II SA/Wa 1810/11

WyrokWSA w Warszawie2012-01-11

Skład orzekający: Ewa Grochowska – Jung, Stanisław Marek Pietras, Waldemar Śledzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ celny może zwolnić funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, jeśli okres jego zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych przekroczył 12 miesięcy, a przyczyny zawieszenia nie ustały, mimo że postępowanie karne, będące podstawą zawieszenia, nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ celny może zwolnić funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, jeśli okres jego zawieszenia przekroczył 12 miesięcy, a przyczyny zawieszenia nie ustały, nawet jeśli postępowanie karne nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone. Kluczowe jest spełnienie przesłanek ustawowych dotyczących okresu zawieszenia i nieustąpienia jego przyczyn, a nie prawomocne zakończenie postępowania karnego. Sąd podkreślił, że w interesie społecznym leży prawidłowe wykonywanie zadań przez Służbę Celną, a długotrwałe zawieszenie funkcjonariusza dezorganizuje pracę i może prowadzić do negatywnych konsekwencji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. T. na decyzję Szefa Służby Celnej o zwolnieniu jej ze służby. Podstawą zwolnienia był upływ 12 miesięcy zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych z powodu wszczętego postępowania karnego, przy braku ustąpienia przyczyn zawieszenia. Skarżąca kwestionowała zasadność zwolnienia, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, braku wyłączenia pracownika organu, odmowy przeprowadzenia dowodów oraz błędnego liczenia okresu zawieszenia. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając decyzję organów za zgodną z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung (spr.), Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Waldemar Śledzik, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Służbie Celnej oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w P. wszczął postępowanie w sprawie zwolnienia ze służby funkcjonariusza celnego M. T., na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 oraz Dz. U. Nr 201, poz. 1540). Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. Dyrektor Izby Celnej w P., działający na podstawie art. 105 pkt 10 i art. 188 ust. 2, ust. 4 i ust. 5 powołanej ustawy, zwolnił M. T. ze Służby Celnej w P. z dniem doręczenia decyzji, które nastąpiło w dniu [...] stycznia 2010 r. Szef Służby Celnej decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., po rozpatrzeniu odwołania M. T. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Pismem z dnia [...] lipca 2010 r. skierowanym do Dyrektora Izby Celnej w P. skarżąca zgłosiła swoją gotowość do podjęcia służby. Pismem z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w P. wyznaczył skarżącej miejsce pełnienia służby, stopień i stanowisko służbowe oraz ustalił przysługujące jej uposażenie. Ponadto organ I instancji poinformował ją, że decyzja Szefa Służby Celnej przywróciła stan prawny sprzed dnia zwolnienia, w związku z tym – zgodnie z decyzją z dnia [...] września 2008 r. – pozostaje zawieszona w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia prowadzonego przeciwko niej postępowania karnego. W związku z uchyleniem decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] stycznia 2010 r. i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia, organ I instancji został zobligowany do rozpatrzenia pisma skarżącej z dnia [...] grudnia 2010 r. W ww. piśmie skarżąca złożyła wniosek do Dyrektora Izby Celnej w P. o zawieszenie postępowania w sprawie zwolnienia ze służby. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w P. odmówił zawieszenia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby. Powyższe postanowienie doręczono M. T. w dniu [...] sierpnia 2010 r. Pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. skarżąca złożyła, za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej w P., do Szefa Służby Celnej zażalenie na postanowienie w sprawie odmowy zawieszenia wszczętego z urzędu postępowania w sprawie zwolnienia ze Służby Celnej. Postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. nr [...] Szef Służby Celnej utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. Korzystając z uprawnień art. 10 § 1 k.p.a. M. T. pismem z dnia [...] stycznia 2010 r. wystąpiła z wnioskiem o umorzenie lub zawieszenie toczącego się w jej sprawie postępowania. Powyższy wniosek uzasadniła faktem, że dwunastomiesięczny okres zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, o którym mowa w art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej należy liczyć od dnia wejścia w życie tej ustawy. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w P. odmówił zawieszenia wszczętego z urzędu postępowania w sprawie zwolnienia ze Służby Celnej. Pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. skarżąca złożyła za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej w P. zażalenie na ww. postanowienie w sprawie odmowy zawieszenia wszczętego z urzędu postępowania w sprawie zwolnienia ze służby do Szefa Służby Celnej. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2010 r. organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. Skarżąca złożyła skargę na ww. postanowienie Szefa Służby Celnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 24 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 2112/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Pismami z dnia [...] sierpnia 2010 r. i z dnia [...] sierpnia 2010 r. skarżąca zwróciła się do Dyrektora Izby Celnej w P. o przeprowadzenie dowodów m.in. z przesłuchania świadków – Dyrektora Izby Celnej w P. – P. D. i Szefa Służby Celnej – J. K., z opinii biegłego w kwestii określenia skutków prawnych zwolnienia funkcjonariusza ze Służby Celnej oraz w kwestii dotyczącej nabycia przez nią praw pod rządami ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. Postanowieniami z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] organ I instancji odmówił M. T. przeprowadzenia ww. dowodów w postępowaniu wszczętym postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...]. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w dniu [...] grudnia 2010 r. decyzją nr [...] Dyrektor Izby Celnej w P. na podstawie art. 105 pkt 10 oraz art. 188 ust. 2, ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323) zwolnił M. T. ze służby w Izbie Celnej w P. – Urząd Celny w P. z dniem doręczenia decyzji, które nastąpiło [...] stycznia 2011 r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wykazał, że na skutek wszczęcia przeciwko skarżącej postępowania karnego o przestępstwo popełnione umyślnie, ścigane z oskarżenia publicznego została ona zawieszona w pełnieniu obowiązków służbowych na mocy decyzji z dnia [...] września 2007 r. nr [...] na okres trzech miesięcy od dnia doręczenia decyzji. Okres zawieszenia został kolejną decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. oraz z dnia [...] września 2008 r. przedłużony do czasu zakończenia postępowania karnego. Organ I instancji wskazał, że pismem nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. Prokuratura Okręgowa w P. poinformowała, że w dniu [...] czerwca 2010 r. został skierowany przeciwko M. T. akt oskarżenia do Sądu Okręgowego w P. [...]. Organ I instancji wskazał, iż w przedmiotowej sprawie dwunastomiesięczny okres zawieszenia M. T. w pełnieniu obowiązków służbowych upłynął z dniem [...] października 2008 r., a przyczyna będąca podstawą zawieszenia nie ustała. Dyrektor Izby Celnej w P. wskazał ponadto na negatywne konsekwencje długotrwałego zawieszenia skarżącej w pełnieniu obowiązków służbowych dla Służby Celnej. Prawidłowa i terminowa realizacja nałożonych na Służbę Celną zadań wymaga pełnej obsady kadrowej posiadanych przez izbę celną etatów. Zawieszenie w pełnieniu obowiązków służbowych funkcjonariusza celnego powoduje obciążenie pracą innych funkcjonariuszy. Organ dokonał analizy wykorzystania etatów od 2009 r. i stwierdził, że dalsze przedłużanie tak niedogodnej sytuacji może doprowadzić do dezorganizacji pracy i niemożności właściwego wykonywania zadań. Dodatkowo Dyrektor Izby Celnej zwrócił uwagę na aspekt finansowy związany ze sprawą zawieszenia w obowiązkach służbowych funkcjonariuszy celnych, w postaci obowiązku wypłacania w okresie długotrwałego zawieszenia 50% uposażenia funkcjonariusza celnego. W odwołaniu od powyższej decyzji M. T. wniosła o jej uchylenie, zarzucając rażące naruszenie prawa. W obszernym uzasadnieniu odwołania podniosła między innymi, iż organ prowadzący postępowanie powinien wstrzymać się z wydaniem decyzji do momentu, gdy postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania uzyska walor ostateczności, tj. sprawa zostanie rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, do którego wniosła skargę. Nadto w związku z uchyleniem decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. i skierowaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia, pracownik organu I instancji prowadzący postępowanie powinie zostać wyłączony z tego postępowania. Brak wyłączenia pracownika stanowi naruszenie art. 24 § 1 pkt 6 k.p.a. M. T. wskazuje, iż wnioskowała o przeprowadzenie dowodów z m.in.: analizy opinii służbowych i wyróżnień z okresu służby, analizy dot. zatrudnienia, możliwości powierzenia innych zadań. Wskazanych dowodów organ I instancji nie przeprowadził, czym naruszył postanowienia art. 75 § 1 k.p.a. Zdaniem skarżącej organ I instancji wydał decyzję kończącą postępowanie w sytuacji, gdy nie dysponował aktami sprawy, a jedynie kopiami dokumentów. Zdaniem skarżącej bezsprzecznym jest, iż z chwilą zwolnienia jej ze służby ustało zawieszenie w wykonywaniu obowiązków służbowych na mocy przepisów prawa. Z chwilą przywrócenia do służby nie została ona zawieszona w pełnieniu obowiązków służbowych, a zatem niedopuszczalnym jest zwolnienie ze służby w związku z art. 105 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej. Skarżąca M. T. podniosła również, iż organ odmówił przeprowadzenie zawnioskowanych przez nią dowodów, czym naruszył art. 7 i art. 77 k.p.a. Szef Służby Celnej, po rozpoznaniu odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 188 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 oraz Dz. U. Nr 201, poz. 1540), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że jedną z fakultatywnych przesłanek zwolnienia funkcjonariusza celnego ze służby jest, zgodnie z przepisem art. 105 pkt 10 ustawy, upływ 12 miesięcy okresu jego zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia. Przyczyną zawieszenia M. T. w pełnieniu obowiązków służbowych było wszczęcie postępowania karnego o popełnienie przestępstwa z art. 258 § 1 kk oraz z art. 228 § 1 kk w zw. z art. 12 kk w zw. z art. 65 § 1 kk. Pismem z dnia [...] lipca 2010 r., sygn. akt [...] Prokuratura Okręgowa w P. poinformowała, że w dniu [...] czerwca 2010 r. przeciwko skarżącej skierowano akt oskarżenia do Sądu Okręgowego w P. [...], nie ustała zatem przyczyna zawieszenia jej w pełnieniu obowiązków służbowych. Organ wskazał, że zawieszenie w obowiązkach służbowych poprzez "blokadę etatu" związaną z jednoczesnym odsunięciem od wykonywania czynności służbowych, powoduje utrudnienie w organizacji pracy w Izbie Celnej w P. W jednostkach organizacyjnych izby istniejące niedobory kadrowe w stosunku do planowanej obsady praktycznie uległy dodatkowemu zwiększeniu wskutek zawieszenia w obowiązkach służbowych funkcjonariuszy. Planowana obsada kadrowa w Izbie Celnej w P. na dzień [...] września 2010 r. wynosiła 1279 etaty, faktyczne zaś wykorzystanie etatów wynosiło 1216 etatów. Taka sytuacja spowodowała konieczność zlecania dodatkowych zadań, przypisanych do etatów funkcjonariuszy zawieszonych, innym osobom pełniącym służbę. W ocenie organu uzasadnienie zaskarżonej decyzji oraz zgromadzony w aktach materiał dowodowy nie dają podstaw do zarzutu dowolności działań organu I instancji. W interesie społecznym leży bowiem, by nałożone na Służbę Celną zadania były prawidłowo realizowane, zaś zawieszenie funkcjonariusza ogranicza tę możliwość. Organ zwrócił uwagę, że stosunek służbowy funkcjonariusza celnego ma charakter administracyjnoprawny, którego istotną cechą jest wzmożenie stabilności zatrudnienia. Wyraża się ona w określeniu m.in. okoliczności, których powstanie stwarza możliwość prawną lub obowiązek zwolnienia go ze służby. Ponadto rodzaj zadań Służby Celnej powoduje, że niemożliwe jest zawsze przedkładanie ochrony zatrudnienia nad konieczność realizowania powierzonych jej zadań państwa. Organ podkreślił również, że przepis art. 105 ust. 10 ustawy nie uzależnia postępowania administracyjnego o zwolnienie ze służby od wyniku prowadzonego przeciwko funkcjonariuszowi postępowania karnego, lecz od okresu zawieszenia w czynnościach służbowych spowodowanego prowadzeniem postępowania karnego. Zwrócił jednocześnie uwagę na przepis art. 109 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, który przewiduje powrót funkcjonariusza do służby w przypadkach w nim przewidzianych, a będących następstwem określonego zakończenia postępowania karnego. Odnosząc się do zarzutu skarżącej o przeprowadzenie dowodu w zakresie możliwości powierzenia jej innych zadań, organ zauważył, iż w sytuacji, gdy skarżącej jako funkcjonariuszowi publicznemu w związku z pełnioną służbą przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa, to waga i rodzaj zarzuconego czynu (przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego) w pełni uzasadniały uznanie tego przypadku jako szczególnie uzasadniony i zawieszenie jej w pełnieniu obowiązków do czasu zakończenia postępowania karnego. W interesie społecznym, utożsamianym z interesem Służby Celnej, leży, aby funkcjonariusz, na którym ciążą zarzuty popełnienia przestępstwa w związku ze służbą, nie wykonywał jakichkolwiek zadań służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. Nie leży bowiem w interesie społecznym dopuszczanie do służby funkcjonariusza, który nie oczyścił się ze stawianych mu zarzutów popełnienia przestępstwa w służbie. Skoro zatem za przedłużeniem okresu zawieszenia przemawiał interes społeczny, to również konsekwencje zawieszenia należy rozpatrywać z tego punktu widzenia. Ponadto sprawa zawieszenia funkcjonariusza celnego w pełnieniu obowiązków do czasu zakończenia postępowania karnego została zakończona decyzją ostateczną Dyrektora Izby Celnej w P. nr [...] z dnia [...] września 2008 r. M. T. ww. decyzję odebrała w dniu [...] września 2008 r. i zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji miała możliwość wniesienia środka odwoławczego w terminie 14 dni od dnia jej otrzymania. Z prawa tego nie skorzystała, a zatem decyzja przedłużająca okres zawieszenia stała się ostateczna. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarżącej, organ podniósł, iż wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie przed prawomocnym orzeczeniem Sądu w sprawie zawieszenia postępowania nie ograniczyło uprawnień strony w postępowaniu odwoławczym. Ponadto w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby w dniu 24 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 2112/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. T. Za bezzasadny uznał organ zarzut dotyczący naruszenia art. 24 § 1 pkt 6 k.p.a., poprzez brak wyłączenia A. U. z prowadzenia przedmiotowego postępowania. Wskazał, iż Kodeks postępowania administracyjnego określa dwie kategorie przyczyn uzasadniających wyłączenie pracownika organu od postępowania w sprawie: 1. przyczyny wymienione w art. 24 § 1 k.p.a., powodujące wyłączenie z mocy prawa, a zatem obligatoryjne, 2. innych przyczyn, które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności pracownika (wyłączenie fakultatywne) – art. 24 § 3 k.p.a. Natomiast w sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek uzasadniających wyłączenie pracownika organu I instancji. Nadto po przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, sprawę powierzono do prowadzenia innemu funkcjonariuszowi celnemu, co potwierdzają akta sprawy. Za bezpodstawny uznał również organ zarzut skarżącej dotyczący podpisania postanowień z dnia [...] listopada 2010 r. i [...] lipca 2010 r. przez osobę niebędącą kierownikiem jednostki, bowiem podczas nieobecności Dyrektora Izby Celnej w P. jego obowiązki przejmuje Zastępca Dyrektora – J. Z. Powyższe potwierdza karta zakresu obowiązków i uprawnień J. Z. oraz § 9 ust. 1 Regulaminu Organizacyjnego Izby Celnej w P. stanowiącego załącznik do decyzji nr [...] Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2009 r. W okresie od dnia [...] lipca 2010 r. do dnia [...] lipca 2010 r. Dyrektor Izby Celnej w P. przebywał na urlopie wypoczynkowym, w związku z powyższym jego obowiązki przejęła J. Z. Ponadto w aktach sprawy, znajduje się również upoważnienie z dnia [...] października 2010 r. dla Zastępcy Dyrektora Izby Celnej w P. do rozpatrzenia wniosku złożonego w dniu [...] sierpnia 2010 r. przez skarżącą dotyczącego przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadka Dyrektora Izby Celnej w P. Wskazał również, iż pismem z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w P. zawiadomił skarżącą o zakończeniu toczącego się postępowania i możliwości zapoznania się z całością akt sprawy w ciągu 7 dni od dnia doręczenia pisma. Przedmiotowe pismo M. T. odebrała w dniu [...] listopada 2010 r. Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego liczenia początku okresu 12 miesięcy, organ wyjaśnił, że przepisy przejściowe ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 oraz Dz. U. Nr 210, poz. 1540) nie normują sposobu liczenia okresu zawieszenia, co oznacza, że zastosowanie ma zasada bezpośredniego stosowania ustawy nowej, od momentu wejścia jej w życie, do stosunków nowopowstających i tych, które trwając w momencie wejścia w życie, nawiązały się wcześniej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 maja 2004 r., sygn. akt SK 39/03–OTK ZU Nr 5/A/2004, poz. 40, s. 561 i uchwałę NSA z dnia 12 września 2005 r., sygn. akt I FPS 2/05 – ONSA i WSA 2006/1/1). W świetle powyższego, skoro w momencie wydania zaskarżonej decyzji istniała już określona okoliczność (upływ 12 miesięcy zawieszenia i nieustąpienie przyczyny zawieszenia), to miało miejsce bezpośrednie działanie nowego prawa, w związku z istnieniem stanu faktycznego spełniającego przesłanki z art. 105 pkt 10 ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję M. T. zarzuciła jej rażące naruszenie prawa mające wpływ na wynik rozstrzygnięcia, tj.: – art. 24 § 1 pkt 6 w związku z art. 72 k.p.a., – art. 26 § 1 w związku z art. 72 k.p.a., – art. 24 § 3, art. 26 § 2, art. 63 § 1 i § 3, art. 12 § 1 i § 2, art. 76a § 2, art. 108 § 1, – art. 10, art. 79 § 1 i § 2, art. 78 § 1 w związku z art. 123 § 1 i § 2, art. 67 § 1, art. 73 § 1 i § 2, – art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a., art. 27 ustawy o ochronie danych osobowych, art. 60 ustawy o służbie celnej w związku z art. 231 ust. 1 tej ustawy wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. W uzasadnieniu obszernej skargi powołała te same argumenty, które wskazywała w odwołaniu od decyzji. W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniania w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 105 pkt 10 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.), zgodnie z którym funkcjonariusza celnego można zwolnić ze służby w przypadku upływy 12 miesięcy okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia. Niewątpliwie decyzja wydawana na tej podstawie ma charakter uznaniowy, co nie oznacza jednak pozostawienia organowi całkowitej i niekontrolowanej swobody w tym zakresie. Granice uznaniowości wyznaczają bowiem z jednej strony przesłanki zwolnienia zawarte w powołanym przepisie art. 105 pkt 10, z drugiej zaś przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) ustanawiające reguły prowadzenia prawidłowego postępowania administracyjnego. Tak więc organy Służby Celnej, podejmując decyzję administracyjną o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, są w szczególności zobowiązane także do przestrzegania zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.), a więc do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Winny też w sposób należyty i wyczerpujący informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Muszą wreszcie wyczerpująco zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie, stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. W rozpatrywanej sprawie rozstrzygnięcia wydane zostały z poszanowaniem wskazanych wyżej regulacji. Bezsporne jest bowiem, iż decyzją z dnia [...] września 2007 r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w P. zawiesił M. T. w pełnieniu obowiązków służbowych funkcjonariusza celnego na okres 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji, która została doręczona skarżącej w dniu [...] października 2007 r. Następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...]przedłużył do dnia [...] października 2008 r. okres zawieszenia skarżącej w pełnieniu obowiązków służbowych funkcjonariusza celnego, natomiast decyzją z dnia [...] września 2008 r. przedłużył okres zawieszenia do czasu zaliczenia postępowania karnego. Ponadto postępowanie karne wobec funkcjonariusza nie zostało zakończone. Pismem z dnia [...] lipca 2010 r., sygn. akt [...] Prokuratura Okręgowa w P. poinformowała, że w dniu [...] czerwca 2010 r. przeciwko M. T. skierowano akt oskarżenia do Sądu Okręgowego w P. [...]. Zostały zatem spełnione przesłanki fakultatywnego zwolnienia funkcjonariusza ze służby, określone w przepisie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej. Stąd też zarzut naruszenia powyższego przepisu przez błędną wykładnię i brak podstaw do jego zastosowania jest chybiony. W tym miejscu należy się odnieść do zarzutu skarżącej, iż Prokuratura Okręgowa w P. postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. (karta nr [...]) uchyliła środki zapobiegawcze wobec skarżącej, w tym zawieszenie w czynnościach służbowych, co zobowiązało organ I instancji do wznowienia postępowania. Należy zauważyć, iż zgodnie z treścią ww. postanowienia Prokuratury Okręgowej pismem z dnia [...] marca 2010 r. skarżąca wniosła o uchylenie środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych funkcjonariusza Urzędu Celnego w P. z uwagi na to, iż została już zwolniona z Izby Celnej w P., a zatem stosowanie środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia jest bezprzedmiotowe. Pismem z dnia [...] lipca 2010 r., sygn. akt [...] Prokuratura Okręgowa w P. poinformowała, że w dniu [...] czerwca 2010 r. przeciwko M. T. skierowano akt oskarżenia do Sądu Okręgowego w P. [...]. A zatem bezspornym jest, iż przyczyna zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych skarżącej nie ustała, a zatem druga przesłanka wymagana przez przepis art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej została spełniona. Nie można również zgodzić się z zarzutami naruszenia przepisów postępowania. Sąd podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż organ administracji, działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, ma obowiązek, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 k.p.a., załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywateli, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji, wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Podkreślenia wymaga, iż w interesie społecznym leży prawidłowe wykonywanie zadań nałożonych na Służbę Celną, określonych w art. 1 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, polegających na zapewnieniu ochrony i bezpieczeństwa celnego Wspólnoty Europejskiej, w tym zgodności z prawem przywozu towarów na ten obszar oraz wywozu towarów z tego obszaru, a także wykonywaniu obowiązków określonych w przepisach odrębnych, w szczególności w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od gier. Zwrócić też trzeba uwagę na doniosłość prawidłowego wykonywania zadań Służby Celnej w kontekście zapewnienia realizacji zaplanowanych wpływów do budżetu państwa. Należy również zauważyć, że stosunek służbowy funkcjonariusza ma charakter administracyjnoprawny, którego istotą jest m.in. wzmożona stabilność zatrudnienia, na co wielokrotnie zwracał uwagę w swoich orzeczeniach Trybunał Konstytucyjny (por. wyrok TK z dnia 14 grudnia 1999 r., sygn. akt SK 14/98, OTK ZV Nr 7/1999, poz. 163). Ponadto sprawowanie służby publicznej nie może być ujmowane w kategoriach tylko przywilejów, a bardziej służby, posłannictwa, roztropnej troski o dobro wspólne itd. Nie ulega wątpliwości, że na osobach pełniących służbę publiczną ciąży szczególny obowiązek troski o dobro wspólne, a idea dobra wspólnego zakłada pewną ofiarność z ich strony, z którą łączyć się mogą kwalifikowane wymagania i odpowiedzialność (por. wyrok TK z dnia 19 października 2004 r., sygn. akt K 1/04, OTK ZV Nr 9/17/2004, poz. 93). Interes społeczny, pojmowany jako troska o dobro wspólne, wymaga zapewnienia prawidłowej realizacji zadań nałożonych na Służbę Celną. Natomiast sytuacja, kiedy funkcjonariusz jest zawieszony w wykonywaniu obowiązków służbowych i nie może ich wykonywać, powoduje dezorganizację służby oraz konieczność wykonywania przypisanych mu zadań przez innych funkcjonariuszy jako czynności dodatkowych. Sąd podziela powołaną w tym zakresie argumentację organu, popartą szczegółowymi analizami etatowymi. Istotna jest przy tym okoliczność, iż w przypadku zawieszenia funkcjonariusza w obowiązkach służbowych następuje "blokada" etatu, gdyż przepisy o Służbie Celnej nie przewidują możliwości zatrudnienia na jego miejsce innej osoby. Odpowiadając na zarzut skarżącej, dotyczący naruszenia art. 24 § 1 pkt 6 k.p.a., poprzez brak wyłączenia A. U. z prowadzenia przedmiotowego postępowania w związku ze złożoną skargą na ww. funkcjonariusza, należy zauważyć, iż Kodeks postępowania administracyjnego określa dwie kategorie przyczyn uzasadniających wyłączenie pracownika organu od udziału w postępowaniu w sprawie: 1. przyczyny wymienione w art. 24 § 1 k.p.a., powodujące wyłączenie z mocy prawa, a zatem obligatoryjne, 2. inne przyczyny, które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności pracownika (wyłączenie fakultatywne) – art. 24 § 3 k.p.a. Zgodnie z art. 24 § 1 pkt 6 k.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, z powodu której wszczęto przeciw niemu dochodzenie służbowe, postępowanie dyscyplinarne lub karne. Należy zwrócić uwagę, iż w stosunku do ww. funkcjonariusza celnego nie wszczęto dochodzenia służbowego, postępowania dyscyplinarnego czy karnego. W przedmiotowej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek uzasadniających wyłączenie pracownika organu I instancji. Ponadto, zgodnie z pismem organu I instancji z dnia [...] stycznia 2011 r. (karta nr [...]), przesyłającym odwołanie M. T. do Szefa Służby Celnej, zostało wyjaśnione, że po przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, sprawę powierzono do prowadzenia pod nowym numerem funkcjonariuszowi celnemu J. S. Potwierdzają to akta sprawy, z których wynika, że dokumenty związane z przedmiotowym postępowaniem były dekretowane na ww. funkcjonariusza celnego. Odnosząc się do zarzutu skarżącej o przeprowadzenie dowodu w zakresie możliwości powierzenia jej innych zadań, należy zauważyć, iż w sytuacji, gdy skarżącej – jako funkcjonariuszowi publicznemu w związku z pełnioną służbą przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa, to waga i rodzaj zarzuconego czynu (przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego) w pełni uzasadniały uznanie tego przypadku jako szczególnie uzasadnionego i zawieszenie jej w pełnieniu obowiązków do czasu zakończenia postępowania karnego. W interesie społecznym, utożsamianym z interesem Służby Celnej, leży, aby funkcjonariusz, na którym ciążą zarzuty popełnienia przestępstwa w związku ze służbą, nie wykonywał jakichkolwiek zadań służbowych, do czasu zakończenia postępowania karnego. Nie leży bowiem w interesie społecznym dopuszczanie do służby funkcjonariusza, który nie oczyścił się ze stawianych mu zarzutów popełnienia przestępstwa w służbie. Skoro zatem za przedłużeniem okresu zawieszenia przemawiał interes społeczny, to również konsekwencje zawieszenia należy rozpatrywać z tego punktu widzenia. Ponadto sprawa zawieszenia funkcjonariusza celnego w pełnieniu obowiązków do czasu zakończenia postępowania karnego została zakończona decyzją ostateczną Dyrektora Izby Celnej w P. nr [...] z dnia [...] września 2008 r. (karta nr [...]). M. T. ww. decyzję odebrała i decyzja ta uzyskała przymiot decyzji ostatecznej. Nie znajduje uzasadnienia także zarzut naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., ponieważ organy w sposób wyczerpujący zebrały i oceniły materiał dowodowy, wskazując dokładnie, jak sytuacja zawieszenia skarżącego oraz inny funkcjonariuszy w obowiązkach służbowych dezorganizuje pracę komórki organizacyjnej, w której pełnią służbę. W obszernych uzasadnieniach zarówno decyzji Dyrektora Izby Celnej w P., jak i decyzji Szefa Służby Celnej, które spełniają wymogi przepisu art. 107 § 3 k.p.a., wskazano fakty, które organy uznały za udowodnione oraz dowody, na których się oparły, a którym dowodom odmówiły mocy dowodowej, a dotyczy to w szczególności podnoszonych przez skarżącą kwestii dotyczących nienagannej służby. Okoliczność, że skarżąca pełniła dotychczas swoją służbę nienagannie nie ma decydującego znaczenia w sprawie, gdyż w żaden sposób nie usprawiedliwia pozostawienia jej w służbie wobec trudnego do przewidzenia okresu zawieszenia jej w wykonywaniu obowiązków służbowych. Niezasadne są również zarzuty dotyczące naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. i art. 73 § 1 i § 2 k.p.a., bowiem pismem z dnia [...] listopada 2010 r. Dyrektor Izby Celnej w P. zawiadomił skarżącą o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się z całością akt sprawy. Skarżąca wielokrotnie korzystała z przysługującego jej prawa i jak wynika z pism z dnia [...] stycznia 2011 r. i [...] stycznia 2011 r. zapoznała się z materiałami sprawy i aktami osobowymi. Mają powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło