II SA/Wa 189/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Kania po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. D. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia związku schorzeń oraz inwalidztwa ze służbą postanawia: odrzucić skargę. W dniu I. D. (dalej: "skarżący"), został skierowany do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (dalej: "RWKL") przez Dowódcę Jednostki Wojskowej [...] w [...], w celu ustalenia dalszej zdolności do zawodowej służby wojskowej. W dniu [...] sierpnia 2023 r. orzeczeniem nr [...] RWKL w [...] przyznała skarżącemu kategorię N – zał. 1 grupa IV - trwale niezdolny do służby wojskowej. Wskazano, że schorzenia wymienione 4,5 rozpoznania pozostają w związku ze służbą wojskową jako następstwo wypadku pozostającego w związku z tą służbą – podstawa: Orzeczenie RWKL w [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2026 r. Dalej wskazano, że schorzenie wymienione w pkt. 6 rozpoznania pozostaje w związku ze służbą wojskową jako następstwo wypadku pozostającego w związku z tą służbą – podstawa: Orzeczenie RWKL w [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Natomiast schorzenia wymienione w pkt. 1,2,3 rozpoznania nie pozostają w związku ze służbą wojskową. Od powyższego orzeczenia skarżący wniósł odwołanie. Orzeczeniem Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] października 2023 r. nr [...] utrzymano w mocy zaskarżone orzeczenie. Pismem z dnia 8 grudnia 2023 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] października 2023 r. nr [...]. Skarżący wniósł o uznanie związku ze służbą wszystkich wymienionych w pkt. 1-6 schorzeń. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej odrzucenie, uzasadniając, że skarga na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej nie przysługuje w zakresie ustalenia związku schorzeń ze służbą wojskową. Pismem z dnia 25 marca 2024 r. skarżący wniósł o cofnięcie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, w pierwszej kolejności bada, czy wniesiona skarga jest dopuszczalna. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg i sprzeciwów na akty, czynności, bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, określone w art. 3 § 2 i 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wniesioną przez I. D. skargę należy uznać za niedopuszczalną. Przedmiotem skargi jest orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w zakresie ustalenia prawa do wojskowej renty inwalidzkiej oraz ustalenie grupy inwalidzkiej. Zgodnie z § 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2021 r., poz. 1013 ze zm.), wojskowe komisje lekarskie orzekają o: 1) zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej; 2) zdolności do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz rodzajach wojsk i służb, a także na poszczególnych stanowiskach służbowych i poza granicami państwa oraz o zdolności do zawodowej służby wojskowej z ograniczeniami; 3) uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku lub choroby; 4) związku choroby i ułomności ze szczególnymi właściwościami lub warunkami czynnej służby wojskowej, służby w SKW i SWW lub zasadniczej służby wojskowej w jednostkach organizacyjnych obrony cywilnej albo z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojenny, a także z zatrudnieniem w miejscach, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 2 września 1994 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych; 5) związku śmierci z czynną służbą wojskową, ze służbą w SKW i SWW albo z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojenny; 6) inwalidztwie, niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji; 7) związku inwalidztwa z czynną służbą wojskową albo ze służbą w SKW i SWW; 8) potrzebie udzielenia żołnierzowi urlopu zdrowotnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że orzeczenia komisji lekarskich dzielą się na dwie zasadnicze grupy. Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Podlegają one zaskarżeniu do sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Druga grupa orzeczeń, to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzecznictwo sądów administracyjnym jednoznacznie stoi na stanowisku, że do zakresu kognicji sądów administracyjnych nie należy rozpatrywanie skarg na orzeczenia komisji lekarskich stwierdzających związek choroby lub inwalidztwa ze służbą (uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, Państwo i Prawo 2000/5 s. 114, postanowienie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100, ONSA 2001/2/47). Orzeczenia z tej drugiej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10; z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 667/08; uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/9; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1116/1; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 108/17). W rozpoznawanej sprawie skarżący w sposób wyraźny zaznaczył, zarówno w odwołaniu od orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...], jak i w skardze do Sądu na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...], że nie zgadza się z rozstrzygnięciem wyłącznie w części dotyczącej braku związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową. Jak już Sąd wskazał wcześniej, takie orzeczenia nie mają samodzielnego bytu. Poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Biorąc zatem pod uwagę powyższe rozważania, należy stwierdzić, że rozpoznawana sprawa nie ma charakteru sprawy administracyjnej, gdyż zaskarżony akt w części dotyczącej braku związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową nie mieści się w katalogu aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. – i jako taki – nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia