II SA/Wa 1857/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Adam Lipiński (spr.), Danuta Kania, Protokolant Starszy asystent sędziego Beata Gibzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia zajmowanego lokalu mieszkalnego oraz uiszczenia opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania: 1) uchyla zaskarżoną decyzję 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2010 r. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 Kpa, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] lipca 2010 r. zobowiązującej E. K. i J. K. do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ul. [...] w W. oraz uiszczenia opłaty za używanie lokalu mieszkalnego i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania, począwszy od dnia, kiedy niniejsza decyzja stanie się ostateczna do dnia opróżnienia tego lokalu, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zobowiązania do uiszczenia opłat oraz zapłaty odszkodowania i w tym zakresie zobowiązał do uiszczania opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego, za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania, począwszy od dnia, kiedy niniejsza decyzja stanie się ostateczna do dnia opróżnienia tego lokalu, natomiast w pozostałej części utrzymał tę decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wskazał, co następuje: E. K. została zatrudniona na stanowisku Głównego Księgowego Oddziału Terenowego Nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. od dnia 1 sierpnia 2003 r. (wcześniej była zatrudniona na stanowisku Głównego Księgowego w Oddziale Terenowym Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w E. od dnia 1 stycznia 1996 r. do dnia 31 czerwca 2003 r.). Przedmiotowy lokal nr [...] przy ul. [...] w W. został przez WAM wynajęty E. K. na podstawie umowy najmu lokalu mieszkalnego nr [...] w dniu 30 października 2003 r. na czas zajmowania stanowiska Głównego Księgowego Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. W 2005 r. E. K. wystąpiła do WAM o nabycie przedmiotowego lokalu. Ponieważ Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. pismem z dnia [...] kwietnia 2007 r. odmówił sprzedania lokalu, zainteresowana złożyła do Sądu powszechnego pozew o zobowiązanie Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Regionalny WAM w W. do zawarcia z nią umowy sprzedaży zajmowanego lokalu mieszkalnego. Wyrokiem z dnia [...] czerwca 2008 r. Sąd Rejonowy dla W. Wydział [...] Cywilny, sygn. akt [...], oddalił pozew. W dniu 28 czerwca 2007 r. E. K. została zwolniona bez wypowiedzenia ze stanowiska Głównego Księgowego w Oddziale Regionalnym WAM w W. Na skutej odwołania, Sąd Rejonowy dla m. W. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. wyrokiem z dnia [...] lutego 2008 r., sygn. akt [...] zasądził od pozwanej WAM na rzecz powódki E. K. kwotę 21.000 zł brutto wraz z ustawowymi odsetkami tytułem odszkodowania za naruszające przepisy rozwiązanie umowy o pracę oraz kwotę 1.800 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia [...] listopada 2008 r., sygn. akt [...], oddalił apelację od powyższego wyroku. W dniu [...] marca 2009 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. wszczął postępowanie w sprawie opróżnienia przedmiotowego lokalu oraz uiszczania opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w trybie art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Natomiast E. K. wniosła o wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu w trybie art. 29 wyżej wymienionej ustawy. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. decyzją z dnia [...] października 2009 r. odmówił powyższemu żądaniu. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Prezesa WAM decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. Rozstrzygnięcie to zostało przez zainteresowaną zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W wyniku wszczętego w dniu [...] marca 2009 r. postępowania Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. zobowiązał E. K. i J. K. do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ul. [...] w W. oraz uiszczenia opłaty za używanie lokalu mieszkalnego i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania, począwszy od dnia, kiedy niniejsza decyzja stanie się ostateczna do dnia opróżnienia tego lokalu. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż wyżej wymienieni zajmują lokal bez tytułu prawnego dlatego są zobowiązani do jego zwolnienia i na zasadzie art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP zobowiązani do zapłaty stosownych opłat i odszkodowania. Organ wskazał także, iż do żadnej z wyżej wymienionych osób nie ma zastosowania przepis art. 45 ust. 3 powyższej ustawy. E. K. wskazała na zaświadczenia lekarskie o stanie zdrowia jej męża – J. K. dotyczące choroby układu [...] i [...], jednakże organ ustalił, iż ani E. K., ani J. K. nie figurują w bazie danych Miejskiego Ośrodka ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W. i wobec nich nie toczyło się postępowanie przed Zespołem ds. Orzekania o Niepełnosprawności. Ponadto z Ośrodka Pomocy Społecznej [...] m. W. organ I instancji uzyskał informację, że strony nie korzystają z pomocy ośrodka i nie figurują w jego bazie danych. Od powyższej decyzji z dnia [...] lipca 2010 r. odwołanie złożyła E. K. Wskazywała na związek pomiędzy utratą praw do lokalu, a niezgodnym z prawem rozwiązaniem umowy o pracę. Wskazywała także na poważne choroby męża. J. K. pismem z dnia 31 sierpnia 2010 r. wyjaśnił, że zaświadczenia o stanie jego zdrowia zostały złożone do Biura Prezesa w czasie rozpatrywania odwołania od decyzji organu I instancji, a zaświadczenia o obecnym stanie zdrowia może złożyć po zakończeniu prowadzonych aktualnie badań. Prezes WAM w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...] września 2010 r. podzielił zasadność ustaleń organu, co do braku tytułu prawnego do zajmowania przedmiotowego lokalu przez E. K. i J. K. Organ II instancji wskazał, iż w toku prowadzonego postępowania strony, mimo wezwań, nie wykazały, aby należały do kręgu osób wymienionych w art. 45 ust. 3 ustawy. Zatem w stosunku do nich ma zastosowanie tryb przymusowego wykwaterowania (art. 45 ust. 1 i 2) w związku z art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Strony nie przedstawiły też żadnego aktualnego orzeczenia potwierdzającego, iż J. K. jest osobą niepełnosprawną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, ani zaświadczenia, iż należy on do grona osób obłożnie chorych, o czym wspomniała w odwołaniu E. K. Organ II instancji uznał jedynie, iż doprecyzowania wymaga orzeczenie w zakresie opłat za używanie przedmiotowego lokalu i o odszkodowaniu, dlatego też w tym tylko zakresie uchylił decyzję z dnia [...] lipca 2010 r. i orzekł co do tego zagadnienia. E. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, żądając uchylenia decyzji Prezesa WAM z dnia [...] września 2010 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. z dnia [...] lipca 2010 r. W uzasadnieniu skargi podnosiła okoliczność niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę, jako przyczyny utraty przez nią tytułu prawnego do zajmowania przedmiotowego lokalu. W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wnosił o jej oddalenie, argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W tym miejscu odnotować należy, iż skarga E. K. na decyzję Prezesa WAM utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. z dnia [...] października 2009 r. o odmowie przyznania prawa do zamieszkania w przedmiotowym lokalu w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP został oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 855/10, natomiast skargę kasacyjną od tego wyroku oddalił Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 389/11. Niniejsze ostateczne sądowoadministracyjne rozstrzygnięcie powyższego zagadnienia stanowiło podstawę do podjęcia (postanowienie WSA w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2011 r.) zawieszonego postępowania w sprawie rozpoznania skargi na decyzję Prezesa WAM z dnia [...] września 2010 r. (postanowienie WSA w Warszawie z dnia 29 marca 2011 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga jest zasadna, jednakże nie z przyczyn w niej podniesionych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił w całości stanowisko obu organów w kwestii braku tytułu prawnego do zajmowania przedmiotowego lokalu mieszkalnego przez skarżącą. Trafnie także oba organy wskazały, iż w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu ustanowionym ustawą z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, co wynika z treści art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 28, poz. 143). Jednakże organ II instancji, rozpatrując odwołanie od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. z dnia [...] lipca 2010 r. zobowiązującej E. K. i J. K. do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ul. [...] w W. oraz uiszczenia opłaty za używanie lokalu mieszkalnego i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania za używanie lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego, nieprawidłowo rozpatrzył sprawę, albowiem uniemożliwił skarżącej wykazania istnienia przesłanek uniemożliwiających opróżnienie przedmiotowego lokalu. Otóż strona w odwołaniu wskazywała między innymi na poważne stany chorobowe J. K. W postępowaniu odwoławczym J. K. pismem z dnia 31 sierpnia 2010 r. wyjaśnił, że zaświadczenia o stanie jego zdrowia zostały złożone do Biura Prezesa w czasie rozpatrywania odwołania od decyzji organu I instancji, a zaświadczenia o obecnym stanie zdrowia może złożyć po zakończeniu prowadzonych aktualnie badań. Zatem organ II instancji powinien umożliwić stronie złożenie aktualnych wyników badań stanu zdrowia J. K., tym bardziej, iż od rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji upłynęło ponad dwa miesiące. Tymczasem Prezes WAM, opierając się jedynie na ustaleniach organu I instancji odnośnie stanu zdrowia J. K., w czasie dwóch tygodni od powyższego oświadczenia J. K. w dniu [...] września 2010 r. wydał decyzję uniemożliwiając tym samym przedstawienie aktualnych zaświadczeń lekarskich o stanie zdrowia. Podnieść tu należy, iż stan zdrowia może ulegać istotnym zmianom, zaś organ II instancji winien dążyć do precyzyjnego ustalenia stanu zdrowia osoby, wobec której toczy się postępowanie o opróżnienie lokalu, zwłaszcza, iż zagadnienie to jest istotne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z treścią art. 43 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP przymusowego wykwaterowania (art. 45 ust. 1 i 2 ustawy) nie stosuje się między innymi do obłożnie chorego – osoby, która dysponuje dokumentami urzędowymi lub zaświadczeniem lekarskim stwierdzającym stan zdrowia, w którym chory bez narażania życia lub zdrowia nie może prowadzić normalnej egzystencji, a w szczególności nie jest zdolny do podjęcia żadnej pracy, wydanym nie wcześniej niż 1 miesiąc przed wykonywaniem przymusowego wykwaterowania oraz emeryta i rencisty spełniającego kryteria do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej. Ponownie rozpatrując odwołanie od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. z dnia [...] lipca 2010 r. Prezes WAM, zażąda od strony aktualnego zaświadczenia o stanie zdrowia J. K., zbada to zaświadczenie i rozważy, czy w niniejszej sprawie ma zastosowanie do J. K. art. 43 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu ustanowionym ustawą z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. W przypadku braku przesłanek negatywnych do rozstrzygania w trybie administracyjnym o opróżnieniu przedmiotowego lokalu mieszkalnego, organ II instancji rozważy konieczność prawidłowego sprecyzowania części decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. z dnia [...] lipca 2010 r. dotyczącej zagadnień stosownych opłat i odszkodowań. Wskazać tu należy, iż wskazany przez organ przepis art. 37a omawianej ustawy stanowi jedynie o sposobie naliczania opłat za używanie lokalu, opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w przypadku zajmowania danego lokalu bez tytułu prawnego. Natomiast dla celów wyegzekwowania tego prawa niezbędne jest kwotowe ustalenie przez organ powyższych należności w sentencji decyzji, zaś w uzasadnieniu tej decyzji wskazanie sposobu wyliczenia tych kwot. Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.