II SA/Wa 1773/17

WyrokWSA w Warszawie2018-07-12

Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Danuta Kania, Janusz Walawski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ukończenie przez studenta jednego kierunku studiów pierwszego stopnia na innej uczelni, które nastąpiło po wydaniu ostatecznych decyzji o przyznaniu stypendium, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w celu uchylenia tych decyzji?
Ratio decidendi
Ukończenie przez studenta studiów pierwszego stopnia na innej uczelni, które nastąpiło po dacie wydania ostatecznych decyzji o przyznaniu stypendium, nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Przepis ten wymaga, aby nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji, ale nie były znane organowi. Ponadto, decyzje o przyznaniu pomocy materialnej wygasają z mocy prawa z dniem ukończenia studiów, co wyklucza potrzebę stosowania trybu wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Rektora Wyższej Szkoły uchylającej decyzję o przyznaniu studentce M. D. stypendium Rektora i stypendium socjalnego. Organ powołał się na fakt ukończenia przez studentkę jednego kierunku studiów, co zgodnie z regulaminem uczelni miało stanowić podstawę do odmowy przyznania stypendiów. Studentka zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i kwestionowała zasadność wznowienia postępowania, wskazując, że uczelnia posiadała wiedzę o jej równoległych studiach.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Rektora oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Uczelnianej Komisji Stypendialnej i zasądził od Rektora na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędziowie WSA Danuta Kania (spr.), Janusz Walawski, Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2018 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Rektora Wyższej Szkoły [...] w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. bez numeru w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu stypendium Rektora i stypendium socjalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Uczelnianej Komisji Stypendialnej Wyższej Szkoły [...] w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...], 2. zasądza od Rektora Wyższej Szkoły [...] w [...] na rzecz skarżącej M. D. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. (bez numeru) Rektor Wyższej Szkoły [...] w W., powołując w podstawie prawnej art. 184 ust. 5 i art. 207 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012r., poz. 572 ze zm.), dalej: "p.s.w.", art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej: "k.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Uczelnianej Komisji Stypendialnej Wyższej Szkoły [...] w W. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] uchylającą decyzje własne: z dnia [...] listopada 2014 r. (w decyzji podano omyłkowo 2015 r.) nr [...] i [...] w części obejmującej semestr letni 2014/2015 i odmawiającą przyznania M. D. stypendium socjalnego oraz stypendium Rektora. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r., wydanym na podstawie art. 207 ust. 1 p.s.w., w związku z art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 149 § 1, art. 150 § 1 i art. 152 § 1 k.p.a., Uczelniana Komisja Stypendialna WS[...] w W., wznowiła postępowanie administracyjne zakończone: decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] o przyznaniu M. D. stypendium socjalnego na okres październik 2014 - lipiec 2015 i decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] o przyznaniu ww. stypendium Rektora za wyniki w nauce na okres październik 2014 - lipiec 2015 oraz wstrzymała wykonanie tych decyzji w części obejmującej semestr letni 2014/2015. W uzasadnieniu tego postanowienia Komisja powołała art. 207 ust. 1 p.s.w. i wskazała, że w dacie wydania ww. decyzji stypendialnych, nieznana była okoliczność, że studentka ukończyła jeden kierunek studiów i w dacie wydania decyzji kontynuowała studia na drugim kierunku. Przy czym nie był spełniony warunek kontynuowania studiów w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego. Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 175 - 177, art. 207 ust. 1 p.s.w. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., § 7 ust. 3 Regulaminu Pomocy Materialnej dla Studentów Wyższej Szkoły [...] w W. z dnia [...] października 2014 r., Uczelniana Komisja Stypendialna WS[...] w W.: (1) uchyliła decyzje z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] i nr [...] w części obejmującej semestr letni 2014/2015 i odmówiła przyznania M. D. stypendium socjalnego i stypendium Rektora; (2) orzekła o obowiązku zwrotu przez ww. wypłaconych stypendiów w kwocie 4150 zł, w terminie 7 dni od uprawomocnienia się niniejszej decyzji. W uzasadnieniu decyzji Komisja podała, że zgodnie z § 7 ust. 3 Regulaminu pomocy materialnej, stypendia nie przysługują jeżeli student po ukończeniu jednego kierunku studiów, kontynuuje naukę na drugim kierunki studiów (jeżeli nie jest to kontynuacja w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego). Zdaniem organu, w niniejszej sprawie taka okoliczność zaistniała. Studentka ukończyła bowiem jeden kierunek studiów i obecnie kontynuuje drugi kierunek, na studiach pierwszego stopnia. Okoliczność ta została stwierdzona po wydaniu ostatecznych decyzji administracyjnych. Wobec czego, na skutek wznowienia postępowania, należało orzec jak na wstępie, jednocześnie studentka, która pobrała stypendia na podstawie uchylonych decyzji, winna je zwrócić. Na skutek odwołania M. D., Odwoławcza Komisja Stypendialna Wyższej Szkoły [...] w W. decyzją z dnia [...] marca 2016 r. utrzymała w mocy decyzję Uczelnianej Komisji Stypendialnej WS[...] w W. z dnia [...] lutego 2016 r. podzielając stanowisko przedstawione w jej uzasadnieniu. Komisja II instancji podkreśliła, że studentka, która pobrała stypendia na podstawie uchylonych decyzji, powinna je zwrócić. Na skutek skargi M. D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wyrokiem z dnia 20 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 648/16, prawomocnym od dnia 21 kwietnia 2017 r., Sąd ten stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że przepis art. 145 § 1 k.p.a. ogranicza przedmiot wznowienia postępowania tylko do sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Granica wznowionego postępowania jest zatem wyznaczona ostateczną decyzją i nie można wyjść poza tę granicę. W sytuacji zatem, gdy przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie wznowionej było przyznanie skarżącej stypendium Rektora czy też stypendium socjalnego, to przedmiotem takiego postępowania może być jedynie ta kwestia. Zgodnie bowiem z art. 151 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie wznowienia wydaje decyzję, w której: (1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo (2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Zatem to jedynie decyzja dotychczasowa jest przedmiotem badania i organ może jedynie odmówić jej uchylenia bądź uchylić decyzję dotychczasową i wydać nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Niedopuszczalne jest natomiast rozszerzenie takiego postępowania o jeszcze inne kwestie jak uczynił to organ I instancji w rozpoznawanej sprawie, zobowiązując skarżącą do zwrotu pobranego stypendium. W ocenie Sądu, stanowiło to zatem rażące naruszenie art. 151 § 1 ust. 2 k.p.a. z uwagi na to, że przepis ten nie daje organowi możliwości orzekania w innej sprawie, niż ta która nie była rozpoznawana decyzją dotychczasową. Z kolei organ odwoławczy, utrzymując w mocy w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lutego 2016 r., która wydana została z rażącym naruszeniem art. 151 § 1 ust. 2 k.p.a., sam dopuścił się rażącego naruszenia prawa, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W niniejszej sprawie, jak stwierdził Sąd, doszło zatem do uchybienia przepisom postępowania stanowiącego rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W następstwie powyższego wyroku, decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] Uczelniana Komisja Stypendialna Wyższej Szkoły [...] w W., działając na podstawie art. 175 - 177, art. 207 ust. 1 p.s.w., w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchyliła decyzje własne: z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] i [...] w części obejmującej semestr letni i odmówiła przyznania M. D. stypendium Rektora oraz stypendium socjalnego. W uzasadnieniu Komisja wskazała, że zgodnie z § 7 ust. 3 Regulaminu pomocy materialnej dla Studentów Wyższej Szkoły [...] w W., stypendia nie przysługują jeżeli student po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunki studiów (jeżeli nie jest to kontynuacja w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego). W niniejszej sprawie taka okoliczność istnieje. Studentka ukończyła jeden kierunek studiów i obecnie kontynuuje drugi na studiach pierwszego stopnia. Okoliczność ta została stwierdzona po wydaniu ostatecznych decyzji administracyjnych, co uzasadniało podjęcie powyższego rozstrzygnięcia. W odwołaniu od powyższej decyzji, M. D. zarzuciła organowi naruszenie art. 155 § 1 k.p.a. Podniosła, że jako strona, która nabyła na podstawie decyzji nr [...] i nr [...] prawa materialne, kwestionuje ich uchylenie. Podkreśliła, że argumenty przedstawione przez Uczelnię nie są spowodowane jej działaniami, w związku z czym nie widzi podstaw do obarczania jej konsekwencjami wynikającymi z błędów popełnionych podczas rozpoznawania wniosków o przyznanie stypendiów. Zaznaczyła, iż nie jest prawdą, że Uczelnia nie wiedziała o fakcie jej studiowania na dwóch kierunkach studiów na różnych uczelniach. Informacja ta wpisana była w kwestionariuszu osobowym (w aktach sprawy). Przy rozpatrywaniu wniosków o przyznanie stypendium Rektora i stypendium socjalnego obowiązkiem Uczelni było sprawdzenie i zweryfikowanie jej statusu studenta na drugim kierunku studiów. Rektor WS[...] w W. nie stwierdził podstaw do uwzględnienia odwołania. Motywując powołaną na wstępie decyzję z dnia [...] sierpnia 2017 r. podzielił w całości stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji Komisji I instancji. Wskazał dodatkowo, że podejmując decyzje w sprawach stypendialnych, organy uczelni kierują się zasadą autonomiczności, uwzględniając zasady określone w ustawie. Zgodnie z art. 184 ust. 5 p.s.w. student ubiegający się o stypendium winien spełnić warunki określone w tym przepisie, jednocześnie zgodnie z zasadą autonomii warunki te winien spełniać na kierunku, który studiuje w Wyższej Szkole [...]. O ile skarżąca spełnia warunki przyznania stypendium na innej uczelni, może złożyć stosowny wniosek o przyznanie stypendium we właściwej uczelni. Pismem z dnia [...] września 2017 r. M. D. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Rektora WS[...] w W. z dnia [...] sierpnia 2017 r. zarzucając naruszenie: - art. 6, art. 7, art. 77 ust. 1, art. 78 ust. 1 k.p.a. poprzez nieprawidłową ocenę posiadanych dowodów oraz zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, - art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania skarżącej i dążenie do uchylenia ostatecznej decyzji, która została już wykonana, pomimo wyjaśnień poczynionych przez skarżącą; dodatkowo Komisja Stypendialna oraz Rektor Uczelni dwukrotnie zinterpretowali te same dokumenty w zupełnie odmienny sposób, co podważa zaufanie do organów administracji publicznej, - art. 107 ust. 1 i 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego, brak wszechstronnego i kompleksowego wyjaśnienia przesłanek, którymi kierowano się, wydając decyzję odmienną od decyzji pierwotnej, - art. 155 ust. 1 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo, bez zgody strony, wbrew słusznemu interesowi strony, - błędne wpisanie w sentencji decyzji daty wdania decyzji pierwotnych - decyzje zostały wydane w 2014 r., a nie w 2015 r. W związku z powyższymi zarzutami skarżąca wniosła o: - uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Uczelnianej Komisji Stypendialnej WS[...] w W. z dnia [...] czerwca 2017 r., a także umorzenie postępowania wznowionego z urzędu postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r., gdyż w sprawie nie wystąpiły nowe okoliczności, ani też nie wyszły na jaw inne okoliczności, nieznane organowi w dniu wydawania decyzji, co więcej organ wstrzymał ww. postanowieniem wykonanie decyzji, których wykonywanie zakończyło się przed dniem wydania postanowienia, - zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W motywach skargi skarżąca podniosła w szczególności, że nie została pouczona o konieczności poinformowania WS[...] w W. o rozpoczęciu studiów magisterskich na innej uczelni oraz o prawie (konieczności) pobierania świadczeń na innej uczelni, co stanowi naruszenie art. 9 k.p.a. Zaznaczyła, że od początku studiów informowała Uczelnię, że studiuje równolegle na [...] (poprzez adnotację na Kwestionariuszu Osobowym Kandydata z dnia [...] maja 2013 r.), co stanowiło dla Uczelni podstawę do sprawdzenia jej statusu przy wydawaniu decyzji o przyznaniu stypendiów oraz do wezwania jej do złożenia wyjaśnień, na jakim etapie studiów jest na drugiej uczelni. Skarżąca wskazała również, że istnieje międzyuczelniany system Pol-On, który zawiera informacje o wszystkich studentach, w tym informacje dotyczące dyplomowania i statusu studenta, który umożliwiał Uczelni każdorazowo weryfikację statusu skarżącej. Skarżąca podniosła również, że postępowanie nie zostało wznowione z powodu zmiany statusu skarżącej i podjęcia przez nią studiów drugiego stopnia, lecz w wyniku autokontroli dokonanej w Uczelni na potrzeby kontroli Państwowej Komisji Akredytacyjnej. Oznacza to, że w sprawie nie pojawiły się żadne nowe okoliczności, nieznane organowi w momencie wydawania decyzji pierwotnej, a jedynie dokonano ponownego sprawdzenia dokumentacji posiadanej w dacie wydania decyzji pierwotnej, co z kolei powoduje, że nie zaistniała przesłanka wymieniona w art. 145 ust. 1 pkt 5 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Rektor WS[...] wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie. Decyzje podjęte w niniejszej sprawie przez organy Wyższej Szkoły [...] w W. zostały wydane w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, tj. w trybie wznowienia postępowania. Decyzje te zostały wydane w następstwie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 648/16 stwierdzającym nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji z powodu kwalifikowanej wady rażącego naruszenia prawa. Sąd ten, co należy zaznaczyć, w ogóle nie wypowiadał w kwestii samej zasadności zastosowania przez organ nadzwyczajnego trybu wznowienia postępowania zakończonego decyzjami ostatecznymi z dnia [...] listopada 2014 r., która to kwestia jest przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte którąkolwiek z wad kwalifikowanych wyliczonych wyczerpująco art. 145 § 1 k.p.a. Wznowienie postępowania, w następstwie którego dochodzi do rozstrzygnięcia sprawy już raz rozpatrzonej co do istoty, stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych. Procedura tego nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji ostatecznych określona została przepisami art. 145 - 152 k.p.a. Zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postepowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Stosownie zaś do art. 149 § 1 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy (§ 2). Jest to tak zwana faza rozpoznawcza postępowania, kończąca się wydaniem - na podstawie art. 151 § 1 i 2 k.p.a. - orzeczenia, którym właściwy organ: (1) odmawia uchylenia dotychczasowej decyzji, gdy ustali, że brak jest podstaw do jej uchylenia na mocy art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a., (2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi wystąpienie podstaw do jej uchylenia na mocy art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, (3) stwierdza wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, gdy wystąpią przesłanki negatywne określone w art. 146 § 1 i 2 k.p.a. wyłączające dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania. Katalog przyczyn wznowienia postępowania, wymieniony w art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b k.p.a., ma charakter zamknięty co oznacza, że wznowienie postępowania nie jest dozwolone z jakichkolwiek innych powodów. Zasadne jest zatem twierdzenie, że wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter zawężający. Przesłanki wznowienia postępowania można sprowadzić do dwóch zasadniczych, tj. braku obiektywności organu i braku dostatecznych informacji w sprawie. Wystąpienie tych przesłanek zobowiązuje organ do wznowienia postępowania bez względu na to, czy miały one wpływ na treść decyzji. Stopień, zakres, jak i skutki ewentualnego wpływu na treść danej decyzji podlegają bowiem ocenie organu dopiero po wznowieniu postępowania. Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: (1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności okazały się fałszywe, (2) decyzja została wydana w wyniku przestępstwa, (3) decyzja została wydana przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27, (4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, (5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję (6) decyzja została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, (7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2), (8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które następnie zostało uchylone lub zmienione. Z akt sprawy wynika, że Uczelniana Komisja Stypendialna WS[...] w W. postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. wznowiła z urzędu postępowanie zakończone dwiema ostatecznymi decyzjami z dnia [...] listopada 2014r.: nr [...] o przyznaniu M. D. stypendium socjalnego na okres październik 2014 - lipiec 2015 i nr [...] o przyznaniu tejże studentce stypendium Rektora za wyniki w nauce na okres październik 2014 - lipiec 2015. Jako przesłankę wznowienia postępowania Komisja wskazała art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Przepis ten może mieć zastosowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki: po pierwsze, ujawnione nowe okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, są nowe; po drugie, nowe okoliczności lub dowody istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej; po trzecie nowe okoliczności lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, przy ocenie przesłanek wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., najistotniejszym warunkiem jest istnienie tych okoliczności i dowodów w dacie podejmowania decyzji ostatecznej. Jeżeli okoliczności te i dowody powstały po dacie wydania ostatecznej decyzji, nie będą mogły stanowić podstawy wznowienia, lecz będą stanowić podstawę wszczęcia postępowania w nowej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2010 r. sygn. akt II GSK 986/09, publ. LEX nr 746382). Zgodnie z wyrokiem NSA w [...] z dnia [...] maja 2000 r. sygn. akt [...] (publ. LEX nr 51768), art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej; nadto te okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowe tylko dlatego, że nie były mu znane wcześniej. Nowe okoliczności o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., przedstawiają określony stan faktyczny i prawny, istniejący w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nieznany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn, mający wpływ na status prawny strony, tj. zakres jej praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia. Z kolei zgodnie z wyrokiem WSA w Opolu z dnia 18 września 2012r., sygn. akt II SA/Op 297/12 (publ. LEX nr 1222390), pojawienie się nowej okoliczności po wydaniu decyzji ostatecznej nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania na podstawie okoliczności, które miały miejsce po wydaniu decyzji, stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji. Jak wskazała Uczelniana Komisja Stypendialna WS[...] w W., nową okolicznością w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., która stanowiła podstawę wznowienia postępowania w niniejszej sprawie jest to, że skarżąca ukończyła studia pierwszego stopnia na kierunku [...]. Organ wskazał, że zgodnie z art. 184 ust. 5 p.s.w. studentowi, który po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów, nie przysługują świadczenia, o których mowa w art. 173, chyba że kontynuuje on studia po ukończeniu kierunków pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat. Na mocy tego przepisu w istocie ograniczono przysługiwanie studentowi kontynuującemu naukę na drugim kierunku studiów, "po ukończeniu" pierwszego kierunku, świadczeń, o których mowa w art. 173, zachowując takie uprawnienie w przypadku, gdy student studiuje po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, nie dłużej jednak niż przez okres trzech lat, czyli odpowiadający okresowi studiów drugiego stopnia. Podkreślić jednak należy, że ukończenie przez skarżącą studiów pierwszego stopnia na kierunku [...] na [...] miało miejsce w dniu [...] lutego 2015 r., co wynika zarówno ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy wydruku z systemu Pol-On, jak i z oświadczenia skarżącej złożonego na rozprawie w dniu 12 czerwca 2018 r. Z kolei ostateczne decyzje: nr [...] o przyznaniu M. D. stypendium socjalnego na okres październik 2014 - lipiec 2015 i nr [...] o przyznaniu ww. stypendium Rektora za wyniki w nauce na okres październik 2014 - lipiec 2015 zostały wydane w dniu [...] listopada 2014 r. Zatem w dacie wydania ww. decyzji ostatecznych nie istniała okoliczność, na którą powołuje się organ, bowiem skarżąca ukończyła studia pierwszego stopnia na [...] w dacie późniejszej aniżeli data wydania objętych postępowaniem wznowieniowym decyzji ostatecznych o przyznaniu ww. stypendiów. Bez znaczenia przy tym pozostaje okoliczność, że organ uchylił decyzje z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] i nr [...] tylko w części obejmującej semestr letni 2014/2015 i odmówił skarżącej przyznania stypendium socjalnego i stypendium Rektora za ten właśnie okres z tego powodu, że okoliczność ukończenia przez skarżącą studiów pierwszego stopnia na [...] zaistniała w dniu [...] lutego 2015 r (w lutym zakończył się semestr zimowy). Kluczowe w sprawie pozostaje bowiem to, że okoliczność ta nie istniała w dacie wydawania ww. decyzji ostatecznych. Brak było zatem podstaw do uchylenia ww. decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w całości bądź w części w sytuacji, gdy jedna z przesłanek określonych w tym przepisie, a stanowiących warunek konieczny do wznowienia postępowania w sprawie nie wystąpiła. Organ nie mógł zatem w ogóle wznowić z urzędu (art. 147 k.p.a.) postępowania zakończonego ww. decyzjami ostatecznymi powołując się na okoliczność faktyczną "ukończenia" przez skarżącą studiów pierwszego stopnia na [...] - jako spełniającą wymogi z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Studia te w dacie wydawania ww. decyzji skarżąca kontynuowała, ale ich nie ukończyła. Wznowione na tej podstawie prawnej i faktycznej postępowanie administracyjne powinno podlegać umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 k.p.a.) Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, że art. 184 p.s.w. zawiera wyczerpującą regulację dotyczącą decyzji organów uczelni w przedmiocie przyznania określonego rodzaju stypendium w przypadku ukończenia przez studenta jednego kierunku studiów pierwszego stopnia na innej uczelni. Przepis art. 184 ust. 8 p.s.w. stanowi bowiem, że decyzja o przyznaniu świadczenia pomocy materialnej, o którym mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1 - 3 i 8 (tj. stypendium socjalnego, stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych, stypendium rektora dla najlepszych studentów oraz zapomogi), wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym student został skreślony z listy studentów albo ukończył studia na kierunku, na którym pobierał świadczenie, lub utracił prawo do świadczenia na podstawie ust. 5. Zatem w stanie faktycznym niniejszej sprawy, w przypadku gdy skarżąca ukończyła studia pierwszego stopnia na innej uczelni w dniu [...] lutego 2015 r. (art. 184 ust. 5 p.s.w.), decyzje z dnia [...] listopada 2014 r. o przyznaniu jej stypendium socjalnego oraz stypendium Rektora na okres październik 2014 - lipiec 2015 wygasły z mocy prawa z dniem [...] lipca 2015 r. Skoro wystąpienie powyższej okoliczności skutkowało wygaśnięciem ww. decyzji o przyznaniu świadczeń materialnych, to przede wszystkim z tego względu brak było podstaw do stosowania przez organ Uczelni nadzwyczajnego trybu wznowienia postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 145 i następne k.p.a. Z tych powodów wydane w sprawie decyzje: Uczelnianej Komisji Stypendialnej Wyższej Szkoły [...] w W. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] oraz Rektora WS[...] w W. z dnia [...] sierpnia 2017 r. - jako wadliwe - należało wyeliminować z obrotu prawnego. Organy Uczelni zobowiązane będą do uwzględnienia przedstawionej powyżej oceny prawnej. Sąd zauważa przy tym, że przedmiotem niniejszego postępowania nie były decyzje organu Uczelni o zwrocie przyznanej skarżącej pomocy materialnej w 2015r., zatem nie mógł wypowiadać się co do podnoszonej przez skarżącą kwestii, iż Uczelnia miała wiedzę o tym, że kontynuuje ona studia pierwszego stopnia na [...] w oparciu o "Kwestionariusz osobowy" złożony w dniu [...] maja 2013 r. Sąd nie miał także podstaw aby w tym postępowaniu oceniać kwestię realizacji przez skarżącą obowiązku, o którym mowa w art. 184 ust. 9 p.s.w. Mając na względzie, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło