II SA/Wa 1777/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi Z. P. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Pismem z [...] listopada 2018 r. Z. P. (dalej: "skarżący"), powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15 (Dz. U. z 2018 r., poz. 2102), zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. (dalej: "KWP", "organ pierwszej instancji") o ponowne naliczenie i wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r., poz. 360 ze zm.; dalej: "u.P."). Decyzją z [...] października 2020 r. nr [...], na podstawie art. 104 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: "k.p.a."), art. 115a u.P. oraz art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1610), KWP odmówił skarżącemu naliczenia i wypłacenia wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Powyższe rozstrzygnięcie zostało doręczone skarżącemu [...] listopada 2020 r. Pismem z [...] listopada 2020 r. skarżący wystąpił do KWP o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji z [...] października 2020 r., ponieważ "ze względu na stan zdrowia – kwarantanna" nie był w stanie dotrzymać terminu. Jednocześnie z ww. wnioskiem skarżący złożył odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji. Przy piśmie z [...] stycznia 2021 r. KWP przekazał Komendantowi Głównemu Policji (dalej: "KGP", "organ drugiej instancji") odwołanie od decyzji KWP z [...] października 2020 r. wraz z całością dokumentacji. Postanowieniem z [...] marca 2021 r. nr [...] KGP, w oparciu o art. 59 § 2 w związku z art. 58 k.p.a., odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ drugiej instancji podniósł, że skarżący nie wyjaśnił, z jakich względów nie zachował terminu do wniesienia odwołania, a tym samym nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu do dokonania tej czynności nastąpiło bez jego winy. Powołany przez skarżącego "stan zdrowia – kwarantanna" nie stanowi okoliczności przemawiającej za przywróceniem terminu, gdyż skarżący, licząc się z rozstrzygnięciem w przedmiocie wypłaty ekwiwalentu, które to postępowanie zainicjował, powinien był w sposób należyty zadbać o swoje interesy poprzez "odpowiednie zabezpieczenie kierowania pism do organu prowadzącego dane postępowanie". Dalej KGP podał, że nawet jeżeli skarżący przebywał na kwarantannie lub w izolacji domowej, to mógł ustanowić pełnomocnika bądź wnieść odwołanie (podobnie jak każde inne podanie) za pomocą środków komunikacji elektronicznej (przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej). Mógł również dostarczyć odwołanie do właściwego urzędu lub przynajmniej najbliższej jednostki Policji (w celu przekazania go zgodnie z właściwością) przy pomocy osób trzecich, w tym w sposób bezkontaktowy (tak jak w czasie odosobnienia dostarczana jest żywność i środki pierwszej pomocy). Wskazane możliwości wniesienia środka zaskarżenia świadczą o tym, iż złożenie odwołania mogło być co najwyżej utrudnione, ale nie istniała niedająca się przezwyciężyć przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie tej czynności. Zdaniem organu drugiej instancji, skoro pomimo wielu różnych możliwości wniesienia odwołania, skarżący nie skorzystał z żadnej z nich, oznacza to brak po jego stronie należytej staranności i dbałości o własne sprawy. Powyższe postanowienie KGP skarżący uczynił przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji KWP z [...] października 2020 r. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że ze względu na stan zdrowia przebywał na kwarantannie i nie był w stanie złożyć odwołania w ustawowym terminie. Mieszka na wsi, gdzie nie ma takich instytucji jak jednostka Policji czy urząd. Dlatego postanowienie KGP uważa za bardzo krzywdzące. Podkreślił, iż od [...] maja 2020 r. na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej obowiązuje stan epidemii, a ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych wprowadziła różne zakazy i nakazy, które wszystkich obowiązują. Według skarżącego, spełnia on wszystkie cztery przesłanki przewidziane w art. 58 k.p.a., a więc jego skarga jest uzasadniona. W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Organ drugiej instancji dodał, że skarżący nie wskazał w jakim okresie przebywał na kwarantannie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 3 oraz art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie KGP nie jest obarczone wadą uzasadniającą wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W myśl art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Wedle art. 59 § 2 k.p.a., o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, organ drugiej instancji prawidłowo stwierdził, że skarżący nie wykazał jednej z przesłanek wynikających z art. 58 § 1 i 2 k.p.a., bowiem wniosek o przywrócenie terminu nie zawiera uprawdopodobnienia, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez winy skarżącego. Za takie uprawdopodobnienie nie można bowiem uznać argumentacji skarżącego zawartej w skardze i wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W piśmiennictwie przyjmuje się, że winę należy pojmować w sposób obiektywny, wymagając od strony staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. W tym też kontekście należy oceniać przesłankę braku winy w uchybieniu terminu przez stronę. Należyta staranność w prowadzeniu swych spraw wymaga, aby w warunkach z jakiegokolwiek powodu niekorzystnych zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu istotnych czynności urzędowych (por. E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 1970 r., s. 136). Również w orzecznictwie wskazuje się, że brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu należy zaliczyć np. przerwę w komunikacji, powódź, pożar czy nagłą chorobę, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą. Kryterium przy ocenie zawinienia lub jego braku w uchybieniu terminu procesowego stanowi obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 10 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1370/16 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla przyjęcia, że strona ponosi winę w uchybieniu terminu wystarczy stwierdzenie, iż strona dopuściła się nawet najlżejszego niedbalstwa. Treść art. 58 § 1 k.p.a. nie pozostawia wątpliwości, że ciężar uprawdopodobnienia, o którym mowa w ww. przepisie, spoczywa na osobie zainteresowanej przywróceniem terminu. Wprawdzie w świetle art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej ma obowiązek wnikliwie rozważyć twierdzenia i dowody przedstawione przez stronę wnoszącą o przywrócenie terminu, lecz nie można od niego wymagać poszukiwania ewentualnych dalszych dowodów mogących uzasadniać żądanie strony. Zresztą to przede wszystkim zainteresowany posiada wiedzę i środki dowodowe dotyczące przyczyn uchybienia przez niego terminu. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (vide postanowienie NSA z 10 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GZ 599/17; wyroki NSA: z 30 kwietnia 2014 r., sygn. akt I GSK 1580/12 oraz z 19 marca 2013 r., sygn. akt I GSK 1347/11). Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że w dniu [...] listopada 2020 r. skarżącemu doręczono decyzję KWP z [...] października 2020 r. nr [...]. Zatem 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od ww. rozstrzygnięcia upływał [...] listopada 2020 r. Wniosek skarżącego z [...] listopada 2020 r. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wpłynął do organu pierwszej instancji [...] grudnia 2020 r., który – stosownie do treści art. 65 § 1 k.p.a. – przekazał przedmiotowy wniosek (wraz z dokumentacją dotyczącą odwołania) organowi właściwemu, tj. KGP. Uzasadniając żądanie przywrócenia terminu, skarżący ograniczył się do stwierdzenia, że był objęty kwarantanną. Jednakże w żaden sposób (i na żadnym etapie sprawy) nie uprawdopodobnił powyższego argumentu. W szczególności nie przedstawił żadnych dowodów, które wykazywałyby objęcie skarżącego kwarantanną jak np. decyzja Państwowej Inspekcji Pracy o skierowaniu na kwarantannę. Zdaniem Sądu, samo oświadczenie skarżącego o objęciu go kwarantanną, niepoparte żadnymi dowodami, a co więcej - bez podania nawet okresu tej kwarantanny, nie uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Obok argumentu w postaci kwarantanny, skarżący powołał się na stan zdrowia, również nie precyzując go w żaden sposób. Nie wiadomo zatem jaki był stan zdrowia skarżącego i czy faktycznie stanowił przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia. Zaakcentować w tym miejscu należy, iż samo przebywanie na zwolnieniu lekarskim nie jest wystarczającą przesłanką do tego, aby przywrócić termin do dokonania czynności procesowej. Nie każda choroba uzasadnia uwzględnienie prośby o przywrócenie terminu i to właśnie zainteresowany musi uprawdopodobnić, że dla zachowania terminu korzystanie ze zwolnienia lekarskiego było okolicznością nie do przezwyciężenia, mimo dopełnienia regułom należytej staranności. To z kolei wymaga wskazania konkretnych faktów, które mogłyby przemawiać za tym, że rodzaj choroby, jej przebieg czy też zalecenia medyczne dotyczące leczenia uniemożliwiły dokonania wskazanej czynności procesowej oraz, że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 65/21). Również okoliczność, iż skarżący mieszka na wsi, gdzie nie ma ani urzędu pocztowego ani jednostki Policji, nie może stanowić o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Skarżący bowiem nie wskazał, że nie miał możliwości skorzystania z pomocy osoby trzeciej bądź środków komunikacji elektronicznej. Dostrzec także wypada, iż na gruncie przedmiotowej sprawy nie znajduje zastosowania przepis art. 15zzs ust. 10 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.), który przewidywał zawieszenie biegu terminów m.in. w postępowaniu administracyjnym w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Regulacja ta została bowiem uchylona z dniem 16 maja 2020 r. Sąd wskazuje, że skierowanie skarżącego na kwarantannę lub do izolacji w związku ze stwierdzonym zakażeniem lub stwierdzonym kontaktem z osobą zakażoną, może stanowić okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej jaką jest wniesienie odwołania w postępowaniu administracyjnym. Nieodzowne jest jednak uprawdopodobnienie braku zawinienia w uchybieniu terminu poprzez wykazanie przeszkody, na którą skarżący się powołuje, np. dokumentem z Inspekcji Sanitarnej potwierdzającym objęcie kwarantanną / izolacją czy zaświadczeniem lekarskim o objawach chorobowych. Skarżący, lakonicznie motywując wniosek "stanem zdrowia – kwarantanną", bez wykazania zindywidualizowanych wobec niego okoliczności związanych z pandemią COVID-19, uniemożliwił przyjęcie, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.