II SA/Wa 1744/15
WyrokWSA w Warszawie2016-02-16
Skład orzekający: Danuta Kania, Eugeniusz Wasilewski, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała zarządu dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania osoby do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego została podjęta z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności zasad postępowania administracyjnego i uchwały regulującej zasady wynajmowania lokali z zasobu mieszkaniowego miasta?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały zarządu dzielnicy, ponieważ organ nie przeprowadził wnikliwej analizy wszystkich istotnych okoliczności faktycznych dotyczących sytuacji skarżącego, co narusza zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 KPA) oraz zasady określone w uchwale Rady m.st. Warszawy. Organ pominął kluczowe aspekty, takie jak konflikt z babką, brak możliwości zamieszkania w lokalu socjalnym matki, czy trudną sytuację zdrowotną i finansową skarżącego, opierając się jedynie na kryterium metrażowym i stwierdzeniu zamieszkiwania bez zgody właściciela.Stan faktyczny
Skarżący D. W. złożył skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy odmawiającą zakwalifikowania go do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Organ uzasadnił odmowę niespełnieniem kryterium metrażowego oraz zamieszkiwaniem w lokalu socjalnym matki bez zgody właściciela. Skarżący argumentował, że kryterium metrażowe nie powinno być stosowane ze względu na trudną sytuację zdrowotną matki, a także wskazywał na konflikt z babką, która jest właścicielką lokalu, w którym jest zameldowany, oraz na swoją trudną sytuację mieszkaniową i zdrowotną.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Stanisław Marek Pietras, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2016 r. sprawy ze skargi D. W. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umowy najmu lokalu socjalnego - stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały.
Zarząd Dzielnicy [...] W. podjął w dniu [...] czerwca 2015 r. uchwałę nr [...] w sprawie zatwierdzenia sposobu zadysponowania mieszkaniowym zasobem [...]. Powołując w podstawie prawnej uchwały m.in. § 12 i § 22 ust. 5 pkt 1 oraz § 24 ust. 1 uchwały Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937), dalej: "uchwała Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r.", organ nie wyraził zgody na zakwalifikowanie do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego D. W., zamieszkałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. (§ 1). Wykonanie uchwały powierzono Naczelnikowi Wydziału Zasobów Lokalowych dla dzielnicy [...] (§ 2). Określono, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia (§ 3).
W uzasadnieniu uchwały organ wskazał, iż D. W. ubiega się o najem lokalu socjalnego. Zainteresowany zameldowany jest w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., którego właścicielem jest jego babka. Lokal składa się z dwóch pokoi o powierzchni mieszkalnej 24,00 m2 i powierzchni użytkowej 38,90m2, w lokalu zamieszkują dwie osoby.
Wnioskodawca oświadczył, że od 2013 r. zamieszkuje bez zgody właściciela w lokalu socjalnym nr [...] przy ul. [...] w W., którego najemcą była jego matka. Lokal ten składa się z jednego pokoju o powierzchni 12,58 m2, powierzchnia użytkowa lokalu wynosi 17,30 m2. W lokalu zamieszkuje zainteresowany wraz z matką. Wnioskodawca osiąga dochód w wysokości 400,00 zł miesięcznie. Komisja Mieszkaniowa sprawę zaopiniowała negatywnie.
Organ wskazał, że wniosek został rozpatrzony negatywnie na podstawie § 12 oraz § 22 ust 5 Uchwały Rady m.st. Warszawy Nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009r. Zainteresowany zamieszkuje bowiem w lokalu komunalnym bez zgody właściciela, a nadto przekroczone zostało kryterium metrażowe określone ww. uchwałą zarówno w miejscu zameldowania, jak i w miejscu zamieszkiwania wnioskodawcy.
Pismem z dnia [...] lipca 2015 r. D. W. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa wskazując, że ww. uchwała z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] została podjęta niezgodnie z przepisami uchwały Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r.
W uzasadnieniu wezwania podał, iż zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 3 ww. uchwały kryterium metrażowe nie musi być brane pod uwagę, w przypadku, gdy osoby ubiegające się o najem lokalu znajdują się w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej obejmującej niepełnosprawność i ciężką przewlekłą chorobę. Wskazał, iż matka na liczne problemy zdrowotne - obecnie posiada orzeczenie o niepełnosprawności. Wspólne zamieszkiwanie w jednym pokoju o powierzchni 12,58 m2 wpływa na pogorszenie stanu zdrowia zarówno matki, jak i samego zainteresowanego.
Nadto skarżący wskazał, iż nie mógł uzyskać zgody matki na zamieszkiwanie w ww. lokalu nr [...] przy ul. [...], ponieważ nie posiada ona umowy na najem tego lokalu od listopada 2014 r. Obecnie toczy się postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie ze skargi matki – A. W. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. w sprawie niewyrażenia zgody na zakwalifikowanie A. W. jako dotychczasowego najemcy ww. lokalu socjalnego lokalu do umieszczenia na uzupełnieniu listy osób zakwalifikowanych do najmu lokalu na czas nieoznaczony (sygn. akt sygn. II SA/Wa 880/15 - przyp. Sądu).
Zaznaczył też, że nie może mieszkać z babką ze względu na narastające między nimi konflikty i nieporozumienia - babka zabrała mu klucze do mieszkania i nie wyraża zgody na wspólne zamieszkiwanie.
Końcowo skarżący zauważył, że przepis § 22 ust. 3 uchwały Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r. przewiduje możliwość zwrócenia się przez burmistrza do ośrodka pomocy społecznej o wydanie opinii na temat wnioskodawcy. W niniejszej sprawie organ tego jednak nie uczynił, podczas gdy zarówno skarżący, jak i jego matka pozostają pod opieką tutejszego ośrodka, a jego pracownicy mogą potwierdzić powyższe informacje.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wskazując, iż w wyniku ponownej analizy sprawy nie stwierdzono podstaw do zmiany stanowiska przyjętego w uchwale nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą uchwałę Zarządu Dzielnicy [...]W. nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. D. W. wniósł o stwierdzenie jej nieważności zarzucając naruszenie art. 2 i art. 7 Konstytucji RP oraz przepisów uchwały Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r.
W motywach skargi wskazał, iż przekroczenie kryterium metrażowego, na które powołuje się organ jest bardzo niewielkie, bowiem na jedną osobę zamieszkującą w lokalu nr [...] przy ul. [...] przypada niewiele ponad 6 m2 powierzchni mieszkalnej.
Zaznaczył, iż jego matka posiada orzeczenie o niepełnosprawności, co - wobec brzmienia § 5 ust. 2 pkt 3 ww. uchwały - powinno być uwzględnione przez organ przy podejmowaniu uchwały.
Skarżący stwierdził również, że sam jest osobą cierpiącą na liczne schorzenia, a trudna sytuacja mieszkaniowa powoduje pogorszenie stanu zdrowia.
Ponownie wskazał, że nie ma możliwości wspólnego zamieszkiwania z babką w lokalu nr [...] przy ul. [...], bowiem nie wyraża ona na to zgody.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), dalej: "p.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Zgodnie z oceną prawną wyrażoną w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl), uchwała zarządu dzielnicy m. st. Warszawy w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Uchwała ta dotyczy bowiem działań organów gmin, podejmowanych w innej niż umowa prawnej formie działania administracji, a mianowicie w drodze nienormatywnych aktów ogólnych organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Przepis art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Skarga oceniania w świetle powyższych kryteriów jest dopuszczalna i merytorycznie uzasadniona.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że w postępowaniu poprzedzającym ustalenie listy osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej: "k.p.a.", dotyczące wydawania decyzji administracyjnych, chociaż w art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 150 ze zm.) ustawodawca określił działania organu gminy jako "rozpatrywanie i załatwianie" wniosków o najem lokali, co wyraźnie nawiązuje do pojęć z zakresu procedury administracyjnej (por. wyrok NSA z 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 997/09, publ.: j.w.). Nie oznacza to jednak, że podstawowe standardy określone zasadami ogólnymi Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności dyspozycją art. 7 k.p.a., nie mają zastosowania do postępowania zakończonego wydaniem aktu z zakresu administracji publicznej. Powołany przepis stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Zaskarżoną uchwałą nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. Zarząd Dzielnicy [...] [...] nie wyraził zgody na zakwalifikowanie D. W. do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. W podstawie prawnej ww. uchwały organ powołał § 12, § 22 ust. 5 oraz § 7 ust. 1 pkt 1 uchwały Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r.
Przepis § 12 ww. uchwały stanowi, że umowa najmu lokalu socjalnego może być zawarta z osobą, która nie posiada tytułu prawnego do lokalu i spełnia warunki określone w § 4 pkt 1, z zastrzeżeniem § 5 ust. 2 oraz znajduje się w niedostatku.
Z kolei w myśl § 4 pkt 1 uchwały, lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom, które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego.
Postanowień § 4 pkt 1 uchwały nie stosuje się m.in. do osób pozostających w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej obejmującej m.in. niepełnosprawność wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania, a także ciężką, przewlekłą chorobę wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania (§ 5 ust. 2 pkt 3 lit. a i b).
Natomiast zgodnie z § 22 ww. uchwały, który określa tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o zawarcie umowy najmu lokalu, wnioski osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu (...) wraz z oświadczeniami dotyczącymi stanu majątkowego oraz dokumentacją potwierdzającą posiadane przez te osoby tytuły prawne do lokali, powinny być składane w urzędzie dzielnicy właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy (ust. 1).
Przy rozpatrywaniu wniosków należy poddać wnikliwej analizie: (1) dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy, (2) zamieszkiwanie wnioskodawcy i innych osób zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkiwania w lokalu za zgodą właściciela, (3) posiadanie przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania innego tytułu prawnego do lokalu, niż wymienione w § 6 ust. 1 pkt 1, (4) rozporządzenie, przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania, pod jakimkolwiek tytułem posiadanym prawem do lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części w okresie ostatnich pięciu lat przed dniem złożenia wniosku, a także fakt dokonania przez te osoby zamiany lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części na lokal kwalifikujący ich do ubiegania się o poprawę warunków zamieszkiwania w ramach mieszkaniowego zasobu, oraz dodatkowo (5) w przypadku osób ubiegających się o najem lokalu na podstawie § 4, § 12 i § 31: (a) warunki mieszkaniowe w poprzednich miejscach zamieszkania, (b) warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy oraz osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i uwzględnić możliwość zamieszkiwania wnioskodawcy w tych lokalach (ust. 2).
W myśl § 22 ust. 3 uchwały, burmistrz dzielnicy lub osoba przez niego upoważniona może zwrócić się do właściwego ośrodka pomocy społecznej o wydanie opinii na temat sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej wnioskodawcy oraz osób zgłoszonych przez niego do wspólnego zamieszkiwania. Wnioski, o których mowa w ust. 1, po przeanalizowaniu i weryfikacji, wskazany przez burmistrza dzielnicy pracownik komórki organizacyjnej urzędu dzielnicy właściwej do prowadzenia spraw lokalowych, przedstawia Komisji do zaopiniowania (ust. 4). Odmowa złożenia oświadczeń i dokumentów, o których mowa w ust. 1, potwierdzenie w nich nieprawdy, odmowa złożenia oświadczeń bądź dokumentów umożliwiających przeprowadzenie analizy, o której mowa w ust. 2, jak również informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 2, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku (ust. 5).
Wynikający z § 22 ust. 2 ww. uchwały obowiązek poddania wnikliwej analizie wymienionych w tym przepisie okoliczności pozostaje w korelacji z zawartą w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, z której wynika dla organu nakaz podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wnikliwa analiza, do przeprowadzenia której obowiązany jest organ, powinna polegać na "sumiennym zgłębianiu, docieraniu do sedna rzeczy, dociekliwości" (por. Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczak, PWN 1983, hasło "wnikliwie"). Organ zobowiązany jest zatem do zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa.
W przedmiotowej sprawie, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej uchwały, podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku skarżącego stanowiła okoliczność, iż w lokalu socjalnym nr [...] przy ul. [...] w W., którego najemcą była jego matka, zamieszkiwał on bez zgody właściciela. Ponadto, zarówno w miejscu faktycznego zamieszkiwania skarżącego, jak i w miejscu jego zameldowania (w lokalu nr [...] przy ul. [....] w W. należącym do jego babki), przekroczone zostało kryterium metrażowe określone ww. uchwałą Rady m.st. Warszawy Nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009r.
Odnosząc się do powyższego stanowiska organu nie można - w ocenie Sądu - przyjąć, że jest ono wynikiem dokonania wnikliwej analizy przesłanek określonych w § 22 ust. 2 ww. uchwały. Organ bowiem pominął szereg okoliczności faktycznych dotyczących sytuacji skarżącego, istotnych z punktu widzenia podjętego rozstrzygnięcia.
Jak wynika z akt sprawy, skarżący wystąpił z wnioskiem o najem lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu, bowiem jak podkreślił "nie ma gdzie mieszkać". W lokalu nr [...] przy ul. [...] został zameldowany przez babkę "z litości", aby mógł znaleźć zatrudnienie w W. W lokalu tym babka, która jest osobą w podeszłym wieku, mieszka ze swoją siostrą. Uprzednio, zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] marca 2006 r. (sygn. akt [...]), skarżący przebywał w rodzinie zastępczej w osobie babki macierzystej D. W. od dnia [...] marca 2006 r do dnia [...] maja 2007 r. Skarżący wielokrotnie w toku postępowania podnosił, iż obecnie nie ma możliwości zamieszkania w ww. lokalu, ponieważ jego babka nie wyraża na to zgody. Między nim a babką istnieje bardzo silny konflikt. Kilka lat temu babka zabrała mu klucze od ww. mieszkania. Powyższe argumenty znajdują potwierdzenie w załączonym do skargi piśmie D. W. z dnia [...] grudnia 2015 r., skierowanym do Wydziału Meldunkowego Dzielnicy [...] W., zawierającym prośbę o wymeldowanie skarżącego z lokalu nr [...] przy ul. [...]. W treści tego pisma wnioskodawczyni wskazała również, że chciałaby zamienić zajmowane mieszkanie na mniejsze ze względu na wysokie opłaty, których nie jest w stanie ponosić.
Skarżący zwracał też uwagę na fakt, że w lokalu socjalnym nr [...] przy ul. [...] zamieszkał wyłącznie dlatego, aby uchronić się przed bezdomnością. Nie miał bowiem innego miejsca, w którym mógłby się zatrzymać. Zarówno on, jak i jego matka zdawali sobie sprawę, że skarżący zamieszkuje w ww. lokalu bez zgody właściciela, jednakże matka czyniła starania o to, aby jego przebywanie w tym lokalu zalegalizować. Jak wynika z akt sprawy o sygn. II SA/Wa 880/15 (znanej Sądowi z urzędu), matka skarżącego A. W. w dniu [...] września 2014 r. złożyła do organu "Wniosek o wyrażenie zgody na oddanie (części) lokalu socjalnego przez najemcę do bezpłatnego używania" - na rzecz syna – D. W. Wniosek ten jednak został załatwiony przez organ odmownie, co wynika z pisma Zarządu Dzielnicy [...] W. z dnia [...] września 2014 r. Uzasadniając odmowę organ stwierdził, iż brak jest możliwości wyrażenia zgody na oddanie części lokalu nr [...] przy ul. [...] na rzecz skarżącego, bowiem w przypadku lokalu socjalnego nie mają zastosowania przepisy Rozdziału 10 (§ 37) uchwały Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r. Ponadto, w dniu [...] grudnia 2014 r. A. W. skierowała do Zarządu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] Administracja [...] wniosek o zmianę ilości osób przebywających w ww. lokalu do rozliczenia należności czynszowych uwzględniając syna – D. W.
Skarżący podnosił również w toku postępowania, że dłuższe zamieszkiwanie przez niego w lokalu nr [...] przy ul. [...] nie jest możliwe. Jest to bowiem lokal składający się z jednego pokoju o powierzchni 12,58 m2. Przebywanie z matką w tak niewielkim mieszkaniu wpływa negatywnie zarówno na stan zdrowia matki, która jest osobą niepełnosprawną, ma problemy emocjonalne i leczy się w poradni zdrowia psychicznego, jak i na jego sytuację zdrowotną - skarżący cierpi bowiem na [...], zaś przyczyną tego schorzenia jest między innymi stres. Do skargi zostało załączone orzeczenie z dnia [...] marca 2015 r. wydane przez Miejski Zespół Orzekania o Niepełnosprawności w [...], w którym stwierdzono, że naruszenie sprawności organizmu A. W. uzasadnia zaliczenie do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2001 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.).
Zauważyć również należy, że umowa najmu lokalu socjalnego nr [...] przy ul. [...] została zawarta pomiędzy Miastem [...] ZGN w Dzielnicy [...] a A.W. na czas określony od [...] listopada 2011 r. do [...] listopada 2014 r. i nie została przedłużona. W aktach sprawy o sygn. II SA/Wa 880/15 znajduje się "Przedsądowe wezwanie do opróżnienia lokalu" skierowane do A. W. przez Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...]W., w którym wzywa się wymienioną do opróżnienia ww. lokalu zajmowanego przez nią bez tytułu prawnego.
Podkreślenia również wymaga, że skarżący podnosił w toku postępowania, że chciałby się usamodzielnić, a w przyszłości założyć rodzinę, jednak w obecnej chwili nie ma wystarczających środków finansowych na zakup mieszkania na otwartym rynku. Jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy W. jako osoba bezrobotna, pracuje dorywczo, a jego dochody wynoszą zaledwie 400 zł miesięcznie.
Powyższych okoliczności organ nie wziął w ogóle pod uwagę, koncentrując się na kwestii niespełnienia przez skarżącego kryterium metrażowego w odniesieniu do obydwu wymienionych wyżej lokali. Tymczasem, analizując dotychczasowe warunki mieszkaniowe skarżącego oraz możliwości zamieszkania skarżącego w lokalu należącym do jego babki (§ 22 ust. 2 pkt 5 lit. a i b uchwały Rady m.st. Warszawy Nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r.), oprócz metrażu powierzchni mieszkaniowej, organ powinien uwzględnić złożoną sytuację życiową skarżącego, a także uwarunkowania społeczne i opisane powyżej relacje rodzinne. Nie do zaakceptowania jest bowiem sytuacja, w której organ nie bada i nie rozważa możliwości realnego zamieszkiwania osoby ubiegającej się o najem lokalu w lokalu należącym do innego członka rodziny.
Zdaniem Sądu, w celu dopełnienia obowiązku, o którym mowa w § 22 ust. 2 ww. uchwały, organ powinien przeprowadzić rzetelną ocenę możliwości zamieszkania skarżącego w mieszkaniu należącym do babki D. W. uwzględniając powyższe okoliczności. W razie wątpliwości organ mógł zwrócić się do ośrodka pomocy społecznej o wydanie opinii w tej kwestii (§ 22 ust. 3 uchwały), na co również zwracał uwagę skarżący podnosząc, iż zarówno on jak i jego matka pozostają pod opieką miejscowej placówki. Badając niniejszą sprawę organ powinien również mieć na względzie, że o lokal ubiega się człowiek młody, który pragnie się usamodzielnić, a uzyskanie lokalu z mieszkaniowego zasobu mogłoby stanowić ważny krok na drodze do stabilizacji jego sytuacji życiowej.
W konkluzji stwierdzić należy, iż wydając zaskarżoną uchwałę organ nie wziął pod uwagę istotnych okoliczności faktycznych sprawy, nie rozważył też należycie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w świetle przesłanki z § 22 ust. 2 pkt 5 uchwały Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r. W sposób arbitralny przyjął natomiast, że skarżący ma możliwość zamieszkania w stanowiącym własność babki lokalu nr [...] przy ul. [...], jednakże swego stanowiska w sposób przekonujący nie uzasadnił.
Uwzględniając powyższe Sąd ocenił, że ustalony w sprawie stan faktyczny nosi cechy dowolności, co prowadzi do wniosku, że została naruszona zasada dochodzenia do prawdy obiektywnej. Stanowisko organu zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały wskazuje na pobieżną i wybiórczą ocenę okoliczności faktycznych, co przeczy dyspozycji zawartej w § 22 ust. 2 w związku z ust. 5 ww. uchwały. Powyższy sposób załatwienia sprawy nie spełnia także standardów obowiązujących w państwie prawa. Choć Zarząd Dzielnicy prowadząc postępowanie w przedmiotowej sprawie był zobowiązany stosować przepisy procesowe zawarte w ww. uchwale, to jednak organ władzy publicznej nie powinien tracić z pola widzenia zasad prawnych określonych w art. 6 i 7 k.p.a. Przepisy te stanowią, iż organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, a w toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Tych zasad, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie respektowano.
W tym stanie rzeczy zaskarżona uchwała nie mogła ostać się w obrocie prawnym.
Rozpatrując sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę dokonaną powyżej ocenę prawną. W konsekwencji, mając na względzie procesowe i materialne przepisy uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości ustali, czy D. W. spełnia przesłanki do zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu W. Uwzględni przy tym treść art. 75 Konstytucji RP, zgodnie z którym władze publiczne prowadzą politykę sprzyjającą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli, w szczególności przeciwdziałają bezdomności (...), a także przepis art. 4 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym gmina, na zasadach i w wypadkach przewidzianych w ustawie, zapewnia lokale socjalne i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach.
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że zaskarżona uchwała wydana została z rażącym naruszeniem powołanych wyżej przepisów procesowych uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy Nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r., a także z naruszeniem zasad dobrej praktyki administracyjnej. Zachodzą zatem podstawy do stwierdzenia jej nieważności w oparciu o przepis art. 147 § 1 p.p.s.a.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło