II SA/Wa 1813/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Adam Lipiński, Asesor WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant Mateusz Rogala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego - oddala skargę - Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] zobowiązującą M.W. do opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego w K. przy [...] nr [...], pozostającego w dyspozycji Komendy Wojewódzkiej Policji w K. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ podniósł, że lokal mieszkalny położony w K. przy [...] nr [...] został przydzielony funkcjonariuszowi ówczesnej Milicji Obywatelskiej B. P. na podstawie przydziału służbowego z dnia 16 kwietnia 1962 r. (organ błędnie podał datę 1982 r.). Główny najemca lokalu B. P. zmarł w dniu [...] listopada 2005 r. pozostawiając w mieszkaniu wnuka M. W. Po śmierci dziadka M. W. wystąpił z wnioskiem o uregulowanie stanu prawnego dalszego zamieszkiwania w tym lokalu. W wyniku podjętych działań ustalono, że M. W. został zameldowany w przedmiotowym mieszkaniu na pobyt stały w dniu 22 listopada 2005 r. Meldunku dokonano bez zgody dysponenta lokalu. Wymieniony poprzednio zameldowany był na pobyt stały u rodziców w mieszkaniu położonym w B. przy ul. [...] [...]. Żona zainteresowanego K. W. posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o pow. użytkowej 36,47 m2 położonego w S. przy ul. [...] [...] i jest w tym lokalu wraz z córka B. W. zameldowana. Pismem Komendy Wojewódzkiej Policji w K. z dnia 17 lutego 2006 r. M. W. został wezwany do opróżnienia ww. lokalu mieszkalnego oraz wymeldowania się z niego w terminie do 20 marca 2006 r. W odpowiedzi na wezwanie organu M.W. zwrócił się z pisemną prośbą o przydział zajmowanego lokalu wraz z możliwością wykupu go na własność. Organ Wojewódzki Policji pismem z dnia 12 kwietnia 2006 r. zawiadomił zainteresowanego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego o opróżnienie lokalu mieszkalnego zajmowanego przez M. W. Decyzją z dnia [...] maja 2006 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji zobowiązał M. W. do opróżnienia przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Jako podstawę prawną żądania opróżnienia lokalu mieszkalnego organ powołał przepis art. 95 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 7, poz. 58 ze zm.). Uzasadniając decyzję organ I instancji wskazał, że M. W. nie mieści się w kręgu osób, którym przydziela się lokale mieszkalne pozostające w dyspozycji Policji, a ponadto w zajmowanym lokalu zamieszkuje bez tytułu prawnego. Od powyższej decyzji M. W. wniósł odwołanie, w którym zwrócił się o przydział przedmiotowego lokalu z prawem wykupu, z chwilą dokonania inwentaryzacji przez Komunalny Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w K. Podniósł, iż jego wniosek jest uzasadniony, bowiem w spornym lokalu został zameldowany za zgoda głównego najemcy B. P. Dziadek M. W. wymagał stałej opieki, którą zapewniał mu odwołujący wraz ze swoją matką E. W. Zarówno zmarły B. P. jak i ojciec zainteresowanego J. W. byli funkcjonariuszami resortu spraw wewnętrznych, zaś jego matka E. W. pobiera resortową rentę rodzinną. Dodatkowo podniósł, że jego dziadek uzyskał zgodę z-cy [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji na zrzeczenie się dyspozycyjności zajmowanego lokalu mieszkalnego, celem umożliwienia nabycia go na własność. Jednakże przed śmiercią nie mógł dokonać wykupu tego mieszkania, gdyż Komunalny Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w K. nie przeprowadził w budynku inwentaryzacji umożliwiającej dokonanie wyceny mieszkania. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. utrzymał zaskarżoną decyzje w mocy. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej z uwzględnieniem członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. W myśl art. 95 ust. 3 pkt 3 tej ustawy, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się (...) w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1 ustawy, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego. Ponadto na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytowanych funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. Dz. U. z 2004 r., Nr 8, poz. 67, ze zm.) prawo do lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji lub podległych mu organów (m.in.) po zmarłych emerytach, rencistach, przysługuje tym członkom rodzin, którzy nabyli uprawnienia do policyjnej renty rodzinnej. M. W. nie jest i nie był policjantem, zatem nie mógł nabyć prawa do emerytury lub renty policyjnej. W ustalonym w sprawie stanie faktycznym i prawnym odwołujący się jest osobą nieuprawnioną do lokalu mieszkalnego z zasobów Policji. Załatwienie spraw dotyczących przydziału lokali mieszkalnych będących w dyspozycji organów Policji następuje tylko w odniesieniu do policjantów oraz emerytów i rencistów. W stosunku do osoby nieuprawnionej, przepisy dopuszczają jedynie możliwość wydania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Z tych względów organ nie dopatrzył się podstaw prawnych do rozpatrzenia wniosku M. W. o uregulowanie stanu prawnego zajmowanego przez niego lokalu w drodze decyzji administracyjnej, czy też umowy najmu. Odnosząc się do zarzutu odwołania, dotyczącego zrzeczenia się przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji dyspozycyjności przedmiotowego lokalu, celem umożliwienia jego wykupy przez B. P., organ stwierdził, iż okoliczność ta pozostaje bez wpływu na uprawnienia M. W. do niniejszego mieszkania. Skoro B. P. do dnia zgonu nie dokonał transakcji wykupu lokalu mieszkalnego aktem notarialnym, to lokal nadal pozostaje w dyspozycji organu Policji. Nie zgadzając się z powyższą decyzją M.W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podnosząc, że jego wystąpienie do Komendanta Głównego Policji miało na celu uregulowanie stanu prawnego zamieszkiwanego przez niego lokalu. Mieszkanie to znajduje się w dyspozycji Policji jedynie dlatego, że nie dokonano inwentaryzacji przez Komunalny Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w K. mającej na celu dokonanie wyceny nieruchomości, co uniemożliwiło wykup mieszkania przez dziadka skarżącego. Skarżący zdaje sobie sprawę, że nie jest uprawniony do lokalu mieszkalnego z zasobu Policji, dlatego też dążył do jego wykupu. Ponadto wskazał, że w zamian za przedmiotowy lokal jego dziadek przekazał w 1962 r. do dyspozycji KWMO w K. mieszkanie o pow. 120 m2, w którym osiedlono dwie rodziny funkcjonariuszy. Policja od 1962 r. nie ponosiła też żadnych kosztów utrzymania przedmiotowego lokalu oraz nakładów inwestycyjnych. Skarżący zameldował się w tym lokalu za zgoda głównego najemcy i wraz z matką sprawował opiekę nad chorych dziadkiem. Lokal ten był zajmowany przez jego rodzinę przez 42 lata. Dziadek był wieloletnim funkcjonariuszem resortu spraw wewnętrznych pełnił funkcje zastępcy Komendanta Komendy Miejskiej Policji w K. Nieżyjący ojciec J. W. również był funkcjonariuszem resortu spraw wewnętrznych, a matka E. W. w dalszym ciągu pobiera rentę rodzinną. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem stwierdzić należało, że w sprawie niniejszej nie zostało wykazane, aby kwestionowana przez stronę skarżącą decyzja naruszała przepisy prawa materialnego lub procesowego w sposób, o którym mowa w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Tylko zaś w takim przypadku możliwe byłoby uchylenie zaskarżonej decyzji, stwierdzenie jej nieważności lub stwierdzenie, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Katalog przyczyn, których wystąpienie uzasadnia wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego jest zawarty w art. 95 ust. 2 i 3 ustawy z 6 kwietnia 1990 roku o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.). Na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 tej ustawy, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1 (wskazany przepis odnosi się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, uzyskanych w wyniku ich działalności inwestycyjnej albo od terenowych organów rządowej administracji ogólnej, stanowiących własność gminy lub zakładów pracy, a także zwolnionych przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały z jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych), przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego. Powołany przepis stanowi samoistną podstawę prawną do wydania decyzji w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji. W związku z powyższym, organ orzekający w niniejszej sprawie był obowiązany przeprowadzić postępowanie dowodowe mające na celu wyjaśnienie, czy M. W. legitymował się tytułem prawnym do lokalu mieszkalnego położonego w K. przy [...] nr [...]. Strona skarżąca nie kwestionuje faktu, że dysponentem przedmiotowego lokalu mieszkalnego jest Wojewódzka Komenda Policji w K.. Z akt sprawy bowiem wynika, iż decyzją Wydziału Spraw Lokalowych Miejskiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] marca 1962 r., nr [...] lokal ten został przydzielony do zasobów mieszkaniowych ówczesnej Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej. Komenda Milicji Obywatelskiej Województwa K. zaś decyzją z dnia [...] kwietnia 1962 r. przydzieliła wskazany lokal mieszkalny funkcjonariuszowi B. P. jako kwaterę stałą, co stanowiło podstawę do zawarcia w dniu 17 kwietnia 1962 r. umowy najmu wymienionego w decyzji lokalu. W tych okolicznościach poza sporem pozostaje, iż tytuł prawny, w rozumieniu przepisu art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, do zajmowanego lokalu przysługiwał B.P. Należy w tym miejscu wskazać, że ustawa o Policji w art. 88 i 98 przyznaje uprawnienie do lokalu mieszkalnego policjantowi w służbie stałej oraz policjantowi zwolnionemu ze służby, który nie posiada prawa do lokalu mieszkalnego na warunkach określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Odrębną kategorię osób uprawnionych do lokalu mieszkalnego z zasobów Policji określa ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 53 poz. 214 ze zm.). Zgodnie z art. 29 ust 1 i 2 tej ustawy, funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Prawo do lokalu mieszkalnego przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach. Jak ustalił organ, M.W. nie jest i nie był funkcjonariuszem Policji, zatem nie mogą w stosunku do niego mieć zastosowania ww. przepisu ustawy o Policji. Ponadto nie spełnia on również wymogu określonego w przepisie art. 29 ust. 2 drugiej z powołanych ustaw, bowiem jako osoba pełnoletnia nie mieści się w kręgu osób uprawnych do uzyskania renty rodzinnej po zmarłym dziadku. W świetle art. 23 ust. 1 i 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny: 1) funkcjonariusza zmarłego albo zaginionego w czasie pełnienia służby, 2) funkcjonariusza zmarłego w ciągu 18 miesięcy po zwolnieniu ze służby, jeżeli śmierć nastąpiła wskutek urazów doznanych w czasie pełnienia służby lub chorób powstałych w tym czasie, albo w ciągu 3 lat po zwolnieniu ze służby, jeśli śmierć nastąpiła wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby albo choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, 3) zmarłego emeryta lub rencisty policyjnego. Zgodnie z art. 24 tej ustawy, renta rodzinna przysługuje na zasadach i w wysokości określonych w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie zaś z art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.) do renty rodzinnej uprawnieni są następujący członkowie rodziny: 1) dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przysposobione, 2) przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności wnuki, rodzeństwo i inne dzieci, w tym również w ramach rodziny zastępczej, 3) małżonek (wdowa i wdowiec), 4) rodzice. W związku z powyższym organ zasadnie przyjął, iż M. W. nie posiada, w rozumieniu ustawy o Policji, tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu. Pozostawanie lokalu mieszkalnego w dyspozycji Policji powoduje, że tylko taki tytuł prawny jest w rzeczonej sprawie istotny. Z faktu uzyskania w spornym lokalu meldunku na pobyt stały, skarżący nie może skutecznie wywieść tytułu prawnego do tego lokalu. Trudno również przyznać skarżącemu prawo do wstąpienia w stosunek najmu w oparciu o przepisy Kodeksu cywilnego, gdyż w aktach sprawy brak jest dokumentu potwierdzającego wstąpienie M. W. w prawa najmu przedmiotowego lokalu po zmarłym dziadku. Tak więc, skarżący będąc osobą spoza kręgu podmiotów uprawnionych do uzyskania lokalu mieszkalnego z zasobów Policji, nie mógł wstąpić w prawa najemcy lokalu po zmarłym emerytowanym funkcjonariuszu Policji. W tych okolicznościach zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. ma oparcie w prawie, bowiem powołany jako podstawa rozstrzygnięcia przepis art. 95 ust. 3 pkt. 3 ustawy o Policji został w sprawie niniejszej prawidłowo zastosowany. Dodać należy, że zarzuty podniesione w skardze, dotyczące wyrażenia dziadkowi skarżącego zgody na wykup przedmiotowego lokalu nie miały w niniejszej sprawie istotniejszego znaczenia, bowiem do dnia śmierci emerytowanego funkcjonariusza Policji B. P. przeniesienie prawa własności przedmiotowego lokalu nie nastąpiło. Trudno zaś czynić organowi wojewódzkiemu Policji zarzut, iż w związku z zaistniałym w sprawie stanem fatycznym i prawnym nie podtrzymał w stosunku do skarżącego wcześniej wyrażonej zgody. Trzeba mieć również na uwadze, że organy Policji obowiązane są racjonalnie gospodarować posiadanymi zasobami lokalowymi, mając na uwadze zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy w służbie stałej oraz innych osób uprawnionych do uzyskania przydziału lokalowego. Sąd nie dopatrzył się również innych uchybień, czy naruszeń prawa o charakterze proceduralnym i dlatego na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.