II SA/Wa 1791/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 17 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Międzyzakładowego Związku Zawodowego Pracowników Energetyki [...] z siedzibą w [...] na pismo Głównego Inspektora Pracy z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] dotyczącego wyjaśnień odnośnie rejestracji zakładowych układów zbiorowych pracy postanawia: odrzucić skargę. E. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] dokonała w dniu [...] września 2020 r. częściowego wypowiedzenia Zakładowego Układu Zbiorowego z dnia [...] lutego 2007 r. wpisanego do rejestru zakładowych układów zbiorowych. Wpis został uznany za czynność o charakterze ewidencyjnym i nastąpił w dniu [...] listopada 2020 r. Pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. strona tego układu - Międzyzakładowy Związek Zawodowy Pracowników [...] z siedzibą w [...] wniósł zastrzeżenia do tej czynności w oparciu o stosowany przez analogię art. 24111 § 5 Kodeksu pracy. Zastępca Okręgowego Inspektora Pracy w [...] w piśmie z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] dokonał wyjaśnień kwestii wpisu do rejestru układów informacji o częściowym wypowiedzeniu Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla pracowników E. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] przez Okręgowego Inspektora Pracy w [...]. Następnie do Głównego Inspektora Pracy w [...] wpłynęło pismo Międzyzakładowego Związku Zawodowego Pracowników [...] w [...] z dnia [...] marca 2021 r., kwestionujące pismo Zastępcy Okręgowego Inspektora Pracy w [...] z dnia [...] lutego 2021 r. Główny Inspektor Pracy wystosował do ww. Związku Zawodowego pismo z dnia [...] marca 2021 r. nr [...]. W jego treści organ wyjaśnił, iż zgodnie z przepisami Kodeksu pracy organem rejestrującym układy zakładowe jest właściwy okręgowy inspektor pracy (art. 24111 § 1 k.p.). Tryb postępowania w sprawie rejestracji układu jest w całości uregulowany przepisami działu jedenastego Kodeksu pracy i rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 4 kwietnia 2001 r. w sprawie trybu postępowania w sprawie rejestracji układów zbiorowych pracy, prowadzenia rejestru układów i akt rejestrowych oraz wzorów klauzul rejestracyjnych i kart rejestrowych (Dz. U. Nr 34, poz. 408). GIP podkreślił, iż w Kodeksie pracy został również określony sposób odwołania od odmowy rejestracji układu i wykreślenia układu z rejestru. Tylko w zakresie i trybie wskazanym w ww. przepisach pracodawca lub organizacje związkowe mogą kwestionować prawidłowość działań okręgowego inspektora pracy podejmowanych w sprawach dotyczących układów zbiorowych pracy. Główny Inspektor Pracy nadmienił również, że przepisy te nie zawierają odesłania w sprawach nieuregulowanych do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem nie ma podstaw do ich stosowania. Skoro nie stosuje się przepisów k.p.a., nie ma też możliwości wniesienia zażalenia czy odwołania się od odmowy rejestracji układu, wykreślenia układu z rejestru układów ani żadnej innej czynności (w tym - powiadomienia) dokonanej na gruncie prawa układowego ani do organu II instancji, ani do sądu administracyjnego. Organ wyjaśnił, że nie ma możliwości rozpatrzenia zastrzeżeń w omawianym zakresie przez Głównego Inspektora Pracy, ani w trybie określonym przepisami prawa administracyjnego, ani na podstawie przepisów prawa pracy odnoszących się do układów zbiorowych pracy. Główny Inspektor Pracy nie jest podmiotem uprawnionym do dokonywania weryfikacji procesu rejestracji układów zbiorowych pracy. Podkreślił, że nie jest również możliwe uchylenie "postanowienia" – to jest pisma z dnia [...] lutego 2021 r. Poinformowano ponadto, że w opisanym stanie sprawy prawidłowość dokonania czynności organu rejestrującego może być poddana kontroli sądu przy rozpatrywaniu indywidualnych sporów ze stosunku pracy. Międzyzakładowy Związek Zawodowy Pracowników [...] w [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo Głównego Inspektora Pracy z dnia [...] marca 2021 r. [...]. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz zarzucił naruszenie: - art. 15 oraz art. 134 zd. 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 12 ustawy z 13 kwietnia 2007 r. o Inspekcji Pracy przez błędną ocenę, że na skutek niestosowania przepisów k.p.a. do postępowania w którym zapadło postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy z [...] lutego 2021 r. odwołanie od tego postanowienia jest niedopuszczalne; - art. 7, art. 8 § 1, art. 10 § 1, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 zd. 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 12 ustawy z 13 kwietnia 2007 r. o Inspekcji Pracy przez odmowę uchylenia postanowienia Okręgowego Inspektora Pracy z [...] lutego 2021 r. i przekazania mu sprawy do ponownego rozpoznania w sytuacji, gdy Okręgowy Inspektor Pracy całkowicie zaniechał przeprowadzenia postępowania, w tym zbadania okoliczności sprawy i odebrania stanowiska stron, czym naruszył zasadę praworządności, zasadę podejmowania z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu i zasadę prowadzenia postępowania dowodowego z urzędu. Związek Zawodowy podkreślił, iż kluczową kwestią w sprawie jest odpowiedź na pytanie czy przepisy k.p.a. mają zastosowanie do postępowania przed Inspektorem Pracy uregulowanego w art. 24111 kodeksu pracy, a dotyczącego rejestrowania układów. W ocenie skarżącego podstawę prawną do stosowania w tym postępowaniu przepisów k.p.a. stanowi art. 12 ustawy z 13 kwietnia 2007 r. o Inspekcji Pracy. Regulacja zawarta w art. 24111 k.p. oraz aktach wykonawczych jest niekompletna. Jedynie odmowa rejestracji układu podlega kontroli sądowej, w dodatku takiej którą zainicjować mogą tylko strony układu. Inne działania Inspekcji Pracy nie są objęte jakąkolwiek kontrolą sądu, według pism inspekcji pracy nie ma tam nawet kontroli instancyjnej. Zdaniem skarżącego przepisy takie powinny być uznane za niezgodne z art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji RP. Rozwiązaniem jest jednak uznanie, że do postępowania tego uzupełniająco stosuje się właśnie przepisy k.p.a., które realizują zasadę dwuinstancyjności oraz pozwalają na kontrolę sądowoadministracyjną wydanych decyzji i postanowień. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Będące przedmiotem skargi pismo Głównego Inspektora Pracy z dnia [...] marca 2021 r. [...] nie jest decyzją administracyjną, ani żadnym aktem wymienionym w art. 3 § 2, § 2a czy § 3 p.p.s.a. Jest jedynie skierowanym do strony pismem informacyjnym. W piśmie tym organ wyjaśniał kwestię rejestracji układu zakładowego, odwołania od odmowy rejestracji układu czy wykreślenia układu z rejestru. Pismo to nie rozstrzyga żadnej sprawy administracyjnej, nie kształtuje praw czy obowiązków skarżącego, nie stanowi władczego i jednostronnego rozstrzygnięcia. Ma ono wyłącznie charakter informacyjny. Wobec powyższego będące przedmiotem skargi pismo informacyjne nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Skarga na tego rodzaju pismo jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 58 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił, jak w sentencji postanowienia.