II SA/Wa 1743/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 lutego 2020 r. sprawy ze skargi A. O. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały Uchwałą z [...] maja 2019 r. Zarząd Dzielnicy [...] odmówił zakwalifikowania i umieszczenia A.O. na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu m [...[. W uzasadnieniu uchwały przywołano przepis § 22 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy uwypuklając passus mówiący o tym, że osoby bezdomne winny składać wnioski o zawarcie umowy najmu lokalu w urzędzie dzielnicy, w której posiadały ostatnie miejsce faktycznego zamieszkiwania. Dalej organ wskazał, iż skoro wnioskodawca zamieszkiwał ostatnio na terenie dzielnicy [...] (co wynika z zaświadczenia Ośrodka Pomocy Społecznej z tej dzielnicy), to dzielnica [...] nie jest właściwa do rozpoznania niniejszego wniosku. Od powyższej uchwały skargę do tut. Sądu wywiódł A. O. zarzucając organowi, iż błędnie ustalił ostatnie miejsce jego zamieszkania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w skarżonej uchwale. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), dalej: "p.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Zgodnie z oceną prawną wyrażoną w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl), uchwała zarządu dzielnicy m. [...] w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Uchwała ta dotyczy bowiem działań organów gmin, podejmowanych w innej niż umowa prawnej formie działania administracji, a mianowicie w drodze nienormatywnych aktów ogólnych organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Przepis art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Skarga oceniania w świetle powołanych wyżej przepisów jawiła się jako dopuszczalna i merytorycznie uzasadniona. Przechodząc do meritum niniejszej sprawy w pierwszym rzędzie należało podkreślić, że treść rozstrzygnięcia organu winna korelować z jego uzasadnieniem. Jeśli więc wydano rozstrzygnięcie o charakterze materialno-prawnym, to oczywistym jest, że ten sam charakter winno mieć jego uzasadnienie (winno odnosić się do tych samych elementów). Powyższe generalne zasady zostały jednak złamane w niniejszym postępowaniu. Treść skarżonej uchwały wskazuje wprost na to, że jest to rozstrzygnięcie o charakterze materialno-prawnym. Organ rozstrzygnął w nim bowiem kwestię uprawnienia strony do żądania zakwalifikowania i umieszczenia strony na liście osób oczekujących na najem lokalu. Rozstrzygnął więc merytorycznie żądanie, którym strona zainicjowała niniejsze postępowanie. W uzasadnieniu powyższej uchwały próżno jednak szukać argumentacji przemawiającej za brakiem merytorycznych podstaw do uwzględnienia wniosku. Organ przywołał w nim wyłącznie przepis § 22 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy regulujący materię tego, do jakiego urzędu dzielnicy należy wystąpić z wnioskiem o najem lokalu. Dalej organ stwierdził zaś, iż nie jest właściwy do rozpoznania wniosku, gdyż ostatnim miejscem zamieszkania strony była inna dzielnica. Tego typu uzasadnienie świadczy więc wprost o tym, że u podstaw rozstrzygnięcia nie leżały przesłanki merytoryczne, a wyłącznie formalne. Powyżej stwierdzone rozbieżności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia i jego uzasadnieniem stanowi w ocenie tut. Sądu istotne naruszenie prawa (§ 22 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy), skutkujące koniecznością wyeliminowania skarżonej uchwały z obrotu prawnego. Wyjaśnić także należało organowi, iż zgodnie z ogólnymi zasadami działania administracji publicznej, jej organy mają obowiązek czuwać z urzędu nad materią swojej właściwości. W razie zaś stwierdzenia swej niewłaściwości, zobowiązane są przekazać wniosek inicjujący postępowanie do organu właściwego i nie powinny badać go merytorycznie. W ten sposób powinien więc także postąpić organ w niniejszej sprawie. Skoro ustalił, że właściwą do rozpoznania wniosku jest inna dzielnica, winien podjąć uchwałę o uznaniu się niewłaściwym i o przekazaniu wniosku innemu organowi. Tego rodzaju rozstrzygnięcie, jako dotyczące sprawy publicznej, podlegałoby oczywiście weryfikacji w trybie skargi do Sądu administracyjnego. Konsekwentnie więc, jeśli organ uznał, że nie jest właściwy do rozpoznawania wniosku inicjującego postępowanie, nie powinien wypowiadać się w rozstrzygnięciu o merytorycznej zasadności samego wniosku. Mając powyższe na względzie i uznając, że zaskarżona uchwała wydana została z rażącym naruszeniem przepisu § 22 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie doszedł do przekonania, że zaszły podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały na podstawie art. 147 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nadto mając na względzie to, że skoro od dnia podjęcia zaskarżonej uchwały, nie minął jeszcze jeden rok do dnia orzekania, to tym samym nie zachodziło wyłączenie o jakim mowa w art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 506 z późn. zm.), który to przepis wyłącza możliwość stwierdzenia nieważności uchwały z uwagi na upływ jednego roku od jej podjęcia. O kosztach rozstrzygnięto stosownie do dyspozycji art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do uwzględnienia argumentacji zaprezentowanej w niniejszym uzasadnieniu.