II SA/Wa 1866/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska, Ewa Pisula – Dąbrowska (spr.), Protokolant Katarzyna Skurzyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji – oddala skargę – Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w związku z wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., sygn. akt [...], po rozpatrzeniu odwołania H. S. od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji wydanych po dniu 1 stycznia 1999 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że do rozpoznania odwołania H. S. obliguje go wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., sygn. akt [...]. Wyjaśnił, że wyrokiem tym Sąd w pkt 2 sentencji przekazał odwołanie H. S. od decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. Ministrowi Obrony Narodowej celem rozpoznania. Odnosząc się merytorycznie do zasadności odwołania stwierdził, że w jego ocenie nie zaszły przesłanki rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji wydanych po dniu 1 stycznia 1999 r. Wskazał, że Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia [...] stycznia 2011 r. oddalił odwołanie H. S. od decyzji wojskowego organu emerytalnego o odmowie ponownego ustalenia wysokości świadczenia emerytalno-rentowego i wypłaty odsetek. Jednocześnie organ wskazał, że przepisy nowelizujące zasady waloryzacji wojskowych świadczeń emerytalnych były poddane kontroli Trybunału Konstytucyjnego z punktu widzenia zasady ochrony praw słusznie nabytych. Podał, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 grudnia 1999 r., sygn. akt K 4/99, orzekł o zgodności art. 6 ustawy zaopatrzeniowej z art. 2 Konstytucji RP. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał, że "wprawdzie kwestionowane przepisy zmieniły w stosunku do określonej grupy świadczeniobiorców metodę (sposób) waloryzacji, zachowały jednak samo założenie stabilnej wartości ekonomicznej otrzymywanych świadczeń emerytalno-rentowych oraz przewidziały mechanizm umożliwiający jego urzeczywistnienie. Mimo zmiany przepisów istota instytucji przystosowującej wartość świadczeń emerytalno-rentowych do spadku siły nabywczej pieniądza, w którym wypłacane są świadczenia nie została naruszona". W ocenie organu, w rozpatrywanej sprawie nie doszło do pozbawienia skarżącego uprawnienia do waloryzacji, a jedynie do zmiany metody waloryzowania ich wysokości. Zdaniem organu, naruszenie oczekiwań co do przewidywanego poziomu przyszłych świadczeń nie stanowi samo przez się naruszenia prawa do waloryzacji. Organ wskazał też, że Trybunał Konstytucyjny uznał, że zasada równości wobec prawa wręcz uzasadnia dokonaną zmianę, polegającą na zrównaniu zasad waloryzacji świadczeń emerytalnych żołnierzy zawodowych (i to nie zależnie od daty zakończenia przez nich służby) z zasadami dotyczącymi pracowników, stwierdzając: "istotna podmiotowa różnica (podstawa zróżnicowania statusu prawnego) ma tu miejsce do czasu pozostawania w służbie (co wyraża się między innymi systemem płacenia składek i odrębnymi warunkami nabycia prawa do świadczeń), natomiast później osoba taka staje się przede wszystkim emerytem i winna zasadniczo podlegać ogólnym regulacjom dotyczącym tej grupy osób". Decyzja Ministra Obrony Narodowej stała się przedmiotem skargi H. S. do tutejszego Sądu. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, ponowne ustalenie wysokości świadczeń emerytalnych po dniu 1 stycznia 1999 r. i ich wypłacenie wraz z odsetkami, skarżący podniósł, że podstawowe znaczenie w sprawie ma art. 1 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (w brzmieniu pierwotnym z grudnia 1998 r.), który przez organ został pominięty. W ocenie skarżącego, zastosowanie art. 159 pkt 1 do byłych żołnierzy zawodowych, będących w dniu 1 stycznia 1999 r. na emeryturze było niezgodne z obowiązującym stanem prawnym. Wskazał też, że przepisy końcowe, zawarte w rozdziale trzecim, dodatkowo potwierdzają jego stanowisko. Skarżący podkreślał i powoływał się na zasadę ochrony praw nabytych i zakaz działania prawa wstecz. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej należy do wyjątków od ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem administracyjnym o charakterze nadzwyczajnym, które ogranicza się do ustalenia, czy decyzja administracyjna dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, stanowiące wyjątek od zasady stabilności decyzji, wymaga w związku z tym bezpośredniego ustalenia, że uchylana decyzja dotknięta jest jedną z wad kwalifikowanych określonych w tym przepisie. W postępowaniu tym organ nie może natomiast rozpatrywać sprawy co do jej istoty, tak jak w postępowaniu odwoławczym. Zgodnie natomiast ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, o rażącym naruszeniu prawa, jako przesłance stwierdzenia nieważności decyzji, można mówić tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność, (patrz: wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 1996 r., sygn. akt III SA 565/95). Nie chodzi tu zatem o przypadki błędów w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Jeżeli więc przepis prawa dopuszcza możliwość rozbieżnej jego interpretacji, to wybór jednej z nich nie może być oceniany jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nawet wówczas, gdy zostanie ona później uznana za nieprawidłową albo inna interpretacja zostanie uznana za słuszniejszą (patrz: wyrok NSA z dnia 18 czerwca 1997 r., sygn. akt III SA 422/96). W ocenie Sądu, nie można zgodzić się z zarzutem skarżącego, że decyzje o waloryzacji jego emerytury wojskowej wydane po dniu 1 stycznia 1999 r., rażąco naruszają prawo. Jak słusznie podkreślił organ, do dnia 31 grudnia 1998 r. waloryzacja wojskowych świadczeń emerytalnych była przeprowadzana w oparciu o art. 6 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1994 r. Nr 10, poz. 36 ze zm.) i uzależniona była od wzrostu uposażenia żołnierzy pozostających w służbie. Na mocy art. 159 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118) w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin wprowadzono zmianę. Przepisowi art. 6 tej ustawy nadano nowe brzmienie, wprowadzając taką samą zasadę waloryzacji świadczeń dla emerytów wojskowych, jaką przewidziano w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Tym samym, po dniu 1 stycznia 1999 r. nie było podstaw prawnych do stosowania w stosunku do skarżącego, jako emeryta wojskowego, dotychczasowych zasad waloryzacji uposażeniowej emerytury, gdyż żaden przepis wojskowej ustawy emerytalnej, takowej waloryzacji nie przewidywał. Przepis art. 159 pkt 1 ustawy 17 grudnia 1998 r., nowelizujący zasady waloryzacji wojskowych świadczeń emerytalnych, był poddany kontroli Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 20 grudnia 1999 r., sygn. akt K 4/99 orzekł o jego zgodności z art. 2 Konstytucji RP. W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącego, z przepisu art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2003 r., nie da się wywieść, że ustawa ta nie miała zastosowania do osób, które w dniu jej wejścia w życie pobierały już świadczenie emerytalne lub rentowe. Zmiana zasad waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych dotyczyła wszystkich emerytów i rencistów wojskowych, czego potwierdzeniem jest treść art. 179 tej ustawy, który zamieszczony został w Rozdziale 2 "Przepisy przejściowe", a który stanowił, że od dnia 1 stycznia 1999 r. emerytury i renty przyznane od uposażeń osiągniętych przed tą datą na podstawie przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym osób, o których mowa w art. 1 ust. 2, podlegają dodatkowej waloryzacji wskaźnikiem 104,3%. W świetle powyższych rozważań, należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż nie było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji o waloryzacji emerytury wojskowej skarżącego wydanych po dniu 1 stycznia 1999 r. w oparciu o przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez skarżącego należy wyjaśnić, że stwierdzenie nieważności decyzji nie może nastąpić z uwagi na naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej, czy naruszenie interesu strony, gdyż przesłanki te nie zostały wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Dlatego też Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] nie miał podstaw do tego, aby w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o waloryzacji emerytury wojskowej wydanych po dniu 1 stycznia 1999 r. rozważać, czy decyzje te godzą w zasadę sprawiedliwości społecznej i nie naruszają uzasadnionego interesu skarżącego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.