II SA/Wa 189/19

WyrokWSA w Warszawie2019-10-04

Skład orzekający: Ewa Kwiecińska, Agnieszka Góra – Błaszczykowska, Łukasz Krzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, uzasadnione ważnym interesem służby, jest dopuszczalne w sytuacji, gdy wobec policjanta toczy się postępowanie karne, mimo braku prawomocnego wyroku skazującego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, gdy wymaga tego ważny interes służby, jest dopuszczalne nawet w sytuacji, gdy wobec policjanta toczy się postępowanie karne, a nie zapadł prawomocny wyrok skazujący. Samo uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa przez funkcjonariusza, które nie licuje z honorem i godnością służby, może stanowić podstawę do utraty przymiotu nieposzlakowanej opinii, co z kolei uzasadnia zwolnienie ze służby w ważnym interesie służby. Sąd podkreślił, że postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia ze służby nie jest postępowaniem karnym i nie jest związane zasadą domniemania niewinności w takim samym zakresie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. C. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2018 r. o zwolnieniu go ze służby w Policji. Podstawą zwolnienia był art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, uzasadniony ważnym interesem służby. Powodem wszczęcia postępowania było postawienie M. C. czterech zarzutów popełnienia przestępstw, w tym nakłaniania innych funkcjonariuszy do niedopełnienia obowiązków służbowych oraz niedopełnienia lub przekroczenia własnych obowiązków służbowych. Skarżący kwestionował zasadność zwolnienia, podnosząc m.in. brak prawomocnego skazania i naruszenie domniemania niewinności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę M. C. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra – Błaszczykowska, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant referent Monika Duma – Szymczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2019 r. sprawy ze skargi M. C. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę Komendant Główny Policji wydał w dniu [...] listopada 2018 r. rozkaz personalny nr [...], którym utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] września 2018 r. nr [...] wydany w przedmiocie zwolnienia M. C. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji W uzasadnieniu rozkazu personalnego organ wskazał, iż Komendant Powiatowy Policji w [...] wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji M. C. – [...] Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w [...], na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Wyjaśnił, że w dniu [...] czerwca 2018 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] został poinformowany o zatrzymaniu w tymże dniu M. C., któremu, po doprowadzeniu do Prokuratury Okręgowej w [...], ogłoszono zarzuty o to, że: 1. w dniu [...] listopada 2016 r., około godz. [...], chcąc, aby funkcjonariusz Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...][...]. A. K. dokonał czynu zabronionego, w rozmowie telefonicznej nakłaniał go do niedopełnienia obowiązków służbowych polegającego na odstąpieniu od przewidzianego prawem nałożenia grzywny w drodze mandatu karnego i przypisania punktów karnych za ujawnione naruszenie przepisów ruchu drogowego przez M. J. kierującego samochodem marki [...], co stanowiło działanie na szkodę interesu publicznego w postaci obniżenia bezpieczeństwa ruchu drogowego i poszanowania prawa, tj. o przestępstwo z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 231 § 1 k.k., 2. w dniu [...] listopada 2016 r., około godz. [...], w [...] przy ul. [...], będąc funkcjonariuszem Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w [...], w celu osiągnięcia korzyści majątkowej dla E. L., nie dopełnił obowiązków służbowych, w ten sposób, że odstąpił od przewidzianego prawem nałożenia grzywny w drodze mandatu karnego i przypisania punktów karnych za ujawnione naruszenie przepisów ruchu drogowego, poprzestając na zastosowaniu pouczenia za naruszenie przekroczenia prędkości przez E. L. kierującego samochodem marki [...], przez co działał na szkodę interesu publicznego w postaci obniżenia bezpieczeństwa ruchu drogowego i poszanowania prawa oraz narażenia na uszczuplenie dochodu budżetu państwa wynikającego z nienałożenia grzywny, tj. o przestępstwo z art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 231 § 1 k.k., 3. w dniu [...] stycznia 2017 r., około godz. [...], będąc funkcjonariuszem Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w [...], przekroczył swoje uprawnienia w ten sposób, że ujawnił ustalonej osobie nieuprawnionej informacje o działaniach służbowych dotyczących skierowania patrolu, celem sprawdzenia telefonicznego zgłoszenia o zagrażającym bezpieczeństwu nieoświetlonym autobusie stojącym przy ul. [...] w [...], co stanowiło działanie na szkodę interesu publicznego w postaci obniżenia bezpieczeństwa ruchu drogowego, poszanowania prawa i zaufania społecznego do Policji, tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k., 4. w dniu [...] stycznia 2017 r., około godz. [...], w celu osiągnięcia korzyści majątkowej dla W. K., chcąc, aby funkcjonariusz Wydziału [...] Komendy Miejskiej Policji w [...][...] K. D. dokonał czynu zabronionego, w rozmowie telefonicznej nakłaniał do niedopełnienia obowiązków służbowych polegającego na odstąpieniu od przewidzianego prawem nałożenia grzywny w drodze mandatu karnego i przypisania punktów karnych za ujawnione naruszenie przepisów ruchu drogowego przez W. K. kierującego samochodem marki [...], potwierdzając jego znajomość, co stanowiło działanie na szkodę interesu publicznego w postaci obniżenia bezpieczeństwa ruchu drogowego i poszanowania prawa oraz narażenia na uszczuplenie dochodu budżetu państwa wynikającego z nienałożenia grzywny, tj. o przestępstwo z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 231 § 1 k.k. W dniu [...] czerwca 2018 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] wydał postanowienie sygn. akt [...] o zastosowaniu wobec M. C. środków zapobiegawczych w postaci: poręczenia majątkowego w kwocie [...] zł, zakazu opuszczania kraju oraz zawieszenia w czynnościach służbowych polegających na pełnieniu obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku w Wydziale [...] Komendy Powiatowej Policji w [...]. Komendant Powiatowy Policji w [...] rozkazem personalnym nr [...] zawiesił M. C. w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy od dnia [...] czerwca 2018 r., a następnie rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] września 2018 r. przedłużył okres zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. Przeciwko policjantowi, postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r., wszczęte zostało postępowanie dyscyplinarne. Zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. M. C. został poinformowany o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Jednocześnie pouczono policjanta o prawie do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu. Pismo to doręczono stronie w dniu [...] sierpnia 2018 r. Pismem z dnia [...] lipca 2018 r. organ zwrócił się o opinię do organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. Do Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] wpłynęło pismo Pierwszego Wiceprzewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów woj. [...], z którego wynika, iż Prezydium Zarządu Wojewódzkiego wyraziło negatywną opinię w sprawie zwolnienia M. C. ze służby Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Rozkazem personalnym z dnia [...] września 2018 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...], działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, zwolnił M. C. ze służby z dniem [...] października 2018 r. Decyzji tej organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności. W terminie ustawowym, M. C. wniósł odwołanie od wskazanego rozkazu personalnego, zaskarżając go w całości i zarzucając decyzji naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez bezzasadne oddalenie wniosków dowodowych. Podstawę materialnoprawną zwolnienia skarżącego ze służby w Policji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Organ podkreślił, iż w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że w stosunku do M. C. prowadzone jest postępowanie karne sygn. akt [...], w którym przedstawiono mu powyżej przedstawione cztery zarzuty. Zdaniem organu nie ulega wątpliwości, że przestępstwa, o które funkcjonariusz jest podejrzany nie licują z honorem, godnością i dobrym imieniem służby, o których mowa w rocie ślubowania policjanta. Powyższe nie tylko dyskredytuje wymienionego jako osobę o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji), ale też naraża na szwank dobre imię formacji zobowiązanej do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. W ocenie Komendanta Głównego Policji policjant, który podejrzany jest o wskazane przestępstwa niewątpliwie utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu. Policjant jest zobowiązany do zapobiegania, wykrywania i ścigania przestępstw oraz reagowania na wszelkie przejawy łamania prawa. Tymczasem został podejrzany o usiłowanie popełnienia przestępstw i to w związku z wykonywaniem czynności służbowych. Organ uznał, że M. C. nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, zatem nie spełnia podstawowego warunku wskazanego w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, niezbędnego do pełnienia służby w Policji. Okoliczności te uniemożliwiają natomiast pozostawienie wymienionego w służbie. Brak stosownych działań wobec policjanta podejrzanego o popełnienie przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego i polegających na nadużyciu funkcji, mógłby mieć niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji oraz niewątpliwie nie sprzyjałby budowaniu autorytetu omawianej formacji i jej funkcjonariuszy. Sprawne działanie tej formacji opiera się (w szczególności) na zaufaniu społecznym. Policja w odbiorze społecznym musi być postrzegana, jako instytucja zdolna organizacyjnie i osobowo do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Społeczeństwo musi mieć uzasadnione podstawy do przekonania, że służbę w Policji pełnią i pełnić będą wyłącznie osoby niekarane oraz pozostające poza sferą jakichkolwiek podejrzeń o łamanie przepisów prawa, a ponadto, że formacja ta jest w stanie zwalczać i zapobiegać wszelkim przejawom patologii społecznej, nawet we własnych szeregach. Zdolność do natychmiastowej reakcji na takie zjawiska jest przy tym niezbędna nie tylko do umacniania autorytetu Policji i Państwa, w imieniu którego formacja ta realizuje powierzone jej zadania. Jest ona niezbędna także do umacniania dyscypliny i zapewnienia odpowiedniego poziomu etycznego wszystkich funkcjonariuszy Policji. Policjanci muszą mieć świadomość, że w omawianej formacji nie można tolerować żadnych zachowań nielicujących z honorem, godnością i dobrym imieniem służby oraz że podejrzenia o działania niezgodne z prawem powinny być przez właściwych przełożonych surowo sankcjonowane. Policjant, który podejrzany jest o popełnienie wskazanych wyżej przestępstw, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Traci on również autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się ze służbą w organach ścigania. Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się wskazanymi przymiotami, narusza ważny interes służby. Organ zaznaczył, że twierdzenie strony o nieposzlakowanej opinii i nienagannej dotychczasowej służbie nie koresponduje z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, zawierającym m.in. orzeczenie nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., protokół prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego z dnia [...] stycznia 2017 r., sprawozdanie z przeprowadzonych czynności wyjaśniających w sprawie prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego przez M. C. z dnia [...] stycznia 2017 r. oraz decyzję nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., którą stwierdzono utratę prawa do uposażenia za cały okres zwolnienia lekarskiego, tj. od dnia [...] do dnia [...] grudnia 2016 r. przez M. C. w związku z jego nieprawidłowym wykorzystaniem. W zaistniałej sytuacji interes społeczny zdecydowanie przeważa nad interesem strony. W interesie społecznym, tożsamym z interesem służby, pozostaje, aby służbę w Policji pełnili jedynie policjanci dający rękojmię godnego reprezentowania formacji i w pełni realizujący stawiane przed tą formacją wymagania. Tych kryteriów M. C. obecnie nie wypełnia. Organ zauważył również, iż przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie uzależnia możliwości zwolnienia policjanta ze służby od wyniku postępowania karnego. Poszczególne instytucje i zasady postępowania karnego nie mogą być przenoszone do postępowania administracyjnego, gdyż rządzi się ono własnymi zasadami i regułami wynikającymi z odpowiednich przepisów ustawy o Policji oraz z Kodeksu postępowania administracyjnego. O ile zatem wątpliwości w zakresie odpowiedzialności karnej winny być rozstrzygane na korzyść podejrzanego, o tyle te same wątpliwości mogą stanowić podstawę do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania dotyczącego zwolnienia ze służby w Policji, ze względu na jej ważny interes, co też nastąpiło w omawianej sprawie. Odnosząc się do opinii Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów woj. [...], Komendant wskazał, że zgodnie z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. Przepis ten określa więc wymóg zasięgnięcia stosownej opinii przed wydaniem decyzji w sprawie, ale nie oznacza, że musi być ona pozytywna, aby zwolnić policjanta ze służby na podstawie powołanych przepisów. Organ nadmienił też, że brak jest podstaw do wstrzymania natychmiastowej wykonalności decyzji organu I instancji, bowiem w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z uzasadnionym przypadkiem, o jakim mowa w art. 135 k.p.a. Nie może tu być mowy ani o wadliwości decyzji nieostatecznej, ani o wywołaniu przez jej wykonanie nieodwracalnych skutków prawnych czy też zmianie okoliczności uzasadniających nadanie rygoru. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o Policji, uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. M. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...]. Skarżący stwierdził, że do dnia wniesienia skargi zarzuty postawione w postępowaniu karnym nie zostały potwierdzone, nie został też sporządzony akt oskarżenia. Stwierdził, że jest osobą niewinną i powinno być wobec niego zastosowane domniemania niewinności. Orzeczenie dyscyplinarne zostało wydane, mimo iż został pobity przez innego policjanta Wydziału [...] w pomieszczeniach służbowych KPP. W wyniku pobicia doznał obrażeń ciała skutkujących rozstrojem zdrowia trwającym dłużej niż 7 dni. Sprawa pobicia rozpoznawana była przez Sąd Rejonowy w [...], który umorzył sprawę i wyznaczył sprawcy pobicia okres próby. Pomimo wyroku Sądu postępowanie dyscyplinarne w KPP zostało przeprowadzone stronniczo, z uwagi na fakt że sprawca "posiada wysoko postawionego oficera w KWP [...]" i ukierunkowane było na to, by wskazać skarżącego jako osobę, która sprowokowała zajście. Zarzut przekroczenia prędkości w trakcie pełnienia służby radiowozem nieoznakowanym nie dotyczył skarżącego tylko innego funkcjonariusza prowadzącego czynności o wykroczenie. Skarżący nie brał w tym udziału. Komendant Powiatowy Policji w [...] nie wziął pod uwagę faktu, iż pozbawia społeczeństwo jedynego policjanta na danym terenie, co negatywnie wpłynie na stan bezpieczeństwa mieszkańców. Organy nie kierowały się interesem służby, a pobudkami osobistymi. Skarżący nadmienił, że pełnił służbę przez 10 lat jako policjant [...] w niewielkiej, [...] tysięcznej miejscowości. Stosował środki represji w postaci mandatów karnych, kierowania wniosków do sądu, zatrzymywania uprawnień do kierowania pojazdami, skutkiem czego są osoby wrogo do niego nastawione, które korzystają z okazji do przedstawienia skarżącego w negatywnym świetle. Podkreślił, że wnosił o przesłuchanie byłych przełożonych oraz Burmistrza Miasta, proboszcza lokalnej parafii, Prezesa Honorowych Dawców Krwi, Prezesa Polskiego Czerwonego Krzyża pod kątem posiadania nieposzlakowanej opinii. Niestety organ uznał, że anonimowe wypisy są "cenniejszym" źródłem pozyskania informacji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W dniu [...] września 2019 r. skarżący przekazał Sądowi skan postanowienia Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r., sygn. akt [...], umarzającego śledztwo przeciwko skarżącemu i innym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do ustalenia, czy w realiach faktycznych sprawy istniał ważny interes służby, uzasadniający zwolnienie skarżącego ze służby w Policji. Na tę okoliczność powołał się organ, przywołując art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, będący materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonego rozkazu personalnego. W myśl powołanego przepisu policjanta można zwolnić ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Jest więc to uprawnienie przyznane organowi w sytuacji, gdy dojdzie do przekonania, że interes społeczny (interes służby) przeważa nad słusznym interesem strony. Rozkaz personalny wydany na podstawie powyższego przepisu ma charakter fakultatywny i podejmowany jest w ramach uznania administracyjnego. Wprawdzie akt o charakterze uznaniowym pozostaje pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji spełniona została, zawarta w art. 7 k.p.a., powinność uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony. Ponadto, zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji wypełniają treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych, czy celowościowych – realizacji określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 301/11, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przywołany art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji mówi o możliwości zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby, gdy wymaga tego "ważny interes służby". Jest to pojęcie nieostre, niedookreślone, jednakże z uwagi na nieporównywalność sytuacji faktycznych jakie mogą zaistnieć, użycie przez ustawodawcę takiego właśnie zwrotu jest w pełni uzasadnione. W ocenie nauki prawa, "nieostrość nazw (jako szczególny przejaw ich niedookreśloności) nie jest traktowana w tekście prawnym jako wada. Wręcz przeciwnie – może być z powodzeniem stosowana jako świadomie przyjęty środek uelastycznienia tekstu przez stworzenie swoistego luzu decyzyjnego" (S. Wronkowska, M. Zieliński, "Komentarz do zasad techniki prawodawczej", Warszawa 2004, s. 280). Prawodawca, używając takiego sformułowania, pozwala zatem organom Policji na odpowiednią ocenę stanu faktycznego, by w konsekwencji organy te mogły zdecydować o celowości dalszego trwania stosunku służbowego. Z pewnością więc ustawodawca dostrzega potrzebę ochrony interesu służby (interesu społecznego), jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 19 października 2004 r. sygn. akt K 1/04 (publ. OTK-A 2004/9/93), przy odczytywaniu treści określenia "ważny interes służby" należy sięgnąć do przepisów określających cele i zadania Policji oraz szczególny status policjantów. Z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji wynika, że Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 1-4 tej ustawy, do podstawowych zadań tej formacji należy m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra; ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego (...); inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi; wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tego rodzaju zadań wymaga, aby policjantami były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w tej formacji. Przy tym służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ww. ustawy). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują policjanta jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy, kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji, musi zdawać sobie z tego sprawę. Składa on bowiem ślubowanie, w którym zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje. Musi mieć zatem świadomość, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami ale także ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Policjantom przysługuje wprawdzie zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednak nie ma ona charakteru bezwzględnego i nie sięga ona tak daleko, jak tego oczekuje skarżący. Ustawodawca w interesie policjantów szczegółowo określa dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega również potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów. Również w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest zgodny pogląd, iż pojęcie "ważnego interesu służby" należy wiązać z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, który to przepis stawia warunek, aby służbę w Policji pełniły tylko osoby o nieposzlakowanej opinii. Wprowadzenie takiego wymogu jest uzasadnione specyfiką pracy w organach ścigania, a także celami, jakie formacja ta ma realizować. Policja ma bowiem gwarantować obywatelom ochronę przed wszelkimi działaniami sprzecznymi z prawem. Stąd osoby egzekwujące przestrzeganie prawa same muszą przede wszystkim przestrzegać prawa. Winny to być zatem osoby cieszące się autorytetem w społeczeństwie, respektujące zasady współżycia społecznego, dotrzymujące roty ślubowania (art. 27 ust. 1 ustawy o Policji). Osoby te muszą więc znajdować się poza wszelkimi podejrzeniami o to, iż by miały łamać prawo (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 314/13, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sądy administracyjne podkreślają również, że policjant, któremu postawiono zarzut popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu, traci przymiot "nieposzlakowanej opinii". "Poszlaka" w języku polskim to podejrzenie, przesłanka przemawiająca za określoną interpretacją jakiegoś zjawiska czy jakiejś sytuacji, natomiast "nieposzlakowany", to ten, któremu nie można nic zarzucić, przypisać - nieskazitelny. Powyższe pojęcie odnosi się zarówno do sfery życia zawodowego, jak i prywatnego. Utratę przymiotu nieposzlakowanej opinii nie powoduje wyłącznie karalność danej osoby. Taki skutek może wywoływać także znalezienie się w kręgu podejrzeń bądź insynuacji. Zatem samo podejrzenie o popełnienie przestępstwa świadczy o niespełnieniu wymogu nieskazitelnej postawy moralnej, która determinuje możliwość pełnienia służby publicznej (por. wyroki NSA: z dnia 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2318/13; z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 1715/13; z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1738/07; publ. j.w.). Powyższe prowadzi do konkluzji, że pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się nieposzlakowaną opinią narusza ważny interes służby. Taka sytuacja niewątpliwie rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że przesłanka zwolnienia skarżącego ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby została wystarczająco wykazana. W przedmiotowej sprawie okolicznością niesporną jest, że w stosunku do M. C. prowadzone było przez Prokuraturę Okręgową w [...] postępowanie karne sygn. akt [...]. W toku tego postępowania skarżącemu ogłoszono cztery zarzuty popełnienia w 2016 i 2017 r. czynów wypełniających znamiona przestępstwa z art. 234 § 1 Kodeksu karnego. Opisane czyny polegały na nakłanianiu innych funkcjonariuszy Policji do niedopełnienia obowiązków służbowych a także na niedopełnieniu albo przekroczeniu obowiązków służbowych przez skarżącego. Jak trafnie przyjął Komendant Główny Policji, przestępstwa o które podejrzany był skarżący nie licują z honorem, godnością i dobrym imieniem służby, o których mowa w nocie ślubowania policjanta. W ocenie Sądu powyższe okoliczności skutkują tym, iż skarżący jako funkcjonariusz Policji przestał legitymować się przymiotem "nieposzlakowanej opinii". Utracił więc atrybut konieczny do pozostawania w służbie. W świetle powyższego, za niezasadny należy uznać zarzut skargi, iż organy nie zastosowały wobec skarżącego zasady domniemania niewinności, gdyż w chwili podjęcia zaskarżonej decyzji postępowanie przygotowawcze było w toku i nawet nie został sporządzony akt oskarżenia, jak podkreśla skarżący. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, iż specyfika pracy organów ścigania, cele jakie mają realizować, charakter działań jakie mogą podejmować funkcjonariusze na służbie, sprawia, iż sam fakt uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa przez funkcjonariusza stanowi przesłankę zwolnienia go ze służby na podstawie ww. przepisu. Już samo podejrzenie funkcjonariusza o zachowania karalne, zaprzeczające przyjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby" (por. wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1886/10, publ. LEX nr 821111). Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie w swych orzeczeniach (por. wyrok z 19 października 2004 r., K 1/04 (OTK-A 2004/9/93) zwracał uwagę na natężenie zjawiska korupcji w strukturach organów władzy publicznej oraz na to, iż nieuczciwość i brak wiarygodności osób realizujących służbę publiczną szkodzi zaufaniu publicznemu i podważa autorytet państwa. Istnienie wątpliwości co do zachowania przymiotów niezbędnych do sprawowania funkcji publicznych nie może zatem – mimo niezakończonego jeszcze postępowania karnego – pozbawiać właściwych organów możliwości stosowania wobec funkcjonariuszy publicznych innych, pozakarnych dolegliwości. Takie środki prawne nie są tożsame ze stosowaniem sankcji karnych. Z uwagi na karnoprawną zasadę domniemania niewinności nie jest dopuszczalne jedynie uznanie winy i pociągnięcie do odpowiedzialności karnej bez postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem w sprawie karnej. Jednakże takich konstytucyjnych gwarancji nie można rozciągać na inne procedury ustawowe, których celem nie jest wymierzenie sankcji karnych. Zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana tak szeroko, by wykluczała wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych, które w innych procedurach mogą oddziaływać na sytuację podejrzanego lub oskarżonego. W takich przypadkach, nawet zanim zapadnie prawomocny wyrok w sprawie karnej, możliwe jest ograniczenie dostępu określonych osób do służby publicznej, a także wykluczenie konkretnej osoby z grona funkcjonariuszy publicznych. Zdaniem Sądu organy nie naruszyły też przepisów postępowania dowodowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Podkreślenia wymaga, iż organ Policji w tym postępowaniu nie jest organem postępowania karnego, nie był zatem uprawniony ani zobowiązany do ustalenia winy i sprawstwa skarżącego w rozumieniu przepisów prawa karnego. Dla organu wiążącym dokumentem, nadesłanym przez organ postępowania karnego, było w szczególności postanowienie o przedstawieniu zarzutów i zastosowaniu środka zapobiegawczego. Organ nie mógł oceniać wartości zgromadzonego w postępowaniu przygotowawczym materiału dowodowego, a tym bardziej odnosić się w jakikolwiek sposób do winy skarżącego, czy jego niewinności. Tej oceny dokonał organ prokuratorski, decydując się na postawienie skarżącemu zarzutów. To utrata zdolności dalszego pełnienia służby przez funkcjonariusza, przy ocenie jego zachowań sprzeniewierzających się ideom zapewnienia obywatelom bezpieczeństwa i ochrony porządku publicznego w zestawieniu z jego dotychczasową służbą, sytuacją osobistą, dawały organowi wybór, co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Organ zaś w podanych motywach podjętego rozstrzygnięcia wskazał, dlaczego dał prymat interesowi społecznemu, tożsamemu z interesem służby. Odnosząc się do kwestii negatywnej opinii Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów z dnia [...] lipca 2018 r., stwierdzić należy, iż organy zobowiązane były jedynie do wystąpienia o taką opinię, stosownie do art. 43 ust. 3 ustawy o Policji. Opinia związku zawodowego niezależnie bowiem od jej treści w kwestii pozytywnego czy też negatywnego zaopiniowania zwolnienia policjanta ze służby, nie wiąże organu w sposób merytoryczny. Nawet bowiem negatywna opinia nie jest ujemną przesłanką do zwolnienia policjanta ze służby w tym trybie. Zgodnie więc z ww. przepisem nie jest konieczne uzyskanie zgody związków zawodowych do zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, a jedynie konieczne jest zwrócenie się organu ze stosownym pismem w celu zasięgnięcia opinii związków zawodowych. Na zakończenie koniecznym jest odniesienie się do kwestii zakończenia prowadzonego przeciwko skarżącemu śledztwa postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. o jego umorzeniu wobec braku podstaw do wniesienia aktu oskarżenia. W ocenie Sądu okoliczność ta pozostaje bez wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji, albowiem Sąd ocenia decyzję, biorąc pod uwagę stan faktyczny oraz stan prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż w dacie wydania zaskarżonej decyzji, tj. w dniu [...] listopada 2018 r., toczyło się przeciwko skarżącemu powyżej opisane śledztwo. W tej sytuacji organy były uprawnione do powoływania się na fakt toczącego się przeciwko skarżącemu postępowania przygotowawczego. Dodać należy, iż w związku z umorzeniem ww. śledztwa skarżący może ubiegać się o ponowne przyjęcie w szeregi Policji. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło