II SA/Wa 1756/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Bronisław Szydło, Andrzej Kołodziej (spr.), Protokolant Anna Siwonia, po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. S. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1324/05 oddalającym skargę J. S. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie: opróżnienia lokalu mieszkalnego postanawia 1) odrzucić skargę, 2) przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata D. L. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) powiększoną o kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote 80/100) stanowiącą 22 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W skardze, która została nadana w placówce pocztowej w dniu 3 kwietnia 2008 r., skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Ministra Obrony Narodowej – Zakład Obsługi MON, uzupełnionej następnie pismem procesowym z dnia 20 czerwca 2008 r., J. S. wniósł o wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1324/05, zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2006 r., oddalającym skargę J. S. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego. Skarżący jako przesłanki wznowienia postępowania wskazał przepisy art. 271 pkt 1 i 2, art. 273 § 2 i 278 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W uzasadnieniu podstaw wznowienia J. S. podał, iż wyrok z dnia 18 kwietnia 2006 r. został wydany w oparciu o fałszywe dokumenty za lata 1993-1995. Nadto, o wyznaczonym terminie rozprawy skarżący nie został powiadomiony ani przez Sąd, ani też przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika z urzędu, czy też pełnomocnika substytucyjnego. Jednocześnie skarżący podniósł, że o treści powołanego wyroku powiadomił go w dniu 30 maja 2006 r. pełnomocnik substytucyjny. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie i stwierdził, że przedmiotowy wyrok z dnia 18 kwietnia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1324/05 nie był dotknięty żadną z wad, która uzasadniałaby wznowienie postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 595/08, odrzucił skargę J. S. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem tego Sądu z dnia 18 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1324/05, oddalającym jego skargę na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący podał jako przesłankę wznowienia postępowania art. 271 pkt 1 i 2, art. 273 § 2 i 278 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.). Uzasadniając podstawy wznowienia postępowania, J. S. podniósł, że wyrok z dnia 18 kwietnia 2006 r. został wydany na podstawie fałszywych dokumentów za lata 1993-1995. Nadto o wyznaczonym terminie rozprawy skarżący nie został powiadomiony ani przez Sąd, ani też przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika, czy pełnomocnika substytucyjnego. O treści wyroku skarżącego powiadomił pełnomocnik substytucyjny w dniu 30 maja 2006 r. W ocenie Sądu, skarga o wznowienie postępowania została wniesiona z ponad półtorarocznym uchybieniem terminu do jej wniesienia. Według oświadczenia skarżącego, o treści wyroku został powiadomiony przez pełnomocnika substytucyjnego w dniu 30 maja 2006 r., zatem od tego dnia należy liczyć początek terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. W związku z powyższym, termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 30 sierpnia 2006 r., natomiast skarga została wniesiona dopiero 3 kwietnia 2008 r. Wobec uchybienia terminu do wniesienia skargi Sąd uznał, że zbędne jest odniesienie się do powołanych przez skarżącego pozostałych podstaw wznowienia postępowania sądowego i na podstawie art. 280 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, skargę odrzucił. Od powyższego postanowienia J. S., reprezentowany przez adwokata, wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, postanowieniem z dnia 12 grudnia 2008 r., sygn. akt I OSK 1432/08, uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podał, iż skarżący jako podstawę wznowienia postępowania wskazał art. 271 pkt 1 i 2 oraz art. 273 § 2 p.p.s.a., zaś z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Sąd zbadał jedynie zachowanie terminu w odniesieniu do przesłanki pozbawienia strony możności odwołania i braku należytej reprezentacji. Uznał bowiem, że skoro skarżący o treści wyroku dowiedział się w dniu 30 maja 2006 r., to termin do wniesienia skargi o wznowienie upłynął w dniu 30 sierpnia 2006 r. i odrzucił skargę jako spóźnioną. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wniesienie skargi o wznowienie postępowania po upływie terminu związanego z konkretną podstawą faktyczną powoduje jej odrzucenie w części opartej na tej podstawie wznowienia, nie stoi natomiast na przeszkodzie rozpatrzeniu jej w zakresie tych podstaw wznowienia, które zostały zgłoszone z zachowaniem terminu, co wymaga odrębnego zbadania i rozstrzygnięcia. W dalszej części Sąd stwierdził, iż skoro w przedmiotowej sprawie Sąd pierwszej instancji nie rozstrzygnął co do zachowania terminu w zakresie pozostałych, podanych przez skarżącego podstaw wznowienia, zaskarżone postanowienie jest przedwczesne. W związku z tym Sąd powinien zbadać zachowanie terminu odrębnie dla każdej z przesłanek wznowienia, a w przypadku, gdy jest to niemożliwe, winien wezwać skarżącego do uzupełnienia skargi poprzez wskazanie daty, w której dowiedział się o każdej z przedstawianych w skardze podstaw wznowienia, wyznaczając mu termin do dochowania tej czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 190 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jednocześnie w orzecznictwie przyjmuje się, iż Sąd pierwszej instancji nie jest związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącą stanu faktycznego sprawy (por. wyrok SN z dnia 21 stycznia 1998 r., I PKN 474/98, OSNAP 2000, nr 5, poz. 177). W myśl przepisu art. 271 powołanej ustawy, można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności: 1) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia, 2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania, nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Z kolei, stosownie do treści art. 273 § 2 tej ustawy, można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Termin na wniesienie skargi określony jest w przepisie art. 277 cytowanej ustawy stanowiącym, że skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Zgodnie natomiast z przepisem art. 276 zd. 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do postępowania ze skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy poniższe nie stanowią inaczej. W przepisie art. 54 § 1 ww. ustawy uregulowano sposób wnoszenia skargi do sądu administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Należy w tym miejscu zauważyć, że skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego różni się zasadniczo swoim charakterem od skargi na działanie lub bezczynność organu administracji publicznej. Stąd też użyte w przepisie art. 276 sformułowanie "stosuje się odpowiednio" nie oznacza stosowania wprost przepisów postępowania przed sądem pierwszej instancji. Wynikiem takiego właśnie rozumienia ww. przepisów jest zatem przyjęcie, iż skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego wnosi się bezpośrednio do sądu administracyjnego, czyli bez wymogu wniesienia jej za pośrednictwem organu administracji publicznej. W rozpatrywanej sprawie J. S. skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Ministra Obrony Narodowej – Zakład Obsługi MON w dniu 3 kwietnia 2008 r. (data nadania w pocztowej placówce nadawczej), zaś organ przekazał ją według właściwości do sądu przy piśmie z dnia 18 kwietnia 2008 r., nadanym w pocztowej placówce nadawczej w dniu 22 kwietnia 2008 r. Należy w związku z tym przyjąć, iż skarga do sądu została wniesiona przez skarżącego w dniu 22 kwietnia 2008 r. Rozpatrując podstawę wznowienia określoną w przepisie art. 271 pkt 2 p.p.s.a., należy podkreślić, że termin trzymiesięczny, o którym mowa w przepisie art. 277, liczy się od dnia, w którym o orzeczeniu prawomocnym dowiedziała się strona, jej organ lub przedstawiciel ustawowy. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1324/05, którego dotyczy skarga o wznowienie, jest prawomocny od dnia 11 lipca 2007 r. Natomiast, jak wynika z pisma skarżącego z dnia 19 lutego 2009 r., potwierdzonego przez jego pełnomocnika w piśmie z dnia 12 maja 2009 r., o podstawie wznowienia dowiedział się w dniu 10 stycznia 2009 r. Zatem ostatnim dniem do wniesienia skargi o wznowienie był dzień 10 kwietnia 2009 r. Wobec tego, wniesienie skargi w zakresie ww. podstawy wznowienia w dniu 22 kwietnia 2009 r. nastąpiło z uchybieniem terminu, a skarga podlega odrzuceniu. Również skarga w odniesieniu do podstawy wznowienia określonej w przepisie art. 273 § 2 p.p.s.a. jest spóźniona. W powołanych wyżej pismach tak skarżący, jak i jego pełnomocnik wskazali datę 10 stycznia 2009 r. jako datę dowiedzenia się o tej podstawie wznowienia. Analogicznie zatem, jak odnośnie pierwszej podstawy wznowienia, skargę jako wniesioną z uchybieniem terminu należało odrzucić. Jeśli chodzi zaś o podstawę wznowienia wskazaną w przepisie art. 271 pkt 1 p.p.s.a., należy przyjąć według oświadczenia skarżącego, iż dowiedział się o niej w dniu 30 maja 2006 r., kiedy został poinformowany przez pełnomocnika substytucyjnego o treści wyroku ogłoszonego w dniu 18 kwietnia 2006 r. Tak więc także w tym przypadku skargę jako wniesioną z uchybieniem terminu należało odrzucić. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 280 § 1 w zw. z art. 160 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.