II SA/Wa 1794/16
WyrokWSA w Warszawie2016-12-21
Skład orzekający: Janusz Walawski, Andrzej Góraj, Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozumieniu art. 154 P.p.s.a. w sytuacji, gdy wydał postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w terminie wyznaczonym przez sąd do rozpatrzenia wniosku, a następnie organ wyższej instancji utrzymał to postanowienie w mocy?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie pozostaje w bezczynności w rozumieniu art. 154 P.p.s.a., jeśli w terminie wyznaczonym przez sąd wydał postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania, nawet jeśli skarżący uważa je za niezasadne. Legalność takiego postanowienia nie podlega ocenie w postępowaniu o stwierdzenie niewykonania wyroku, a jedynie w postępowaniu wywołanym skargą na to postanowienie.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na niewykonanie przez Prezesa Agencji Mienia Wojskowego wyroku WSA z dnia 21 maja 2015 r., który zobowiązywał organ do rozpatrzenia wniosku skarżącego w terminie 30 dni. Skarżący uważał, że postanowienia wydane przez organy nie stanowiły wykonania wyroku. WSA pierwotnie umorzył postępowanie, uznając wyrok za wykonany, jednak NSA uchylił to postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę merytorycznej oceny wykonania wyroku.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Iwona Maciejuk (spr.), Protokolant specjalista Wiesława Jesiotr, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi S. P. na niewykonanie przez Prezesa Agencji Mienia Wojskowego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2015 r. sygn. akt II SAB/Wa 887/14 oddala skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w punkcie drugim prawomocnego wyroku z dnia 21 maja 2015 r., sygn. akt II SAB/Wa 887/14 zobowiązał Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej do rozpatrzenia wniosku S. P.
z dnia [...] listopada 2013 r. w zakresie punktu drugiego wniosku, w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami postępowania.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że organ nie podjął, w związku
z wnioskiem skarżącego, żadnej czynności procesowej, poza wyjaśnieniem w piśmie
z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], że jego prawo do osobnej kwatery stałej zostało zrealizowane poprzez przyznanie, na podstawie decyzji z dnia [...] lutego 1989 r., nr [...], pomocy finansowej z funduszu mieszkaniowego MON, w formie zaliczkowej na wkład mieszkaniowy na lokal spółdzielczy w Inowrocławiu, która następnie decyzją z [...] grudnia 1989 r. została zamieniona na bezzwrotną. Sąd stwierdził, że wobec wniosku skarżącego wszczynającego postępowanie administracyjne, należało wydać stosowną decyzję odnośnie do jego prawa do kwatery stałej bądź też, jeśli decyzja taka nie mogła być wydana np. z uwagi na status emeryta wojskowego lub też z innego powodu, wydać np. postanowienie na podstawie art. 61a k.p.a. Wobec tego, że do dnia wniesienia skargi do Sądu, Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nie rozpatrzył w trybie procesowym wniosku skarżącego zawartego w punkcie 2 Sąd stwierdził, że organ pozostaje w tym zakresie w bezczynności. Zdaniem Sądu bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W dniu 17 grudnia 2015 r. S. P. nadał za pośrednictwem poczty skargę na niewykonanie przez Prezesa Agencji Mienia Wojskowego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2015 r., sygn. akt II SAB/Wa 887/14. Wniósł o wymierzenie organowi grzywny za niewykonanie wyroku oraz zobowiązanie go do jego wykonania w terminie 14 dni poprzez wydanie decyzji administracyjnej w związku z wnioskiem z dnia [...] listopada 2013 r. Zdaniem skarżącego nie stanowi wykonania wyroku postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z dnia [...] września 2015 r. oraz postanowienie (błędnie nazwane decyzją) Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] listopada 2015 r. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie wskazując na wykonanie wyroku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 maja 2016 r., umorzył postępowanie sądowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd stwierdził, że Prezes Agencji Mienia Wojskowego - z dniem [...] października 2015 r. następca prawny Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (art. 120 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego – Dz. U. z 2015 r., poz. 1322) wykonał wyrok z dnia 21 maja 2015 r., sygn. akt II SAB/Wa 887/14. Podkreślono, że rozpatrzenie wniosku poprzez wydanie aktu administracyjnego nie oznacza, że musi to nastąpić decyzją rozstrzygającą sprawę co do istoty. Jeżeli bowiem organ pierwszej instancji - uznał, że w stosunku do emerytów wojskowych nie istnieje możliwość orzekania przez organy Agencji w kwestii uprawnień do osobnej kwatery stałej, wydał w tym zakresie - na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. - postanowienie z dnia [...] września 2015 r., zaś Prezes Agencji Mienia Wojskowego postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r., utrzymał je w mocy. Sąd dodał, że nie jest władny w ramach niniejszego postępowania do oceny zgodności z prawem powyższych rozstrzygnięć.
Sąd stwierdził, że wobec wykonania przez organ punktu drugiego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2015 r., brak było przedmiotu sprawy. Stąd też postępowanie sądowe należało umorzyć jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu zażalenia S. P., postanowieniem z dnia 14 października 2016 r. sygn. akt I OZ 971/16, uchylił postanowienie WSA w Warszawie z dnia 25 maja 2016 r. i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
NSA podzielił stanowisko zaprezentowane przez Sąd I instancji, zgodnie z którym, organy wykonały punkt drugi prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2015 r., sygn. akt II SAB/Wa 887/14, w którym zobowiązano Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej do rozpatrzenia wniosku S.P. z dnia [...] listopada 2013 r. w zakresie realizacji jego prawa do osobnej kwatery stałej, w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami postępowania.
NSA wskazał, iż przyjmuje się, że z niewykonaniem wyroku w rozumieniu art. 154 P.p.s.a. mamy do czynienia, gdy właściwy organ po wydaniu przez sąd administracyjny prawomocnego wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność, w terminie zobowiązującym go do wydania aktu lub dokonania czynności, nie wywiązał się z tego obowiązku. W przypadku wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność organu termin jego wykonania mija z upływem terminu wyznaczonego przez sąd, który liczy się od dnia doręczenia organowi odpisu wyroku wraz z aktami administracyjnymi (zob. art. 286 § 2 p.p.s.a.) – wyrok NSA z dnia 15 września 2015 r., sygn. akt I OSK 1269/15, LEX nr 1985731.
NSA podniósł, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2015 r. został doręczony organowi (Prezesowi Wojskowej Agencji Mieszkaniowej) w dniu 20 sierpnia 2015 r. (karta nr 116 akt sprawy o sygn. akt II SAB/Wa 887/14). W dniu [...] sierpnia 2015 r. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę, zgodnie z właściwością, do załatwienia przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...]. Organ I instancji, tj. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...], postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. odmówił skarżącemu wszczęcia postępowania w sprawie przydziału osobnej kwatery stałej wskazując, że prawo takie przysługuje jedynie żołnierzom w czynnej służbie wojskowej, nie zaś emerytom wojskowym, do których zalicza się wnioskodawca. Postanowienie to zostało zatem wydane w 30-dniowym terminie wyznaczonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 maja 2015 r.
Następnie postanowienie organu I instancji zostało zaskarżone przez skarżącego zażaleniem z dnia 26 września 2016 r. Postanowieniem zaś z dnia [...] listopada 2015 r. (błędnie nazwanym decyzją) Prezes Agencji Mienia Wojskowego utrzymał je w mocy. NSA zaznaczył, że organ II instancji prawidłowo pouczył skarżącego o możliwości wniesienia skargi na postanowienie z dnia [...] listopada 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Kwestia legalności postanowień wydanych w tej sprawie nie może być jednak przedmiotem oceny sądu administracyjnego w sprawie wywołanej skargą na niewykonanie wyroku, o której mowa w art. 154 P.p.s.a.
W świetle powyższego NSA stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie w chwili wniesienia skargi (w dniu 17 grudnia 2015 r.) organ nie pozostawał w bezczynności w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 maja 2015 r., a tym samym skargę należało uznać za niezasadną. Okoliczność ta została prawidłowo oceniona w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nieuprawnione było w tej sytuacji wydanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. postanowienia o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego. W tym przypadku ocenie Sądu I instancji podlegała okoliczność załatwienia przez organy w terminie 30 dni od momentu otrzymania odpisu wyroku wraz z aktami administracyjnymi, sprawy dotyczącej prawa skarżącego do osobnej kwatery stałej, zgodnie z przepisami ogólnego postępowania administracyjnego. Kwestia ta została merytorycznie oceniona przez Sąd I instancji.
W takim zaś przypadku powinien on na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalić skargę w formie wyroku, od którego przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 173 p.p.s.a. NSA stwierdził, że nieprawidłowe było stanowisko Sądu, co do braku przedmiotu sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 190 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną
w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Stosownie do art. 154 § 1 powołanej ustawy, w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Skarga jest dopuszczalna, albowiem skarżący wezwał na piśmie organ do wykonania wyroku, jednakże nie jest ona zasadna.
W sprawie jest bezsporne, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
z dnia 21 maja 2015 r. sygn. akt II SAB/Wa 887/14 został doręczony Prezesowi Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w dniu 20 sierpnia 2015 r. W dniu 21 sierpnia 2015 r. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę, zgodnie z właściwością, do załatwienia przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...]. Organ I instancji,
tj. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...], postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. odmówił skarżącemu, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., wszczęcia postępowania w sprawie przydziału osobnej kwatery stałej wskazując, że prawo takie przysługuje jedynie żołnierzom w czynnej służbie wojskowej, nie zaś emerytom wojskowym, do których zalicza się wnioskodawca. Postanowienie to zostało wydane w 30-dniowym terminie wyznaczonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 maja 2015 r. Następnie postanowienie organu I instancji zostało zaskarżone przez skarżącego zażaleniem
z dnia 26 września 2016 r. Postanowieniem zaś z dnia [...] listopada 2015 r. (błędnie nazwanym decyzją) Prezes Agencji Mienia Wojskowego utrzymał je w mocy. Organ II instancji prawidłowo pouczył skarżącego o możliwości wniesienia skargi na postanowienie z dnia [...] listopada 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie.
Z powyższego jednoznacznie wynika, co stwierdził także Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 14 października 2016 r. sygn. akt I OZ 971/16, że punkt drugi prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2015 r. sygn. akt II SAB/Wa 887/14, w którym zobowiązano Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej do rozpatrzenia wniosku S. P. z dnia [...] listopada 2013 r. w zakresie realizacji jego prawa do osobnej kwatery stałej, w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz
z aktami postępowania, został w tym terminie wykonany.
Wobec wykonania w terminie punktu drugiego wyroku z dnia 21 maja 2015 r., organ w chwili wniesienia skargi nie pozostawał w bezczynności w związku z wyrokiem, stąd też skargę należało uznać za niezasadną.
Podkreślenia przy tym wymaga, że legalność postanowienia (błędnie nazwanego decyzją) wydanego w tej sprawie przez Prezesa Agencji Mienia Wojskowego oraz postanowienia organu I instancji nie mogła być przedmiotem oceny w niniejszej sprawie, co także jednoznacznie wskazał już Naczelny Sąd Administracyjny.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,
na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło