II SA/Wa 1809/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej, Andrzej Góraj (spr.), Protokolant Ewa Kielak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi S. H. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę Komendant [...] Policji rozkazem personalnym z dnia [...] października 2002r. ustalił funkcjonariuszce policji – S. H. prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat. Komendant Główny Policji decyzją z [...] lutego 2014r. stwierdził nieważność w/w rozkazu personalnego. Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargę od powyższego rozstrzygnięcia, wyrokiem z 27 listopada 2014r. oddalił skargę podnosząc, ze organ będzie musiał ponownie rozpoznać wniosek skarżącej z [...] września 2002r. o ustalenie prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat. Komendant [...] Policji rozkazem personalnym z [...] lutego 2014r. uwzględniając wniosek strony, zwolnił S. H. ze służby w policji. Uwzględniając powyższy fakt zwolnienia, Komendant [...] Policji decyzją z [...] czerwca 2015r. umorzył postępowanie zainicjowane przez stronę wnioskiem z dnia [...] września 2002r. Rozpoznając sprawę wskutek wniesionego odwołania, Komendant Główny Policji decyzją z [...] sierpnia 2015r. utrzymał w mocy skarżone rozstrzygnięcie. W jego uzasadnieniu powołał m.in. przepis art.106 ust.3 ustawy o policji stanowiący, ze prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie policjanta ze służby. Stąd zaś wywiódł, ze skoro stronę nie wiąże już z organem stosunek służbowy, to brak jest podstaw do zaliczenia jej żądanego okresu do stażu pracy. Wobec utraty statusu policjanta, nie może więc toczyć się postępowanie administracyjne w sprawie o ustalenie składników uposażenia. Od powyższej decyzji skargę do tut. Sądu wywiodła S. H. wnosząc o jej uchylenie. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art.105 par.1 K.p.a. polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym jego zastosowaniu. W uzasadnieniu strona uwypukliła konieczność rozpoznania przez organ wniosku o ustalenie wzrostu uposażenia zasadniczego. Podkreśliła, iż skarżone rozstrzygnięcie stanowi rażące odstępstwo od zasady praworządności i równości obywateli wobec prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z treścią przepisu art.1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr.153, poz.1269 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy ustalenie prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat dotyczyć może wyłącznie policjanta pozostającego w służbie, oraz w jaki sposób winno zakończyć się procesowo postępowanie w powyższym przedmiocie w sytuacji zmiany stanu faktycznego polegającego na zwolnieniu policjanta ze służby. W pierwszej kolejności należało podnieść, iż przepis art. 105 § 1 K.p.a. stanowi, iż decyzję o umorzeniu postępowania w całości albo części wydaje organ administracji publicznej, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, iż umorzenie postępowania ma miejsce wtedy, gdy wystąpi trwała i nieusuwalna przeszkoda w kontynuacji postępowania, a więc wówczas, gdy brak jest przedmiotu postępowania administracyjnego. Przedmiotem tym jest sprawa administracyjna, toteż postępowanie to jest bezprzedmiotowe wówczas, gdy sprawa, która miała być załatwiona decyzją administracyjną nie miała tego charakteru przed datą wszczęcia postępowania lub utraciła ten charakter w jego toku (tak M. Jaśkowska i A. Wróbel w Komentarzu do kodeksu postępowania administracyjnego, LEX, i cytowana tam literatura). Zatem bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce wówczas, gdy odpadła jedna z konstytutywnych cech sprawy administracyjnej. Sprawę administracyjną określają bowiem elementy podmiotowe i przedmiotowe. Brak któregokolwiek z nich uzasadnia zaś pogląd o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. Inaczej rzecz ujmując, brak podstaw prawnych lub faktycznych, materialnych lub procesowych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy powoduje brak przedmiotu postępowania. Decyzja o umorzeniu postępowania zapada więc w sytuacji, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub organ administracji stwierdził oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego bezprzedmiotowość postępowania rozumiana jest jako brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Podkreślić należy, że umorzenie postępowania z powodu bezprzedmiotowości jest obligatoryjne oraz, że decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron i jest równoznaczna z brakiem przesłanek do merytorycznego orzekania, co do istoty sprawy oraz kończy jej zawisłość w danej instancji. Przechodząc do treści przepisów ustawy pragmatycznej należy odnieść się do art. 100 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), który zawiera definicję pojęcia uposażenia policjanta. W świetle zaś art. 99 ust. 2 tej ustawy policjant otrzymuje uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w ustawie z tytułu pełnienia służby. Przepis ten dotyczy policjanta pełniącego służbę w Policji. Z kolei z art. 106 ust. 3 omawianej ustawy wynika, że prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie policjanta ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa. Z treści w/przytoczonych przepisów w ocenie tut. Sądu wynika w sposób niezbity, iż postępowanie dotyczące ustalenia składników uposażenia funkcjonariusza, może się toczyć tylko w odniesieniu do czynnego policjanta, tj. takiego, który pozostaje w służbie. Skoro bowiem prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem służby, to jest to równoznaczne z tym, że po zwolnieniu ze służby funkcjonariusz nie może ingerować w wysokość świadczenia, do którego nie ma już prawa. Powyższa konkluzja pozostaje w zgodzie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, który m.in. w uzasadnieniu wyroku z 24 września 2014r. wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 1317/13 stwierdził, iż : "ustalenie prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat dotyczy wyłącznie czynnego policjanta. Tylko bowiem policjantowi przysługuje uposażenie. Natomiast prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie ze służby. Z kolei ustalenie wysługi lat jest ściśle związane z uposażeniem, nie istnieje bowiem bez prawa do uposażenia. Nie można zatem ustalić wzrostu uposażenia w sytuacji, gdy po stronie osoby zainteresowanej brak jest prawa do uposażenia. Uposażenie jest świadczeniem przysługującym z tytułu stosunku służbowego, w jakim osoba zgłaszająca roszczenie z tytułu uposażenia pozostaje". Biorąc powyższe pod uwagę, skarżone rozstrzygniecie jawiło się jako poprawne. W skutek zwolnienia strony ze służby, utraciła ona prawo do uposażenia. Strona nie posiadając prawa do uposażenia, nie posiadała tez również prawa do korygowania składników takiego nieistniejącego dla strony uprawnienia. Stąd więc uznać należało, ze odpadł przedmiot postępowania, a więc tym samym koniecznym stało się umorzenie takiego bezprzedmiotowego postępowania. Co zaś się tyczyło argumentów strony dotyczących zasadności stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego z dnia [...] października 2002r. to nie mogły one być przedmiotem oceny tut. Sądu gdyż wykraczały poza zakres rozpoznawanej sprawy. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, oraz iż przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).