II SA/Wa 1891/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, , Protokolant starszy referent Edyta Brzezicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2025 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w związku ze zwolnieniem ze służby 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Rejonowego Policji [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2024 r., 2. zasądza od Komendanta [...] Policji na rzecz skarżącego W. P. kwotę 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Komendant [...] Policji decyzją z [...] września 2024 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572); zwanej dalej K.p.a. oraz art. 114 ust. 1 pkt 2 i art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2024 r. poz. 145, z późn. zm.) w związku z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1610); zwanej dalej ustawą o szczególnych rozwiązaniach (...), po rozpatrzeniu odwołania W. P. od decyzji Komendanta Rejonowego Policji [...] z [...] sierpnia 2024 r. nr [...] o odmowie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za 147 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że W. P. wnioskiem z [...] czerwca 2024 r. zwrócił się do Komendanta [...] Policji o wyrównanie ekwiwalentu za 33 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego przeliczonego wskaźnikiem 1/30 za dzień urlopu, zamiast zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, według wskaźnika 1/21, to jest o kwotę 17.696,98 zł. Powyższy wniosek pismem z [...] czerwca 2024 r. Naczelnik Wydziału Finansów i Budżetu K[...]P przesłał zgodnie z właściwością Komendantowi Rejonowemu Policji [...], który pismem z 18 czerwca 2024 r. skierował do Naczelnika Wydziału Finansów i Budżetu K[...]P o udzielenie informacji w jakim dniu dokonano wypłaty funkcjonariuszowi należności finansowych za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy z podziałem według wskaźnika 1/21 i 1/30. Pismem z 19 czerwca 2024 r. Komendant Rejonowy Policji [...] wezwał W. P. do usunięcia braku formalnego złożonego wniosku poprzez doprecyzowanie swoich żądań w zakresie wskazania za jakie lata wnosi o wyrównanie ekwiwalentu pieniężnego za 33 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego przeliczonego wskaźnikiem 1/30. Zastępca Naczelnika Wydziału Finansów i Budżetu K[...]P pismem z 28 czerwca 2024 r. poinformował Komendanta Rejonowego Policji [...], że [...] marca 2023 r. na rachunek bankowy przekazano funkcjonariuszowi ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy łącznie za 147 dni "na starych zasadach" tj. 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień oraz ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy łącznie za 201 dni "na nowych zasadach", tj. 1/21 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień. Do pisma załączono kserokopię "Informacji" sporządzonej przez asystenta Zespołu Kadr i Szkolenia Wydziału Wspomagającego Komendy Rejonowej Policji [...] z [...] lutego 2023 r. dotyczącą ilości dni niewykorzystanego przez W. P. urlopu wypoczynkowego i dodatkowego za lata 2014-2023. W dniu 2 lipca 2024 r. do Komendy Rejonowej Policji [...] wpłynął wniosek W. P., w którym doprecyzował wysokość wypłaty wyrównania ekwiwalentu za 147 dni zaległego urlopu. Organ ustalił, że policjantowi wypłacono ekwiwalent za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe za lata 2014-2023 za 147 dni z zastosowaniem wskaźnika 1/30 w kwocie 57 068,34 zł brutto (podatek - 15 780,00 zł, kwota netto - 41 288,34 zł) oraz za 201 dni z zastosowaniem wskaźnika 1/21 w kwocie 111 474,60 zł brutto (podatek - 35 671,00 zł, kwota netto - 75 803,60 zł). W związku z powyższym Komendant Rejonowy Policji [...] decyzją z [...] sierpnia 2024 r. nr [...] odmówił W. P. wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za 147 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji [...] lutego 2023 r. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art.. 115a ustawy o Policji w związku z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...). Organ podał, że zgodnie z art. 1 pkt 16 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...) art. 115a ustawy o Policji otrzymał brzmienie: "ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym". Ponadto w myśl art. 9 ust. 1 zdanie pierwsze tej ustawy ustawodawca wskazał, że przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym tą ustawą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od 6 listopada 2018 r. Natomiast ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r. Stąd organ uznał, że ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy przysługujący W. P. w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji został obliczony i wypłacony, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Od powyższego rozstrzygnięcia W. P. złożył odwołanie do Komendanta [...] Policji, wnosząc o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenie o wypłacie wyrównania ekwiwalentu za 147 dni zgodnie z wnioskiem. Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji Komendant [...] Policji decyzją z [...] września 2024 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie podając, że zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, policjant zwalniany ze służby otrzymuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe, z wyjątkiem urlopu, o którym mowa w art. 83a ust. 1 (coroczny płatny dodatkowy urlop, przysługujący w wymiarze 5 dni policjantowi posiadającemu status weterana poszkodowanego). W myśl zaś art. 115a ustawy o Policji, obowiązującym przed 6 listopada 2018 r., ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Wyrokiem z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że powołany wyżej przepis art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1 /30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP. Stąd uznać należy, że wskazany wyżej przepis utracił moc prawną w tym zakresie 6 listopada 2018 r. Tym samym wyrok Trybunału Konstytucyjnego spowodował zmianę treści art. 115a ustawy o Policji w ten sposób, że wyeliminował z systemu prawnego tę część przepisu prawa, która ustala wartość ułamkową miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym niezbędną do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. Na mocy ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...), w art. 1 ust. 16 wprowadzono nowe brzmienie art. 115a ustawy o Policji, zgodnie z którym ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Jednocześnie, zgodnie z art. 9 ust. 1 zdanie pierwsze powołanej ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...), przepis art. 115a ustawy (o Policji) zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za 2018 r. określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed 6 listopada 2018 r. oraz od 6 listopada 2018 r. Z powyższego jednoznacznie wynika, że policjantowi zwolnionemu ze służby od 6 listopada 2018 r. przysługuje prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe za lata poprzedzające wskazaną datę na dotychczasowych zasadach, a zatem w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia za jeden dzień, natomiast za urlopy wypoczynkowe i dodatkowe za lata po wskazanej dacie przysługuje prawo do ekwiwalentu pieniężnego w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia za jeden dzień. Komendant stwierdził, że W. P. rozkazem personalnym Komendanta Rejonowego Policji [...] z [...] stycznia 2023 r. nr [...] został zwolniony ze służby w Policji [...] lutego 2023 r. i na dzień zwolnienia przysługiwał mu ekwiwalent pieniężny za 348 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego, z czego 147 dni nabył przed 6 listopada 2018 r., a 201 dni po 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji został wypłacony, a okoliczności tej funkcjonariusz nie kwestionuje. Uwzględniając powyższe organ odwoławczy stwierdził, że decyzja Komendanta Rejonowego Policji [...] jest prawidłowa. Zaistniały bowiem wymagane prawem przesłanki umożliwiające takie rozstrzygnięcie sprawy. Skoro bowiem w związku ze zwolnieniem ze służby, wypłacono W. P. ekwiwalent pieniężny za 147 dni niewykorzystanego urlopu w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia za jeden dzień, a zatem wysokości przewidzianej w obowiązujących przepisach prawa, to brak było możliwości uwzględnienia wniosku strony o wypłatę wyrównania ekwiwalentu do wysokości, której obowiązujące przepisy nie przewidują. Komendant [...] Policji podkreślił, że policjantowi zwolnionemu ze służby od 6 listopada 2018 r. przysługuje prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe za lata poprzedzające wskazaną datę na dotychczasowych zasadach, a zatem w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia za jeden dzień, natomiast za urlopy wypoczynkowe i dodatkowe za lata po wskazanej dacie przysługuje prawo do ekwiwalentu pieniężnego w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia za jeden dzień. Stąd argumenty strony zawarte w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. P. zakwestionował decyzję Komendanta [...] Policji z [...] września 2024 r. nr [...] i wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji, a także zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: 1. art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach (...) w zw. z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 poprzez ich błędną interpretację polegającą na przyjęciu, iż do spraw w przedmiocie wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowych wszczętych, ale niezakończonych przed 6 listopada 2018 r. ma zastosowanie, przy obliczaniu jego wysokości, współczynnik 1/30 za każdy dzień urlopu, a po 6 listopada 2018 r. współczynnik 1/21, co doprowadziło do ich wadliwego współczynnikiem 1/30, podczas gdy zgodnie z prokonstytucyjną interpretacją wskazanych wyżej przepisów dokonaną z uwzględnieniem wskazanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, przeliczenie całego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy powinno nastąpić współczynnikiem 1/21, a zatem wyrównanie powinno zostać wypłacone zgodnie z wnioskiem, 2. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 115 a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...) poprzez ich zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Komendanta Rejonowego Policji [...] z [...] sierpnia 2024 r. o odmowie wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w wymiarze 147 dni w sytuacji dokonania przez organ błędnej wykładni art. 115 a ustawy o Policji i art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...) w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. Skarżący wskazał, że zgodnie z 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...) ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r., a nie w wysokości wynikającej z przepisów ww. ustawy. Jak przyjmuje się w utrwalonym i jednolitym w tym zakresie orzecznictwie sądów administracyjnych, odwołanie się przez ustawodawcę do zasad, a nie do wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym oznacza, że ustawodawca nie powtórzył niekonstytucyjnych zapisów tej ustawy, wbrew wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15 i nie nakazał stosowania do obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop z okresu przed 6 listopada 2018 r. (czyli sprzed daty publikacji orzeczenia TK) uregulowań, które utraciły moc w wyniku ww. wyroku. Jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyroku z 27 czerwca 2022 r. sygn. akt III SA/Kr 81/22 "posłużenie się przez ustawodawcę takim sformułowaniem jednoznacznie wskazuje, że jego celem nie było nakazanie wypłacania ekwiwalentu w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Wykładnia przeciwna wskazanego przepisu prowadziłaby do wniosku, że ustawodawca powtórzył niekonstytucyjne zapisy ustawy, wbrew wyrokowi TK z dnia 30 października 2018 r. i tym samym mamy do czynienia ze zjawiskiem tzw. "wtórnej niekonstytucyjności". Zjawisko to polega na tym, że ustawodawca powtarza rozwiązania normatywne uznane już raz za niekonstytucyjne (K. Kos, O pojęciu wtórnej niekonstytucyjności prawa, Przegląd Prawa Konstytucyjnego 2018, nr 2(42), s. 21) i próbuje, w tym wypadku za pomocą przepisów przejściowych, ograniczyć zakres zastosowania orzeczenia Trybunału, naruszając tym samym art. 190 ust. 1 Konstytucji (moc powszechnie obowiązująca wyroków TK)". W jego ocenie nie można zgodzić się z poglądem, że z uwagi na brak w porządku prawnym normy prawnej, która określałaby mechanizm naliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy według wskazań Trybunału Konstytucyjnego zawartych w wyroku wydanym w sprawie K 7/15, brak jest podstawy prawnej do wydania przez organy decyzji w przedmiocie ponownego przeliczenia i ewentualnej wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Należy podzielić pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2022 r., sygn. akt III OSK 3966/22, iż sytuacja prawna jednostki, która była adresatem niekonstytucyjnej regulacji, nie może być uzależniona od woli i sprawności parlamentu wykonującego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Tym bardziej, że w wyroku wydanym w sprawie K 7/15 wskazano sposób wyliczenia ekwiwalentu za urlop oraz określono zasadę, która precyzuje, iż świadczeniem ekwiwalentnym za 1 dzień urlopu jest wynagrodzenie za 1 dzień roboczy. Stawkę tę należy ustalić przy zastosowaniu art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...) oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego na poziomie 1/21 miesięcznego uposażeniu. Tylko takie rozwiązanie będzie bowiem zgodne "zasadami wynikającymi z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r." w kształcie nadanym przez wyrok Trybunału - zasady, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy oznaczają bowiem konieczność wzięcia pod uwagę, przy wykładni przepisu art. 115a ustawy o Policji, wyroku Trybunału. Wyrok ten bowiem usunął z systemu prawnego niekonstytucyjne rozumienie art. 115a ustawy o Policji w ww. zakresie, na mocy art. 190 Konstytucji RP. Dlatego po wydaniu ww. wyroku zarówno sądy, jak i organy administracji publicznej powinny dokonywać wykładni art. 115a ustawy o Policji w związku z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...) przy zastosowaniu ww. wyroku i tym samym w myśl Konstytucji RP. Zgodnie z powołanym wyrokiem, za świadczenie ekwiwalentne za przepracowany dzień urlopu uznać należy wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Powyższe prowadzi do konstatacji, że organ wypłacając ekwiwalent za niewykorzystany urlop, powinien ilość dni urlopu przysługującego pomnożyć przez 1/21 wysokości wynagrodzenia przysługującego mu za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby, który to mnożnik odpowiada średniemu miesięcznemu wymiarowi czasu pracy. W związku z powyższym skoro za 147 dni wypłacono skarżącemu ekwiwalent przy zastosowaniu zaniżonego mnożnika (w wysokości 1/30 miesięcznego wynagrodzenia) to wniosek o zapłatę różnicy należy uznać za w pełni uzasadniony, a wydane rozstrzygnięcie za wadliwe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.); zwanej dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Skarga rozpatrywana wedle tych kryteriów zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu stała się decyzja Komendanta [...] Policji z [...] września 2024 r., utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Rejonowego Policji [...] z [...] sierpnia 2024 r. nr [...] odmawiającą skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za 147 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji. W ocenie organów obu instancji, w niniejszej sprawie w aktualnym stanie faktycznym i prawnym W. P. nie przysługuje prawo do wypłaty wnioskowanego wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane 147 dni urlopu wypoczynkowego i dodatkowego latach 2014-2018, bowiem skarżącemu zgodnie z obowiązującymi przepisami wypłacono ekwiwalent z zastosowaniem przelicznika 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu. Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest to, że skarżący został zwolniony ze służby w Policji [...] lutego 2023 r. W związku ze zwolnieniem funkcjonariuszowi został wypłacony ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy wyliczony na podstawie art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Ekwiwalent został ustalony proporcjonalnie. Za niewykorzystany urlop wypoczynkowy do 5 listopada 2018 r. przy zastosowania współczynnika 1/30 oraz od 6 listopada 2018 r. przy zastosowania współczynnika 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy organ odmawiając skarżącemu wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop za okres przed 6 listopada 2018 r. prawidłowo zinterpretował i zastosował art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...), w odniesieniu do treści i skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. w sprawie K 7/15. Punktem wyjścia do rozważań w tym przedmiocie jest powyższy wyrok opublikowany 6 listopada 2018 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 2102), w którym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP. W uzasadnieniu TK wskazał, że prawo do urlopu płatnego (art. 66 ust. 2 Konstytucji), a także prawo do rekompensaty pieniężnej za niewykorzystany urlop, nie może być arbitralnie ograniczone, ma ono bowiem charakter bezwarunkowy, jest absolutne i nie podlega miarkowaniu. Stosownie do art. 114 ust. 2 ustawy o Policji, policjant zwalniany ze służby za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz niewykorzystany czas wolny od służby (przyznany za pracę ponad wymiar) otrzymuje ekwiwalent pieniężny. Jak podkreślił Trybunał, celem tej regulacji jest zrekompensowanie funkcjonariuszowi faktycznej niemożności wykorzystania przysługującego mu urlopu, co stanowi urzeczywistnienie konstytucyjnie zagwarantowanych praw do corocznych płatnych urlopów. Pracownik zwalniany ze służby powinien otrzymać równowartość niewykorzystanych urlopów. Po ustaniu stosunku służby, prawo do urlopu przekształca się w świadczenie pieniężne będące ekwiwalentem. Trybunał wyjaśnił, że ustawodawca przyznał policjantom prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 26 dni roboczych, zaś wcześniejsza regulacja przewidywała 30 dni kalendarzowych. Tym samym kwestionowany art. 115a nawiązuje do poprzednich unormowań wymiaru urlopu wypoczynkowego, bowiem przyjęty w nim współczynnik 1/30 odnosi się do wymiaru urlopu obliczanego według dni kalendarzowych, nie zaś roboczych. Przyjęcie wskaźnika 1/30 miesięcznego uposażenia policjanta oznacza, że wypłacanej policjantowi należności nie można uznać za rekompensatę ekwiwalentną, co prowadzi do naruszenia istoty corocznego płatnego urlopu chronionego przez art. 66 ust. 2 Konstytucji. Skutkiem ww. wyroku TK była utrata 6 listopada 2018 r. (data publikacji w dzienniku urzędowym) mocy obowiązującej art. 115a ustawy o Policji (Dz. U. z 2011 r., Nr 287, poz. 1687 ze zm.) w takim zakresie, w jakim określał on współczynnik ułamkowy 1/30 uposażenia policjanta jako podstawę ustalenia wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. W myśl art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenia TK mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. W momencie opublikowania wyroku Trybunału zostaje obalone domniemanie konstytucyjności normy prawnej, której dotyczy orzeczenie, a skutek uchylenia domniemania konstytucyjności przepisu następuje od momentu jego wejścia w życie (ex tunc). Oznacza to usunięcie danej normy prawnej z przepisu, co w niniejszej sprawie skutkuje tym, że współczynnik ułamkowy 1/30, zaniżający policjantowi wysokość należnego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, nie może mieć zastosowania. Na skutek wyroku TK wymiar ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy został zmieniony. Od dnia 1 października 2020 r. na mocy art. 1 pkt 16 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...) art. 115a stanowi, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Jednakże w myśl art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...), przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r. Analizując treść art. 9 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...) należy wskazać, iż ustawodawca przewiduje dwie sytuacje stosowania "nowego brzmienia" art. 115a ustawy o Policji, są to sprawy wszczęte i niezakończone do 6 listopada 2018 r. oraz sprawy policjantów, z którymi stosunek służbowy uległ rozwiązaniu z tą datą lub później. W kolejnych zdaniach powołanego przepisu ustawodawca wprowadził mechanizm proporcjonalności, którego osią stała się data wskazana w tym przepisie. Dostrzec należy, że zarówno w pragmatykach służbowych służb mundurowych, jak i w prawie pracy przyjmuje się zgodnie, iż prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy jest niezależne od sposobu ustania stosunku służbowego (administracyjnego) i stosunku pracy (nawiązanego na podstawie przepisów Kodeksu pracy). Jest ono prawem pochodnym od prawa do urlopu. Urlopem niewykorzystanym, za który przysługuje ekwiwalent pieniężny, jest zarówno urlop bieżący, jak i urlopy zaległe. Sąd Najwyższy w wyroku z 24 stycznia 1974 r. sygn. akt III PRN 41/73 przyjął (pogląd ten pozostaje aktualny), że prawo do niewykorzystanych urlopów zaległych z powodu rozwiązania stosunku pracy i niemożności ich wykorzystania w okresie wypowiedzenia przekształca się w prawo do ekwiwalentu pieniężnego za te urlopy. Świadczenia związane z rozwiązaniem stosunku służbowego, czy też pracy, stają się wymagalne od dnia ustania tego stosunku, a zatem wysokość przysługującego funkcjonariuszowi (odpowiednio pracownikowi) świadczenia winna być ustalana wg. przepisów obowiązujących w dacie nabycia prawa do tego świadczenia. W przypadku ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy mamy do czynienia ze świadczeniem ekwiwalentnym, a więc zamiennym w stosunku do świadczenia spełnionego w naturze. W sytuacji wykorzystania urlopu wypoczynkowego, bądź dodatkowego z roku bieżącego lub z lat poprzednich, funkcjonariusz otrzymuje uposażenie, które mu przysługuje w dacie korzystania z tego urlopu, bez pomniejszenia uposażenia za okres urlopu przypadającego w latach, gdy uposażenie było niższe, ze względu na obowiązywanie innych przepisów płacowych. Nie ma więc racjonalnych podstaw, aby różnicować sytuację finansową funkcjonariusza w zależności od tego, czy otrzymuje on wynagrodzenie urlopowe za urlop wykorzystywany w naturze (w wysokości ustalanej wg. zasad obowiązujących w czasie korzystania z urlopu wypoczynkowego), np. w okresie wypowiedzenia, czy też ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop ustalany odrębnie dla okresu przed i po 6 listopada 2018 r., np. gdy zwolnienie lekarskie lub zastosowany tryb zwolnienia ze służby uniemożliwia funkcjonariuszowi wykorzystanie urlopu wypoczynkowego w naturze. Świadczenie za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za okres przypadający przed 6 października 2018 r. ustalane przy zastosowaniu wskaźnika 1/30 miesięcznego uposażenia policjanta przestaje być ekwiwalentne, bowiem jako zaniżone w stosunku do wynagrodzenia za urlop wykorzystywany w naturze nie może być uznane za rekompensatę równoważną (ekwiwalentną). Prowadzi do naruszenia istoty corocznego płatnego urlopu chronionego przez art. 66 ust. 2 Konstytucji, na co jednoznacznie zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15. Można podjąć próbę doszukania się uzasadnienia dla zastosowania dwóch stanów prawnych (tutaj dwóch różnych metod ustalania wysokości świadczenia pieniężnego opartych na innych treściowo przepisach prawnych) w sprawie, w której postępowanie jest rozciągnięte w czasie, tj. zostało wszczęte pod rządami poprzednio obowiązującego przepisu prawnego i niezakończone do dnia zmiany brzmienia przepisu stanowiącego postawę rozstrzygnięcia. Można też założyć hipotetycznie, iż taka sytuacja będzie miała miejsce wówczas, gdy z funkcjonariuszem został rozwiązany stosunek służbowy przed 6 listopada 2018 r., a następnie po tej dacie doszło do reaktywacji stosunku służbowego i kolejnego zwolnienia ze służby, a ekwiwalent pieniężny nie został uprzednio wypłacony ze względu na spór co do zgodnego z prawem rozwiązania stosunku służbowego przed 6 listopada 2018 r. Jednakże powyższej zasady proporcjonalności nie sposób stosować do ustalania wysokości świadczenia ekwiwalentnego funkcjonariusza, z którym stosunek służbowy ustał po 6 listopada 2018 r. Funkcjonariuszowi przysługuje bowiem świadczenie ustalane w oparciu o normę prawną obowiązującą w dacie nabycia do niego prawa, a więc przy zastosowaniu wprost art. 115a ustawy o Policji ustalającego współczynnik ekwiwalentu - 1/21 dla wszystkich bez wyjątku dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie niedopuszczalna jest taka wykładnia art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...), która zezwala na zastosowanie zasady proporcjonalności (różnicowania zasad ustalania wysokości świadczenia w zależności od okresów, za które urlop przysługiwał) do świadczenia, do którego funkcjonariusz nabyłby prawo po 6 listopada 2018 r. Prowadziłaby ona bowiem do wewnętrznej sprzeczności przepisu prawnego. W pierwszym zdaniu art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...) wskazano, iż do funkcjonariuszy Policji zwolnionych ze służby od 6 listopada 2018 r. stosuje się przepis art. 115a w brzmieniu nadanych ustawą o szczególnych rozwiązaniach (...), aby w kolejnym zdaniu wprowadzić regulację sprzeczną z normą wcześniejszą, którą ma doprecyzowywać. Przyjęcie odmiennego punktu widzenia burzyłoby dotychczas stosowane rozwiązania systemowe wspólne dla wszystkich stosunków prawnych kształtujących zatrudnienie. W "Systemie Prawa Administracyjnego, R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, Tom 11, Stosunek służbowy, T . Kuczyński, E. Mazurczak – Jasińska, J. Selina, wyd. C. H. Beck, 2011, str. 393" wskazano, iż cyt. "Analiza przepisów urlopowych dotyczących funkcjonariuszy prowadzi do wniosku, że mimo występujących różnic w wymiarze należnego świadczenia wypoczynkowego (...) zasady i tryb ich udzielania zostały oparte na analogicznych założeniach konstrukcyjnych. (...) Status urlopowy pracowników pragmatycznych nie różni się w zasadniczy sposób od statusu innych grup pracowniczych". Jak wskazuje się w doktrynie, jednym z czynników, które mają istotny wpływ na skuteczność oddziaływań za pomocą prawa, jest czytelność sytemu prawnego. System prawa powinien być tak skonstruowany, by umożliwiać zainteresowanym odnajdywanie odpowiedzi na pytania prawne w możliwie najdogodniejszy sposób (S. Wronkowska. Zarys koncepcji państwa prawnego w polskiej literaturze politycznej i prawnej, Warszawa 1995 r., str. 74). Ponownego podkreślenia wymaga, iż Trybunał Konstytucyjny w powołanym orzeczeniu wyinterpretował z przepisów art. 66 ust. 2 Konstytucji oraz art. 115a ustawy o Policji normę prawną, zgodnie z którą, świadczeniem ekwiwalentnym za niewykorzystany dzień urlopu jest wynagrodzenie funkcjonariusza za jeden dzień roboczy. Tym samym przyznał policjantowi prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop w adekwatnej wysokości. Odmienne stanowisko byłoby sprzeczne z regułami demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej z uwagi na konieczność ochrony innych wartości konstytucyjnych. W przedmiotowej sprawie jest to prawo gwarantowane treścią art. 66 ust. 2 Konstytucji RP, czyli prawo do urlopu i jego ekwiwalentu pieniężnego, które jak to podkreślono w wyroku Trybunału Konstytucyjnego, mają charakter bezwarunkowy. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że organy obu instancji naruszyły art. 115a ustawy o Policji w związku z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...) poprzez błędną wykładnię i zastosowanie normy zrekonstruowanej w oparciu o te przepisy, co uzasadnia wyeliminowanie z obrotu zarówno zaskarżonej decyzji, jak też poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Ponownie rozstrzygając sprawę organ ma obowiązek zastosować się do oceny prawnej wynikającej z rozważań Sądu, zgodnie z którą art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...) nie może stanowić przeszkody do zastosowania w sprawie art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2020 r. Oznacza to, że w przypadku ustania stosunku służbowego po 6 listopada 2018 r. świadczeniem ekwiwalentnym za dzień urlopu, bez względu na okres, w którym urlop wypoczynkowy lub dodatkowy nie został wykorzystany w naturze, jest wynagrodzenie w wysokości 1/21 miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 lit. a w związku z art. 135 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania, w punkcie 2 sentencji wyroku, Sąd orzekł na mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 361). Do kosztów tych zaliczono wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości 480 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa 17 zł.