II SA/Wa 1845/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.) Sędziowie WSA Danuta Kania Anna Mierzejewska Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2013 r. sprawy ze skargi S. J. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do rozkwaterowania po orzeczonym rozwodzie oddala skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w P., działając na podstawie art. 13 ust. 6 w zw. z art. 41a ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (t. j. Dz. U. z 2010 r. nr 206, poz. 1367 ze zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej: K.p.a., po rozpatrzeniu wniosku S. J. z dnia [...] lipca 2010 r. w sprawie rozkwaterowania po orzeczonym rozwodzie, decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] odmówił ww. prawa do rozkwaterowania po orzeczonym rozwodzie. W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia Dyrektor wyjaśnił, że S. J. w dniu [...] lipca 2010 r. wystąpił z wnioskiem o rozkwaterowanie w związku z orzeczonym rozwodem. Prośba ta dotyczyła lokalu mieszkalnego, położonego w P. na os. [...], zajmowanego przez byłą żonę A. J. Wymieniony podkreślił, że nie posiada innego mieszkania, a sąd oddalił jego powództwo o eksmisję byłej żony z lokalu mieszkalnego. Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w P. odmówił ww. prawa do rozkwaterowania po orzeczonym rozwodzie, w trybie art. 41a ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. W wyniku rozpatrzenia odwołania S. J. od ww. rozstrzygnięcia, Prezes WAM decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w P., ponownie rozpatrując sprawę, nie znalazł podstaw do pozytywnego rozpatrzenia złożonego przez S. J. wniosku w przedmiocie rozkwaterowania po orzeczonym rozwodzie i decyzją z dnia [...] maja 2012 r. odmówił ww. prawa do rozkwaterowania po orzeczonym rozwodzie. Organ I instancji wyjaśnił, że kwatera stała, położona w P. na os. [...], została przydzielona [...] S. J., jako żołnierzowi zawodowemu, decyzją Komendanta [...] P. z dnia [...] lutego 1991 r. Przy ustalaniu powierzchni lokalu uwzględniono żonę wymienionego – A. J. oraz dwoje ich dzieci – J. i M. J. Z zaświadczenia Wojskowego Biura Emerytalnego w K. z dnia [...] września 2010 r. wynika, że S. J. nabył uprawnienia do emerytury wojskowej, przyznawanej bezterminowo na podstawie ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (t. j. Dz. U. z 2004 r. nr 8, poz. 66 ze zm.). Wymieniony został także trwale zaliczony - orzeczeniem Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. z dnia [...] kwietnia 1999 r. - do [...] grupy inwalidów w związku ze służbą wojskową. Wyrokiem z dnia [...] lutego 2000 r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w P. orzekł rozwód S. J. z A. J., regulując jednocześnie sposób korzystania przez strony z zajmowanego mieszkania, przyznając wnioskodawcy prawo do wyłącznego używania największego pokoju o powierzchni 22 m2, a A. J. małego pokoju o powierzchni 12 m2. Organ ustalił, że wnioskodawca zamieszkuje w lokalu mieszkalnym, położonym w K., będącym własnością jego matki – J. J. Sąd Rejonowy P. [...] wyrokiem z dnia [...] lutego 2009 r. sygn. akt [...] oddalił powództwo S. J., wniesione przeciwko A. J. i M. J. o eksmisję z lokalu mieszkalnego, położonego na os. [...]. Natomiast Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia [...] października 2009 r. sygn. akt [...] oddalił apelację, wniesioną przez S. J. od ww. wyroku Sądu Rejonowego P. [...]. W decyzji organ I instancji wskazał, że z dniem 01 lipca 2010 r. weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, dokonana ustawą z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 28, poz. 143). Przepisem art. 1 pkt 38 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw dodano art. 41a, którym przywrócono instytucję rozkwaterowania żołnierzy zawodowych po rozwodzie. Zgodnie z treścią art. 41a ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2010 r. nr 206, poz. 1367 ze zm.), w przypadku rozwodu żołnierza zawodowego posiadającego dziecko i zajmującego lokal mieszkalny, dyrektor właściwego oddziału regionalnego WAM dokonuje rozkwaterowania byłych małżonków po uprawomocnieniu się wyroku orzekającego rozwód, w ten sposób, że uchyla decyzję o przydziale lokalu mieszkalnego i w stosunku do żołnierza zawodowego wydaje decyzję o przydziale lokalu mieszkalnego, w odniesieniu zaś do byłego małżonka wychowującego dziecko zawiera z nim umowę najmu na czas oznaczony, przy założeniu, że były małżonek nie posiada tytułu prawnego do zajmowania innego lokalu (budynku mieszkalnego jednorodzinnego) i nie jest uprawniony do innego lokalu mieszkalnego (budynku mieszkalnego jednorodzinnego) na podstawie odrębnych przepisów. Natomiast w przypadku byłego małżonka żołnierza zawodowego niewychowującego dziecka wzywa do opróżnienia lokalu mieszkalnego, bez konieczności zapewnienia lokalu ze strony Agencji. W myśl art. 41a ust. 6 ustawy, w przypadku rozwodu żołnierza zawodowego nieposiadającego dzieci, dyrektor oddziału regionalnego uchyla decyzję o przydziale lokalu mieszkalnego żołnierzowi zawodowemu i przydziela lokal mieszkalny, z uwzględnieniem uprawnień, posiadanych w dniu uprawomocnienia się wyroku orzekającego rozwód. Były małżonek jest obowiązany w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku orzekającego rozwód opróżnić lokal mieszkalny, bez konieczności zapewnienia lokalu ze strony Agencji, z zastrzeżeniem art. 45 ust. 3 pkt 1 oraz 3-5 tej ustawy. Organ I instancji wyjaśnił, że rozkwaterowanie po orzeczonym rozwodzie, w trybie art. 41a ww. ustawy, jest możliwe jedynie w stosunku do żołnierzy zawodowych, prawomocnie rozwiedzionych po dniu wejścia w życie ww. przepisu, bowiem ustawodawca nie rozszerzył jego działania do stanów faktycznych, jakie zaistniały przed nowelizacją ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Natomiast żołnierzem zawodowym, zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. nr 90, poz. 593 z późn. zm.), jest żołnierz w czynnej służbie wojskowej. W związku z powyższym organ I instancji stwierdził, że S. J., jako emeryt wojskowy, którego małżeństwo zostało rozwiązane przez rozwód prawomocnym wyrokiem z dnia [...] lutego 2000 r., nie jest adresatem normy prawnej, określonej w przepisie art. 41a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, dlatego nie przysługuje mu prawo do rozkwaterowania w tym trybie. Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. S. J. złożył odwołanie od przedmiotowej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i przyznanie mu prawa do rozkwaterowania po orzeczonym rozwodzie albo uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, po rozpatrzeniu odwołania, działając na podstawie art. 138 § 1 K.p.a., art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (t. j. Dz. U. z 2010 r. nr 206, poz. 1367 z późn. zm.), decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2012 r. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ odwoławczy podniósł, że w pełni podziela pogląd wyrażony przez organ I instancji w zaskarżonej decyzji. Prezes WAM wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie S. J. wystąpił o dokonanie rozkwaterowania w oparciu o obowiązujący w chwili składania wniosku (od dnia [...] lipca 2010 r.) przepis art. 41a ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2010 r. nr 206, poz. 1367). Wymieniony przepis stanowi, że w przypadku rozwodu żołnierza zawodowego posiadającego dziecko i zajmującego lokal mieszkalny, dyrektor oddziału regionalnego, właściwy ze względu na położenie lokalu mieszkalnego, dotychczas wspólnie zajmowanego przez żołnierza zawodowego i jego małżonka, dokonuje rozkwaterowania byłych małżonków po uprawomocnieniu się wyroku orzekającego rozwód, w ten sposób, że uchyla decyzję o przydziale lokalu mieszkalnego i: 1) żołnierzowi zawodowemu wydaje decyzję o przydziale lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem uprawnień określonych w art. 26, posiadanych w dniu uprawomocnienia się wyroku orzekającego rozwód; 2) z byłym małżonkiem żołnierza zawodowego wychowującym dziecko, który nie posiada tytułu prawnego do zajmowania innego lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego jednorodzinnego i nie jest uprawniony do lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego jednorodzinnego na podstawie odrębnych przepisów, zawiera na czas oznaczony umowę najmu lokalu mieszkalnego położonego: a) w tej samej miejscowości, albo b) w miejscowości pobliskiej, albo c) za jego zgodą w innej miejscowości, w której Agencja posiada wolny zasób mieszkaniowy i internatowy; 3) byłego małżonka żołnierza zawodowego niewychowującego dziecka wzywa do opróżnienia lokalu mieszkalnego, bez konieczności zapewnienia lokalu ze strony Agencji i stosuje odpowiednio przepisy art. 41 ust. 4-7. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu złożenia wniosku o rozkwaterowanie S. J. był już emerytem wojskowym, a nie żołnierzem zawodowym, jak wymaga tego art. 41a ww. ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Prezes WAM podniósł, że w okresie od 01 lipca 2004 r. do 30 czerwca 2010 r. ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie przewidywała regulacji, dotyczących rozkwaterowania po orzeczonym rozwodzie. Do instytucji rozkwaterowania ustawodawca powrócił nowelą z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 28, poz. 143), która weszła w życie z dniem 01 lipca 2010 r. Zgodnie z przyjętymi zasadami, norma ta ma zastosowanie do tych stanów faktycznych, które zaistnieją od momentu wejścia w życie przedmiotowej regulacji. W związku z powyższym, Prezes WAM przyjął, że przepisy art. 41a ww. ustawy znajdują zastosowanie jedynie do zdarzeń przyszłych, a zatem do wyroków orzekających rozwód, które uprawomocniają się po wejściu w życie przepisów dotyczących rozkwaterowania z ustawy nowelizującej, a zatem po 30 czerwca 2010 r. Tym samym S. J. nie podlega uregulowaniom przepisu art. 41a ustawy, a tym samym należało uznać jego żądanie za bezzasadne. Pismem z dnia 07 września 2012 r. S. J., reprezentowany przez pełnomocnika - r. pr. B. S., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z [...] sierpnia 2012 r. nr [...], wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił, że przyjęta przez organ wykładnia przepisu art. 41a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie jest zasadna, albowiem zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 03 stycznia 2012 r. sygn. akt I OSK 1980/11, stanowisko uznające, że przepis art. 41a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP ma zastosowanie tylko do rozwodów orzeczonych po dacie jego wejścia w życie, tj. po 01 lipca 2010 r., jest błędne, ponieważ żaden z przepisów ustawy nie wiąże skutków prawnych z datą orzeczenia rozwodu. Skoro ustawodawca nie uczynił zastrzeżenia, że przepis ma mieć zastosowanie do przypadków rozwodów orzeczonych po 01 lipca 2010 r., to organ, zgodnie z zasadą praworządności, powinien stosować prawo obowiązujące w dacie orzekania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia, zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu, w jej realiach faktycznych, sprowadzała się do wykładni przepisu art. 41a ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. nr 206, poz. 1367 ze zm.). Przepis ten reguluje bowiem materię rozkwaterowania małżonków po orzeczonym rozwodzie. Zgodnie z treścią wyżej powołanej normy prawnej, w przypadku rozwodu żołnierza zawodowego, posiadającego dziecko i zajmującego lokal mieszkalny, dyrektor oddziału regionalnego, właściwy ze względu na położenie lokalu mieszkalnego, dotychczas wspólnie zajmowanego przez żołnierza zawodowego i jego małżonka, dokonuje rozkwaterowania byłych małżonków po uprawomocnieniu się wyroku orzekającego rozwód. Wykładnia literalna omawianego przepisu, która znajduje pierwszeństwo przed innymi rodzajami wykładni, prowadzi do konkluzji, iż adresatem art. 41a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, jest żołnierz pełniący czynną służbę wojskową. Użyty w ww. przepisie zwrot "żołnierz zawodowy" odnosi się bowiem wyłącznie do osób, które zawód żołnierza wykonują. To zaś prowadzi do wniosku, że zakres podmiotowy normy art. 41a omawianej ustawy nie obejmuje żołnierzy emerytowanych. Przebywając na emeryturze żołnierz nie pełni już bowiem służby. Tym samym nie przysługuje mu przymiot żołnierza zawodowego. W świetle powyższego uznać należało, że organ właściwie zastosował omawianą regulację prawną i wywiódł z jej treści poprawne konkluzje. Okolicznością niesporną w sprawie było bowiem to, że już w chwili składania wniosku o rozkwaterowanie strona skarżąca pobierała świadczenia emerytalne. Nie mogła więc być skutecznie uznawana za żołnierza zawodowego. Co zaś się tyczy dywagacji na temat relacji pomiędzy datą uprawomocnienia się wyroku orzekającego rozwód pomiędzy skarżącym a jego żoną, a datą wejścia w życie art. 41a omawianej ustawy, to uznać należy, że kwestie te pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie. W sytuacji bowiem, gdy zakres podmiotowy omawianego przepisu nie obejmuje swym zasięgiem emerytów wojskowych (czyli skarżącego), to samo to przesądza już o tym, że sporna norma prawna nie mogła być podstawą do uwzględnienia wniosku strony o dokonanie rozkwaterowania. Powyżej zaprezentowane rozważania sprawiają, że zarzuty skargi jawią się jako pozostające w oderwaniu od istoty niniejszej sprawy. W szczególności podkreślenia wymaga okoliczność, że organ nie był zobowiązany do tego, aby czynić dodatkowe ustalenia odnośnie przyczyn, dla których skarżący nie zamieszkuje w spornym lokalu. Wobec braku podstawy prawnej, umożliwiającej uwzględnienie wniosku skarżącego, przedmiotowe okoliczności nie rzutowały na rozstrzygnięcie. W ocenie tutejszego Sądu, brak też było podstaw do skutecznego postawienia zarzutu naruszenia zakazu dyskryminacji z uwagi na wiek. Podstawą skarżonego rozstrzygnięcia nie były bowiem kwestie związane z wiekiem wnioskodawcy. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz, uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). ----------------------- 5