II SA/Wa 1885/15
PostanowienieWSA w Warszawie2017-01-11
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jakie przepisy regulują przyznawanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu adwokatowi w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w szczególności w zakresie sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu adwokatowi w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w tym za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, przyznaje się na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Wysokość wynagrodzenia ustala się zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie zakończenia postępowania w danej instancji, z uwzględnieniem stawek maksymalnych i zasad podwyższania opłaty o podatek VAT oraz zwrotu niezbędnych wydatków.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 maja 2016 r. oddalił skargę E. S. na decyzję Prezesa ZUS. Skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Adwokat M. B. wystąpił o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz o zwrot kosztów korespondencji. Sąd rozpoznał wniosek adwokata.Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. B. kwotę 240 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej, kwotę 55,20 zł tytułem podatku VAT oraz kwotę 12,60 zł tytułem zwrotu niezbędnych wydatków.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. B. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. B. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), stanowiącą 23% podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz kwotę 12,60 zł (dwanaście złotych sześćdziesiąt groszy) tytułem zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 maja 2016 r. oddalił wniesioną przez E. S. skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku.
Na wniosek skarżącej zostało przyznane jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Okręgowa Rada Adwokacka w [...] pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej w niniejszej sprawie wyznaczyła adwokata M. B. (pismo ORA w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., k-62 akt).
Wyznaczony pełnomocnik pismem z dnia 22 sierpnia 2016 r. wystąpił o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu (sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku) oraz zwrotu niezbędnych udokumentowanych wydatków (kosztów korespondencji) w kwocie 12,60 zł. Oświadczył jednocześnie, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części.
Przy piśmie z dnia 15 września 2016 r. złożył do akt sporządzoną opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej p.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Stawki opłat i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), które weszło w życie z dniem 2 listopada 2016 r.
Zgodnie z § 22 tego rozporządzenia, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Postępowanie w niniejszej sprawie w I instancji zostało zakończone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 maja 2016 r., dlatego do rozpoznania przedmiotowego wniosku pełnomocnika z urzędu znajdą zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801).
Z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b tego rozporządzenia wynika, że zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej należy się pełnomocnikowi z urzędu, między innymi za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Przepis ten stanowi jednocześnie, że wysokość opłaty maksymalnej za czynności adwokackie w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie takiej opinii przez adwokata, który nie prowadził sprawy w I instancji, wynosi 75% opłaty maksymalnej, określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, nie mniej niż 240 zł.
Stosownie zaś do § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c powołanego rozporządzenia, opłaty maksymalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w "innej sprawie", to jest takiej, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, albo adwokat nie sporządził skargi i nie brał udziału w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynoszą 480 zł.
Ponadto w myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia, opłatę za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług.
W niniejszej sprawie pomoc udzielona skarżącej w II instancji, za którą należy się pełnomocnikowi z urzędu stosowna opłata, polegała na sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 maja 2016 r.
Zgodnie z § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (§ 4 ust. 2).
Należy stwierdzić, że rozpoznana sprawa nie była obszerna i nie miała skomplikowanego charakteru, a podjęte przez pełnomocnika skarżącego czynności – sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku - nie wymagały znacznego nakładu pracy. Z tego względu za adekwatne do udziału adwokata w tym postępowaniu uznano wynagrodzenie w wysokości 240 zł.
Stosownie do powołanych wyżej przepisów ustalono, że należne pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie powinno być podwyższone o podatek od towarów i usług, wynoszący na dzień wydania niniejszego postanowienia 23%.
Oznacza to, że kwota podatku wynosi 55,20 zł.
Pełnomocnikowi z urzędu zwrócono także niezbędne wydatki - koszty korespondencji w kwocie 12,60 zł, stosownie do § 2 pkt 2 rozporządzenia.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. oraz stosownie do § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c, a także w myśl § 2 pkt 2 i § 4 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w związku z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, postanowiono, jak w sentencji.
Stawka podatku od towarów i usług została przyjęta na podstawie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło