II SA/Wa 174/21
PostanowienieWSA w Warszawie2021-08-06
Skład orzekający: Joanna Kruszewska-Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie komisji lekarskiej ustalające stopień inwalidztwa funkcjonariusza zwolnionego ze służby i jego związek ze służbą podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Orzeczenia komisji lekarskich dotyczące ustalenia stopnia inwalidztwa funkcjonariusza zwolnionego ze służby i jego związku ze służbą nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Mają one charakter wstępny i stanowią przesłankę do ustalenia prawa do świadczeń emerytalno-rentowych lub odszkodowawczych, które podlegają kontroli sądów powszechnych.Stan faktyczny
Skarżący, K. M., został skierowany na badanie kontrolne w celu ustalenia stopnia inwalidztwa i jego związku ze służbą po zwolnieniu z Policji. Rejonowa Komisja Lekarska uznała go za zdolnego do służby z ograniczeniem, zaliczyła do kategorii B i nie stwierdziła związku schorzeń ze służbą. Centralna Komisja Lekarska uchyliła to orzeczenie i wydała własne, w którym również uznała skarżącego za zdolnego do służby z ograniczeniem i zaliczyła do kategorii B, częściowo zmieniając ustalenia dotyczące schorzeń. Skarżący złożył skargę do WSA w Warszawie na orzeczenie CKL.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. M. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia stopnia inwalidztwa i jego związku ze służbą p o s t a n a w i a: odrzucić skargę
W dniu [...] stycznia 2020 r. Komendant Rejonowy Policji W. skierował K. M. (dalej: "skarżący") na badanie kontrolne w celu uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą oraz ustalenia zdolności do pracy funkcjonariusza zwolnionego ze służby w celu określenia grupy inwalidzkiej. W ww. skierowaniu jako datę zwolnienia skarżącego ze służby podano [...] lutego 2020 r.
Orzeczeniem z [...] kwietnia 2020 r. nr [...] [...] Rejonowa Komisja Lekarska (dalej: "[...]RKL") uznała, że skarżący jest zdolny do służby w Policji z ograniczeniem, zdolny do pracy oraz zaliczyła go do kategorii B. Jednocześnie [...]RKL nie stwierdziła związku schorzeń ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. W ww. orzeczeniu wskazano również, iż skarżący został zwolniony ze służby w dniu [...] lutego 2020 r.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od ww. rozstrzygnięcia, Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w W. (dalej: "CKL") orzeczeniem z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] uchyliła zaskarżone orzeczenie, wydając własne orzeczenie, w którym uznała skarżącego (zwolnionego ze służby w Policji) za zdolnego do służby w Policji z ograniczeniem oraz zaliczyła go do kategorii B. U podstaw uchylenia rozstrzygnięcia [...]RKL legło ustalenie przez CKL częściowo odmiennego zakresu schorzeń rozpoznanych u skarżącego.
Powyższe rozstrzygnięcie CKL stało się przedmiotem skargi skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia CKL oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze skarżący sformułował zarzuty naruszenia prawa tak procesowego, jak i materialnego.
W odpowiedzi na skargę CKL wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty, czynności, bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania określone w art. 3 § 2 i 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).
W myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie do treści art. 58 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest orzeczenie CKL wydane w zakresie uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą oraz ustalenia zdolności do pracy funkcjonariusza zwolnionego ze służby w celu określenia grupy inwalidzkiej.
Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r., poz. 360 ze zm.), zdolność fizyczną i psychiczną do służby ustalają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 398 ze zm.) stanowi, że orzekają one o zdolności kandydatów i funkcjonariuszy do służby, a także między innymi o uznaniu funkcjonariuszy zwolnionych ze służby za inwalidów lub uznania ich za niezdolnych do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą, ustalenia zdolności do pracy funkcjonariuszy zwolnionych ze służby w celu określenia grupy inwalidzkiej.
Z ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych wynika, że przedmiotowe orzeczenia komisji lekarskich dzielą się na dwie podstawowe grupy.
W pierwszej grupie znajdują się orzeczenia dotyczące zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia te są wiążące dla organu w kwestii powołania określonej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Te orzeczenia podlegają zaskarżeniu do sądów administracyjnych w myśl art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.
Druga grupa orzeczeń obejmuje orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa m. in. dla celów emerytalno-rentowych. Orzeczenia takie wydawane są na podstawie odrębnych przepisów m.in.:
- rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r., poz. 2035),
- rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1046 ze zm.).
Tego rodzaju orzeczenia podlegają kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Przedmiotowe orzeczenia mają jedynie charakter wstępny i stanowią jedną z przesłanek zmierzających do ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA": z 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10; z 29 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 667/08; uchwała NSA z 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/97; postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z 19 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 108/17 oraz z 21 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1116/17 - orzeczenia sądów administracyjnych są publikowane w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zaskarżone w niniejszej sprawie orzeczenie CKL zapadło w wyniku (wydanego [...] stycznia 2020 r. przez Komendanta Rejonowego Policji W.) skierowania skarżącego na badanie kontrolne do [...]RKL w celu uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą oraz ustalenia zdolności do pracy funkcjonariusza zwolnionego ze służby w celu określenia grupy inwalidzkiej. Zakres tego skierowania wskazuje, że celem badania było ustalenie stopnia inwalidztwa i jego związku ze służbą w odniesieniu do skarżącego jako byłego funkcjonariusza Policji, który zakończył służbę w tej formacji z dniem [...] lutego 2020 r. Powyższego ustalenia w kontekście zakresu skierowania nie zmienia zamieszczone w zaskarżonym orzeczeniu stwierdzenie "zdolny do służby z ograniczeniem". Innymi słowy, wobec zwolnienia skarżącego ze służby, przedmiotem rozstrzygnięć orzekających w sprawie komisji lekarskich (określonym zakresem skierowania na badanie) było ewentualne inwalidztwo, a nie zdolność do służby kandydata czy funkcjonariusza do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku.
W konsekwencji zaskarżone orzeczenie nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Natomiast może ono zostać poddane kontroli przez sąd powszechny w ramach odwołania od decyzji wydanej w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych (emerytalno-rentowej lub odszkodowawczej).
Uwzględniając powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło