II SA/Wa 1762/24

WyrokWSA w Warszawie2025-03-20

Skład orzekający: Joanna Kruszewska-Grońska, Łukasz Krzycki, Arkadiusz Koziarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wydania zaświadczenia o pełnieniu służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeśli posiadane przez niego dane nie potwierdzają jednoznacznie spełnienia przesłanek określonych w przepisach, a jedynie w ograniczonym zakresie?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku wydania zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę, jeśli posiadane przez niego dane, rejestry lub ewidencje nie potwierdzają jednoznacznie spełnienia przesłanek określonych w przepisach prawa materialnego. Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia ma charakter wiedzy organu, a nie rozstrzygania sprawy, co ogranicza zakres postępowania dowodowego do "koniecznego zakresu" i nie pozwala na tworzenie nowych ustaleń faktycznych czy prawnych na potrzeby wydania zaświadczenia, w tym poprzez przesłuchanie świadków.
Stan faktyczny
Skarżący wystąpił do Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego (SKW) o wydanie zaświadczenia o pełnieniu służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu w latach 2009-2016 oraz 2019-2020, co miało stanowić podstawę do podwyższenia emerytury. Szef SKW, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, odmówił wydania zaświadczenia w żądanej części, wskazując, że posiadane dokumenty potwierdzają pełnienie służby w takich warunkach jedynie w ograniczonym okresie (styczeń-grudzień 2020 r.). Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego i uniemożliwienie czynnego udziału w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 marca 2025 r. sprawy ze skargi Z. J. na postanowienie Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę Wnioskiem z [...] listopada 2023 r. Z. J. (dalej: "skarżący") wystąpił do Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego (dalej: "Szef SKW", "organ") o wydanie zaświadczenia o pełnieniu w latach 2009-2016 oraz 2019-2020 służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, o których mowa w art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1121 ze zm.; dalej: "ustawa emerytalna funkcjonariuszy"). We wniosku skarżący wyjaśnił, w jaki sposób zostały udokumentowane poszczególne czynności, podając oznaczenia procedur operacyjnych. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Szef SKW postanowieniem z [...] sierpnia 2024 r. nr [...] (sprostowanym postanowieniem z [...] września 2024 r. nr [...]), na podstawie art. 219 w związku z art. 217 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej: "k.p.a.") oraz art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy emerytalnej funkcjonariuszy w związku z § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2020 r., poz. 1611; dalej: "rozp. z 2005 r."), a także § 14 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 grudnia 2021 r. w sprawie postępowania w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego oraz ich rodzin (Dz. U. z 2022 r., poz. 108 ze zm.; dalej: "rozp. z 2021 r."), odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści za lata 2009-2016 oraz 2019. W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia organ wskazał, że skarżący posiada interes prawny w wydaniu zaświadczenia, gdyż został zwolniony ze służby w SKW i posiada uprawnienia emerytalne. Rozpoznając wniosek, Szef SKW uwzględnił wyrok Trybunału Konstytucyjnego (dalej: "Trybunał", "TK") z 27 maja 2014 r., sygn. akt U 12/13 (Dz. U. z 2014 r., poz. 736), stwierdzający, iż § 4 pkt 1 rozp. z 2005 r. w zakresie, w jakim stanowi o bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia, jest niezgodny z art. 15 ust. 6 w związku z ust. 2 pkt 3 ustawy emerytalnej funkcjonariuszy oraz z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Powołując się również na art. § 14 ust. 1 pkt 3 rozp. z 2021 r. oraz § 1, § 2 ust. 1 i § 3a własnego zarządzenia z dnia 22 maja 2012 r. nr 19/12 w sprawie ewidencjonowania służby funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego wykonujących czynności służbowe w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu uzasadniających podwyższenie podstawy wymiaru emerytury (zmienionego zarządzeniem z dnia 2 lutego 2024 r. nr SKW/4/2024; dalej: "zarz. z 2012 r."), organ zaznaczył, że poddał analizie dokumentację będącą w jego posiadaniu, co znajduje odzwierciedlenie w następujących pismach: z [...] stycznia 2021 r. nr [...], z [...] lutego 2024 r. nr [...], z [...] marca 2024 r. nr [...], z [...] marca 2024 r. nr [...], z [...] marca 2024 r. nr [...] oraz z [...] lipca 2024 r. nr [...] i nr [...]. Na tej podstawie Szef SKW ustalił, iż skarżący wykonywał czynności służbowe w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu w okresie od [...] stycznia 2020 r. do [...] grudnia 2020 r., co zostało potwierdzone zaświadczeniem z [...] sierpnia 2024 r. nr [...], zaś w pozostałym zaś okresie, tj. od [...] maja 2008 r. do [...] grudnia 2019 r. oraz od [...] stycznia 2021 r. do [...] lutego 2024 r. nie wykonywał takich czynności, o czym świadczą pisma: z [...] marca 2024 r. nr [...], z [...] marca 2024 r. nr [...] i z [...] lipca 2024 r. nr [...]. Organ podkreślił, że zaświadczenie jest aktem jego wiedzy, nie rozstrzyga żadnej sprawy i nie tworzy nowej sytuacji prawnej. Nie jest zatem dopuszczalne dokonywanie w tym trybie jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. W tym stanie rzeczy Szef SKW nie znalazł podstaw do wydania zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego w zakresie dotyczącym potwierdzenia wykonywania przez niego czynności, o których mowa w § 4 pkt 1 rozp. z 2005 r. w latach 2009-2016 oraz 2019. W piśmie z [...] września 2024 r., skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (za pośrednictwem organu) skarżący zawarł skargę na opisane wyżej postanowienie, jak również skargę na bezczynność Szefa SKW w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] września 2024 r. o wgląd do akt osobowych, która została wyłączona do odrębnego rozpoznania i zarejestrowana w tutejszym Sądzie pod sygn. akt II SAB/Wa 636/24. W zakresie objętym niniejszą skargą na postanowienie skarżący sformułował następujące zarzuty: 1) naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. niezastosowanie art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy emerytalnej funkcjonariuszy i § 4 pkt 1 rozp. z 2005 r. poprzez brak wydania skarżącemu zaświadczenia, o którym mowa w zarz. z 2012 r., podczas gdy skarżący pełnił służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu i należało podwyższyć mu emeryturę o 0,5% podstawy za każdy rok służby pełnionej w ww. warunkach, gdyż w czasie wykonywania obowiązków służbowych podejmował co najmniej 6 razy w ciągu roku czynności operacyjno-rozpoznawcze w sytuacjach, w których istniało zagrożenie życia lub zdrowia; 2) naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: ( art. 73 § 1 w związku z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu wglądu w jego akta osobowe i sporządzenia kopii znajdujących się w tych aktach dokumentów wymienionych we wniosku skarżącego z [...] września 2024 r. oraz niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, ( art. 7, art. 8 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewywiązanie się przez organ z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, ( art. 7, art. 77 i art. 28 k.p.a., które miało znaczenie dla zaskarżonego rozstrzygnięcia poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób niepełny i godzący w słuszny interes skarżącego, które to postępowanie nie doprowadziło do wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających znaczenie w sprawie; ponadto Szef SKW w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie odniósł się do faktów, które uznał za wiarygodne lub dowodów, na których oparł swoje rozstrzygnięcie oraz przyczyn, dla których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej pozostałych dokumentów, ( art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania uczestników, prowadzenie go niezgodnie z zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, ( art. 10 w związku z art. 8, art. 79 oraz art. 81 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, co uniemożliwiło skarżącemu wypowiedzenie się odnośnie najważniejszych dowodów zebranych w sprawie, ( art. 88 k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów, sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. W oparciu o ww. zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a także: - stwierdzenie, że zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa "poprzez niewydanie przez organ zaświadczenia "na podstawie autentycznych i wiarygodnych dokumentów" z [...] stycznia 2021 r. nr [...] oraz z [...] lutego 2024 r. nr [...]; - przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków: I. B. i S.Z. dla ustalenia faktu pełnienia przez skarżącego służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, w tym podejmowania przez skarżącego w czasie wykonywania obowiązków służbowych co najmniej 6 razy w ciągu roku czynności operacyjno-rozpoznawczych w sytuacjach, w których istniało zagrożenie życia lub zdrowia, - zasądzenie od Szefa SKW na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów ewentualnego zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący zaakcentował, iż w latach 2009-2013, w ramach swoich obowiązków służbowych, wykonywał konwoje dokumentów do klauzuli "ściśle tajne". Rocznie realizował ponad pięćdziesiąt konwojów dokumentów, mając broń palną. W latach 2013-2016 wykonywał czynności operacyjno-rozpoznawcze, w tym w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku (w latach 2013, 2015, 2016) czynności operacyjno-rozpoznawcze, polegające na spotkaniach (w utajnionych miejscach) z zarejestrowanymi osobowymi źródłami informacji lub sygnalistami, którzy przekazywali powszechnie niedostępne informacje dotyczące prowadzonych procedur operacyjnych. Te okoliczności wynikają z pisma z [...] lutego 2024 r. nr [...], a także może je potwierdzić zgłoszony świadek. Natomiast podejmowane przez skarżącego w latach 2019-2020 czynności operacyjno-rozpoznawcze, w tym w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, potwierdza pismo z [...] stycznia 2021 r. nr [...], jak też może je potwierdzić zgłoszony świadek. W świetle tych okoliczności organ powinien wystawić zaświadczenie o żądanej treści, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz zarz. z 2012 r. W odpowiedzi na skargę Szef SKW wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia oraz popierając je orzeczeniami sądów administracyjnych i poglądami doktryny. W replice na odpowiedź na skargę (pismo skarżącego z [...] grudnia 2024 r.) skarżący wniósł o dołączenie do akt przedmiotowej sprawy kserokopii dokumentów w postaci: pisma Dyrektora Biura Kadr SKW z [...] października 2024 r. nr [...] (wraz z kopertą), poświadczenia bezpieczeństwa z [...] sierpnia 2022 r. nr [...]i zaświadczenia z [...] maja 2023 r. nr [...] stwierdzającego odbycie szkolenia w zakresie informacji niejawnych. Ponadto skarżący wytknął Szefowi SKW kolejne uchybienia w sprawie, tj. naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, tj.: ( art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak możliwości zapoznania się przez skarżącego z całym materiałem zebranym w sprawie, co ma istotne znaczenie w dochodzeniu do prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.); ( art. 8 k.p.a., tj. brak pogłębiania zaufania obywatela do władzy publicznej, poprzez odmowę prawa dostępu do dotyczących skarżącego urzędowych dokumentów i zbiorów danych oraz zatajanie dokumentów, które są kluczowe i należą do sprawy; ( art. 12 k.p.a. tj. łamanie zasady szybkości i prostoty postępowania, poprzez utrudnianie ustalenia prawidłowego toku sprawy oraz wydawanie kolejnych decyzji w sprawie w sposób przewlekły. Skarżący zażądał też przeprowadzenia dowodu z szeregu pism znajdujących się w posiadaniu organu, do których organ odmawia mu wglądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Według pierwszego z ww. przepisów, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Natomiast stosownie do treści art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zgodnie z § 4 pkt 1 rozp. z 2005 r., emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia. W uzasadnieniu, przywołanego w zaskarżonym postanowieniu, wyroku Trybunału z 27 maja 2014 r., sygn. akt U 12/13, zauważono, że użyty w § 4 pkt 1 rozp. z 2005 r. przymiotnik "bezpośrednie" nie stanowi merytorycznego rozwinięcia przysłówka "szczególnie" z art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy emerytalnej funkcjonariuszy. Pierwszy odnosi się do relacji kauzalnej między czynnościami funkcjonariusza a zagrożeniem, drugi zaś dotyczy kwalifikacji merytorycznej zagrożenia. Zwrot "bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia" dotyczy związku przyczynowo-skutkowego i nakazuje adresatom § 4 pkt 1 rozp. z 2005 r. odwołać się do konkretnej koncepcji związku przy określaniu, czy został spełniony ustawowy warunek podwyższenia emerytury. Natomiast zwrot "szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu" odnosi się do kwalifikacji zagrożenia per se, rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, iż w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, ale miało charakter wyjątkowy. Wypowiedź preferencyjna prawodawcy wskazuje na możliwość gradacji zagrożeń uzasadniających podwyższenie emerytury. Nie ulega przy tym wątpliwości, że w pojęciu "szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu" mieszczą się takie zdarzenia, które mogą mieć miejsce w czasie pełnionej służby, choć nie pozostają w bezpośrednim związku przyczynowym z czynnościami podejmowanymi przez funkcjonariusza lub jego osobą. Zakwestionowany przepis wymaga natomiast, aby zagrożenie nie tylko miało charakter "szczególny", ale również aby pozostawało w ściśle określonej ("bezpośredniej") relacji kazualnej z czynnościami funkcjonariusza. W myśl § 14 ust. 1 pkt 3 rozp. z 2021 r. środkiem dowodowym, potwierdzającym okresy służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, jest zaświadczenie o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach, wystawione przez właściwe organy. Materię wydawania zaświadczeń normują przepisy działu VII k.p.a., tj. art. 217-220 k.p.a. I tak art. 217 § 1 k.p.a. wskazuje, iż organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Wedle art. 217 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Z kolei art. 218 § 1 k.p.a. stanowi, że w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie potwierdzające fakty lub stan prawny wynikający z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Przepis art. 218 § 2 k.p.a. umożliwia organowi administracji publicznej - przed wydaniem zaświadczenia - przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w koniecznym zakresie. Natomiast art. 219 k.p.a. przewiduje formę postanowienia dla odmowy wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie. Z przepisu art. 218 § 1 k.p.a. jednoznacznie wynika, iż obowiązek wydania zaświadczenia wiąże się z prowadzeniem przez organ ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Wydając zaświadczenie, organ działa wyłącznie na podstawie i w granicach prawa. W konsekwencji jego działanie uzależnione jest od tego, czy i jakie rejestry, ewidencje lub inne dane znajdują się w jego posiadaniu. Zaświadczenia nie są aktami administracyjnymi, tylko czynnościami faktycznymi, ponieważ nie są oświadczeniami woli, lecz oświadczeniami wiedzy. Zaświadczenie jest urzędowym potwierdzeniem istnienia określonego stanu prawnego lub faktów, a przy jego pomocy organ stwierdza, co mu jest wiadome, nie rozstrzygając jednak żadnej sprawy (vide Z. Kmieciak, Charakter prawny zaświadczenia a możliwość ustalenia i weryfikacji jego treści, Państwo i Prawo 2004/10/58). Zaświadczenie nie ma zatem charakteru prawotwórczego, nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Wprawdzie w doktrynie przyjmuje się, że do postępowania w sprawach zaświadczeń mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a., w tym przepisy o dowodach, to jednak - z uwagi na treść art. 218 § 1 i § 2 k.p.a. - organ nie ma obowiązku wydawania zaświadczeń na podstawie wszystkich dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Postępowanie wyjaśniające w sprawie o wydanie zaświadczenia może być przeprowadzone jedynie w koniecznym zakresie, a taka regulacja modyfikuje zasady postępowania dowodowego ustalone w k.p.a. Występujący w tym przepisie zwrot "w koniecznym zakresie" wyraźnie wskazuje na ograniczenie ram postępowania dowodowego w stosunku do tych zakreślonych przepisami art. 75-86 k.p.a. Postępowanie wyjaśniające, prowadzone na podstawie art. 218 § 2 k.p.a., polega na zbadaniu stanu faktycznego i prawnego z wykorzystaniem środków dowodowych, jednakże nie w celu poczynienia nowych ustaleń faktycznych lub prawnych, lecz w celu usunięcia wątpliwości co do znanych, bo istniejących już faktów lub praw, a wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów czy innego rodzaju zbiorów danych. Tak więc organ może wydać tylko takie zaświadczenie, którego treść wynika z posiadanych dokumentów, zaś niedopuszczalne jest tworzenie na potrzeby wydania danego zaświadczenia nowych dokumentów, np. w drodze zeznań świadków. Organ administracji publicznej może odmówić wydania zaświadczenia lub zaświadczenia żądanej treści, jeżeli: z żądaniem wydania zaświadczenia zwrócono się do niewłaściwego organu; osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia nie wykazała interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu faktów lub stanu prawnego; organ nie dysponuje danymi pozwalającymi na wydanie zaświadczenia; organ nie może spełnić żądania odnośnie treści zaświadczenia z uwagi na treść danych znajdujących się w jego posiadaniu, np. gdy stan prawny lub faktyczny, którego dotyczy żądanie, jest sporny - vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 lutego 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 775/04, publ. CBOiS; przepisy szczególne ustalają zakaz wydania zaświadczenia, np. z uwagi na ochronę informacji niejawnych – tak Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") w wyroku z 31 sierpnia 1999 r., sygn. akt I SA 1303/98, publ. ONSA 2000 nr 3, poz. 120 (vide R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. C.H. Beck Warszawa 2014, s. 1151-1152). W niniejszej sprawie skarżący umotywował wniosek z [...] listopada 2023 r., wskazując, iż wobec zwolnienia go ze służby (rozkazem personalnym z [...] października 2023 r. nr [...]), zwraca się o wystawienie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu w latach 2009-2016 oraz 2019-2020, o których mowa w art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy emerytalnej funkcjonariuszy. Trafnie zatem Szef SKW ocenił, że skarżący wykazał interes prawny w uzyskaniu przedmiotowego zaświadczenia. W toku postępowania zainicjowanego ww. wnioskiem organ występował o udzielenie informacji odnośnie pełnienia przez skarżącego we wnioskowanym okresie służby w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu do Dyrektora Inspektoratu SKW w [...] i Dyrektora Zarządu [...] SKW. Według wewnętrznych regulacji, ujętych § 1 zarz. z 2012 r., dyrektorzy jednostek organizacyjnych SKW zobowiązani są przekazać Dyrektorowi Biura Kadr i Szkolenia, w terminie do 31 stycznia każdego roku kalendarzowego, informację dotyczącą funkcjonariuszy pełniących w roku poprzednim służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu, o której mowa w art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy emerytalnej funkcjonariuszy. Stosownie do § 3 zarz. z 2012 r., informacje z poszczególnych lat służby gromadzone są w aktach osobowych funkcjonariuszy i stanowią podstawę do wystawiania zaświadczeń potwierdzających okresy służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Dostrzegając potrzebę zweryfikowania informacji dotyczących potwierdzenia pełnienia przez funkcjonariuszy służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, Szef SKW zarządzeniem z 2 lutego 2024 r. nr SKW/4/2024 dodał w zarz. z 2012 r. przepis § 3a w brzmieniu: "Przed wydaniem zaświadczenia potwierdzającego okresy służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu Dyrektor Biura Kadr we współdziałaniu z Dyrektorem Biura I oraz Dyrektorem Biura II może dokonać sprawdzenia informacji, o której mowa w § 1". W ślad za informacją o wprowadzeniu tej zmiany do zarz. z 2012 r., jednostki organizacyjne SKW otrzymały pismo Biura Kadr SKW z 29 lutego 2024 r. nr SKW-117819-24-2 w sprawie ewidencjowania służby funkcjonariuszy SKW, przedstawiające rozumienie zwrotu "szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu" zgodne z stanowiskiem TK zawartymi w wyroku z 27 maja 2014 r., sygn. akt U 12/13. Jak wskazano w powyższym piśmie, dla przyjęcia, iż funkcjonariusz SKW wykonywał czynności zagrażające życiu i zdrowiu, o których mowa w § 4 rozp. z 2005 r., konieczne jest wskazanie konkretnych, rzeczywistych sytuacji, w których istniało zagrożenie życia i zdrowia funkcjonariusza, z określeniem ich dat, miejsca, przebiegu zdarzenia, podczas którego określone czynności stwarzały niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia funkcjonariusza. Dopiero z chwilą zaistnienia w trakcie pełnienia służby w SKW konkretnych sytuacji zagrożenia życia i zdrowia wypełniają się przesłanki, o których stanowi rozp. z 2005 r. W piśmie tym także podano, że zakwalifikowanie służby funkcjonariusza SKW jako pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu jest kompetencją dyrektora jednostki organizacyjnej SKW, w której funkcjonariusz ten pełni służbę. W przypadku złożenia przez funkcjonariusza wniosku o wydanie zaświadczenia, które będzie stanowiło podstawę do podwyższenia emerytury o 0,5%, Biuro Kadr może wystąpić do dyrektora jednostki organizacyjnej o potwierdzenie i wskazanie konkretnych, rzeczywistych sytuacji, w których istniało zagrożenie życia i zdrowia funkcjonariusza, z określeniem ich dat, miejsca przebiegu zdarzenia, podczas którego określone czynności stwarzały niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia funkcjonariusza. W rozpoznawanej sprawie skarżący został poinformowany (pismem organu z [...] marca 2024 r. nr [...]) o konieczności wyjaśnienia okoliczności niezbędnych do załatwienia wniosku. W ramach tych wyjaśnień Szef SKW pozyskał informacje od Dyrektora Inspektoratu SKW w [...] (zawarte w pismach z [...] lutego 2024 r. nr [...] i z [...] marca 2024 r. nr [...]) oraz Dyrektora Zarządu [...] SKW (zawarte w pismach z [...] stycznia 2021 r. nr [...], z [...] marca 2024 r. nr [...], a także z [...] lipca 2024 r. nr [...] i nr [...]). Dyrektor Inspektoratu SKW w [...] przekazał, iż skarżący w okresie od [...] maja 2008 r. do [...] maja 2019 r. nie pełnił służby, o której mowa w art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy emerytalnej funkcjonariuszy. Natomiast Dyrektor Zarządu [...] SKW podtrzymał informację przesłaną do Biura Kadr SKW za pismem z [...] stycznia 2021 r. nr [...]z uwagi na ówczesną interpretację przepisów funkcjonującą w obrocie służbowym, jak również poinformował, że skarżący od [...] stycznia 2021 r. do [...] lutego 2024 r. nie pełnił służby, o której mowa w ww. przepisie. Chybione są zarzuty skarżącego dotyczące naruszeń proceduralnych, a mianowicie zarzuty niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób niepełny i godzący w słuszny interes skarżącego czy pozbawienia go możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym. W ocenie tutejszego Sądu, Szef SKW przeprowadził postępowanie wyjaśniające w koniecznym zakresie. W sytuacji, gdy organ nie posiada w prowadzonych rejestrach danych, które mogłyby stanowić podstawę wydania zaświadczenia stosownie do żądania wnioskodawcy, nie może wydać zaświadczenia żądanej treści. Okoliczność, iż skarżący jest niezadowolony z wyników kwerendy Szefa SKW nie może mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia. Raz jeszcze zaakcentować należy, że postępowanie w przedmiocie wydania zaświadczenia nie toczy się według ogólnych reguł postępowania administracyjnego, w których istnieje konieczność zapewnienia stronie prawa do zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie i wypowiedzenia co do zgromadzonych dowodów, chociażby z uwagi na to, iż organ nie prowadzi w takim przypadku postępowania dowodowego na zasadach ogólnych, a jedynie - jak to już wskazano - - postępowanie wyjaśniające w koniecznym zakresie. W konsekwencji skarżący nie może oczekiwać od Szefa SKW poszukiwania, gromadzenia i analizowania wskazywanych przez niego dokumentów, bo wykracza to poza zakres koniecznych działań wymaganych w postępowaniu zaświadczeniowym. W tym miejscu odnotować także wypada, że w piśmie z [...] października 2024 r. organ przedstawił skarżącemu powody nieudostępnienia mu wglądu do jego akt osobowych, co skarżący uczynił przedmiotem skargi na bezczynność Szefa SKW w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 636/24. Podsumowując Sąd stwierdza, iż stanowisko organu o braku podstaw do wydania zaświadczenia żądanej treści jest – w okolicznościach tej sprawy – w pełni uzasadnione, a co za tym idzie Szef SKW nie dopuścił się naruszenia tak wymienionych w skardze przepisów k.p.a., jak i przepisów prawa materialnego. Odnosząc się do wniosków dowodowych skarżącego, wyjaśnić trzeba, że przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. umożliwia sądowi z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzenie dowodów uzupełniających wyłącznie z dokumentów i to tylko wtedy, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Tak więc za niedopuszczalny należy uznać wniosek skarżącego o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków. Natomiast dokumenty, objęte wnioskiem dowodowym skarżącego z [...] grudnia 2024 r., zostały przekazane tutejszemu Sądowi przez organ w aktach administracyjnych i osobowych, które sąd administracyjny uwzględnia z urzędu (vide art. 133 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a.), zatem żądanie to jest bezprzedmiotowe. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło