II SA/Wa 1751/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA - Eugeniusz Wasilewski Asesor WSA - Przemysław Szustakiewicz Protokolant - Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nieprzyznającej prawa do świadczenia przedemerytalnego - oddala skargę - W dniu 11 lipca 2000 r. Z. S. zgłosił się do Powiatowego Urzędu Pracy w T. celem dokonania rejestracji. Starosta T. decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...], odmówił wymienionemu przyznania świadczenia od dnia 11 lipca 2000 r. do dnia 30 listopada 2000 r. Następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...], Starosta T. przyznał mu świadczenie przedemerytalne od dnia 1 grudnia 2000 r. W dniu 17 stycznia 2001 r. Z. S. odwołał się do Wojewody L. od decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 11 lipca 2000 r. do dnia 30 listopada 2000 r., składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu. Wojewoda L. postanowieniem z dnia [...] marca 2001 r. nr [...], odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Następnie skarżący w dniu 29 marca 2001 r. złożył wniosek o uchylenie powyższej decyzji w trybie art. 155 i 156 k.p.a. Starosta T. decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r. nr [...], odmówił uchylenia zaskarżonej decyzji. Po odwołaniu się od powyższej decyzji, Wojewoda L. decyzją z dnia [...] maja 2001 r. nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W wyniku złożonej skargi od powyższej decyzji, Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi wyrokiem z dnia 25 marca 2003 r. sygn. akt II SA/Łd 1243/01, uchylił zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję. Starosta T. postanowieniem z dnia [...] września 2001 r. nr [...], wznowił postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie, a następnie decyzją z dnia [...] października 2003 r. nr [...], odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] sierpnia 2000 r. odmawiającej przyznania świadczenia przedemerytalnego od dnia 11 lipca 2000 r. do dnia 30 listopada 2000 r. Po odwołaniu się od powyższej decyzji, Wojewoda L. decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Starosta T. wydając postanowienie z dnia [...] stycznia 2000 r. nr [...] o wznowieniu postępowania administracyjnego, w dniu [...] stycznia 2004 r. decyzją nr [...], odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] sierpnia 2000 r. odmawiającej przyznania świadczenia przedemerytalnego od dnia 11 lipca 2000 r. do dnia 30 listopada 2000 r. Po odwołaniu się od powyższej decyzji, Wojewoda L. decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W wyniku złożonej skargi od powyższej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 16 grudnia 2004 r. sygn. akt III SA/Łd 554/04, uchylił zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję. W oświadczeniu z dnia 29 marca 2005 r. skarżący uściślił, że jego wniosek z dnia 29 marca 2001 r. należy traktować w kategoriach stwierdzenia, w trybie art. 156 k.p.a., nieważności decyzji Starosty T. z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...], odmawiającej przyznania świadczenia przedemerytalnego od dnia 11 lipca 2000 r. do dnia 30 listopada 2000 r. Wojewoda L. decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...], działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 – 3 i art. 158 § 1 k.p.a. oraz art. 27 ust. 1 i 2, art. 37l, art. 6c ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. z 1997 r., Dz. U. Nr 25, poz. 128 ze zm.), odmówił stwierdzenia nieważności powyższej decyzji Starosty T. z dnia [...] sierpnia 2000 r. W uzasadnieniu podał, że stosownie do treści art. 37l ust. 2 cytowanej już wyżej ustawy, zasiłki i świadczenia przedemerytalne przysługiwały od następnego dnia po dniu zarejestrowania, z zastrzeżeniem art. 27 ust. 1 pkt 3 – 5. Zgodnie zaś z pkt 4 art. 27 ust. 1, zasiłek przysługuje bezrobotnemu po upływie okresu, o którym mowa w art. 27 ust. 1 pkt 6, czyli okresu odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o pracę, wymienionego w art. 361 kodeksu pracy. W związku z tym pozostaje w błędzie skarżący twierdząc, że wypłacone mu odszkodowanie, nie jest odszkodowaniem za skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o pracę w rozumieniu art. 361 k.p. Będący podstawą wypłaty odszkodowania § 7 Ponadzakładowego Układu Zbiorowego dla pracowników przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe reguluje kwestię okresu wypowiedzenia, w przypadku zwolnień pracowników na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1990 r., Dz. U. Nr 4, poz. 19 ze zm.). Przewiduje on także w ust. 2 § 7, możliwość wypłaty pracownikom odszkodowania za pozostałą część okresu wypowiedzenia w przypadku jego skrócenia. Reasumując, pracodawca nie mógł wypłacić skarżącemu innego odszkodowania, aniżeli za skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o pracę. Za tą tezą przemawia też wykładnia celowościowa, bowiem świadczenia przedemerytalne przewidziane są dla osób, które po rozwiązaniu umowy o pracę zostały pozbawione niezbędnych środków utrzymania. Natomiast nie można do takiej kategorii zaliczyć osoby, która otrzymała odszkodowanie. Ponadto okres – stosownie do treści art. 23 ust. 2 pkt 5 ustawy – za który wypłacono odszkodowanie, zaliczany jest do okresu uprawniającego do zasiłku (na równi z okresem zatrudnienia), stanowiąc podstawę nabycia prawa do zasiłku. W odwołaniu z dnia 21 maja 2005 r. od powyższej decyzji do Ministra Gospodarki i Pracy skarżący wniósł o jej uchylenie i w uzasadnieniu podał, że przed rozwiązaniem umowy o pracę zapewniono go o prawie do świadczenia przedemerytalnego, zaś Krajowy Urząd Pracy wyjaśnił, iż art. 27 ust. 1 pkt 3 ustawy nie wymienia odszkodowania wypłaconego na podstawie Ponadzakładowego Układu Zbiorowego dla pracowników przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe. Stąd też termin wypłaty zasiłku wynika z art. 37l ust. 2 ustawy. Ponadto nie sposób się zgodzić ze stanowiskiem organu, że § 7 układu nie stanowi samoistnego przepisu prawa i należy go interpretować jedynie w świetle art. 361 k.p. Stąd też zastosowaną przez organ wykładnię, uznać należy za rozszerzającą. Niezależnie od powyższego dodał, że inni pracownicy będący w analogicznej sytuacji, otrzymali świadczenie przedemerytalne. Minister Gospodarki i Pracy decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Wojewody L. z dnia [...]kwietnia 2005 r. i w uzasadnieniu – poza argumentami przedstawionymi już w decyzji organu pierwszej instancji – podał, że nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Krajowego Urzędu Pracy i faktem ewentualnego otrzymania przez inne osoby świadczenia przedemerytalnego, chociażby w świetle ustalonego już stanowiska judykatury. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Z. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie art. 37l ust. 2 i art. 27 ust. 1 pkt 3 – 5 cytowanej już wyżej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu poprzez błędne przyjęcie, ze wypłacona mu odprawa była odszkodowaniem za skrócony okres wypowiedzenia. W uzasadnieniu zaś powołał się na argumenty przestawione już w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki i Pracy wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenie faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Wojewoda L. w decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r. oraz Minister Gospodarki i Pracy w decyzji drugiej instancji z dnia [...] maja 2005 r. nie mogli stwierdzić nieważności decyzji Starosty T. z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...], bowiem nie występują w niej przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. Według tego przepisu mianowicie, stwierdza się nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Przede wszystkim stwierdzić należy, że powyższa decyzja Starosty T. nie została wydana bez podstawy prawnej, ani też z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z treścią art. 37l ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. z 1997 r. Dz. U. Nr 25, poz. 128 ze zm.), zasiłki przedemerytalne i świadczenia przedemerytalne przysługują od następnego dnia po dniu zarejestrowania się uprawnionej osoby w powiatowym urzędzie pracy albo od następnego dnia po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia tych uprawnień. Jednakże, co do tej zasady istnieje wyjątek dotyczący terminu wypłaty świadczenia, a mianowicie z zastrzeżeniem art. 27 ust. 1 pkt 3 – 5 i ust. 2. Oznacza to, że bezrobotnemu przysługuje zasiłek po upływie okresu, za który otrzymał ekwiwalent, odprawę lub odszkodowanie, o którym mowa w art. 27 ust. 1 pkt 5 i 6 (art. 27 ust. 2), tzn., kiedy otrzymał odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o pracę, o którym mowa w art. 361 Kodeksu pracy (art. 27 ust. 1 pkt 6). Skarżący Z. S. zatem spełnia warunki do przyznania mu świadczenia przedemerytalnego, natomiast kwestią sporną pozostaje jedynie data, od której prawo to mu przysługuje. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że skarżący – czego sam nie kwestionuje – istotnie otrzymał odszkodowanie za skrócenie wypowiedzenia w spornym okresie od 11 lipca 2000 r. do 30 listopada 2000 r. Podstawę wypłaty odszkodowania za ten okres stanowił przepis § 7 Ponadzakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla pracowników przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", który wyraźnie reguluje okresy wypowiedzenia w przypadku zastosowania przepisów ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy (...) oraz możliwość wypłaty pracownikom odszkodowania za pozostałą część okresu wypowiedzenia w przypadku jego skrócenia (ust. 2 § 7). W świetle powyższego przepisu Ponadzakładowego Układu (...) i art. 361 § 1 k.p. nie ulega wątpliwości, że skarżący otrzymał odszkodowanie z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia przewidzianego w art. 361 § 1 k.p. Nie może zatem domagać się wypłacenia świadczenia przedemerytalnego w okresie, za który przyznano mu odszkodowanie. Wykluczają to omawiane wyżej przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, jak również art. 361 k.p. oraz § 7 ust. 2 Ponadzakładowego Układu (...). Należy w tym miejscu dodać, że podstawę orzeczenia stanowić mogą tylko przepisy prawa powszechnie obowiązującego, a nie instrukcje bądź wyjaśnienia (vide: art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). W tej sytuacji akcentowane przez skarżącego stanowisko Krajowego Urzędu Pracy odmiennie interpretującego przepisy prawa, nie ma znaczenia dla treści rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Nie mogą bowiem prowadzić do zmiany obowiązującego prawa. Organy obu instancji wydające decyzje w tej sprawie oraz Sąd, związane są jedynie przepisami prawa, a to zgodnie z zasadą praworządności, wyrażoną w przepisie art. 6 k.p.a. Podobnie rzecz się ma z przykładami innych osób podanych przez skarżącego, co do których rozstrzygnięto przez organ odmiennie. Powyższe rozstrzygnięcie zgodne jest z dotychczasowym stanowiskiem judykatury w tym względzie. (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego np. o sygn. II SA 2798/00, II SA 3308/00, II SA 2760/00, II SA 2918/00, II SA 2795/00 i II SA. 1021/01). W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.