II SA/Wa 1836/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung, WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spraw.), Protokolant Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2008 r. sprawy ze skargi Instytutu O. w W. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w W. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazu Inspektora Pracy 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz nakaz Inspektora Pracy z dnia [...] czerwca 2007 Nr rej. [...] 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości II SA/Wa 1836/07 Uzasadnienie Okręgowy Inspektor Pracy w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy pkt [...] nakazu inspektora pracy z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr rej. [...] na mocy którego zobowiązano Instytut O. do wypłaty G. F. należności pieniężnych tytułem ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w wysokości [...] zł oraz odprawy z tytułu rozwiązania umowy o pracę w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji powołując się na protokół z kontroli przeprowadzonej w dniu [...]w Instytucie O. organ stwierdził, że na rzecz G. F. pracodawca naliczył, ale nie wypłacił ekwiwalentu pieniężnego za [...] dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego oraz odprawy z tytułu rozwiązania umowy o pracę. Organ stwierdził, że do powyższych ustaleń pracodawca nie wniósł zastrzeżeń przed podpisaniem protokołu z kontroli. Wyjaśnił, że zawarte w protokole kontroli ustalenia obligowały inspektora pracy do wydania nakazu oraz że decyzjom tym należało nadać rygor natychmiastowej wykonalności, bowiem świadczenia ze stosunku pracy stanowią źródło utrzymania pracownika. Organ wskazał, iż wniesione przez G. F. powództwo do Sądu Rejonowego w W. (sygn. akt [...]) o zasądzenie kwot będących przedmiotem decyzji organów I i II instancji, nie miało istotnego wpływu na rozstrzygnięcie i nie stanowiło podstawy do zawieszenia postępowania administracyjnego. Powyższa decyzja Okręgowego Inspektora Pracy w W. stała się przedmiotem skargi Instytutu O. w W. do tutejszego Sądu. Strona skarżąca zarzuciła, że pozbawiono ją możliwości odniesienia się do zarzutów zawartych w protokole kontroli, nadto, że nie uwzględniono jej wniosku o zawieszenie postępowania. Wywodziła, że przed sądem powszechnym toczy się równolegle w tym samym przedmiocie spór między pracodawcą a byłym pracownikiem, i wydane w trybie administracyjnym rozstrzygnięcia wkraczają w kompetencje sądownictwa powszechnego. Podnosiła, że ze względu na szkody wyrządzone przez G. F. Instytut wniósł powództwo wzajemne i wysokość tych roszczeń przewyższa dochodzone przez nią należności. W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w W. wniósł o jej oddalenie, powołując się na wcześniejsze ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stan faktyczny jest bezsporny. Sporne jest czy dopuszczalnym było wydanie przez Okręgowego Inspektora Pracy w W. orzeczenia w sytuacji, gdy w zakresie wzajemnych roszczeń pomiędzy pracodawcą a pracownikiem aktualnie toczy się spór przed sądem powszechnym. Istotą nakazu wypłaty wynagrodzenia jest skłonienie pracodawcy do wypełnienia ciążącego na nim obowiązku względem pracownika, wówczas gdy obowiązek ten jest wymagalny. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie wobec faktu, iż przed sądem powszechnym toczy się między stronami spór ze stosunku pracy, inspektor pracy nie miał prawa do wydania nakazu w spornej sprawie. Wydając nakaz bezprawnie wszedł w kompetencje sądownictwa powszechnego samodzielnie przesądzając zarówno co do zasadności roszczeń jak i terminu ich wymagalności. Zgodnie z art. 262 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks Pracy (tekst. jed. Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zm.) sprawy o wynagrodzenie i należności związane ze stosunkiem pracy rozstrzygają sądy powszechne. Powyższy przepis nie stoi w sprzeczności z art. 184 § 1 Kodeksu pracy, który stanowi, iż nadzór i kontrolę przestrzegania prawa pracy, w tym przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, sprawuje Państwowa Inspekcja Pracy. Powyższa zasada znajduje potwierdzenie w art. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589 ze zm.), zgodnie z którym tworzy się Państwową Inspekcję Pracy jako organ powołany do nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Analizując dopuszczalność wydania nakazu, organy winny rozróżniać dwie sytuacje faktyczne: pierwszą, gdy obowiązek pracodawcy wypłaty świadczeń pieniężnych ze stosunku pracy na rzecz pracownika ma charakter wymagalny, oraz drugą, gdy mamy do czynienia ze sporem w tym zakresie. O ile w pierwszym wypadku wydanie takiego nakazu przez Inspektora Pracy należy ocenić jako uprawnione z punktu widzenia zasad egzekwowania praw pracowniczych, o tyle w drugiej z sytuacji ewentualne wydanie nakazu będzie niczym innym, jak pozbawionym podstawy prawnej wkraczaniem administracji publicznej w kompetencje zastrzeżone przez ustawodawcę na rzecz sądów powszechnych - sądów pracy. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 13 lipca 2006 r. sygn. I OSK 1400/05). W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje fakt, że przed Sądem Rejonowym w W. toczy się postępowanie z powództwa G. F. przeciwko Instytutowi O. Przedmiotem tego postępowania są roszczenia tożsame z tymi, które były przedmiotem zaskarżonej decyzji. Okoliczność ta była podnoszona przez stronę skarżącą zarówno w zażaleniu jak i w skardze do tutejszego sądu . Reasumując Sąd uznał, iż Okręgowy Inspektor Pracy w W. wydając zaskarżoną decyzję i utrzymując w mocy nakaz Inspektora Pracy z dnia [...] czerwca 2007 r., bezpodstawnie wkroczył w zakres kompetencji sądu powszechnego. Ze względu na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.