II SA/Wa 1789/13

PostanowienieWSA w Warszawie2015-04-17

Skład orzekający: Ewa Grochowska - Jung, Danuta Kania, Andrzej Góraj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziów od orzekania w sprawie na wniosek strony, jeżeli strona zarzuca im stronniczość z powodu powiązań etnicznych lub wcześniejszych decyzji sądu?
Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie, gdy strona nie uprawdopodobni istnienia okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego. Zarzuty oparte na pochodzeniu etnicznym lub negatywnej ocenie wcześniejszych czynności procesowych, bez przedstawienia konkretnych dowodów, nie stanowią podstawy do wyłączenia. Działanie sędziego polegające na złożeniu wniosku o własne wyłączenie z powodu powiązań służbowych lub koleżeńskich z osobami, których dotyczą sprawy, jest przejawem jego bezstronności.
Stan faktyczny
Strona C. K. złożyła wnioski o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (Adama Lipińskiego, Sławomira Antoniuka, Eugeniusza Wasilewskiego) od orzekania w sprawie dotyczącej decyzji Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. Jako podstawę wniosku podano rzekome powiązania sędziów z określonymi grupami etnicznymi, co miało prowadzić do stronniczości, a także odmowę rozpoznania innych spraw skarżącego oraz rzekome potwierdzenie stronniczości przez jednego z sędziów w innej sprawie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił oddalić wniosek o wyłączenie sędziów.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Danuta Kania Sędzia WSA Andrzej Góraj po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. K. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Adama Lipińskiego, Sławomira Antoniuka, Eugeniusza Wasilewskiego w sprawie ze skargi C. K. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych postanawia - oddalić wniosek - C. K. wnioskami z dnia 3 i 9 grudnia 2014 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Adama Lipińskiego, Sławomira Antoniuka, Eugeniusza Wasilewskiego od orzekania w jego sprawie na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych. W uzasadnieniu wniosków skarżący podał, że nazwiska sędziów wskazują, że pochodzą oni z określonej grupy etnicznej "odgrywających wiodącą rolę w Biurze Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych oraz w ABW". Powiązania te natomiast prowadzą do wydawania stronniczych wyroków. Ponadto sędziowie ci w sprawach o sygn. akt II SA/Wa 1608/14 i II SA/Wa 1625/14, składając wnioski o wyłączenie ich, odmówili rozpoznania powyższych spraw skarżącego. Dodatkowo wskazał, że sędzia Eugeniusz Wasilewski potwierdził swoją stronniczość w wyroku wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1889/14. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Adama Lipińskiego, Sławomira Antoniuka i Eugeniusza Wasilewskiego od udziału w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, realizującą zasadę bezstronności sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Jej celem jest eliminowanie okoliczności, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Zgodnie z treścią art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1 ww. ustawy); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2 ww. ustawy); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3 ww. ustawy); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4 ww. ustawy); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5 ww. ustawy); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6 ww. ustawy); dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7 ww. ustawy). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3 ww. art.). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 19 powołanej ustawy, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 tej ustawy). Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna okoliczność, wymieniona w art. 18 cytowanej ustawy, która uzasadniałaby wyłączenie wymienionych wyżej sędziów z mocy ustawy. Natomiast przepis art. 19 tej ustawy reguluje przypadek wyłączenia sędziego ze względu na istnienie przesłanki o tzw. względnym charakterze. Oznacza to konieczność oceny każdego konkretnego przypadku. Ustawodawca, posługując się pojęciem "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności", nałożył na sąd obowiązek badania, czy owa okoliczność w danej sprawie rzeczywiście występuje. Wobec braku w tym zakresie kryteriów ustawowych, sąd musi kierować się zasadami doświadczenia życiowego, mając na uwadze fakt, że – zgodnie z art. 21 i art. 22 § 2 powołanej ustawy – przede wszystkim do sędziego należy ocena, czy będzie mógł obiektywnie rozpoznać sprawę i wydać orzeczenie. Z tego względu orzeczenie w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Z treści oświadczeń, złożonych przez sędziego Adama Lipińskiego, sędziego Sławomira Antoniuka oraz sędziego Eugeniusza Wasilewskiego, wynika, że brak jest podstaw do ich wyłączenia od rozpoznawania niniejszej sprawy z mocy ustawy (art. 18 ustawy), jak również nie zachodzą przyczyny wyłączenia wskazane w art. 19 tej ustawy. Ponadto, w ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, aby w sprawie zachodziły jakiekolwiek okoliczności podważające wiarygodność powyższych oświadczeń. Nie zasługuje bowiem na uwzględnienie zarzut dotyczący powiązania z Biurem GIODO oraz ABW i wynikające z tego – w ocenie skarżącego – wydawanie stronniczych wyroków. Stwierdzenia tego skarżący nie poparł żadnym argumentami. Natomiast samo przeświadczenie strony o wadliwym prowadzeniu postępowania w sprawie nie może "samo w sobie" oznaczać braku bezstronności sędziego. Podejmowane w toku postępowania sądowoadministracyjnego czynności sędziego mają swoje oparcie w przepisach prawa i nie mogą być odczytywane jako przejaw stronniczości, nawet w przypadku gdy strona ocenia je negatywnie. Do ewentualnej bowiem korekty uchybień popełnionych w toku postępowania sądowoadministracyjnego służy tryb odwoławczy (por. postanowienie NSA z dnia 5 września 2008 r. sygn. akt I OZ 665/08, publ. LEX nr 440113, postanowienie NSA z dnia 14 maja 2008 r. sygn. akt I OZ 328/08, publ. LEX nr 494203). Także zarzut, że wskazani sędziowie złożyli wniosek o wyłączenie ich od rozpoznania spraw skarżącego o sygn. akt II SA/Wa 1608/14 i II SA/Wa 1625/14, nie zasługuje na uwzględnienie. Należy bowiem wyjaśnić skarżącemu, że właśnie to działanie sędziów jest przejawem ich bezstronności. Obie te sprawy dotyczyły bowiem decyzji Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu w przedmiocie odmowy udostępnienia skarżącemu informacji dotyczących sędziego WSA Stanisława Marka Pietrasa i sędziego WSA Anny Mierzejewskiego, z którymi łączą sędziów stosunki służbowe i koleżeńskie. Zatem brak złożenia takiego oświadczenia mógłby świadczyć o stronniczości. Reasumując, w ocenie Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił, że istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Adama Lipińskiego, Sławomira Antoniuka i Eugeniusza Wasilewskiego w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło