II SA/Wa 179/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Borowiecki po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. J. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia inwalidztwa i jego związku ze służbą p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. J. J. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") został skierowany przez Komendanta Rejonowego Policji [...] na badanie lekarskie w celu uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby w Policji za inwalidę lub za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] orzekła, że skarżący jest zdolny do służby w Policji z ograniczeniem (kategoria B), zdolny do pracy, nie wymaga opieki innej osoby i nie zalicza się do żadnej grupy inwalidzkiej. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego Centralna Komisja Lekarska orzeczeniem z dnia [...] października 2018 r., nr [...] utrzymała w mocy sporne orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej. W piśmie z dnia [...] grudnia 2018 r. J. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej, wnosząc o jego uchylenie. W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Należy zauważyć na wstępie, iż sąd administracyjny, rozpoznając skargę, w pierwszej kolejności bada, czy wniesiona skarga jest dopuszczalna. W tej sytuacji, należy zauważyć, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg i sprzeciwów na akty, czynności, bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania określone w art. 3 § 2 i 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej: "P.p.s.a."). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Rozstrzygając niniejszą sprawę warto wskazać, iż w świetle art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1782 ze zm.), zdolność fizyczną i psychiczną do służby ustalają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Z przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1822 ze zm.) wynika, że komisje lekarskie orzekają o zdolności kandydatów do służby, o zdolności funkcjonariuszy do służby, ale także m.in. o uznaniu funkcjonariuszy zwolnionych ze służby za inwalidów lub uznania ich za niezdolnych do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą, ustalenia zdolności do pracy funkcjonariuszy zwolnionych ze służby w celu określenia grupy inwalidzkiej. W dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że orzeczenia komisji lekarskich dzielą się na dwie zasadnicze grupy. Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Mają one byt w pełni autonomiczny i podlegają zaskarżeniu do sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Druga grupa orzeczeń, to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa, m.in. dla celów emerytalno-rentowych. Podstawą tych orzeczeń są odrębne przepisy, a więc w szczególności rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 206, poz. 1723), a także rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 26 czerwca 2014 r. w sprawie ustalania uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Biura Ochrony Rządu (Dz. U. z 2014 r., poz. 866). Takie orzeczenia nie mają samodzielnego bytu. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej drugiej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (vide: m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10, czy tez wyrok NSA z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 667/08; podobnie: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. III ZP 9/99, czy też uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/97; patrz również: postanowienie NSA z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. OSA 1/00, czy też wyrok NSA z dnia 22 lipca 2010 r., sygn. I OSK 220/10, a także postanowienie WSA w Warszawie z dnia 21 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1116/17 oraz postanowienie WSA w Warszawie z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 108/17). Będące przedmiotem skargi złożonej w niniejszej sprawie orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] października 2018 r., nr [...] wydane zostało na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Orzeczenie to wydane zostało w przedmiocie uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby w Policji za inwalidę (w celu ustalenia prawa do renty inwalidzkiej) oraz określenia grupy inwalidzkiej. Zdaniem Sądu, orzeczenie to należy niewątpliwie do drugiej omawianej grupy orzeczeń, niemających samodzielnego bytu i niepodlegających kontroli sądów administracyjnych. Sąd uznał, że powyższego ustalenia nie zmienia zawarte w treści tego orzeczenia dodatkowe wskazanie poprzez użycie sformułowania "zdolny do służby w Policji z ograniczeniami". W sprawie jest bowiem bezsporne, że wspomniane orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej wydane zostało na skutek skierowania wystosowanego do tej komisji lekarskiej przez Komendanta Rejonowego Policji [...] w celu uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby w Policji za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. W tej sytuacji, uznać należy, że zaskarżone orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] października 2018 r. wydane zostało w przedmiocie inwalidztwa. Sporne orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej nie dotyczy ustalenia kategorii zdolności do służby ani kandydata ani funkcjonariusza w celu oceny, czy jest on zdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku. Skarżący nie został poddany badaniu, jako kandydat do służby. Skarżący nie został poddany badaniu także jako funkcjonariusz pełniący służbę. Skarżący służby w Policji nie pełni, nie zajmuje żadnego stanowiska, jest byłym funkcjonariuszem (zwolniony został ze służby w dniu [...] czerwca 2017 r.). Zaskarżone orzeczenie nie stanowi zatem orzeczenia w przedmiocie zdolności do służby w Policji, ale wyłącznie orzeczenie w przedmiocie inwalidztwa, które kontroli sądu administracyjnego nie podlega. Tego rodzaju orzeczenia nie mają samodzielnego bytu. Poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach emerytalno-rentowych lub odszkodowawczych, o czym była już mowa wyżej. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji postanowienia.