II SA/Wa 1802/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.), Protokolant Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2008 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy mianowania na stanowisko pozaetatowego aplikanta sądowego 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 141 § 1, art. 142 § 2 i § 3 oraz 145 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] września 2005 r. nr [...], odmawiającą K. G. mianowania na stanowisko pozaetatowego aplikanta sądowego. W uzasadnieniu decyzji Minister podał, że zakwalifikowanie kandydata na aplikację przez komisję egzaminacyjną nie jest równoznaczne z mianowaniem go na stanowisko aplikanta sądowego, gdyż to ustawowe uprawnienie pozostawiono wyłącznie prezesowi sądu apelacyjnego. Prezes nie jest związany projektem listy, zawierającym nazwiska kandydatów na aplikantów. Umieszczenie na liście kandydata poświadcza tylko zakwalifikowanie jego osoby przez komisję, co jest jednym z niezbędnych warunków do rozpoczęcia i odbycia aplikacji, ale nie jest warunkiem wystarczającym, bowiem kwalifikacja końcowa należy do prezesa sądu apelacyjnego i zdeterminowana jest wynikami konkursu przeprowadzonego w obszarze całej apelacji. Zawiadomienie o umieszczeniu w projekcie listy kandydatów na aplikantów sądowych nie rodzi praw podmiotowych, rozumianych jako roszczenie do organu administracyjnego o wydanie decyzji administracyjnej, pozytywnej dla kandydata. Dlatego też, zdaniem Ministra, decyzja Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] września 2005 r. nr [...] jest prawidłowa, a odwołanie K.G. nie ma usprawiedliwionych podstaw. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję K. G. zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, stanowiącego podstawę wydanych decyzji, a także rażące naruszenie zasad procedury administracyjnej, które to naruszenia winny, w ocenie skarżącego, skutkować stwierdzeniem nieważności obu podjętych w sprawie decyzji, ewentualnie ich uchyleniem. Skarżący wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z powodów całkowicie odmiennych, aniżeli podnosi skarżący. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), a mianowicie, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jednakże sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Niezależnie od doniosłości zarzutów i argumentów obu stron, przede wszystkim zbadania wymagała kwestia, czy odwołanie K. G. z dnia 27 września 2005 r. od decyzji Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] września 2005 r. nr [...] zostało wniesione w terminie, przewidzianym do jego wniesienia. Zgodnie z brzmieniem art. 127 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji, zaś właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Z kolei, w świetle art. 129 § 1 i § 2 kpa, odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, decyzja Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] września 2005 r. nr [...] została doręczona skarżącemu w dniu 12 września 2005 r. Okoliczność tę potwierdza pismo reklamacyjne Centrum Usług Pocztowych – Oddziału Rejonowego W. z dnia 2 marca 2006 r. Zatem od dnia 12 września 2005 r. należało liczyć termin do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Tak więc, czternastodniowy termin, przewidziany do złożenia odwołania, upłynął w dniu 26 września 2005 r. (poniedziałek), natomiast odwołanie od decyzji Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] września 2005 r. nr [...] skarżący sformułował w dniu 27 września 2005 r., a nadał je w placówce pocztowej w dniu 28 września 2005 r., czyli z uchybieniem terminu. Już w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 kwietnia 2007 r. o sygnaturze akt II SAB/Wa 186/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zobowiązując Ministra Sprawiedliwości do rozpatrzenia odwołania K. G. z dnia 27 września 2005 r. od decyzji Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] września 2005 r. nr [...], wskazał, że w pierwszej kolejności koniecznym jest zbadanie, czy złożone przez skarżącego odwołanie zostało wniesione z zachowaniem czternastodniowego terminu. Wobec faktu, iż odwołanie zostało wniesione po terminie, organ winien – w trybie art. 134 kpa – stwierdzić, w drodze postanowienia, uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Tymczasem Minister Sprawiedliwości uznał, że odwołanie zostało złożone w terminie, i że istnieją podstawy do merytorycznego orzekania w drodze decyzji, którą to decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Prezesa Sądu Apelacyjnego w W., mimo że w dniu wniesienia odwołania decyzja organu pierwszej instancji korzystała już z przymiotu ostateczności. Dlatego też, z uwagi na rażące naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, Sąd zobowiązany był stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Według tego przepisu, decyzja jest dotknięta wadą nieważności, gdy została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Treść rozstrzygnięcia sprawia, że zbyteczne są rozważania w zakresie zarzutów podniesionych w skardze. Wobec zawartego w skardze wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, Sąd wyjaśnia, że w niniejszej sprawie – pomimo uwzględnienia skargi – nie było podstaw do orzekania w tym zakresie. Sprawa korzysta bowiem z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, skarżący nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika i do czasu zamknięcia rozprawy nie złożył zestawienia wydatków związanych ze sprawą. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w punkcie 1 sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.