II SA/Wa 1884/16
WyrokWSA w Warszawie2017-05-29
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Iwona Maciejuk, Danuta Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa dopuszczenia do posiadania broni podczas zawodów sportowych jest zasadna, gdy wnioskodawca nie stawił się na badania lekarskie i psychologiczne w trybie odwoławczym, mimo że organ Policji pierwotnie wycofał odwołania od korzystnych dla niego orzeczeń?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa dopuszczenia do posiadania broni była zasadna. Nawet jeśli organ Policji pierwotnie wycofał odwołania od orzeczeń lekarskich i psychologicznych, to mógł je podtrzymać po otrzymaniu informacji o potencjalnych przeciwwskazaniach zdrowotnych. Niestawienie się wnioskodawcy na badania w trybie odwoławczym stanowiło obligatoryjną przesłankę do odmowy, ponieważ nie wykazał on w sposób prawnie wymagany, że nie należy do osób z przeciwwskazaniami do posiadania broni.Stan faktyczny
L.K. złożył wniosek o dopuszczenie do posiadania broni podczas zawodów sportowych, dołączając pozytywne orzeczenia lekarskie i psychologiczne. Organ I instancji, powziąwszy wątpliwości co do stanu zdrowia wnioskodawcy w związku z jego przeszłością karną, wniósł odwołania od tych orzeczeń. Wnioskodawca nie stawił się na badania odwoławcze, co skutkowało odmową dopuszczenia do posiadania broni. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. L.K. zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i konstytucyjnych.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Iwona Maciejuk, Danuta Kania (spr.), Protokolant spec. Monika Gieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2017 r. sprawy ze skargi L.K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do posiadania broni podczas uczestnictwa, organizacji lub przeprowadzania strzeleckich zawodów sportowych - oddala skargę -
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...], powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23), dalej: "k.p.a.", art. 17 ust. 4 w zw. z art. 30 ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r. poz. 576 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] o odmowie dopuszczenia do posiadania broni podczas uczestnictwa, organizacji lub przeprowadzania strzeleckich zawodów sportowych.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, co następuje:
L. K. zwrócił się z do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z wnioskiem o wydanie dopuszczenia do posiadania broni podczas uczestnictwa, organizacji lub przeprowadzania strzeleckich zawodów sportowych. Do wniosku dołączył między innymi orzeczenie lekarskie oraz psychologiczne o braku przeciwwskazań do dysponowania przez niego bronią oraz aktualną licencję zawodniczą.
W toku postępowania organ I instancji uzyskał pozytywną opinię o wnioskodawcy z miejsca zamieszkania, informację z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralności, a także ustalił, że w przeszłości toczyło się przeciwko niemu postępowanie karne o czyny z art. 160 § 1 w zw. z art. 12 k.k. (przeciwko życiu i zdrowiu), z art. 263 § 2 w zw. z art. 12 k.k. oraz z art. 263 § 3 k.k. (przeciwko porządkowi publicznemu), które to okoliczności stanowiły podstawę do cofnięcia mu pozwolenia na broń palną myśliwską decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2010 r.
Powyższe postępowanie karne zostało prawomocnie zakończone, a skazanie L. K. za czyn z art. 263 § 3 k.k. uległo zatarciu, jednakże organ powziął wątpliwości co do tego, czy przyznanie wnioskodawcy uprawnienia do posiadania broni nie będzie zagrażało bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu i skorzystał z przysługującego mu prawa zaskarżając przedstawione przez stronę orzeczenia lekarskie i psychologiczne.
L. K. nie stawił się na badania odwoławcze, co skutkowało wydaniem przez organ I instancji decyzji z dnia [...] lipca 2016 r. o odmowie dopuszczenia do posiadania broni podczas uczestnictwa, organizacji lub przeprowadzania strzeleckich zawodów sportowych, w oparciu o art. 30 ust. 1 i ust. 1a w związku z art. 10 ust. 1 oraz art. 17 ust. 4 ustawy o broni i amunicji.
W odwołaniu od powyższej decyzji skierowanym do Komendanta Głównego Policji pełnomocnik strony zarzucił naruszenie zasady praworządności (art. 6 k.p.a.), zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) oraz pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Komendant Główny Policji nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania.
Motywując powołaną na wstępie decyzję wskazał, że kwestię dopuszczenia osób fizycznych do posiadania broni podczas uczestnictwa, organizacji lub przeprowadzenia strzeleckich zawodów reguluje art. 30 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, który stanowi, iż osoby fizyczne mogą posługiwać się bronią podmiotów, o których mowa w art. 29 ust. 1, przy wykonywaniu zadań wymienionych w tym przepisie, po uzyskaniu dopuszczenia do posiadania broni z zachowaniem zasad określonych w art. 15 ust. 1 - 5 i art. 16 ust. 1 i 2 oraz zatrudnieniu przez te podmioty. W myśl art. 30 ust. 1a ww. ustawy, wymóg zatrudnienia, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy osób posiadających licencję zawodnika, trenera lub sędziego strzelectwa sportowego, nadaną przez polski związek sportowy w rozumieniu odrębnych przepisów, ubiegających się o dopuszczenie osób fizycznych do posiadania broni podczas uczestnictwa, organizacji lub przeprowadzenia strzeleckich zawodów sportowych.
Mając na względzie powyższe, organ odwoławczy odrzucił art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji jako dodatkową podstawę rozstrzygnięcia sprawy. Za zbędne uznał tym samym odniesienie się do zarzutów odwołania dotyczących zastosowania wobec L. K. tej właśnie regulacji prawnej. Okoliczność ta nie miała jednak wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia, bowiem organ I instancji prawidłowo powołał - tak w komparycji jak i uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - przepis art. 17 ust. 4 w związku z art. 30 ust. 1 i ust. 1a ww. ustawy.
Organ odwoławczy zaznaczył, że osoby fizyczne ubiegające się o dopuszczenie do posiadania broni podczas uczestnictwa, organizacji lub przeprowadzenia strzeleckich zawodów sportowych nie są wyłączone z obowiązku przedstawiania orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, o których mowa w art. 15 ust. 3 ustawy o broni i amunicji.
Z ww. przepisu jednoznacznie wynika, że osoba, która występuje z podaniem o wydanie pozwolenia na broń lub zgłasza do rejestru broń pneumatyczną, przedstawia właściwemu organowi Policji orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane przez upoważnionych: lekarza i psychologa, stwierdzające, że nie należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2 - 4 (tj. z zaburzeniami psychicznymi, wykazujących istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego bądź uzależnionych od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych) i potwierdzające, że może ona dysponować bronią.
Natomiast w myśl art. 15h ust. 1 ww. ustawy od orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego przysługuje, tak osobie ubiegającej się o pozwolenie, jak i właściwemu komendantowi wojewódzkiemu Policji, odwołanie wnoszone na piśmie (ust. 2 art. 15h). Przy czym, jeżeli którakolwiek z uprawnionych stron wniesie odwołanie od orzeczeń wydanych w I instancji, dopiero orzeczenia wydane w trybie odwoławczym, od których nie przysługuje środek zaskarżenia w toku instancyjnym, przesądzają w znaczeniu prawnym o posiadaniu przez osobę ubiegającą się o pozwolenie na broń odpowiedniego stanu zdrowia oraz predyspozycji do posługiwania się bronią palną. Natomiast nieprzedstawienie choćby jednego z wymaganych orzeczeń w tym trybie stanowi samoistną, obligatoryjną przesłankę do odmowy wydania pozwolenia na broń (art. 17 ust. 4 ww. ustawy).
Dołączenie przez stronę do wniosku o wydanie pozwolenia na broń orzeczeń lekarskiego nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. i psychologicznego nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., nie można uznać za wypełnienie obowiązku z art. 15 ust. 3 ustawy, niezależnie od tego, iż są dla strony pozytywne i potwierdzają jej zdolność do dysponowania bronią. Organ I instancji wniósł bowiem od ww. orzeczeń skutecznie odwołania, a strona - odmawiając poddania się procedurze odwoławczej - nie potwierdziła w sposób prawem określony, że nie należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 4 ustawy.
Organ odwoławczy podkreślił, że żaden przepis prawa nie zwalnia osoby ubiegającej się o posiadanie broni z obowiązku poddania się badaniom w trybie odwoławczym, jeśli ich inicjatorem jest uprawniony organ Policji. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, bowiem Komendant Wojewódzki Policji w [...] od korzystnych dla strony orzeczeń lekarskiego i psychologicznego wniósł odwołania, jakkolwiek faktycznie uzasadniając swoje działanie, podał informację sprzeczną z orzeczeniem sądowym. Mianowicie wskazał, iż L. K. naraził na niebezpieczeństwo utraty życia inne osoby w ten sposób, iż wielokrotnie strzelał w ich kierunku z broni palnej długiej, podczas gdy w rzeczywistości Sąd Rejonowy w [...] wyrokiem z dnia [...] lutego 2012 r. (sygn. akt [...]) uniewinnił go od zarzutu popełnienia tego czynu. Po wytknięciu tego błędu przez pełnomocnika strony, organ początkowo wycofał odwołania (tak wynika z pisma z dnia [...] marca 2016 r. skierowanego do [...] Centrum Medycyny Pracy, w którym mowa jest o anulowaniu odwołań), niemniej jednak ostatecznie podtrzymał swoje stanowisko wskazując, że odwołania są aktualne, a stronie należy wyznaczyć termin wykonania badań.
Powodem zmiany stanowiska organu było otrzymanie z Centrum pisma informującego, że dokumentacja medyczna przesłana do tego podmiotu przez lekarza orzecznika wskazuje na możliwość istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do posługiwania się przez L. K. bronią palną, której to informacji organ I instancji nie mógł zignorować. W tej sytuacji, wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony, uruchomiona przez organ Policji procedura odwoławcza nie została przerwana, zaś organ I instancji zasadnie żądał przedstawienia przez stronę orzeczeń wydanych w trybie odwoławczym. W ten tylko sposób organ mógł uzyskać pewność, że strona nie należy do kręgu osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 4 ustawy o broni amunicji.
Przekonanie pełnomocnika, iż strona nie miała prawnego obowiązku stawienia się na badania, ponieważ Komendant Wojewódzki Policji w [...] wycofał odwołania złożone w ustawowym terminie, a następnie złożył je po raz wtóry, już po terminie, jest całkowicie mylne. Jakkolwiek bowiem postępowanie odwoławcze od orzeczeń lekarskiego i psychologicznego nie jest wprost regulowane przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, to z uwagi na podobieństwo rozwiązań prawnych - w tym konieczność zachowania terminu do złożenia odwołań - zasadne jest, aby w postępowaniu tym stosować zasady obowiązujące w k.p.a. Te zaś stanowią, że strona, która złożyła odwołanie, ma prawo do jego cofnięcia (art. 137 k.p.a.), co może nastąpić do czasu wydania ostatecznej decyzji administracyjnej (w przedmiotowej sprawie - do czasu wydania orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego). Możliwe jest również odwołanie przez stronę uprzedniego cofnięcia odwołania, choć takie oświadczenie powinno zostać złożone do momentu, w którym postępowanie odwoławcze na skutek cofnięcia nie zostanie zakończone stosowną decyzją, a strona wskaże uzasadnioną przyczynę zmiany swojego stanowiska.
Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie - organ Policji cofnął złożone w terminie odwołania, jednakże przed zakończeniem procedury odwoławczej, na skutek pisma [...] Centrum Medycyny Pracy z dnia [...] marca 2016 r., zmienił stanowisko i odwołał wcześniejsze cofnięcie odwołań, informując o tym zarówno podmiot odwoławczy, jak i stronę, co potwierdzają zwrotne potwierdzenia odbioru znajdujące się w aktach administracyjnych dotyczących broni myśliwskiej (k. 137 i 139a). Uczynił to w ramach jednej procedury odwoławczej wszczętej złożonymi w terminie odwołaniami z dnia [...] lutego 2016 r., nie zaś jak twierdzi pełnomocnik strony - procedury uruchomionej odwołaniami z dnia [...] marca 2016 r. złożonymi po terminie (w rzeczywistości pismo z tej daty informuje Centrum o podtrzymaniu odwołań organu Policji z dnia [...] lutego 2016 r.).
W tym stanie rzeczy, ocena pełnomocnika strony, iż na badania w trybie odwoławczym L. K. został skierowany bezprawnie, nie jest trafna.
Reasumując Komendant Główny Policji stwierdził, iż podstawą odmowy dopuszczenia do posiadania broni jest fakt, że wymieniony nie stawił się na badania lekarskie i psychologiczne w trybie odwoławczym, a zatem postępowanie w sprawie orzeczenia lekarskiego i psychologicznego nie zostało zakończone z przyczyn leżących po jego stronie, co z kolei wypełnia obligatoryjną przesłankę, o której mowa w art. 17 ust. 4 w związku z art. 30 ust. 1 i ust. 1a ustawy o broni i amunicji.
W świetle powyższego, zarzuty pełnomocnika strony zawarte w odwołaniu są nieuzasadnione. Brak jest podstaw do uznania, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] uchybił dyspozycji art. 10 k.p.a. Pismem z dnia [...] maja 2016 r. organ pouczył stronę o przysługującym jej prawie do wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów w terminie do 7 dni od daty otrzymania tego pisma, a po jego skierowaniu do strony nie dołączał już do akt żadnych nowych materiałów dowodowych. Z całą pewnością za takie nie można uznać relacji z przebiegu postępowania oraz stanowiska referenta sprawy odnośnie sposobu jej załatwienia, które nie wiąże osoby upoważnionej przez organ I instancji do wydawania decyzji w sprawach dotyczących broni i amunicji. Z kolei wnioski dowodowe pełnomocnika strony z dnia [...] czerwca 2016 r. organ I instancji rozstrzygnął w stosownej formie, tj. postanowieniami z dnia [...] czerwca 2016 r., na które nie przysługuje środek odwoławczy, a strona może je zaskarżyć jedynie w odwołaniu od decyzji. Z uprawnienia tego jednak pełnomocnik strony nie skorzystał.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2016 r. L. K. wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2016 r.
W motywach skargi skarżący wskazał, iż organ I instancji naruszył konstytucyjną zasadę domniemania niewinności poprzez to, że w odwołaniu od orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, opierając się na treści aktu oskarżenia z dnia [...] grudnia 2010 r., jako uzasadnienie podał, iż strona naraziła na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia inne osoby w ten sposób, że wielokrotnie strzelała w ich kierunku z broni palnej długiej, w związku z czym zachodzi konieczność ustalenia czy nie należy ona do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt. 2 - 4 ustawy o broni i amunicji oraz czy może dysponować bronią. Takie działanie organu nosi najprawdopodobniej znamiona przestępstwa, gdyż na dwa dni przed sporządzeniem ww. odwołań do organu Policji wpłynął wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] marca 2013 r. (sygn. akt [...]) zawierający informację, że L. K. prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia [...] lutego 2012 r. (sygn. akt [...]) został uniewinniony od zarzutu popełnienia ww. czynu.
W następstwie wezwania przez stronę do usunięcia naruszenia prawa organ I instancji pismem z dnia [...] marca 2016 r. wniósł o uznanie odwołania za niebyłe. Tym samym organ Policji, działając przez upoważnionego pracownika, złożył oświadczenie woli o cofnięciu odwołania. Proces odwoławczy został więc skutecznie przerwany, zaś orzeczenia lekarskie i psychologiczne przedstawione wraz z podaniem o pozwolenie na broń stały się ostateczne. Odpadła więc podstawa do działania organu odwoławczego - [...] Centrum Medycyny Pracy.
Z tego względu, zdaniem skarżącego, bez znaczenia dla powyższej oceny pozostaje pismo z dnia [...] marca 2016 r. skierowane przez Centrum do organu Policji I instancji dotyczące możliwości występowania przeciwwskazań zdrowotnych u skarżącego do dysponowania bronią oraz pismo organu z dnia [...] marca 2016 r. do ww. podmiotu, w którym wniósł o potraktowanie odwołań jako aktualne i wyznaczenie skarżącemu terminu badań. Stanowisko organu Policji zawarte w ww. piśmie jest bowiem nowym odwołaniem, złożonym po cofnięciu pierwszego odwołania. Pismo to zostało złożone po terminie zawitym, o którym mowa w art 15h ust. 3 ustawy o broni i amunicji, i jako takie nie może zostać uwzględnione.
Skarżący podał, iż z powodów wyżej wskazanych odmówił stawienia się na badania w trybie odwoławczym. Uznał bowiem, że nie ma takiego obowiązku w sytuacji, gdy odwołania od złożonych przez niego orzeczeń zostały anulowane przez organ Policji. Organ jednakże odmówił wydania pozwolenia na posiadanie broni stwierdzając, że skarżący nie przedstawił orzeczeń lekarskiego i psychologicznego z których wynika, że może on dysponować bronią. Organ pominął przy tym fakt, że odwołania od ww. orzeczeń zostały skutecznie cofnięte.
Skarżący podniósł, iż Komendant Główny Policji stosuje dwie miary w stosunku do skarżącego i organu Policji w procesie odwoławczym. Przyznając skarżącemu prawo do skutecznego cofnięcia odwołania, jednocześnie odmawia tego prawa występującemu w charakterze strony organowi Policji. Jest to nieuprawnione w sytuacji, gdy organowi przysługują takie same uprawienia jak stronie (skarżącemu). Organ odwoławczy nie powołał się w tym zakresie na żaden przepis prawa uznając, że organ Policji może składać różne oświadczenia woli, tj. cofać złożone odwołania, a za chwilę wycofywać się z tego. Działanie organu niewątpliwie narusza art. 6 i art. 8 k.p.a. oraz art. 15h ustawy o broni i amunicji.
Skarżący zaznaczył, że w sytuacji gdy organ anulował odwołanie, to wycofać się z tego oświadczenia woli mógłby tylko w terminie przewidzianym do złożenia odwołania. Wycofanie się z cofnięcia odwołania po terminie zawitym nie może być skuteczne, gdyż w swej istocie jest to zupełnie nowe odwołanie, które nie może wywołać żadnych skutków prawnych.
Biorąc pod uwagę, że jedyną podstawą do odmowy dopuszczenia skarżącego do posiadania broni jest fakt, że nie stawił się on na badania lekarskie i psychologiczne w trybie odwoławczym, należy stwierdzić, że organy obu instancji naruszyły art. 17 ust. 4 ustawy o broni i amunicji. Skarżący miałby obowiązek stawienia się na badania, gdyby odwołania zostały skutecznie wniesione przez organ Policji, a taka sytuacja nie zaistniała w przedmiotowej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 780 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Zgodnie z art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Oceniając niniejszą sprawę w świetle powyższych kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2016 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nie naruszają prawa w stopniu kwalifikującym do eliminacji z obrotu prawnego.
Na wstępie zauważyć należy, że posiadanie i używanie broni palnej stanowi tradycyjnie w polskim systemie prawnym sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej w celu zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Prawa do posiadania broni nie można zaliczyć do kategorii wolności i praw osobistych obywatela w świetle Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zatem, dostęp obywatela do broni poddany jest istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przymusu, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zasadnicze znaczenie ma to, że pozwolenie na broń (dopuszczenie do posiadania broni) może być wydane tylko wówczas, gdy spełnione zostaną warunki ustawowe stanowiące podstawę jego wydania (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09; publ. ONSA i WSA 2010 r., nr 1, poz. 5).
Poza wypadkami określonymi w omawianej ustawie nabywanie, posiadanie oraz zbywanie broni i amunicji jest zabronione. Prawodawca ściśle reglamentując cele, na które może być wydane pozwolenie na broń, wskazał szereg wymogów, które muszą być spełnione, aby osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń (dopuszczenie do posiadania broni) mogła je otrzymać, ewentualnie w przypadku osoby, która takie pozwolenie już uzyskała - aby mogła z niego nadal korzystać. Określone w ustawie zasady nabycia oraz realizacji uprawnienia do posiadania broni zobowiązują właściwe organy do ścisłej kontroli ich przestrzegania oraz do stanowczej reakcji w przypadkach ich naruszenia.
Kwestię dopuszczenia osób fizycznych do posiadania broni podczas uczestnictwa, organizacji lub przeprowadzania strzeleckich zawodów sportowych reguluje art. 30 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, który stanowi, iż osoby fizyczne mogą posługiwać się bronią podmiotów, o których mowa w art. 29 ust. 1, przy wykonywaniu zadań wymienionych w tym przepisie, po uzyskaniu dopuszczenia do posiadania broni z zachowaniem zasad określonych w art. 15 ust. 1 - 5 i art. 16 ust. 1 i 2 oraz zatrudnieniu przez te podmioty. Stosownie do art. 30 ust. 1a ww. ustawy, wymóg zatrudnienia, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy osób posiadających licencję zawodnika, trenera lub sędziego strzelectwa sportowego, nadaną przez polski związek sportowy w rozumieniu odrębnych przepisów, ubiegających się o dopuszczenie osób fizycznych do posiadania broni podczas uczestnictwa, organizacji lub przeprowadzenia strzeleckich zawodów sportowych.
Z powołanych przepisów wynika jednoznacznie, że osoba fizyczna ubiegająca się o dopuszczenie do posiadania broni podczas uczestnictwa, organizacji lub przeprowadzenia strzeleckich zawodów sportowych ma obowiązek przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, o których mowa w art. 15 ust. 3 ustawy o broni i amunicji, tj. stwierdzających, że nie należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2 - 4 (z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1375), o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej, wykazujących istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego, uzależnionych od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych), i potwierdzających, że może dysponować bronią, wydanych przez lekarza upoważnionego i psychologa upoważnionego, nie wcześniej niż 3 miesiące przed dniem złożenia wniosku.
Celem powyższej regulacji jest ochrona interesu społecznego i wykluczenie takich sytuacji, w których dostęp do broni uzyskują osoby, których stan zdrowia (ograniczona sprawność psychofizyczna) nie pozwala na dysponowanie bronią w sposób bezpieczny dla społeczeństwa.
Podstawę prawną zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji stanowił art. 17 ust. 4 w związku z art. 30 ust. 1 i ust. 1a ustawy o broni i amunicji. Jak wskazał Komendant Główny Policji, wniosek o dopuszczenie do posiadania broni podczas uczestnictwa, organizacji lub przeprowadzania strzeleckich zawodów sportowych został załatwiony negatywnie, bowiem skarżący - pomimo wezwania przez uprawniony podmiot - nie stawił się na badania lekarskie i psychologiczne w trybie odwoławczym. Zatem postępowanie odwoławcze w sprawie orzeczeń lekarskiego i psychologicznego nie zostało zakończone z przyczyn leżących po stronie skarżącego, skutkiem czego wypełniona została obligatoryjna przesłanka odmowy dopuszczenia do posiadania broni.
Szczegółowe regulacje odnośnie zakresu i sposobu przeprowadzania badań lekarskich i psychologicznych poprzedzających wydanie stosownych orzeczeń zawarte zostały w art. 15a i następnych ww. ustawy.
Przepisy te stanowią, iż badanie lekarskie osoby ubiegającej się obejmuje ogólną ocenę stanu zdrowia, ze szczególnym uwzględnieniem układu nerwowego, stanu psychicznego, stanu narządu wzroku, słuchu i równowagi oraz sprawności układu ruchu. Lekarz przeprowadzający to badanie kieruje osobę ubiegającą się na badania psychiatryczne i okulistyczne, a jeżeli uzna to za niezbędne - na inne badania specjalistyczne lub pomocnicze. Natomiast badanie psychologiczne osoby ubiegającej się obejmuje w szczególności określenie poziomu rozwoju intelektualnego i opis cech osobowości, z uwzględnieniem funkcjonowania w trudnych sytuacjach, a także określenie poziomu dojrzałości społecznej tej osoby. Zakres badania psychologicznego może zostać rozszerzony, jeżeli psycholog przeprowadzający to badanie uzna to za niezbędne do prawidłowego określenia sprawności psychologicznej osoby ubiegającej się (art. 15a ust. 2 - 4).
Wyniki ww. badań stanowią podstawę wydania orzeczenia lekarskiego i psychologicznego (art. 15f i art. 15g ustawy). Kwalifikacje upoważnionych lekarzy i psychologów przeprowadzających badania określają przepisy art. 15b ust. 1 i art. 15c ust. 1, zaś rejestr upoważnionych lekarzy i psychologów prowadzi i aktualizuje właściwy komendant wojewódzki Policji (art. 15b ust. 2 i art. 15c ust. 2).
Zgodnie z art. 15h ust. 1 ww. ustawy, od orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego przysługuje odwołanie wnoszone na piśmie. Uprawnienie do wniesienia odwołania posiada osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń oraz komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby (ust. 2).
Odwołanie wraz z jego uzasadnieniem wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia, za pośrednictwem lekarza lub psychologa, który wydał orzeczenie, do jednego z podmiotów odwoławczych, którymi są: (1) wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, a w przypadku gdy odwołanie dotyczy orzeczenia lekarskiego wydanego w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy - instytuty badawcze w dziedzinie medycyny pracy, (2) jednostki służby medycyny pracy podmiotów leczniczych utworzonych i wyznaczonych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, (3) podmioty lecznicze utworzone i wyznaczone przez Ministra Obrony Narodowej.
Lekarz lub psycholog, za pośrednictwem którego jest wnoszone odwołanie, przekazuje je wraz z dokumentacją badań do podmiotu odwoławczego w terminie 7 dni od dnia otrzymania odwołania (ust. 4).
Badanie w trybie odwołania przeprowadza się w terminie 30 dni od dnia otrzymania odwołania. Koszty badania lekarskiego lub psychologicznego ponosi odwołujący się. Orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest ostateczne (ust. 5 - 7).
Podkreślenia przy tym wymaga, że ostateczne orzeczenia lekarskie i psychologiczne są niepodważalne i nie podlegają weryfikacji przez organy Policji. Związanie organów Policji ostatecznym orzeczeniem lekarskim i psychologicznym wyklucza możliwość ich oceny w prowadzonych postępowaniach administracyjnych o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń (por. wyroki NSA z dnia 11 stycznia 2013r. sygn. akt II OSK 1663/11, publ. LEX nr 1341568; z dnia 17 marca 2005 r. sygn. akt OSK 1273/04, publ. LEX nr 189224).
Jednakże w art. 15i ustawy o broni i amunicji ustawodawca wprowadził instytucję kontroli wykonywania i dokumentowania badań lekarskich lub psychologicznych oraz wydawanych orzeczeń, do której uprawiony jest wojewoda właściwy ze względu na miejsce wydania orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego. Kontrolę przeprowadzają odpowiednio lekarz upoważniony lub psycholog upoważniony, posiadający pisemne upoważnienie właściwego wojewody. Uprawnienia i obowiązki osób upoważnionych przy wykonywaniu czynności kontrolnych oraz podmiotów, których czynności są przedmiotem kontroli, określa ust. 4 i 5 art. 15i. Z przeprowadzonych czynności kontrolnych sporządza się protokół, który zawiera m.in. opis stanu faktycznego, stwierdzone nieprawidłowości, wnioski osób upoważnionych, informację o braku zastrzeżeń albo informację o odmowie podpisania protokołu oraz o przyczynie tej odmowy (art. 15j ustawy).
Zaznaczyć należy, że stosowny wniosek o przeprowadzenie kontroli badań lekarskich lub psychologicznych oraz wydawanych orzeczeń może skierować do wojewody zarówno osoba ubiegająca się o wydanie pozwolenia na broń, jak i organ Policji, przy czym zainicjowanie ww. procedury nie jest obowiązkiem organu, lecz jego uprawnieniem.
Z powyższego wynika, że obowiązujące przepisy ustawy o broni i amunicji powierzają dokonywanie oceny stanu zdrowia fizycznego i psychicznego osób ubiegających się o pozwolenie na broń (dopuszczenie do posiadania broni) lub posiadających takie pozwolenie wyłącznie upoważnionym do tego lekarzom i psychologom. Szczególny tryb postępowania przewiduje możliwość składania przez osobę podlegającą badaniom, a także organ Policji, odwołań od orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Regulacja ta, dotycząca czynności specjalistycznych jakimi są niewątpliwie badania lekarskie, stanowi procedurę odrębną od procedury administracyjnej (por. wyroki NSA z dnia 21 listopada 2012 r. sygn. akt II OSK 1292/11; z dnia 13 sierpnia 2014 r. sygn. akt II OSK 1943/13, publ. https://www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jest to procedura o charakterze wpadkowym w postępowaniu administracyjnym o wydanie bądź cofnięcie pozwolenia na broń (dopuszczenie do posiadania broni), która została uregulowana w sposób pełny i kompletny. W sytuacji złożenia odwołania od orzeczenia wydanego przez upoważnionego lekarza bądź psychologa, procedura ta kończy się wydaniem przez uprawniony podmiot orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego posiadającego walor ostateczności. Powołane wyżej regulacje ustawy o broni i amunicji nie przewidują innego zakończenia postępowania odwoławczego, w szczególności poprzez jego umorzenie - jako bezprzedmiotowego - w sytuacji cofnięcia odwołania. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają tu zastosowania, zaś podmiot orzekający w trybie odwoławczym (lekarz lub psycholog wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy) nie posiada kompetencji do wydawania rozstrzygnięć przewidzianych w procedurze administracyjnej.
Przenosząc powyższe uwagi na stan niniejszej sprawy wskazać należy, że do wniosku z dnia [...] marca 2016 r. skarżący załączył m.in.: orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. stwierdzające, że nie należy on do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji i może dysponować bronią, oraz orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. stwierdzające, że nie należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy i może dysponować bronią.
Pismami z dnia [...] lutego 2016 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] złożył odwołania od ww. orzeczeń lekarskiego i psychologicznego wskazując w uzasadnieniu, że skarżący naraził na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia osoby dorosłe i dzieci w ten sposób, że wielokrotnie strzelał w ich kierunku z broni palnej długiej, w związku z czym zachodzi konieczność ustalenia czy nie należy on do kręgu osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt. 2 - 4 ustawy o broni i amunicji.
Zgodzić należy się ze skarżącym, że powołana argumentacja, w świetle prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [...] Wydział [...] Karny z dnia [...] lutego 2012 r. (sygn. akt [...]), pozostawała nieaktualna w dacie wniesienia odwołania, bowiem skarżący został uniewinniony od zarzuconego mu czynu kwalifikowanego z art. 160 § 1 w zw. z art. 12 k.k. Jednakże, jak wyjaśnił organ w piśmie z dnia [...] marca 2016 r., nie posiadał on wiedzy na temat ww. prawomocnego wyroku Sądu z dnia [...] lutego 2012 r. na dzień złożenia odwołań.
Nadmienić w tym miejscu również należy, że z art. 15h ustawy broni i amunicji nie wynika, aby lekarz oraz psycholog wykonujący badania w trybie odwoławczym byli związani treścią odwołania organu Policji. Orzekają oni bowiem na podstawie przekazanej dokumentacji medycznej oraz wyników badań odwoławczych. Również decyzję jakie badania należy przeprowadzić w procedurze odwoławczej, podejmuje sam lekarz oraz psycholog w oparciu o przepisy ww. ustawy. Organy Policji nie mają wpływu na zakres oraz sposób przeprowadzania tych badań.
Z akt sprawy bezspornie wynika, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] w dniu [...] marca 2016 r. skierował do [...] Centrum Medycyny Pracy oraz do pełnomocnika skarżącego pismo informujące, że "odwołania od orzeczeń lekarskiego i psychologicznego należy uznać za niebyłe". Następnie jednak, w ślad za informacją z dnia [...] marca 2016 r. przekazaną przez ww. podmiot odwoławczy, że u skarżącego mogą występować przeciwwskazania zdrowotne do dysponowania bronią, pismem z dnia [...] marca 2016 r. organ wystąpił o potraktowanie odwołań jako aktualne i wyznaczenie terminu badań. Pismo to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] kwietnia 2016 r. Pomimo wezwania na odwoławcze badania lekarskie i psychologiczne na dzień [...] kwietnia 2016 r. skarżący nie zgłosił się do [...] Centrum Medycyny Pracy, nie uzgodnił również innego terminu badań, pomimo, że został poinformowany o takiej możliwości w przypadku, gdyby wyznaczony termin mu nie odpowiadał. Jako przyczynę niestawiennictwa skarżący podał okoliczność cofnięcia odwołań przez organ Policji, a w konsekwencji uprawomocnienie się orzeczeń lekarskiego i psychologicznego załączonych do wniosku o dopuszczenie do posiadania broni. Podkreślił, iż wobec anulowania odwołań przez organ Policji odpadła podstawa podejmowania dalszych działań przez podmiot odwoławczy.
Ze stanowiskiem skarżącego nie można się zgodzić. Jak już wyżej wskazano, procedura odwoławcza od orzeczeń lekarskiego i psychologicznego nie jest procedurą administracyjną, do której mają zastosowanie przepisy k.p.a. Podmiot odwoławczy nie miał więc podstaw aby wydać rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania odwoławczego, czy też - jak podnosił skarżący - pozostawić pismo organu Policji z dnia [...] marca 2016 r. bez rozpoznania. W sytuacji, gdy ostateczne orzeczenia lekarskie i psychologiczne nie zostały wydane, postępowanie odwoławcze należało traktować jako zawisłe przed właściwym podmiotem odwoławczym. Jeżeli zatem Komendant Wojewódzki Policji w [...] najpierw poinformował o tym, że odwołania należy uznać za niebyłe, a następnie wnosił o ich rozpoznanie powziąwszy wiedzę o ewentualnym istnieniu przeciwskazań zdrowotnych u skarżącego do dysponowania bronią, to uprawnione jest stanowisko organu, że skuteczne przerwanie procedury odwoławczej nie miało miejsca. Zarówno bowiem pismo organu z dnia [...] marca 2016r., jak i pismo z dnia [...] marca 2016 r., zostały wystosowane i doręczone podmiotowi odwoławczemu przed zakończeniem postępowania w sposób określony w art. 15h ust. 7 ustawy o broni i amunicji. Podtrzymanie odwołań przez organ Policji obligowało [...] Centrum Medycyny Pracy do wyznaczenia terminu badań i dalszego procedowania w sprawie.
Wbrew twierdzeniom skarżącego organ Policji w sytuacji, gdy został poinformowany przez podmiot odwoławczy o ewentualnym istnieniu u skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do dysponowania bronią, był nie tylko uprawniony, ale wręcz zobligowany do tego, aby podtrzymać odwołania i poddać procedurze odwoławczej przedstawione przez skarżącego orzeczenia lekarskie i psychologiczne. To bowiem na organie Policji ciąży obowiązek ochrony obiektywnego porządku prawnego oraz zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Jakiekolwiek wątpliwości co do predyspozycji zdrowotnych osoby ubiegającej się o dopuszczenie do posiadania broni powinny być dokładnie weryfikowane. Wynika to z restrykcyjnego charakteru przepisów ustawy o broni i amunicji, które zobowiązują organy Policji do ścisłej kontroli ich przestrzegania oraz do stanowczej reakcji w przypadku ich naruszenia.
Podkreślić w tym miejscu należy, o czym była już mowa powyżej, że osoba ubiegająca się o prawo do dysponowania bronią, nie jest pozbawiona ochrony swych praw w omawianej procedurze odwoławczej, pomimo tego, że ostateczne orzeczenia lekarskie i psychologiczne, jak i zakres badań oraz sposób ich przeprowadzania przez upoważnionych lekarzy i psychologów, nie podlegają ocenie przez organy Policji w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie dopuszczenia do posiadania broni. Strona może jednak zwrócić się do właściwego wojewody o przeprowadzenie kontroli wykonywania badań oraz wydawanych orzeczeń stosownie do art. 15i ust. 1 ww. ustawy. Jeżeli zatem w ocenie skarżącego, działania podmiotu odwoławczego były nieprawidłowe, zaś Kierownik Działu [...] Centrum Medycyny Pracy - dr n. med. R. T. przekroczyła swoje uprawnienia sygnalizując organowi Policji ewentualne wystąpienie przeciwwskazań zdrowotnych do dysponowania bronią, to mógł on zwrócić się do wojewody o przeprowadzenie kontroli w odnośnym zakresie. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący podjął takie działania.
Uwzględniając wszystko powyższe podzielić należy stanowisko organu Policji, że w niniejszej sprawie zaistniała obligatoryjna przesłanka do odmowy dopuszczenia do posiadania broni podczas uczestnictwa, organizacji lub przeprowadzania strzeleckich zawodów sportowych w oparciu o art. 17 ust. 4 w związku z art. 30 ust. 1 i ust. 1a ustawy o broni i amunicji. Nie można bowiem uznać w przedstawionych okolicznościach faktycznych, że orzeczenia lekarskie i psychologiczne złożone przez skarżącego wraz z wnioskiem o dopuszczenie do posiadania broni stanowią o wypełnieniu obowiązku określonego w art. 15 ust. 3 ustawy. Orzeczenia te zostały bowiem zakwestionowane przez organ Policji poprzez złożenie odwołań. Wbrew twierdzeniom skarżącego, procedura odwoławcza wszczęta przed [...] Centrum Medycyny Pracy nie została przerwana poprzez złożenie pisma z dnia [...] marca 2016 r.
Nie ma też racji skarżący twierdząc, że pismo z dnia [...] marca 2016 r. jest nowym odwołaniem złożonym przez organ po terminie określonym w art. 15h ust. 3 ww. ustawy, i jako takie nie mogło stanowić podstawy do dalszego prowadzenia postępowania odwoławczego. Jakkolwiek bowiem działanie organu I instancji w przedmiotowej sprawie należy ocenić jako chaotyczne, to jednak nie sposób uznać, że informując Centrum Medycyny Pracy o podtrzymaniu odwołań z dnia [...] lutego 2016 r. organ złożył nowe odwołania od orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Organ w sposób jednoznaczny wniósł o potraktowanie uprzednio złożonych odwołań jako aktualne, nie zaś o rozpoznanie nowych odwołań datowanych na [...] marca 2016 r. Z tego względu stanowisko skarżącego, że "nowe" odwołania zostały złożone po ww. terminie ustawowym i nie mogły wywołać skutków prawnych nie jest trafne.
W tym stanie rzeczy zgodzić należy się z organem Policji, iż skarżący - stosownie do art. 15a ust. 1 ww. ustawy - miał obowiązek poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym w trybie odwoławczym. Zaniechanie dopełnienia tego obowiązku, musiało skutkować wydaniem decyzji odmownej. Podkreślić przy tym należy, że w przypadku postępowania wszczętego na wniosek, a z takim mamy do czynienia w niniejszej sprawie, to na stronie spoczywa ciężar wykazania faktów, z których wywodzi ona określone skutki prawne. W niniejszym postępowaniu to osoba ubiegająca się o to dopuszczenie do posiadania broni ma obowiązek poddać się rygorom wynikającym z ustawy o broni i amunicji, w szczególności stawić się na wezwanie uprawnionego podmiotu w celu przeprowadzenia badań oraz wykazania, że nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 4 ww. ustawy.
Konkludując Sąd stwierdza, że podjęte przez Komendanta Głównego Policji rozstrzygnięcie z dnia [...] września 2016 r. jest prawidłowe pomimo pewnych mankamentów uzasadnienia decyzji, na które zwrócił uwagę skarżący. Nie mogło to jednak mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, a tym samym, w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., nie mogło skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. W toku postępowania nie doszło również do naruszenia przez organ Policji powołanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów ustawy o broni i amunicji, które obligowałyby Sąd do eliminacji ww. decyzji z obrotu prawnego.
Mając na względzie wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło