II SA/Wa 1864/11
WyrokWSA w Warszawie2012-01-25
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Anna Mierzejewska, Ewa Pisula-Dąbrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Obrony Narodowej, działając na podstawie wyroku sądu okręgowego przekazującego mu do rozpoznania odwołanie od decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji, może umorzyć postępowanie, uznając, że odwołanie nie zostało złożone, mimo że odwołanie dotyczyło zarówno tej decyzji, jak i innej decyzji tego samego organu?Ratio decidendi
Minister Obrony Narodowej nie mógł umorzyć postępowania, uznając, że odwołanie od decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji nie zostało złożone. Sąd okręgowy, przekazując sprawę do rozpoznania Ministrowi, dokonał oceny, że odwołanie obejmowało obie decyzje Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego. W przypadku wątpliwości co do treści odwołania, organ powinien wezwać stronę do uzupełnienia braków, a nie umarzać postępowanie.Stan faktyczny
A. B. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji waloryzacyjnych oraz ponownego ustalenia wysokości świadczeń emerytalnych. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego wydał dwie decyzje: jedną odmawiającą ponownego ustalenia świadczenia i wypłaty odsetek, drugą odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji waloryzacyjnych. A. B. odwołał się od obu decyzji. Sąd Okręgowy w W. oddalił odwołanie od pierwszej decyzji, a odwołanie od drugiej przekazał Ministrowi Obrony Narodowej do rozpoznania. Minister Obrony Narodowej umorzył postępowanie, uznając, że A. B. nie złożył odwołania od decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności. WSA w Warszawie uchylił decyzję Ministra.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Ministra Obrony Narodowej, stwierdza, że decyzja nie podlega wykonaniu i zasądza zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie Sędzia WSA Anna Mierzejewska (sprawozdawca), Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Protokolant Mateusz Rogala, asystent sędziego, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Ministra Obrony Narodowej na rzecz A. B. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., w związku z prawomocnym wyrokiem z dnia [...] stycznia 2011 r. Sądu Okręgowego w W. [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych (sygn. akt [...]), dotyczącego przekazania do rozpoznania Ministrowi Obrony Narodowej odwołania A. B. od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] stycznia 2009 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o waloryzacji emerytury wojskowej wydanych po 1 stycznia 1999 r., postanowił umorzyć postępowanie w sprawie rozpoznania odwołania A. B. od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] stycznia 2009 r. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
A. B. złożył wniosek do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W., domagając się:
- stwierdzenia na podstawie art. 156 k.p.a. nieważności decyzji waloryzacyjnych wydanych przez wojskowy organ emerytalny po 1 stycznia 1999 r., jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa, poprzez bezzasadne zastosowanie waloryzacji emerytury w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;
- ponownego ustalenie wysokości świadczeń emerytalnych wypłacanych przez wojskowy organ emerytalny po 1 stycznia 1999 r.;
- wypłacenia wraz z odsetkami kwot wynikających z różnicy między świadczeniami należnymi, a wypłacanymi na podstawie decyzji waloryzacyjnych od 1 stycznia 1999 r.
Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w W. w dniu [...] stycznia 2009 r. wydał dwie decyzje. W jednej odmówił ponownego ustalenia wysokości świadczenia emerytalno-rentowego i wypłaty odsetek, natomiast drugą odmówił wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanych po 1 stycznia 1999 r.
W uzasadnieniu tej ostatniej decyzji organ, powołując się na treść art. 32 ust. 2 wojskowej ustawy emerytalnej wskazał, iż przepis ten stanowi samodzielną podstawę prawną do unieważnienia przez organ decyzji z urzędu. Weryfikacja decyzji wydanych po 1 stycznia 1999 r. nie prowadzi jednak do ustalenia podstaw do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Tym samym brak jest przesłanek do stwierdzenia nieważności tych decyzji z urzędu. Przyjęty sposób waloryzacji świadczenia emerytalnego jest bowiem właściwy, a zatem nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa, które jest przesłanką do zastosowania art. 156 k.p.a. i nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności tych decyzji z urzędu.
Zgodnie z zawartym w powyższych decyzjach pouczeniem, A. B. odwołał się od nich do Sądu Okręgowego w W. [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych.
W odwołaniu zarzucił organowi naruszenie norm prawa materialnego, tj.:
- art. 6 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, w jego brzmieniu obowiązującym na dzień 1 stycznia 1999 r., a tym samym uznanie, iż zasady waloryzacji wojskowej emerytury w nim określone, znajdują zastosowanie także w stosunku do osób, które pobierały emeryturę po dniu 1 stycznia 1999 r. pomimo braku wyraźnego zapisu ustawowego w tym przedmiocie;
- niewłaściwą wykładnię art. 159 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w jego brzmieniu na dzień 1 stycznia 1999 r., polegającą na przyjęciu, iż wprowadzona na jego podstawie pośrednio zmiana zasad waloryzacji emerytur mundurowych obejmuje także te osoby, które pobierały emeryturę mundurową po dniu 1 stycznia 1999 r.
W uzasadnieniu odwołania podkreślił, że podstawowe znaczenie dla uznania zasadności jego wniosków ma art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, gdyż przepis ten jednoznacznie stwierdza, że ustawa dotyczy funkcjonariuszy, którzy w dniu jej wejścia w życie pozostawali w służbie. Nie dotyczy tym samym byłych "funkcjonariuszy" będących już na emeryturze.
Wyrokiem z dnia [...] stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy w W. [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych (sygn. akt [...]) po rozpoznaniu sprawy z odwołania A. B. od decyzji Dyrektora WBE w W. o odmowie ponownego ustalenia wysokości świadczenia emerytalno-rentowego i wypłaty odsetek oraz o odmowie wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanych po 1 stycznia 1999 r.:
1. odwołanie od decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] o odmowie ponownego ustalenia wysokości świadczenia emerytalno-rentowego i wypłaty odsetek oddalił,
2. odwołanie od decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] o odmowie wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanych po 1 stycznia 1999 r. przekazał Ministrowi Obrony Narodowej celem rozpoznania.
Minister Obrony Narodowej, będąc związany rozstrzygnięciem zawartym w pkt II wyroku Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W., decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., w związku z prawomocnym wyrokiem z dnia [...] stycznia 2011 r., Sądu Okręgowego w W. [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych (sygn. akt [...]), dotyczącego przekazania do rozpoznania Ministrowi Obrony Narodowej odwołania A. B. od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] stycznia 2009 r. o odmowie wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanych po 1 stycznia 1999 r., postanowił umorzyć postępowanie w sprawie rozpoznania odwołania A. B. od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] stycznia 2009 r. o odmowie wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanych po 1 stycznia 1999 r.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że Minister Obrony Narodowej związany jest pkt 2 wyroku i zobligowany jest do rozpatrzenia sprawy odwołania od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] stycznia 2009 r. w przedmiocie odmowy wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanych po 1 stycznia 1999 r. Z uwagi, że zainteresowany nie złożył odwołania od wskazanej decyzji, organ nie miał możliwości wykonania pkt 2 powołanego wyżej wyroku prawomocnego wyroku. W ocenie organu, powyższy wyrok jest niewykonalny, a próby jego ewentualnego wykonania spowodowałyby wydanie przez Ministra Obrony Narodowej decyzji dotkniętej wadą nieważności, ponieważ z akt sprawy wynika, że zainteresowany złożył odwołanie wyłącznie od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] stycznia 2009 r. w przedmiocie odmowy ponownego ustalenia wysokości świadczenia emerytalno-rentowego i wypłaty odsetek, natomiast nie złożył odwołania od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] stycznia 2009 r. w przedmiocie odmowy wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanych po 1 stycznia 1999 r. Zatem postępowanie w sprawie odwołania zainteresowanego od wskazanej wyżej decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności, które nakazał w powołanym wyroku Sąd Okręgowy jest bezprzedmiotowe, ponieważ zainteresowany takiego odwołania nie złożył.
Dalej organ wskazał, że Minister Obrony Narodowej nie jest organem odwoławczym w sprawach ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 2004 Nr 8, poz. 66 ze zm.), od decyzji wojskowego organu rentowego zainteresowanemu przysługuje odwołanie do właściwego sądu według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, zatem odwołanie takie przysługuje do właściwego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, w przedmiocie nieważności decyzji przysługuje odwołanie do właściwego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że wniósł o uchylenie dwóch decyzji.
Zarzucił, że organ – Minister Obrony Narodowej nie wykonał postanowienia sądu. Sąd Okręgowy, rozpoznając sprawę uznał, że zostało złożone wymagane odwołanie i organ nie dokonał analizy przesłanek wskazanych w odwołaniu.
Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga A. B. zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Ministra Obrony Narodowej narusza prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.
Minister Obrony Narodowej przyznał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż jest związany prawomocnym wyrokiem z dnia [...] stycznia 2011 r. Sądu Okręgowego w W. [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych (sygn. akt [...]), przekazującym mu do rozpoznania odwołanie A. B. od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] stycznia 2009 r. o odmowie wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanych po 1 stycznia 1999 r.
W ocenie Sądu, w sprawie niniejszej nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, że A. B. nie złożył odwołania od decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. o odmowie wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanych po 1 stycznia 1999 r., ponieważ złożone przez A. B. odwołanie zawiera jednocześnie odwołanie od decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. o odmowie ponownego ustalenia wysokości świadczenia emerytalno-rentowego i wypłaty odsetek, a także odwołanie od decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. o odmowie wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanych po 1 stycznia 1999 r. Takiej właśnie oceny dokonał Sąd Okręgowy w W., przekazując odwołanie Ministrowi Obrony Narodowej celem rozpoznania i tym przekazaniem związał Ministra Obrony Narodowej.
Jeżeli organ – Minister Obrony Narodowej miał wątpliwości, co do treści odwołania (podania), to powinien w trybie art. 64 § 2 k.p.a. wezwać skarżącego A. B. do uzupełnienia tych braków, przez złożenie wyjaśnienia.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ – Minister Obrony Narodowej winien te okoliczności wyjaśnić i wydać stosowne rozstrzygnięcie.
Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 152 i art. 132 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło