję komisji lekarskiej, która była podstawą zwolnienia?Ratio decidendi
Prawo do uposażenia żołnierza pełniacego służbę kandydacką wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym żołnierz został zwolniony z czynnej służby wojskowej. Skoro decyzja o zwolnieniu ze służby była ostateczna i nie została zmieniona w trybie nadzwyczajnym, żołnierzowi nie przysługuje uposażenie za okres po dniu zwolnienia, nawet jeśli późniejsze orzeczenie uchyliło decyzję komisji lekarskiej będącej podstawą zwolnienia.Stan faktyczny
Szer. pchor. M. J. został zwolniony ze służby kandydackiej decyzją Rektora – Komendanta Wyższej Szkoły Oficerskiej Sil Powietrznych z dnia [...] sierpnia 2010 r. z powodu niezdolności do zawodowej służby wojskowej. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Ministra Obrony Narodowej. M. J. wystąpił o wypłacenie uposażenia za okres od [...] października 2010 r. do [...] stycznia 2011 r. Rektor odmówił przyznania uposażenia, a Minister Obrony Narodowej utrzymał tę decyzję w mocy. W międzyczasie WSA w Warszawie wyrokiem z dnia [...] stycznia 2012 r. uchylił orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej, które było podstawą zwolnienia M. J. ze służby. M. J. zaskarżył decyzję Ministra Obrony Narodowej do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Ewa Pisula – Dąbrowska, Ewa Grochowska – Jung (sprawozdawca), Protokolant spec. Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do uposażenia – oddala skargę –
Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § I pkl 1 i art. 268a kpa w zw. z pkt 1 ppkt 1 lit. I) upoważnienia Ministra Obrony Narodowej Nr 41/MON z dnia 5 sierpnia 2011 r. (Dz. Urz. MON Nr 17. poz. 256), utrzymał w mocy decyzję Rektora - Komendanta Wyższej Szkoły Oficerskiej Sil Powietrznych nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., w sprawie odmowy przyznania szer. pchor. rez. M. J. prawa do uposażenia żołnierza pełniącego służbę kandydacką za okres od dnia [...] października 2010 r. do dnia [...] stycznia 2011 r.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny. Szer. pchor. M. J. pełnił czynną służbę wojskową jako służbę kandydacką w Wyższej Szkole Oficerskiej Sił Powietrznych w D. W dniu [...] sierpnia 2010 r. Rektor – [...] wydał na podstawie art. 134 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593) rozkaz nr [...] o zwolnieniu podchorążego z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do zawodowej służby wojskowej. Wskutek wniesionego odwołania Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W dniu [...] stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia [...] stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2573/11 uchylił orzeczenie Wojskowej Komisji Lekarskiej Sil Powietrznych Nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie organu I instancji. Wyrok jest prawomocny od dnia [...] marca 2012 r.
W dniu [...] stycznia 2011 r. M. J. wystąpił do Rektora – [...] z wnioskiem o wypłacenie przedwcześnie odebranego uposażenia za okres od [...] października 2010 r. do [...] stycznia 2011 r.
Rektor – [...] decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy niezawodowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693) w związku z art. 130 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, odmówił M. J. prawa do wnioskowanego uposażenia.
W odwołaniu od powyższej decyzji do Ministra Obrony Narodowej M. J. wyraził swoje niezadowolenie z rozstrzygnięcia i podniósł szereg zarzutów naruszenia przepisów prawa przez organy wydające decyzje związane ze zwolnieniem go ze służby kandydackiej.
W decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. utrzymującej w mocy decyzje organu I instancji Minister Obrony Narodowej wskazał, że zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy pragmatycznej, żołnierzom pełniącym służbę kandydacką przysługuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia zasadniczego i inne należności pieniężne. Zgodnie zaś z treścią art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy niezawodowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 76. poz. 693, z późn. zm.), która ma zastosowanie w niniejszej sprawie prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym żołnierz został zwolniony z czynnej służby wojskowej. Skoro podchorąży został zwolniony ze służby kandydackiej rozkazem z dnia [...] sierpnia 2010 r., z dniem [...] września 2010 r. przeniesiony do rezerwy, natomiast skreślony ze stanu ewidencyjnego oraz wszelkiego rodzaju zaopatrzenia z dniem [...] września 2010 r., to ostatnie uposażenie przysługiwało mu do dnia [...] września 2010 r. tj. do ostatniego dnia miesiąca, w którym pełnił służbę wojskową. Dodatkowo organ, powołując się na orzecznictwo sądowe, wskazał, że kwestia przyznania uposażenia ma charakter wtórny, bowiem zależy od tego czy żołnierz w danym okresie faktycznie pełnił służbę wojskową. Dlatego też podchorąży nie może być traktowany jako osoba pełniąca służbę w okresie po [...] września 2010 r., ponieważ po tym dniu decyzja zwalniająca ze służby wywoływała względem niego skutki uniemożliwiając mu jej pełnienie.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. J. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji, a w przypadku uznania przez Sąd braku podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji. Zarzucił decyzjom naruszenie przepisów art. 6 kpa, art. 8 kpa, art. 5 kpa, a także naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na wynik postępowania, tj. art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa oraz w zw. z art. 80 kpa oraz 107 § 3, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Nie uwzględniono dowodów na korzyść oraz nie wskazano żadnej konkretnej przesłanki uzasadniającej podjęcie takiej decyzji w tym stanie faktycznym; naruszenie art. 15 kpa poprzez działanie organu administracji publicznej wbrew prawu w związku z nie uznaniem art. 130 § 1 kpa wykonanie decyzji podlegającej z mocy prawa wstrzymaniu; naruszenie art. 15 kpa poprzez działanie organu administracji publicznej wbrew prawu w związku z nie uznaniem art. 78 Konstytucji RP; naruszenie przepisów prawa art. 15 kpa w związku z art. 13 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 4 listopada 1950 r.; naruszenie przepisów prawa art. 15 kpa w zw. art. 2 ust. 3 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych; naruszenie prawa przez nie uznanie art. 130 § 1 kpa wykonanie decyzji podlegającej z mocy prawa wstrzymaniu w przypadku wniesienia skutecznego odwołania. Skarżący zarzucił również nie uznanie za wiążące przez Rektora [...] w D. i przez MON odwołania i decyzji ostatecznej Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawiona w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy w stanie faktycznym i prawnym, istniejącym w dniu wydania decyzji, organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga M. J. analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy skarżącemu, jako żołnierzowi zwolnionemu ze służby kandydackiej przysługiwało prawo do uposażenia w okresie od [...] października 2010 r. do [...] stycznia 2011 r.
Stosownie do art. 130 ust 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity z 2010 r. Dz. U. nr 90, poz. 593 ze zm.) żołnierzom pełniącym służbę kandydacką przysługuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia zasadniczego i inne należności pieniężne.
Zgodnie zaś z art. 130 ust 2 w sprawach dotyczących uposażenia i innych należności pieniężnych przysługujących żołnierzom pełniącym służbę kandydacką stosuje się odpowiednio przepisy art. 2 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, 2 i 4, art. 3, art. 4, art. 6-10, art. 30 ust. 2, art. 33 i 36, art. 38 ust. 2, art. 39, art. 42 i 43, art. 45 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 oraz art. 45a ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy niezawodowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693, z późn. zm.).
Art. 8 ust 1 pkt 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy niezawodowych stanowi natomiast, że prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym żołnierz został zwolniony z czynnej służby wojskowej.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że Rektor – [...] rozkazem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. na podstawie art. 134 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593) zwolnił skarżącego z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do zawodowej służby wojskowej z dniem [...] sierpnia 2010 r. Natomiast z dniem [...] września 2010 r. został przeniesiony do rezerwy. W wyniku zaś wniesionego odwołania Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Powyższe fakty nie mogą podlegać kwestionowaniu w niniejszym postępowaniu. Należy bowiem wskazać, że rozkaz Rektora – [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] o zwolnieniu podchorążego z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka, jest ostateczny. Zatem zgodnie z zasadą trwałości decyzji ostatecznych wyrażoną w art. 16 kpa, sprawa zwolnienia skarżącego ze służby, w tym również w zakresie daty zwolnienia, została rozstrzygnięta w definitywny sposób. Może być ona zmieniona tylko na zasadach i w trybie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego, jednak w dniu rozpoznawania niniejszej sprawy, żaden z trybów nadzwyczajnych w stosunku do decyzji o zwolnieniu nie został zastosowany, zatem ustalenia w niej zawarte są wiążące.
Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że organ prawidłowo ocenił, iż ostatnie uposażenie przysługiwało skarżącemu do dnia [...] września 2010 r., tj. do ostatecznego dnia miesiąca, w którym pełnił służbę wojskową. Co z kolei prowadzi do wniosku, że w spornym okresie, tj. od [...] października 2010 r. do dnia [...] stycznia 2011 r., prawo do uposażenia skarżącemu – jako zwolnionemu ze służby żołnierzowi pełniącemu służbę kandydacką, nie przysługiwało.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącego wskazanych w skardze, a dotyczących naruszenia przepisów prawa procesowego w trakcie postępowania administracyjnego, należy stwierdzić, że nie zasługują one na uwzględnienie. Organ prowadząc postępowanie o przyznanie skarżącemu uposażenia w spornym okresie przestrzegał, w ocenie Sądu, podstawowych reguł postępowania administracyjnego, zebrał materiał dowodowy, na podstawie którego ustalił stan faktyczny w sprawie i ocenił, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, czy skarżący spełnia przesłanki do przyznania mu wnioskowanego uposażenia, czego wyraz dał w uzasadnieniu decyzji I i II instancji. Sąd nie mógł natomiast ustosunkować się do twierdzenia skarżącego, że organy rozpoznające niniejsza sprawę "nie uwzględniły dowodów na korzyść" ponieważ skarżący nie rozwija tego stwierdzenia i nie wyjaśnia o jakich dowodach mowa.
Niezrozumiałym jest zarzut naruszenia art. 15 kpa, zgodnie z którym postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. W postępowaniu administracyjnym sprawa skarżącego była bowiem dwukrotnie rozpoznawana przez właściwe organy wojskowe, które odnosiły się do stawianych przez skarżącego zarzutów zarówno w odwołaniu jaki i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Sąd nie mógł odnieść się do zarzutu naruszenia przez organy wojskowe art. 130 § 1 i § 2 kpa, ponieważ z treści skargi wynika, że zarzut tej jest adresowany do organów orzekających o zwolnieniu skarżącego ze służby, tymczasem przedmiotem niniejszego postępowania jest odmowa przyznania skarżącemu prawa do uposażenia i tylko w tym zakresie sprawa niniejsza może być oceniana. Należy przypomnieć skarżącemu, że decyzja o zwolnieniu go ze służby ma charakter ostateczny i nie może być kontrolowana w niniejszym postępowaniu. W przeciwnym bowiem razie Sąd naraziłby się na zarzut rażącego naruszenia art. 16 kpa.
Reasumując w ocenie Sądu, zarówno organ I, jak i II instancji prawidłowo, ocenił, że w zaistniałym stanie faktycznym skarżącemu nie przysługuje prawo do uposażenia w okresie od dnia [...] października 2010 r. do dnia [...] stycznia 2011 r., dlatego też skarga M. J., jako bezzasadna podlega oddaleniu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło