II SA/Wa 1871/16
WyrokWSA w Warszawie2017-05-29
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Iwona Maciejuk, Danuta Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nabycia uprawnień do kwatery stałej po zmarłym żołnierzu zawodowym, która nie rozstrzygnęła o uprawnieniach wszystkich wspólnie zamieszkałych z nim członków rodziny (w tym dzieci), może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa lub z wadą powodującą jej nieważność z mocy prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a.?Ratio decidendi
Decyzja administracyjna stwierdzająca nabycie uprawnień do kwatery stałej po zmarłym żołnierzu zawodowym, która rozstrzygnęła jedynie o uprawnieniach małżonka, ale pominęła dzieci wspólnie z nim zamieszkałe, nie jest dotknięta rażącym naruszeniem prawa ani wadą powodującą jej nieważność z mocy prawa. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie służy rozstrzyganiu o uprawnieniach, a jedynie ocenie legalności wydanej decyzji. Brak rozstrzygnięcia o wszystkich uprawnionych osobach nie stanowi kwalifikowanej wady uzasadniającej stwierdzenie nieważności decyzji, zwłaszcza gdy przepisy ustawy nie przewidują takiego skutku.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji z 2002 r. o przydziale kwatery stałej po zmarłym mężu i ojcu, zarzucając, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, skierowana do osoby niebędącej stroną, oraz zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Organy administracji (Prezes AMW i Minister Obrony Narodowej) odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja z 2002 r. była zgodna z prawem, a zarzucane wady nie wystąpiły. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. oraz ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Iwona Maciejuk (spr.), Danuta Kania, , Protokolant, spec. Monika Gieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2017 r. sprawy ze skargi H. Z., A. Z., A. Z., A. Z. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę -
Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. utrzymał w mocy decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2002 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją nr [...] z dnia [...] maja 1994 r. Kierownika Garnizonowej Administracji Mieszkań Nr [...] [...] B. Z. została przydzielona osobna kwatera stała w [...] przy ulicy [...]. Przy ustalaniu powierzchni mieszkalnej kwatery uwzględniono następujących członków rodziny: Z. H. - żonę, Z. A. - córkę, Z. A. - syna oraz Z. A. córkę. W dniu [...] kwietnia 1995 r. B. Z. zmarł. Organ zaznaczył, że Prezes Agencji Mienia Wojskowego w uzasadnieniu do swej decyzji wskazał, że w decyzji przydziału nr [...] widnieje imię "B." nazwisko Z. natomiast w pozostałych dokumentach zgromadzonych w sprawie - imię "B." nazwisko Z. i jednocześnie uznał, że wobec tego, że z akt jednoznacznie wynika, że H. Z. była żoną B. Z., który był ojcem A. Z., A. Z. i A. Z., wskazanie w decyzji przydziału imienia "B." należy uznać za omyłkę pisarską.
Wojskowe Biuro Emerytalne w [...] w zaświadczeniu z dnia [...] kwietnia 1995 r. stwierdziło, że następujący członkowie rodziny zmarłego [...] B. Z.: H. Z. (żona), A. Z. (córka), A. Z. (syn) i A. Z. (córka) są uprawnieni do renty rodzinnej na podstawie ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 1994r. Nr 10 poz.36). Organ emerytalny jednocześnie stwierdził, że powyższym członkom rodziny zmarłego przysługuje prawo do osobnej kwatery stałej na zasadach określonych w przepisach art. 12 ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sil Zbrojnych (Dz.U. Nr 19, poz.121 i z 1983 r. Nr 16, poz. 78). Uprawnienia do renty zostały ustalone do dnia [...] sierpnia 2000 r.
Organ wskazał, że w związku z regulacją stanów prawnych kwater i lokali mieszkalnych będących w zasobach WAM, Oddział Terenowy Nr [...] WAM pismem nr [...] z dnia [...] listopada 2001 r. poinformował H. Z., że zajmuje po śmierci męża lokal bez tytułu prawnego. Zwrócił się również z prośbą o pilne zgłoszenie się do Oddziału oraz dostarczenie stosownych dokumentów wymienionych w piśmie. Podał, że po uzupełnieniu dokumentów Dyrektor Oddziału Terenowego Nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2002 r. po rozpatrzeniu wniosku H. Z. (zaznaczył, że brak jest wniosku w aktach sprawy) stwierdził, że H. Z. nabyła uprawnienia do osobnej kwatery stałej po mężu [...] B. Z.
Organ wskazał, że następnie w dniu [...] lutego 2002 r. między Dyrektorem Oddziału Terenowego Nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] a H. Z. została zawarta umowa najmu lokalu mieszkalnego Nr [...], położonego w [...] przy ul. [...]. Z § 3 umowy wynika, że osobami uprawnionymi do stałego zamieszkiwania z najemcą są: Z. A.- córka, Z. A. - syn i Z. A.- córka.
Organ wskazał, że jak wynika z pisma Dyrektora Oddziału Regionalnego w [...] Agencji Mienia Wojskowego Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., w związku z zaleganiem w uiszczaniu opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich najem lokalu mieszkalnego został wypowiedziany a WAM Oddział Regionalny w [...] w dniu [...] sierpnia 2011 r. skierowała do Sądu Rejonowego [...] w [...] pozew o nakazanie pozwanym H. Z., A. Z., A. Z. i A. Z. opuszczenie i opróżnienie zajmowanego lokalu mieszkalnego.
H. Z., A. Z., A. Z. i A. Z. w dniu [...] kwietnia 2016 r. wnieśli do Prezesa Agencji Mienia Wojskowego, w trybie art. 156 § 1 pkt 2, pkt 4 i pkt 7 k.p.a., o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Nr [...] WAM w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2002 r. w części dotyczącej sentencji decyzji stwierdzającej, że H. Z., która nabyła uprawnienia do osobnej kwatery stałej, poprzez świadome pominięcie jako osób uprawnionych do osobnej kwatery stałej dzieci: A., A. i A. Z., została wydana z rażącym naruszeniem prawa, skierowana nie do wszystkich stron postępowania administracyjnego, a także zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa, tj. wad określonych w art. 156 § 1 pkt 2, pkt 4 i pkt 7 k.p.a. Strony złożyły wniosek o wstrzymanie wykonania wymienionej decyzji nr [...].
Prezes Agencji Mienia Wojskowego postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. Prezes Agencji Mienia Wojskowego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2002 r.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że decyzja, o której stwierdzenie nieważności występują strony - w zakresie rozstrzygnięcia o uprawnieniach żony zmarłego B. Z. - została wydana zgodnie z przepisami, czyli nie narusza prawa. Natomiast kwestia uprawnień dzieci zmarłego żołnierza zawodowego: A. Z., A. Z. i A. Z. nie została rozstrzygnięta decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2002 r. w związku z tym nie pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa, ponieważ nie funkcjonuje w ogóle w obrocie prawnym.
Odnosząc się do zarzutu skierowania decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie organ stwierdził, że jedyną stroną tej decyzji była H. Z. i tylko do niej decyzja została skierowana. Zatem nie jest dotknięta wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Rozpatrując z kolei trzecią podnoszoną przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji zawartą w art. art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. Prezes AMW wskazał na orzecznictwo Najwyższego Trybunału Administracyjnego. Podniósł, że skutek wady decyzji musi być ustanowiony wprost w przepisie odrębnym w postaci klauzuli nieważności. Z przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji, jak również obecnie obowiązujących nie wynika skutek nieważności z mocy prawa decyzji stwierdzających nabycie uprawnień po zmarłym żołnierzu zawodowym, emerycie lub renciście wojskowym. Zatem nie zachodzi powołana przez strony przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji zawarta w art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.
Strony odwołały się od wymienionej decyzji do MON, żądając jej uchylenia. Zaskarżyły też do MON postanowienie Prezesa AMW nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. Podniosły, że skoro decyzja nr [...] z dnia [...] lutego 2002 r. nie zawiera całościowego rozstrzygnięcia, tylko częściowe to jest niezgodna z prawem.
Minister Obrony Narodowej utrzymując w mocy decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. wskazał, że przepis art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji (tj. [...] lutego 2002 r.), stanowił, iż w razie śmierci: 1) żołnierza zawodowego pełniącego czynną służbę wojskową jako służbę stałą, spełniającego warunki wymagane do uzyskania emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej oraz żołnierza, o którym mowa w ust. 2, 2) emeryta lub rencisty, o którym mowa w ust. 1 - prawo do kwatery (lokalu mieszkalnego) nabywają, z zastrzeżeniem ust. 4, wspólnie zamieszkali w kwaterze z żołnierzem, emerytem, rencistą w dniu jego śmierci: małżonek, zstępni, wstępni, osoby przysposabiające i przysposobione oraz osoba, która pozostawała we wspólnym pożyciu małżeńskim. Z ust. 4 art. 23 wymienionej ustawy wynikało, że prawo do kwatery (lokalu mieszkalnego), dotyczyło jednej wspólnej kwatery. Warunek ten nie miał zastosowania do rozwiedzionych małżonków i ich zstępnych, wstępnych, osób przysposabiających albo przysposabianych, o ile zamieszkiwali oni do dnia 1 stycznia 2001 r. w odrębnych kwaterach stałych lub lokalach mieszkalnych. Ustęp 5 przywołanego art. 23 ustawy określał, że zachowanie lub nabycie uprawnień do kwatery stwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, dyrektor oddziału terenowego Agencji na podstawie: 1) zaświadczenia o posiadaniu uprawnień, o których mowa w ust. 1 i 3, wydanego przez wojskowy organ emerytalny, 2) zaświadczenia dowódcy jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy pełnił służbę do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, 3) zaświadczenia właściwego miejscowo organu ewidencji ludności - w przypadku osób, o których mowa w ust. 4.
Minister podał, że podstawą kwestionowanej decyzji nr [...] było zaświadczenie wydane przez Wojskowe Biuro Emerytalne w [...] z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...]. W ocenie Ministra słusznie organ I instancji stwierdził, że z przytoczonego przepisu wynika, iż decyzja została wydana zgodnie z przepisami i nie narusza prawa.
Minister wskazał, że czym innym jest kwestia rozstrzygnięcia o uprawnieniach zstępnych zmarłego B. Z., tj. jego dzieci: A. Z., A. Z. i A. Z., w sytuacji kiedy w stosunku do nich żadna decyzja w tym przedmiocie nie została wydana. Nie oznacza to jednak, że zaskarżona decyzja Dyrektor Oddziału Terenowego Nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2002 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Przedmiotowa decyzja zawiera bowiem częściowe rozstrzygnięcie o uprawnieniach członków rodziny do kwatery i to częściowe rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem. Nie można zatem dokonać oceny pod kątem nieważności decyzji, która w swej treści nie zawiera odniesienia się do pozostałych osób uprawnionych. Nie można uznać, że ta nieistniejąca część decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2002 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nie funkcjonuje ona w obrocie prawnym.
W ocenie Ministra nie jest trafne twierdzenie stron o skierowaniu skarżonej decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.). H. Z. była stroną postępowania zakończonego decyzją nr [...]. Decyzja ta została skierowana tylko do niej. Czym innym jest natomiast skierowanie decyzji z pominięciem osób będących stronami postępowania administracyjnego - na co wskazują H. Z. oraz jej dzieci: A. Z., A. Z. i A. Z., a czym innym skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie.
Minister odnosząc się do treści odwołania wskazał, że Prezes Agencji Mienia Wojskowego nie neguje w swej decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. statusu dzieci H. Z., nie jest on bowiem przedmiotem tego postępowania. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nie dokonuje się - jak w postępowaniu zwykłym - oceny przysługujących stronie uprawnień lub ciążących na niej zobowiązań, a ocenia się legalność decyzji wydanej w ww. postępowaniu zwykłym.
Minister wskazał, że nie zaszła przesłanka nieważności z art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., albowiem żaden przepis ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej zarówno w brzmieniu obecnym, jak również w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji nie zawierał i nie zawiera regulacji przewidujących skutek nieważności z mocy prawa decyzji stwierdzających nabycie uprawnień po zmarłym żołnierzu zawodowym, emerycie lub renciście wojskowym. Organ odniósł się w decyzji do wniosku stron o uchylenie postanowienia odmawiającego wstrzymanie wykonania decyzji nr [...] wskazując, że nie każdy akt administracyjny nadaje się do wykonania. I taka sytuacja ma miejsce w rozpatrywanej sprawie. Zgodził się ze stwierdzeniem Prezesa AMW, że brak jest podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie wykonania.
Decyzja Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. stała się przedmiotem skargi H. Z., A. Z., A. Z. i A. Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zarzucili naruszenie:
1. art. 6 - 13 , art. 77, art. 107 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a przede wszystkim nie rozpatrzenie zarzutów podnoszonych w odwołaniu, nie wyjaśnione wszystkich istotnych okoliczności sprawy,
2. art. 23 ust. 3 pkt 1 i ust. 5 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie.
W uzasadnieniu skarżący zawarli, że decyzje są wewnętrznie sprzeczne, wydane z rażącym naruszeniem prawa. Podnieśli, że decyzja nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. W dalszej części skarżący wskazali, że organ prowadząc postępowanie w celu uregulowania tytułu prawnego do zajmowanej kwatery, posiadając dokument o wspólnym zamieszkiwaniu z żołnierzem w dniu jego śmierci dzieci pominął ich w decyzji nr [...]. Powyższe stanowi, że decyzja wydana została z naruszeniem prawa określonym w art. 23 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r., została wydana z pomięciem osób będących stroną postępowania administracyjnego. Skarżący podnieśli również, że od ponad czterech lat nie zalegają z opłatami wobec Agencji Mienia Wojskowego.
Minister Obrony Narodowej, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując ustalenia dokonanie w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Zaskarżona decyzja Ministra Obrony Narodowej, jak również decyzja Prezesa Agencji Mienia Wojskowego odpowiadają prawu. W sprawie tej nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego, jak również przepisy prawa procesowego, w stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy.
Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest instytucją stanowiącą wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23) zwanej dalej k.p.a. Z tego względu może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Ewentualne zaistnienie wad, o których mowa w tym przepisie ocenia się według stanu faktycznego i prawnego sprawy, istniejącego w dacie wydania decyzji kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym. Zadaniem organu jest ocena decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem obowiązującym w dniu jej wydania.
Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., organ stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
W ocenie Sądu organy prawidłowo stwierdziły, że w sprawie niniejszej nie wystąpiła przesłanka określona w tym przepisie.
Poddana ocenie organu w postępowaniu nieważnościowym decyzja Dyrektora Oddziału Terenowego Nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2002 r. stwierdzająca, że H. Z. nabyła uprawnienia do osobnej kwatery stałej po mężu [...] B. Z., wydana została na podstawie przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu obowiązującym w dniu jej wydania – [...] lutego 2002 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 86 poz. 433 ze zm.). Przepis art. 23 ust. 3 tej ustawy stanowił, że w razie śmierci: 1) żołnierza zawodowego pełniącego czynną służbę wojskową jako służbę stałą, spełniającego warunki wymagane do uzyskania emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej oraz żołnierza, o którym mowa w ust. 2, 2) emeryta lub rencisty, o którym mowa w ust. 1 - prawo do kwatery (lokalu mieszkalnego) nabywają, z zastrzeżeniem ust. 4, wspólnie zamieszkali w kwaterze z żołnierzem, emerytem, rencistą w dniu jego śmierci: małżonek, zstępni, wstępni, osoby przysposabiające i przysposobione oraz osoba, która pozostawała we wspólnym pożyciu małżeńskim.
Nie ulega zatem wątpliwości, że w świetle powołanego wyżej przepisu, w razie śmierci żołnierza zawodowego prawo do kwatery nabywali wspólnie zamieszkali w kwaterze z żołnierzem w dniu jego śmierci m.in. małżonek i zstępni. Nabycie uprawnień stwierdzał decyzją dyrektor oddziału terenowego Agencji. Zgodnie bowiem z art. 23 ust. 5 ustawy, zachowanie lub nabycie uprawnień do kwatery stwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, dyrektor oddziału terenowego Agencji na podstawie: 1) zaświadczenia o posiadaniu uprawnień, o których mowa w ust. 1 i 3, wydanego przez wojskowy organ emerytalny, 2) zaświadczenia dowódcy jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy pełnił służbę do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, 3) zaświadczenia właściwego miejscowo organu ewidencji ludności - w przypadku osób, o których mowa w ust. 4.
W sprawie niniejszej jest bezsporne, że Dyrektor Oddziału Terenowego Nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2002 r. stwierdził, że uprawnienia do osobnej kwatery stałej po mężu [...] B. Z. nabyła żona H. Z. Organ nie stwierdził natomiast nabycia uprawnień przez dzieci B. Z., tj. A. Z., A. Z., A. Z.
Okoliczność ta jednak, wbrew zarzutom skargi, nie stanowi o rażącym naruszeniu przez Dyrektora Oddziału Terenowego przepisu art. 23 ust. 3 pkt 1 i ust. 5 w zw. z art. 24 ust. 1 powołanej ustawy. Powołany w skardze przepis art. 24 tej ustawy stanowi o realizacji prawa do kwatery.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (v. wyrok NSA z dnia 28 października 2011 r. sygn. akt I OSK 1888/10, Lex nr 1069632; wyrok NSA z dnia 18 lipca 1994 r. sygn. akt V SA 535/94, ONSA 1995, nr 2, poz. 91; wyrok NSA z dnia 21 października 2010 r. sygn. akt I OSK 28/10, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W sprawie tej nie występuje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem, co powoduje, że nie ma podstaw do wyeliminowania decyzji [...] z obrotu prawnego. Kwestionowana decyzja nr [...] stwierdza bowiem nabycie prawa do kwatery przez osobę uprawnioną – H. Z.
Okoliczność, że w kwestionowanej decyzji organ nie stwierdził nabycia uprawnień przez pozostałych członków rodziny wspólnie zamieszkałych w kwaterze z żołnierzem, tj. przez dzieci – A. Z., A. Z. i A. Z., nie stanowi okoliczności, która mogłaby być na podstawie powołanej przesłanki uznana za kwalifikowaną wadę nakazującą wyeliminowanie decyzji z dnia [...] lutego 2002 r. z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc.
Zasadnie tym samym Prezes AMW i Minister Obrony Narodowej stwierdzili, że w sprawie nie zaszła przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Podkreślenia przy tym wymaga, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie służy rozstrzygnięciu przez organ nadzoru o uprawnieniach bądź obowiązkach wnioskodawców. W tym nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym organ dokonuje jedynie oceny, czy kwestionowana decyzja zawiera kwalifikowaną wadę, która winna skutkować jej stwierdzeniem nieważności.
W ocenie Sądu, trafnie też organy stwierdziły, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie.
Przesłanka ta nie wystąpiła, albowiem decyzja nr [...] została skierowana do strony postępowania. H. Z. bezspornie była stroną postępowania, albowiem o jej uprawnieniu rozstrzygnął w wymienionej decyzji organ. Okoliczność zaś, że decyzja z dnia [...] lutego 2002 r. nie została skierowana do pozostałych członków rodziny żołnierza nie stanowi kwalifikowanej wady na gruncie art. 156 § 1 k.p.a. Podkreślenia wymaga przy tym, że k.p.a. przewiduje m.in. sytuację, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i kwalifikuje ją jako podstawę wznowieniową (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.).
Zasadnie organy stwierdziły też, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Skutek wady decyzji musi być ustanowiony wprost w przepisie odrębnym w postaci klauzuli nieważności (v. wyrok NTA z dnia 8 marca 1932 r., l. rej. 3823/30 J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz 12 wydanie, str. 642). W sytuacji, gdy przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej nie zawierały i nie zawierają szczególnej regulacji przewidującej skutek nieważności, to, jak zasadnie wskazał organ, brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji z dnia [...] lutego 2002 r.
W świetle powyższego, zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. Decyzje te wydane zostały przez właściwe organy. Uzasadnienia obu decyzji zawierają wszystkie wymagane prawem elementy (art. 107 § 1 k.p.a.). Wbrew zarzutom skargi, zawierają tak uzasadnienie faktyczne, jak i prawne. W sposób jasny wyjaśniają przyczyny, z powodu których organ nie uwzględnił żądania wnioskodawców (art. 107 § 3 k.p.a.). Organ nie naruszył też pozostałych przepisów procedury, tj. art. 6-13, art. 77 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Prawidłowo organy obu instancji stwierdziły, iż w sprawie tej nie wystąpiły podnoszone przez strony kwalifikowane wady uzasadniające wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło