II SA/Wa 1859/14
WyrokWSA w Warszawie2015-07-01
Skład orzekający: Olga Żurawska – Matusiak, Stanisław Marek Pietras, Anna Mierzejewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uczelnia może przyznawać stypendia doktoranckie na podstawie wewnętrznych regulacji, które wprowadzają dodatkowe kryteria punktacji, nieprzewidziane w przepisach powszechnie obowiązującego prawa, a tym samym odmawiać przyznania stypendium doktorantowi, który spełniał kryteria formalne i uzyskałby wymaganą liczbę punktów według regulaminu?Ratio decidendi
Uczelnia nie może przyznawać stypendiów doktoranckich na podstawie wewnętrznych regulacji wprowadzających dodatkowe kryteria punktacji, które nie są przewidziane w przepisach powszechnie obowiązującego prawa. Regulamin przyznawania stypendiów doktoranckich musi być zgodny z ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym i rozporządzeniami wykonawczymi. Uczelnia ma obowiązek szczegółowo uzasadnić decyzję odmawiającą przyznania stypendium, wskazując, z jakich powodów konkretne osiągnięcia doktoranta nie uzyskały punktów.Stan faktyczny
Skarżący M. S. ubiegał się o przyznanie stypendium doktoranckiego. Komisja przyznała mu 17 punktów, co według organu było niewystarczające. Decyzją Dziekana odmówiono przyznania stypendium, wskazując na niewystarczające osiągnięcia naukowe i aktywność naukową. Skarżący zarzucił naruszenie regulaminu poprzez nieprzyznanie punktów za część jego osiągnięć, co skutkowałoby uzyskaniem 40 punktów. Po kolejnych decyzjach administracyjnych, skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się stwierdzenia nieważności lub uchylenia decyzji odmawiających przyznania stypendium. Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym stosowanie nielegalnych kryteriów oceny.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, i zasądził od Rektora Uniwersytetu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Olga Żurawska – Matusiak (sprawozdawca) Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras Sędzia WSA – Anna Mierzejewska Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2015 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w W. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium doktoranckiego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Rektora Uniwersytetu [...] w W. na rzecz skarżącego M. S. kwotę 457 (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wnioskiem z [...] października 2013 r. M. S. (dalej jako skarżący) wystąpił do Rektora Uniwersytetu [...] w W. o przyznanie stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2013/2014.
[...] listopada 2013 r. odbyło się posiedzenie Komisji ds. przyznawania stypendiów doktoranckich, która przyznała skarżącemu 17 punktów i wnioskowała o przyznanie stypendium.
Decyzją Nr [...] z [...] listopada 2013 r. Dziekan Wydziału [...], na podstawie art. 200 ust.3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), § 3 oraz § 5 ust.1 Regulaminu przyznawania stypendiów doktoranckich doktorantom Uniwersytetu [...] w W., stanowiącego załącznik do Zarządzenia nr [...] Rektora [...] z [...] listopada 2011 r. ( dalej jako Regulamin), odmówił przyznania skarżącemu stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2013/2014.
Organ przytoczył treść § 2 ust.1 Regulaminu i wskazał, że przedstawione we wniosku osiągnięcia naukowe i aktywność naukowa są niewystarczające do przyznania stypendium. Uzyskana suma punktów – 17, jak podał organ, nie kwalifikuje skarżącego do uzyskania stypendium. Rektor może bowiem przyznać 9 stypendiów doktoranckich doktorantom z Wydziału [...] i dlatego stypendium przyznano doktorantom, którzy wykazali się wyższymi osiągnięciami niż skarżący.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wniósł o uchylenie skarżonej decyzji i przyznanie mu stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2013/2014.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie § 3 pkt 2 i 5 Regulaminu poprzez nieprzyznanie za wskazane we wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego osiągnięcia i aktywności naukowe punktów określonych w załączniku nr 9 do Regulaminu.
Zdaniem skarżącego za przedstawione osiągnięcia i aktywności naukowe oraz odpowiadające im zgodnie z załącznikiem nr 4 liczby punktów, winien uzyskać 40 punktów. Skarżący podkreślił, że do wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego dołączył wszystkie wymagane załączniki i nie był wzywany do uzupełnienia braków wniosku czy też do złożenia wyjaśnień, co w jego ocenie oznacza, że przedstawione przez niego osiągnięcia i aktywności naukowe zostały należycie udokumentowane, a złożony wniosek był kompletny.
Decyzją z [...] grudnia 2013 r. Dziekan Wydziału [...] podtrzymał decyzję o odmowie przyznania skarżącemu stypendium.
Organ potwierdził, że wniosek skarżącego spełnia wymogi formalne. Wyjaśnił, że nie wszystkie podane w nim osiągnięcia i aktywności naukowe mogły jednak otrzymać stosowne punkty, gdyż część z nich nie należy do działalności kanonistycznej. Organ odwołał się w tym zakresie do Zasad przyznawania stypendiów doktoranckich na Wydziale Prawa [...] w W., stosownie do których punktowana działalność doktoranta winna dotyczyć tylko dziedziny kanonistyki, nie zaś innych dyscyplin prawnych. Organ wskazał, za które osiągnięcia i działalność z innych dziedzin prawnych stosownie do powyższych Zasad nie można było przyznać skarżącemu stypendium.
Nadto organ podał, że Wydział otrzymał tylko dziewięć stypendiów doktoranckich i o przyznaniu stypendium decydowała ilość zdobytych punktów.
Na powyższą decyzję skarżący skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, po rozpatrzeniu której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 295/14 uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu w całości W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., albowiem obie wydane w sprawie decyzję zostały podpisane przez Dziekana z upoważnienia Rektora, czyli nie przez osobę piastującą funkcję organu (Rektora), lecz przez pracownika tego organu.
Decyzją Nr [...] Prorektor ds. Studenckich i Kształcenia [...] z [...] sierpnia 2014 r., na podstawie art. 200 ust.3 w zw. z art. 207 ust.1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, § 14 ust.1, § 15 ust.1 i ust.3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 października 2011 r. w sprawie studiów doktoranckich oraz stypendiów doktoranckich ( Dz. U. Nr 225, poz. 1351) oraz § 2 ust.1 Regulaminu, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ podał, że stypendium doktoranckie na [...] zostało przyznane dla 9 najlepszych doktorantów. Skarżący z wynikiem 17 punktów nie mógł zostać zakwalifikowany do tej grupy, gdyż wynik ten jest zbyt niski do przyznania stypendium.
Jako niezasadny organ ocenił zarzut naruszenia § 3 pkt 2 Regulaminu, gdyż decyzja została wydana po ocenie wniosków przez wydziałową komisję doktorancką, na podstawie jej opinii i przedłożonej listy rekomendowanych doktorantów.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia § 3 pkt 5 Regulaminu w zw. z załącznikiem nr 4 do Regulaminu, organ wyjaśnił, że Dziekan [...] nie wprowadził żadnych dodatkowych kryteriów do uzyskania stypendium doktoranckiego. Osiągniecia naukowe skarżącego wypadły gorzej na tle osiągnięć innych studentów, którzy otrzymali stypendium doktoranckie w roku akademickim 2013/2014, zatem nie można było przyznać skarżącemu stypendium doktoranckiego.
W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o:
- stwierdzenie nieważności w całości decyzji Rektora Uniwersytetu [...] w W. z [...] sierpnia 2014 r. [...] w sprawie odmowy przyznania skarżącemu stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2013/2014 oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...] Rektora Uniwersytetu [...] w W. z [...] listopada 2013 r. [...] w sprawie odmowy przyznania stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2013/2014;
- ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia wniosku zawartego w punkcie powyżej, wniósł o uchylenie w całości ww. wskazanych decyzji;
Wniósł także o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym i o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonym decyzjom zarzucił
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 201 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (tj.: Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.) w zw. z § 14 i § 15 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 października 2011 r. w sprawie studiów doktoranckich oraz stypendiów doktoranckich, poprzez ich niezastosowanie i:
• dokonanie oceny wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego w oparciu o kryteria niewskazane w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, lecz w oparciu o akt wydany bez podstawy prawnej;
• dokonanie oceny wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego przez komisję powołaną niezgodnie z obowiązującymi przepisami,
b) § 3 pkt. 2 i 5 Regulaminu przyznawania stypendiów doktoranckich doktorantom Uniwersytetu [...] w W., stanowiącego załącznik do Zarządzenia nr [...] Rektora [...] z [...] listopada 2011 r. w zw. z załącznikiem nr 4 do tego Regulaminu, poprzez jego niezastosowanie i nieprzyznanie, za wskazane we wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego osiągnięcia i aktywności naukowe, punktów określonych w tym załączniku,
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik
sprawy, tj.: art. 6, 7, 8, 11, 15, 24 § 1 pkt 5, 107 § 1 i § 3 K.p.a.
W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący zwrócił w pierwszej kolejności uwagę, iż stanowisko organu o niewprowadzeniu żadnych dodatkowych kryteriów przy wydawaniu decyzji o odmowie przyznania stypendium, pozostaje w sprzeczności z dotychczasowym stanowiskiem organu prezentowanym w decyzji z [...] grudnia 2013 r. i w odpowiedzi na skargę wniesioną na tę decyzję do WSA.
Aktualne twierdzenia organu, iż żadne dodatkowe kryteria przy wydawaniu zaskarżonych decyzji nie zostały wprowadzone – zdaniem skarżącego – należy uznać za oczywiście nieprawdziwe. Gdyby skarżący otrzymał określone w załączniku do regulaminu punkty za wszystkie podane przez niego we wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego osiągnięcia i aktywności, to winien uzyskać 40 punktów. Skoro uzyskał tych punktów 17, to znaczy, że za część aktywności i osiągnięć organ punktów nie przyznał. Podstawą nieprzyznania tych punktów były nielegalnie wprowadzone dodatkowe kryteria.
Skarżący zwrócił uwagę, że w załączniku nr 4 określono precyzyjnie liczbę punktów, która winna być przyznana doktorantowi za każde osiągnięcie bądź aktywność naukową, która zgodnie z tym wnioskiem jest punktowana.
Regulamin wraz z załącznikiem są kompletne w tym znaczeniu, że na ich podstawie można ustalić uzyskane przez ubiegającego się o stypendium liczby punktów, sporządzić właściwą listę rankingową oraz podjąć decyzję o przyznaniu stypendium. Ani w Regulaminie ani w załączniku nie zostało określone, by punktowane były jedynie osiągnięcia i aktywności naukowe należące do "działalności kanonistycznej". Wprowadzenie dodatkowych kryteriów (ograniczeń), o których mowa w art. 5 ww. Zasad zostało dokonane – w ocenie skarżącego – bez jakiejkolwiek podstawy prawnej.
Skarżący wyraził również wątpliwości co do powołania komisji przyznającej stypendia doktoranckie.
W zakresie naruszeń przepisów postępowania skarżący podniósł, iż z przywołanej w skarżonej decyzji podstawy prawnej nie wynika, iż upoważnienie do jej wydania posiadał Prorektor ds. Studenckich i Kształcenia [...].
W ocenie skarżącego zachodzi również uzasadniona wątpliwość, czy przy wydaniu skarżonej decyzji nie doszło do naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., gdyż z akt sprawy wynika, że Prorektor brał czynny udział również w wydaniu decyzji z [...] listopada 2013 r.
Skarżący zauważył nadto, ze skarżona decyzja nie zawiera wszystkich niezbędnych elementów, określonych w art. 107 § 1 K.p.a., m.in. określenia pełnej podstawy prawnej jej wydania oraz uzasadnienia spełniającego kryteria określone w art. 107 § 3 K.p.a. Skarżący nie został poinformowany na jakiej podstawie przyznano mu 17 punktów, a zwłaszcza czy (i które) z przedstawionych przez niego osiągnięć i aktywności naukowych zostały zakwestionowane.
Skarżący zwrócił także uwagę, że skarżona decyzja została wydana przed uprawomocnieniem się wyroku z [...] grudnia 2013 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi jako złożonej po terminie, a z ostrożności procesowej wniósł o jej oddalenie.
W zakresie wniosku o odrzucenie skargi organ podał, że termin do złożenia skargi upływał [...] września 2014 r., natomiast skarga wpłynęła do organu [...] października 2014 r. Na rozprawie, która odbyła się 1 lipca 2015 r. organ wycofał powyższy wniosek. Natomiast argumentując wniosek o oddalenie skargi organ wskazał, iż Komisja [...] została powołana zgodnie z § 14 rozporządzenia przez Dziekana [...] upoważniającego do działania zgodnie z § 3 ust.3 Regulaminu. Na takie postanowienia Regulaminu zezwala art. 268 a K.p.a.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 15 rozporządzenia organ zważył, że przesłanki przyznania stypendium wymagają przeprowadzenia wykładni, co poprzednio mylnie nazwano wprowadzeniem dodatkowych kryteriów. Ustawodawca konstruując przepisy o przyznaniu stypendiów doktoranckich – zdaniem organu – pozostawia uczelniom pewien zakres swobody w określeniu kryteriów ich przyznawania. Zasady przyznawania stypendiów doktoranckich (...) są zgodne z rozporządzeniem, a uznanie tych Zasad przez Dziekana, oznacza akceptację przez Rektora.
W dalszej kolejności organ wskazał, za jakie osiągniecia jako nienależące do dziedziny prawa kanonicznego organ nie przyznawał punktów.
Organ nie uznał również słuszności zarzutów naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, zwracając uwagę na regulację art. 207 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Wskazał na pełnomocnictwo z [...] września 2012 r. udzielone Prorektorowi ds. Studenckich i Kształcenia do wydawania decyzji o przyznaniu stypendium doktoranckiego.
W piśmie z [...] stycznia 2015 r. skarżący zmodyfikował pkt V petitum skargi wnosząc o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w wysokości trzykrotności stawki minimalnej oraz o wydanie w trybie art. 155 § 1 P.p.s.a postanowienia sygnalizacyjnego.
W piśmie tym wskazał także na złożenie skargi z zachowaniem ustawowego terminu. W pozostałym zakresie pismo ma charakter polemiczny co do twierdzeń ujętych w odpowiedzi na skargę. W zakresie wniosku o stwierdzenie nieważności skarżonej decyzji skarżący wskazał, iż wiąże się on z wydaniem skarżonej decyzji w dniu obowiązywania poprzedniej decyzji, a to z uwagi na nieuprawomocnienie się wyroku z 4 grudnia 2014 r.
W piśmie z [...] marca 2015 r. organ wyjaśnił, że rektor jest upoważniony do określenia zakresu obowiązków prorektorów zgodnie z art. 66 ust.1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i zgodnie z § 39 Statutu [...] może udzielać pełnomocnictw do wydawania decyzji w sprawach, które określonemu prorektorowi przekazał.
W piśmie procesowym z [...] marca 2015 r. skarżący ponownie zmodyfikował pkt V petitum skargi wnosząc o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w wysokości sześciokrotnej stawki minimalnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie wskazane w niej zarzuty są zasadne.
Na wstępie wskazać należy, że w sprawie przyznania M. S. stypendium doktoranckiego orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i wyrokiem z 23 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 295/14 przesądził od strony formalnej prawidłowość wydania decyzji z [...] listopada 2013 r. przez Dziekana [...] działającego z upoważnienia Rektora [...]. Ocena ta, zgodnie z regulacją art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej jako P.p.s.a.) wiąże Sąd rozpoznający skargę na decyzję z [...] sierpnia 2014 r.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 200 ust.1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, zgodnie z którym uczestnik stacjonarnych studiów doktoranckich może otrzymać stypendium doktoranckie. Decyzję o przyznaniu stypendium doktoranckiego, okresie jego pobierania oraz wysokości podejmuje w uczelni rektor (art. 200 ust.3 ww. ustawy). Stypendium to nie może być niższe niż 60 % minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta ustalonego w przepisach o wynagrodzeniu nauczycieli akademickich (ust.2 art. 200 ww. ustawy).
W art. 201 ww. ustawy ustawodawca zawarł delegację dla ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego do określenia, w drodze rozporządzenia, warunków i trybu organizowania, prowadzenia i odbywania studiów doktoranckich, przyznania stypendiów doktoranckich oraz zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na sfinansowanie zadań projakościowych, a także minimalnej wysokości kwoty zwiększenia stypendium doktoranckiego.
W dacie wydania decyzji pierwszoinstancyjnej obowiązywało rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 października 2011 r. w sprawie studiów doktoranckich oraz stypendiów doktoranckich (Dz. U. Nr 225, poz. 1351), które zostało z dniem 18 grudnia 2013 r. zastąpione rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2013 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz. U. z 2013 r., poz. 1581).
W obu powyższych rozporządzeniach przepisy odnoszące się do stypendiów doktoranckich są zbieżne.
W § 15 ust.1 rozporządzenia z 5 października 2011 r. określono, że stypendium doktoranckie może być przyznane doktorantowi, który terminowo realizuje program studiów doktoranckich oraz wykazuje się zaangażowaniem w:
1. prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych albo
2. realizacji badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni albo jednostkę naukową.
Zgodnie z ust. 3 ww. przepisu stypendium doktoranckie na drugim i kolejnych latach studiów doktoranckich może być przyznane doktorantowi, który w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego:
1. uzyskał bardzo dobre albo dobre wyniki z egzaminów objętych programem studiów doktoranckich;
2. wykazał się postępami w pracy naukowej w przygotowaniu rozprawy doktorskiej.
Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że prawodawca posłużył się kryteriami o charakterze nieostrym.
Dlatego też w Regulaminie przyznawania stypendiów doktoranckich doktorantom Uniwersytetu [...], stanowiącym załącznik do Zarządzenia nr [...] Rektora [...] z dnia [...] listopada 2011 r. w § 2 ust.5 zarządzono, iż szczegółowe zasady przyznawania punktacji na poszczególnych wydziałach, za spełnienie kryteriów, o których mowa w § 2, stanowiące podstawę do utworzenia listy rekomendowanych doktorantów, określone zostały w załącznikach do niniejszego Regulaminu i wymienionych w § 9 ust.1. W załączniku nr 4, będącym jednocześnie wnioskiem o przyznanie stypendium doktoranckiego na Wydziale [...], określono precyzyjnie liczbę punktów, która winna być przyznana doktorantowi za każde osiągnięcie bądź aktywność naukową, która zgodnie z tym wnioskiem jest punktowana.
Konstytucja RP w art. 70 ust.5 zapewnia autonomię szkół wyższych w granicach ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, a zasada ta została powtórzona w art. 4 ust.1 ustawy, w którym stwierdza się, że uczelnia jest autonomiczna we wszystkich obszarach swojego działania na zasadach określonych w ustawie. Z powyższego wynika, że granice autonomii szkół wyższych wyznacza ustawa. Autonomia ta jest zatem ograniczona i nie może być rozumiana jako dowolność postępowania organów uczelni w obszarach jej działań (por. wyrok NSA z 12 lipca 2010 r., I OSK 597/11, publ. na stronie internetowej pod adresem https://cboś.nsa.gov.pl , dalej jako CBOSA ).
Mając zatem na względzie konstytucyjną granicę autonomii uczelni, nie może budzić wątpliwości, że uchwalony przez organ uczelni Regulamin przyznawania stypendiów doktoranckich nie może być sprzeczny z ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym.
Regulamin przyznawania stypendiów doktoranckich doktorantom [...] te przesłanki wypełnia.
W § 2 ust.1 określa jakie kryteria muszą być spełnione, aby można było przyznać doktorantowi stypendium i są one tożsame z kryteriami przewidzianymi w rozporządzeniu. Szczegółowe zasady przyznawania punktacji za spełnienie tych kryteriów zostały dostosowane do poszczególnych wydziałów i ujęte w załącznikach do Regulaminu. W rozpoznawanej sprawie zastosowanie znajdował załącznik nr 4, określający ilość punktów za działalność naukowo - badawczą, konferencje i sympozja naukowe, udział w projektach badawczych, działalność dydaktyczną i organizacyjną.
Dla wprowadzenia jakichkolwiek dodatkowych warunków brak jest podstawy prawnej.
Skarżący występując z wnioskiem o przyznanie stypendium doktoranckiego miał prawo oczekiwać, że uzyska punkty za swoją działalność naukowo – badawczą, udział w konferencjach i sympozjach naukowych oraz udział w projektach badawczych, jeżeli odpowiadają one szczegółowo określonym w załączniku warunkom, a jeżeli którekolwiek z jego dokonań nie zostanie uznane, to organ wskaże z jakiego powodu to nastąpiło.
Podkreślić przy tym należy, że argumentacja organu winna zostać zawarta w decyzji podlegającej kontroli sądu, nie zaś w odpowiedzi na skargę, która jest pismem procesowym i nie podlega sądowej kontroli legalności.
Z uwagi na uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie przyznania stypendium zaakcentowania nadto wymaga, iż w orzecznictwie podkreśla się, że w związku z wydawaniem decyzji o charakterze uznaniowym na organie administracji ciąży obowiązek szczególnie starannego sporządzenia ich uzasadnienia, zwłaszcza decyzji dla strony negatywnych. Ze względu na możliwy do podniesienia zarzut niewłaściwego korzystania z uznania administracyjnego (przekroczenia granic tego uznania), obowiązki w zakresie uzasadnienia decyzji są większe wobec organu orzekającego w ramach uznania administracyjnego, aniżeli w przypadku orzekania w ramach ustawowego związania. Uzasadnienie decyzji powinno stwarzać możliwość kontroli przez stronę oraz sąd prawidłowości toku rozumowania organu ją wydającego oraz motywów rozstrzygnięcia. Brak prawidłowego uzasadnienia uniemożliwia bowiem ustalenie, czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu zakresu uznania administracyjnego. O ile zatem może się tak zdarzyć, że wobec większej ilości osób spełniających kryteria przyznania stypendium niż ilość zabezpieczonych w budżecie na ten cel środków, nie wszystkie ubiegające się osoby otrzymują stypendium, lecz jedynie te mające największe osiągnięcia, to w uzasadnieniu decyzji odmawiającej przyznania stypendium musi zostać wskazane dlaczego nie wszystkie zgłoszone przez doktoranta dokonania uzyskały określone punkty.
W decyzji z [...] listopada 2013 r. organ zacytował § 2 ust.1 Regulaminu i ocenił, że osiągnięcia naukowe i aktywność naukowa skarżącego są niewystarczające do przyznania stypendium, gdyż uzyskał jedynie 17 punktów. Wyjaśniono, że stypendia przyznano doktorantom, którzy wykazali się wyższymi osiągnięciami. W decyzji drugoinstancyjnej ta argumentacja została powtórzona. Dodatkowo odniesiono się do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Odpowiadając na zarzut nieprzyznania punktów za wskazane we wniosku osiągnięcia i aktywności naukowe, organ wyjaśnił, że decyzje wydał w oparciu o opinię wydziałowej komisji doktoranckiej. Wyjaśnił nadto, że przy wydawaniu decyzji nie zostały wprowadzone żadne dodatkowe kryteria do uzyskania stypendium doktoranckiego.
Analiza tak zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej w istocie nie pozwala na poznanie motywów nieprzyznania skarżącemu punktów za część wymienionych we wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego osiągnięć naukowych i aktywności naukowej, co w konsekwencji oznacza, że decyzje te nie poddają się kontroli. Sąd nie ma oczywiście możliwości dokonania weryfikacji przyznanych punktów, ale z decyzji musi wynikać z jakich powodów za pewne osiągnięcia i aktywności naukowe punkty nie zostały przyznane.
Orzekając w sprawie Sąd miał na uwadze regulację art. 207 ust.1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, zgodnie z którą do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidulanych sprawach studentów i doktorantów, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio. Nie oznacza to jednak, że decyzje takie nie muszą spełniać podstawowych standardów z art. 107 § 3 K.p.a., umożliwiających przeprowadzenie ich kontroli.
Dodatkowo wyjaśnić należy, w nawiązaniu do argumentacji zawartej w decyzji z [...] sierpnia 2014 r., że okoliczność, iż decyzja o przyznaniu stypendium podejmowana jest po dokonaniu oceny wniosków przez wydziałowe komisje doktoranckie, na podstawie ich opinii i przedłożonej listy rekomendowanych doktorantów, nie zwalnia organu z obowiązku wykazania, które osiągnięcia i aktywności naukowe nie zostały zaliczone i z jakich powodów. Gdyby bowiem zaaprobować stanowisko organu, to w istocie sądowa kontrola decyzji organu byłaby iluzoryczna. W rzeczywistości bowiem to komisja a nie organ podejmowały by decyzje o przyznaniu stypendium.
Mając powyższe względy na uwadze Sąd uchylił wydane w sprawie decyzje, uznając, że nie jest możliwe przeprowadzenie oceny ich legalności z powodów podanych powyżej.
Rozpoznając ponownie sprawę organ uzasadni wydane rozstrzygnięcie w taki sposób, aby zarówno skarżący, jak i w przypadku sądowej kontroli Sąd mogli poznać motywy organu odnoszące się do tych osiągnięć i aktywności naukowych skarżącego, które zdaniem organu nie mogą być uznane w ramach starań o przyznanie stypendium doktoranckiego. Inaczej mówiąc organ jest obowiązany podać, które osiągnięcia i aktywności naukowe skarżącego zostały zakwestionowane i dlaczego.
Dodatkowo Sąd wyjaśnia, że zakresem sądowej kontroli w przedmiotowej sprawie były decyzje z [...] listopada 2013 r. i [...] sierpnia 2014 r. i argumentacja w nich zawarta.
Sąd nie może zatem oceniać decyzji z [...] grudnia 2013 r., a w szczególności motywów w niej ujętych, która została uchylona wyrokiem WSA w Warszawie z 23 czerwca 2014 r., jak również analizować i oceniać argumentacji organu przedstawionych w odpowiedziach na skargi.
Zasadnym jest jednak w ocenie Sądu wskazanie, że niewątpliwie podstawy wydania decyzji w przedmiotowej sprawie nie mogą stanowić Zasady przyznawania stypendiów doktoranckich na Wydziale [...] Uniwersytetu [...], gdyż brak podstawy prawnej dla ich wydania i modyfikowania poprzez treści w nich zawarte kryteriów przyznawania stypendiów doktoranckich. Prawidłowe jest stanowisko skarżącego, iż to w oparciu o Regulamin wraz z załącznikiem należy przeprowadzać ocenę dokonań i aktywności naukowych, ustalać liczbę uzyskanych punktów, sporządzać właściwą listę rankingową oraz podejmować decyzję o przyznaniu bądź odmowie przyznania stypendium. Podkreślenia przy tym wymaga, że proces wykładni nie może doprowadzać do zmiany obowiązujących przepisów, także tych mających charakter wewnętrzny, tj. Regulamin, których uregulowania znajdują zastosowanie w sprawie.
Zauważyć jednak należy, że Zasady te w istocie nie zostały powołane w decyzjach, których kontrolę przeprowadzał Sąd, jak również nie odwołano się do kryteriów z nich wynikających, a Sąd nie jest upoważniony do domyślania się, jak określa to skarżący, że stanowiły one podstawę wydania skarżonej decyzji.
Jako nieprawidłowe należy ocenić przy tym wnioskowanie organu, iż Dziekan [...], działający z upoważnienia Rektora, przyznając stypendium uznał Zasady uchwalone przez Radę Wydziału [...] czerwca 2013 r., co oznacza ich akceptację przez Rektora. Przekazanie Dziekanowi kompetencji w zakresie przyznawania stypendiów nie obejmuje upoważnienia do modyfikacji kryteriów jego przyznawania określonych w Regulaminie i pozostających w zgodzie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego.
Nie można przy tym podzielić stanowiska skarżącego, że zapadłe w sprawie decyzje zostały wydanie bez podstawy prawnej.
W kontekście powyższego zarzutu zasadnym jest wskazanie, iż za decyzje wydane bez podstawy prawnej uznaje się takie decyzje, dla wydania których brak jest podstaw materialnoprawnych w przepisach prawa powszechnie obowiązującego. W ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym zawarte są przepisy, w oparciu o które stypendia doktoranckie są przyznawane (art. 200 ustawy) i stanowią one podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji.
Sąd nie podzielił – również pozostałych zarzutów skargi.
Wniosek skarżącego o przyznanie stypendium doktoranckiego został oceniony przez prawidłowo powołaną Komisję ds. przyznawania stypendiów doktoranckich.
Zgodnie z § 3 ust.3 regulaminu Komisje powołuje Rektor, w imieniu którego działają dziekani wydziałów, na których prowadzone są studia doktoranckie.
Decyzją nr [...] z [...] października 2012 r. Dziekan Wydziału [...] powołał Komisję ds. przyznawania stypendiów doktoranckich na kadencję 2012 – 2016 i tak powołana Komisja wniosek skarżącego oceniała.
Do wydania zaskarżonej decyzji uprawniony był Prorektor ds. Studenckich i Kształcenia [...], który legitymował się pełnomocnictwem (upoważnieniem) Rektora z [...] września 2012 r. do wydawania decyzji administracyjnych i innych decyzji, jak również rozpatrywania skarg i wniosków w sprawach studenckich i doktorantów. Przedłożone Sądowi upoważnienia w kserokopii zostało prawidłowo poświadczone za zgodność z oryginałem. Możliwość udzielenia takiego upoważnienia wynika z § 1 ust.4 Zarządzenia Nr [...] Rektora [...] z [...] września 2012 r., do którego wydania podstawę stanowi § 39 ust.1 pkt 4 Statutu [...]. Przypomnieć również należy, że do wydania decyzji przez Prorektora doszło w wyniku uchylenia decyzji wydanej w drugiej instancji przez Dziekana.
W ocenie Sądu przy wydawaniu decyzji z [...] sierpnia 2014 r. nie naruszono art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a.
Z pisma z [...] listopada 2013 r., w którym Prorektor ds. Studenckich i Kształcenia zwraca się do Dziekana Wydziału [...] o wydanie w jego imieniu decyzji przyznających stypendia doktoranckie, nie wynika aby brał udział w wydawaniu decyzji z [...] listopada 2013 r. Pismo, na co wskazuje jednoznacznie jego treść, ma charakter porządkowy i organizacyjny.
Nie można również podzielić stanowiska skarżącego, że decyzja z [...] sierpnia 2014 r. obarczona jest wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., gdyż została wydana w dacie, w której wyrok w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 294/14, eliminujący z obrotu prawnego decyzję z [...] grudnia 2014 r., nie był jeszcze prawomocny.
Wyrok z 23 czerwca 2014 r. uprawomocnił się 22 sierpnia 2014 r., jednakże w orzeczeniu tym stwierdzono, że decyzja z [...] grudnia 2013 r. nie podlega wykonaniu w całości. Niewątpliwie organ nie powinien procedować przed uprawomocnieniem się wyroku, jednakże wydanie decyzji z [...] sierpnia 2014 r. w sytuacji gdy decyzja z [...] grudnia 2013 r. nie podlega wykonaniu, nie może być uznane za wypełniające przesłankę nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.
Skarżący nie wykazał również, aby podnoszony w tym kontekście zarzut naruszenia art. 8 i 10 § 1 K.p.a. miał istotny wpływ na wynik sprawy. Cały istotny w sprawie materiał dowodowy został zgromadzony przed wydaniem decyzji z [...] listopada 2013 r. i był on znany skarżącemu, który przedkładał go organowi przy wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego.
Końcowo Sąd wyjaśnia, że jeżeli organ stoi na stanowisku, iż kwestia otrzymania przez skarżącego stypendium doktoranckiego na mocy art. 202a ust.2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, o czym informuje w odpowiedzi na skargę, ma wpływ na przyznanie stypendium w trybie art. 200 ww. ustawy, to winien swoje stanowisko przedstawić w formie procesowej, umożliwiającej przeprowadzenie sądowej kontroli. Sygnalizowanie powyższej okoliczności w odpowiedzi na skargę nie pozwala Sądowi na ocenę wpływu przyznania stypendium projakościowego na przyznanie stypendium doktoranckiego unormowanego w art. 200 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.
Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd, na zasadzie art. 145 § 1 lit. c P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane w oparciu o przepis art. 152 P.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł w myśl art. 200 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. Na zasądzoną od organu na rzecz skarżącego kwotę złożył się uiszczony wpis od skargi, wynagrodzenie adwokata reprezentującego skarżącego, ustalone na podstawie § 18 ust.1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz.U. z 2013 r., poz. 461), w wysokości 240 zł oraz koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa dla ww. pełnomocnika.
Odnosząc się do wniosku o przyznanie pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia w wysokości sześciokrotności stawki minimalnej, należy podkreślić, że stosownie do § 2 ust.1 rozporządzenia w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynieniu się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Podkreślenia wymaga także fakt, iż ustawodawca określając wysokość stawek minimalnych za poszczególne czynności lub za udział w poszczególnych postępowaniach dokonał precyzyjnego rozważenia i uwzględnienia wszelkich okoliczności charakterystycznych dla danego typu spraw. Jednocześnie ustawodawca pozostawił możliwość uwzględnienia przez sąd orzekający pewnych nadzwyczajnych, szczególnych okoliczności, które pojawiając się w danej sprawie zwiększają w znacznym stopniu nakład pracy niezbędnej do prawidłowej realizacji obowiązków profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Jeżeli zatem żadne ekstraordynaryjne okoliczności nie wystąpiły, a skala aktywności pełnomocnika pozostała na przeciętnym poziomie, to nie istnieją przesłanki do zasądzenia wynagrodzenia wyższego od stawek minimalnych w sprawie (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 30 września 2009 r., sygn. akt II AKz 649/09, publ. Prokuratura i Prawo 2010/11(41).
W ocenie Sądu nakład pracy pełnomocnika w niniejszej sprawie nie uzasadnia zasądzenia wynagrodzenia w kwocie przewyższającej minimalną stawkę. Dokonanych przez pełnomocnika czynności procesowych nie można bowiem uznać za inne, jak typowe – zwykłe działania wykonywane przez pełnomocników reprezentujących stronę przed sądem ( por. postanowienie NSA z 27 września 2011 r., sygn. akt II OZ 838/11, publ. CBOSA).
Zdaniem Sądu stopień przyczynienia się pełnomocnika do wyjaśnienia sprawy nie przekroczył zwykłej staranności przy rozpatrywaniu tego rodzaju postępowań. Zauważyć przy tym należy, że choć Sąd uchylił wydane w sprawie decyzje, to jednak nie podzielił wielu zarzutów i argumentów podnoszonych przez stronę skarżącą. Dlatego też wniosek o zasądzenie kosztów zastępstw procesowego w sześciokrotnej wysokości stawki minimalnej nie został uwzględniony.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło