II SA/Wa 1769/10
WyrokWSA w Warszawie2011-01-05
Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Andrzej Góraj, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Obrony Narodowej o zwolnieniu żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i proceduralnego?Ratio decidendi
Decyzja Ministra Obrony Narodowej o zwolnieniu żołnierza zawodowego na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ma charakter fakultatywny i wymaga wyczerpującego uzasadnienia indywidualnych przesłanek zwolnienia. Organ nie wyjaśnił powodów zwolnienia, ograniczając się jedynie do wskazania niewyznaczenia na stanowisko, co stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji decyzję należy uchylić i stwierdzić jej niewykonalność.Stan faktyczny
J. F., żołnierz zawodowy, został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy przez Ministra Obrony Narodowej z powodu niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję. Organ wskazał, że skarżący nie posiada poświadczenia bezpieczeństwa o klauzuli 'tajne', co uniemożliwiało wyznaczenie na stanowisko. Skarżący zarzucił naruszenia proceduralne i materialnoprawne, w tym brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania, niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz brak uzasadnienia decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia czerwca 2009 r. oraz decyzję ją poprzedzającą z dnia stycznia 2009 r. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Sędziowie WSA Andrzej Góraj Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy wskutek niewyznaczania na stanowisko służbowe na kolejną kadencję 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję własną nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. w przedmiocie zwolnienia J. F. z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
J. F. pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym: [...] – . S. ([...]).
Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., wydaną na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 oraz art. 115 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.), a także w oparciu o § 16 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137), zwolnił J. F. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję, wskazując datę zwolnienia z zawodowej służby wojskowej na dzień 30 września 2009 r. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że w karcie opisu stanowiska służbowego, na której proponuje się wyznaczyć oficera określono wymóg posiadania poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "tajne". J. F. poświadczenia o takiej klauzuli jednak nie posiada, w związku z czym nie spełnia wymogów kwalifikacyjnych do wyznaczenia na kolejną kadencję na stanowisko [...].
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. F. podniósł szereg zarzutów proceduralnych, dotyczących skarżonej decyzji, wskazując przy tym na "tajny i inkwizycyjny" charakter przeprowadzonego postępowania pierwszej instancji. Skarżący twierdził, iż naruszony został art. 61 § 4 k.p.a., poprzez niezawiadomienie go o wszczęciu postępowania z urzędu, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego, art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. "przez niezawieszenie postępowania mimo wystąpienia przyczyny obligatoryjnego zawieszenia postępowania w postaci zagadnienia wstępnego" oraz art. 10 § 1 k.p.a. przez uniemożliwienie mu wzięcia czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu. Mając na uwadze wskazane przez siebie argumenty, zainteresowany wnosił o zawieszenie postępowania dotyczącego zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej "do czasu rozstrzygnięcia wniosku o uzyskanie poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą tajne", a po uzyskaniu stosownego poświadczenia o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.
Minister Obrony Narodowej, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] stycznia 2009 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgodnie z dyspozycją art. 112 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję. W tej sytuacji zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej następuje po sześciu miesiącach od upływu kadencji, w ostatnim dniu miesiąca. Okres ten może być skrócony na pisemny wniosek żołnierza.
Odnosząc się do wskazanych przez skarżącego we wniosku zarzutów proceduralnych, Minister Obrony Narodowej uznał je za bezzasadne. Wskazał, iż w kwestionowanej przez zainteresowanego decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. nie zostały złamane zasady zawarte w art. 7 k.p.a. Przywołany przepis nakłada na organ administracji publicznej przestrzeganie zasady praworządności oraz zobowiązuje do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak również do załatwienia sprawy, w oparciu o interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ starannie zbadał stan faktyczny sprawy oraz wyjaśnił wszelkie rozbieżności i niejasności oraz szczegółowo uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, odnosząc się do zarzutu niedopełnienia zapisanej w art. 10 § 1 k.p.a. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Podniósł, iż niewypowiedzenie się strony co do zebranego materiału dowodowego nie miało wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie. Dodatkowo w trakcie prowadzonego postępowania skarżący nie przejawiał zainteresowania sprawą, nie zgłaszał chęci zapoznania się z materiałem dowodowym, jak również wypowiedzenia się odnośnie zebranych dowodów i materiałów.
Zdaniem Ministra Obrony Narodowej organ prowadzący postępowanie nie miał obowiązku zawieszenia postępowania z uwagi na toczące się postępowanie sprawdzające, bowiem nie jest to zagadnienie wstępne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. F. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, zarzucając organowi naruszenie:
1) art. 61 § 4 k.p.a., poprzez niezawiadomienie go o wszczęciu z urzędu postępowania;
2) art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., przez niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący wszystkich istotnych okoliczności w postaci:
a) złożenia w dniu 22 października 2008 r. wniosku o udzielenie poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "tajne" w związku z przepisem art. 44 ust. 2 ustawy o ochronie informacji niejawnych, zgodnie z którym kolejne postępowanie sprawdzające powinno być zakończone przed upływem terminu ważności posiadanego poświadczenia bezpieczeństwa,
b) złożenia w dniu 24 września 2008 r. przez Dowódcę [...] w S. wniosku kadrowego w sprawie wyznaczenia na stanowisko służbowe [...] w S., który to wniosek został poparty kolejno przez Dowódcę [...], Szefa [...], Szefa Sztabu Generalnego WP,
a) treści opinii służbowej za okres od dnia 1 marca 2006 r. do dnia 24 września 2008 r., w której otrzymał ocenę bardzo dobrą, a ponadto, w której znajduje się prognoza dalszego przebiegu służby wojskowej,
b) ustawowych przesłanek wyznaczenia na stanowisko służbowe określonych w szczególności przepisami art. 26 ust. 2 i art. 35 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, wśród których wymienione są potrzeby Sił Zbrojnych, posiadana przez żołnierza opinia służbowa, która ma stanowić podstawę dalszego przebiegu służby oraz wymagane kwalifikacje zawodowe,
c) posiadania kwalifikacji wymaganych do wyznaczenia na stanowisko służbowe o stopniu etatowym podpułkownik, które wymienione są wyczerpująco w przepisie § 6 pkt 3 lit. d rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie trybu wyznaczania żołnierzy zawodowych na stanowiska służbowe i zwalniania z tych stanowisk;
3) art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. przez brak uzasadnienia okoliczności wymienionych wyżej w pkt 2, a ponadto brak uzasadnienia przyczyn wyboru przez Ministra Obrony Narodowej możliwości zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, jaką daje przepis art. 112 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, tj. brak uzasadnienia decyzji uznaniowej.
4) art. 10 § 1 k.p.a. i art. 81 k.p.a., przez uniemożliwienie mu wzięcia czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz składania wyjaśnień i wniosków.
5) art. 112 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, przez wydanie decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej wbrew wskazanym wyżej ustawowym przesłankom wyznaczenia na stanowisko służbowe oraz przeniesienia do rezerwy kadrowej na podstawie art. 20 ust. 1 tej ustawy, a także mimo nieistnienia ostatecznej decyzji o niewyznaczeniu na stanowisko służbowe.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając sprawę wyrokiem z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1242/09 oddalił powyższą skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, iż konstrukcja przepisów dotyczących opiniowania żołnierzy, a także sama instytucja opinii polega na tym, że pozytywny dla żołnierza przebieg opiniowania służbowego nie gwarantuje dalszego pełnienia służby. Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 1 marca 2004 r. w sprawie opiniowania żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 43, poz. 397) w § 12 ust. 2 nadaje bowiem uprawnienie do weryfikacji opinii i konkretyzacji prognoz organowi uprawnionemu do wyznaczenia na stanowisko w prognozie bliższej. W niniejszej sprawie organem takim był Minister Obrony Narodowej, który prognozowane wyznaczenie żołnierza na kolejną kadencję zmienił i przeznaczył skarżącego do zwolnienia ze służby. Sytuacja ta powstała, jak wskazał to organ w decyzji, bowiem skarżący nie posiada poświadczenia bezpieczeństwa o klauzuli "tajne", a tym samym nie spełnia wymogów kwalifikacyjnych do wyznaczenia na kolejną kadencję na stanowisko [...]. Sąd wskazał jednocześnie, iż art. 112 ust. 1 pkt 3 wojskowej ustawy pragmatycznej musi być odczytywany, mając na uwadze rozwiązania systemowe przyjęte w ustawie. Zgodnie zaś z art. 35 ust. 1 tej ustawy pełnienie służby na określonym stanowisku jest uzależnione od potrzeb Sił Zbrojnych. O tym, czy istnieje potrzeba wyznaczenia określonej osoby na stanowisko służbowe decyduje nie żołnierz, lecz właściwy organ wojskowy. Ponadto, zgodnie z treścią art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy w sprawach między innymi wyznaczenia, przeniesienia i zwolnienia ze stanowiska służbowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Ocenianie przez Sąd przyczyn niewyznaczenia na stanowisko służbowe w sprawach związanych ze zwolnieniem ze służby – tak jak to sugeruje skarżący, zmierzałoby zatem w istocie do obejścia prawa i badania takiego zakresu władzy wojskowej, która pozostaje poza kontrolą sądów administracyjnych. Zarzut naruszenia art. 112 ust. 1 pkt 3 ustawy także i z tych przyczyn jest zatem całkowicie nieusprawiedliwiony.
Za niezasadne sąd uznał także żądania skarżącego, aby organ uzasadnił zweryfikowaną prognozę przebiegu służby, aby kierując się przesłankami art. 8, art. 9 oraz art. 107 § 3 k.p.a., wyjaśnił powody, dla których nie wyznaczył żołnierza na stanowisko i przewidział jego zwolnienie stwierdzając, iż zmierzają one do obejścia zasady wyłącznej kompetencji organów wojskowych do oceny żołnierza, w tym oceny jego przydatności do dalszego pełnienia służby. Sąd za zasadny uznał natomiast zarzut skarżącego, iż organy nie zapewniły mu możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału bądź zgłoszenia wniosków dowodowych. Jednak, w ocenie Sądu, nie można uznać, że te uchybienia procesowe miały jakikolwiek wpływ na prawidłowe, co do zasady, decyzje.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku J. F. zarzucił Sądowi I instancji naruszenie zarówno przepisów prawa procesowego, jak i przepisów prawa materialnego. Wniósł w związku z tym o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną wyrokiem z dnia 6 października 2010 r. sygn. akt I OSK 549/10 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wyroku NSA podkreślił, iż część zarzutów podniesionych przez skarżącego dotyczyła faktu niewyznaczenia go na stanowisko służbowe na kolejną kadencję, jednak zarzuty te nie mogły być merytorycznie rozpoznawane w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż zgodnie z przepisem art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych skarga do sądu administracyjnego nie może być wniesiona – między innymi – na decyzję w sprawie wyznaczenia na stanowisko służbowe. Za trafny NSA uznał natomiast zarzut, iż Sąd I instancji nie ustosunkował się do podniesionego w skardze skierowanej do tego Sądu zarzutu, iż decyzja o zwolnieniu skarżącego ze służby z powodu wskazanego w art. 112 ust. 1 pkt 3 ustawy została podjęta, mimo braku ostatecznej decyzji o niewyznaczeniu skarżącego na stanowisko służbowe, to jest z naruszeniem przepisu § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137 ze zm.). Z tego ostatniego przepisu wynika bowiem, że dopiero w wypadku niewyznaczenia żołnierza na kolejną kadencję organ właściwy do wyznaczenia na stanowisko służbowe występuje z wnioskiem do organu zwalniającego o zwolnienie ze służby. Skarga kasacyjna trafnie zarzuciła więc, iż Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy regulujące postępowanie przez brak ustosunkowania się do wymienionego wyżej zarzutu. Wiążę się też z tym zarzut naruszenia prawa materialnego – art. 112 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, przez wadliwe zastosowanie tego przepisu, w sytuacji braku podstaw do jego zastosowania przed wydaniem ostatecznej decyzji o niewyznaczeniu skarżącego na kolejną kadencję. Za zasadny NSA uznał ponadto zarzut, że Sąd pierwszej instancji nie rozważył, czy fakultatywna decyzja o zwolnieniu ze służby wojskowej, wydana na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 3 ustawy pragmatycznej, została podjęta z uwzględnieniem wszystkich istotnych okoliczności i czy znalazło to odbicie w jej uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając ponownie sprawę zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
W myśl zaś art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z kolei z art. 190 ww. ustawy – sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Oceniając zaskarżone rozstrzygnięcie w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2009 r. oraz poprzedzająca ją decyzja tego organu nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 112 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.), zgodnie z którym żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję. Użyte w tym przepisie sformułowanie "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie z zawodowej służby wojskowej na podstawie tego przepisu ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Niewyznaczenie żołnierza na kolejną kadencję może zatem (ale nie musi) skutkować zwolnieniem żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Organ, decydując się na zwolnienie żołnierza w tym trybie, powinien w związku z tym wyczerpująco uzasadnić w decyzji, dlaczego wybrał taką możliwość. Decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego pozostają bowiem pod kontrolą sądu, jak każde inne decyzje, z tym, że zakres tej kontroli jest ograniczony i zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, tak że nie można mu postawić zarzutu dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji spełniona została, zawarta w art. 7 k.p.a., powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz czy respektowana była konstytucyjna zasada równości wobec prawa. Nadto zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, że stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje natomiast poza granicami kontroli sądowej.
W ocenie Sądu zakwestionowane decyzje Ministra Obrony Narodowej nie odpowiadają powyższym kryteriom. Organ nie wyjaśnił bowiem motywów swojego rozstrzygnięcia, zaś przytoczona w uzasadnieniu argumentacja nie może być uznana za wyczerpującą.
Twierdzenie organu, iż sam fakt niewyznaczenia żołnierza na kolejną kadencję uzasadniał jego zwolnienie ze służby w trybie art. 112 ust. 1 pkt 3 ustawy jest błędne, gdyż w konstrukcji tego przepisu występuje element fakultatywny "można zwolnić", a nie obligatoryjny "zwalnia się". Dlatego organ w decyzji powinien wyjaśnić, dlaczego z uwagi na niewyznaczenie żołnierza na stanowisko służbowe na kolejną kadencję uznał za wskazane zwolnienie go ze służby.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie można przy tym pomijać istotnego faktu, iż przed upływem kadencji na stanowisku [...] w S. została sporządzona opinia służbowa dotycząca skarżącego, w której uzyskał ocenę bardzo dobrą. W opinii tej [...] zaproponował wyznaczenie skarżącego na zajmowane dotychczas stanowisko na kolejną kadencję, a propozycja ta została zaakceptowana przez Szefa [...].
Wniosek o wyznaczenie skarżącego na stanowisko [...] na kolejną kadencję został następnie poparty przez Dowódcę [...], Szefa [...], a także przez Szefa Sztabu Generalnego WP, który zaznaczył jednak w swoim stanowisku, że J. F. z dniem 17 stycznia 2009 r. skończyła się ważność poświadczenia bezpieczeństwa o klauzuli "tajne".
Zgodnie z § 10 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 20 maja 2008 r. w sprawie opiniowania żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 94, poz. 601) opinię służbową wraz z propozycją przebiegu służby opiniowanego dowódca jednostki wojskowej przesyła niezwłocznie bezpośrednio do organu właściwego do wyznaczenia opiniowanego na proponowane stanowisko służbowe. Organ ten, po zapoznaniu się z opinią służbową opiniowanego oraz propozycją dowódcy jednostki wojskowej w zakresie dalszego przebiegu służby, określa indywidualną prognozę przebiegu służby opiniowanego, wpisując ją w dziale IX arkusza ( § 11 ww. rozporządzenia).
W niniejszej sprawie Minister Obrony Narodowej, jako organ właściwy do wyznaczenia skarżącego na stanowisko służbowe, po otrzymaniu opinii służbowej wraz z wnioskiem w sprawie wyznaczenia J. F. na stanowisko służbowe [...] dniu 28 stycznia 2009 r. określił w opinii indywidualną prognozę przebiegu służby skarżącego jako zwolnienie z zawodowej służby wojskowej. W dniu następnym zaś, tj. [...] stycznia 2009 r. wydał decyzję, w której zwolnił J. F. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję, wskazując datę zwolnienia z zawodowej służby wojskowej na dzień 30 września 2009 r. Z indywidualną prognozą przebiegu służby określoną przez Ministra Obrony Narodowej skarżący zapoznał się w dniu 18 marca 2009 r., w tym samym dniu doręczono mu także decyzję o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej.
W świetle powołanych wyżej przepisów Minister Obrony Narodowej był niewątpliwie organem uprawnionym do określenia indywidualnej prognozy przebiegu służby skarżącego i nie był przy tym związany przedstawioną propozycją przebiegu służby przez dowódcę jednostki wojskowej. Od indywidualnej prognozy przebiegu zawodowej służby wojskowej określonej w opinii służbowej nie przysługiwało zaś skarżącemu prawo wniesienia odwołania (art. 26 ust. 1 ustawy pragmatycznej).
Należy jednak mieć na uwadze, iż przepis art. 26 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowi, że opinia służbowa ma na celu ocenę wykonywania przez żołnierza zawodowego obowiązków służbowych i stanowi podstawę do określenia dalszego przebiegu jego służby.
W sytuacji zatem, gdy Minister Obrony Narodowej, mimo uzyskania przez skarżącego bardzo dobrej opinii służbowej, postanowił jednak zwolnić go ze służby powinien wyjaśnić żołnierzowi, jakie przesłanki zadecydowały o podjęciu przez niego takiej decyzji, mając przy tym na względzie, iż sam fakt niewyznaczenia skarżącego na stanowisko [...] na kolejną kadencję nie obligował go do wydania takiej decyzji.
Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej nie wyjaśnił powodów zwolnienia J. F. ze służby, przez co naruszył art. 7, art. 8, art. 9 i art. 107 § 3 k.p.a. Powołując się w uzasadnieniu tych decyzji jedynie na fakt niewyznaczenia skarżącego na stanowisko służbowe na kolejną kadencję, organ orzekł arbitralnie, zaś podjęta w taki sposób decyzja uznaniowa wymyka się spod kontroli sądu. Powyższe uchybienia uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. Minister Obrony Narodowej nie uzasadnił bowiem swojego rozstrzygnięcia w sposób wymagany przez powołane wyżej przepisy procedury administracyjnej, co mogło w konsekwencji doprowadzić do wadliwego zastosowania normy prawa materialnego, tj. art. 112 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
Sąd za niezasadne uznał natomiast zarzuty skargi, iż decyzja o zwolnieniu skarżącego ze służby z powodu wskazanego w art. 112 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych została podjęta, mimo braku ostatecznej decyzji o niewyznaczeniu skarżącego na stanowisko służbowe, gdyż (jak stwierdził skarżący) obydwa postępowania toczyły się jednocześnie i obydwie decyzje zostały wydane w tym samym dniu.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, nie została wydana w jego sprawie żadna decyzja negatywna o niewyznaczeniu go na stanowisko służbowe i organ nie miał obowiązku wydania takiej decyzji.
Konsekwencją zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej była natomiast możliwość przeniesienia go do dnia zwolnienia ze służby do dyspozycji i zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego (art. 21 ustawy pragmatycznej).
Rozstrzygała w tym zakresie decyzja Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r., utrzymana następnie w mocy decyzją tego organu nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. Na rozstrzygnięcie w tym zakresie nie przysługuje jednak skarga do sądu administracyjnego. Przedmiotem oceny w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie mogły być także, co podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu swojego wyroku, zarzuty podniesione przez skarżącego dotyczące faktu niewyznaczenia go na stanowisko służbowe na kolejną kadencję. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, skarga do sądu administracyjnego nie może być wniesiona, m.in. na decyzje w sprawach wyznaczenia, przeniesienia i zwolnienia ze stanowiska służbowego oraz przeniesienia do rezerwy kadrowej lub do dyspozycji.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, Sąd działał na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło