II SA/Wa 190/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Asesor WSA Jarosław Trelka, Protokolant: Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi K. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia 2. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego K. O. kwotę [...] zł (słownie [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. działając na podstawie art. 127 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r. stwierdziło niedopuszczalność zażalenia pana K. O. na bezczynność Starosty Powiatu [...] w sprawie o udzielenie informacji publicznej. W uzasadnieniu organ podniósł, że w dniu [...] marca 2007 r. Pan K. O. wystąpił do Starosty Powiatu [...], powołując się na "art. 61 Konstytucji i precyzującej go ustawy o dostępie do informacji publicznej", z wnioskiem o udzielenie w formie pisemnej pełnej i wyczerpującej informacji na temat aktów prawnych regulujących kwestie dotyczące oddziaływania planowanej inwestycji budowlanej na działkę bezpośrednio sąsiadującą oraz o dokonanie ich wykładni stosownie do okoliczności faktycznych sprawy rozbudowy pawilonu handlowo –usługowego w M. przy [...]. W dniu [...] września 2007 r. Pan K. O. wniósł zażalenie na bezczynność organu administracji w sprawie o udzielenie informacji publicznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że zgodnie z przepisem art. 37 § 1 Kpa, na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 (tj. "bez zbędnej zwłoki") lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Natomiast § 2 stanowi, iż organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Powołany tu przepis art. 36 § 1 Kpa w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 cyt. ustawy organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Jednak zdaniem organu stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach dotyczących udostępniania informacji publicznej zostało przez ustawodawcę bardzo poważnie ograniczone, bowiem przepis art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), wskazuje, iż udostępnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji. Ustęp 2 tego artykułu stanowi, że do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Tak więc, zadaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., do innych przypadków, w których nie zostaje wydana decyzja, przepisy tego Kodeksu (w tym przytoczone wyżej przepisy art. 35, 36 i 37) nie mają zastosowania. W badanej sprawie nie mamy do czynienia z decyzją administracyjną. Wobec tego, zgodnie z przepisem art. 134 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze ma obowiązek stwierdzić w tej sprawie niedopuszczalność zażalenia. W dniu 4 stycznia 2008 r. skargę na powyższe postanowienie złożył przez swojego pełnomocnika pan K. O. Zdaniem skarżącego przyjęta przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. interpretacja przepisów postępowania administracyjnego i art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej jest zawężająca i faktycznie powoduje niemożność ochrony obywateli w przypadku bezprawnej bezczynności organów administracji w zakresie udostępnienia informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym względem skarga jest zasadna, choć nie z powodów w niej wyrażonych. Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 37 kpa na niezałatwienie sprawy w terminach określonych w art. 35 i 36 kpa stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej. Takie zażalenie jest odrębnym środkiem prawnym, innym od zażalenia przewidzianego w art. 141 – 144 kpa. Ten środek prawny służy bowiem zdyscyplinowaniu organu, a nie jest środkiem odwoławczym od postanowienia wydanego przez organ pierwszej instancji (por. B. Adamiak/AJ. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2006 s. 284-285). Jeśli wpłynie takie zażalenie zgodnie z treścią art. 37 § 2 kpa: - organ wyznaczy dodatkowy termin do załatwienia sprawy, zarządza wyjaśnienie przyczyn zwłoki lub zarządza w razie potrzeby podjęcie środków zapobiegających naruszenia terminów przez organ pierwszej instancji w przyszłości. Środki te mają charakter nadzorczy, a nie procesowy, choć jest wyrażany pogląd, że wyznaczając termin do załatwienia sprawy organ jest zobowiązany do "ustalenia możliwie najkrótszego terminu w formie postanowienia" - (B. Adamiak/AJ. Borkowski Polskie postępowania administracyjne. Warszawa 1996 s. 118); - w przypadku gdy organ uzna zażalenie za nieuzasadnione wydaje postanowienie (por. M. Jaśkowska A. Wróbel Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Zakamycze 2000 s. 316). Przepisy art. 37 – 38 kpa nie przewidują, zatem możliwości w oparciu o art. 134 kpa w zw. z art. 144 kpa stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wydając postanowienie nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r. działało bez podstawy prawnej. Takie naruszenie przepisów postępowania administracyjnego jest rażącym naruszeniem prawa określonym w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji. Orzekając o kosztach Sąd działał na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.